III SA/Łd 1067/14
WyrokWSA w Łodzi2015-04-21
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu, uznając wniosek za spóźniony, podczas gdy skarżący dowiedział się o możliwości złożenia wniosku dopiero z postanowienia WSA o odrzuceniu skargi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda wadliwie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, błędnie ustalając datę, od której należy liczyć termin do złożenia wniosku. Skarżący dowiedział się o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu dopiero z postanowienia WSA o odrzuceniu skargi, a nie z momentu otrzymania kserokopii decyzji o wymeldowaniu. Ponadto, organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie zapewniając udziału w postępowaniu o przywrócenie terminu właścicielowi nieruchomości, z której nastąpiło wymeldowanie.Stan faktyczny
Skarżący J. J. został wymeldowany decyzją Burmistrza. Po odrzuceniu jego skargi do WSA, zwrócił się do Wojewody o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu, twierdząc, że nie wiedział o możliwości odwołania. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, uznając wniosek za spóźniony. Skarżący zaskarżył postanowienie Wojewody, argumentując, że dowiedział się o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu dopiero z postanowienia WSA o odrzuceniu jego skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant referent stażysta Renata Tomaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat I. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Podaniem z dnia [...] S. J. wystąpił do Burmistrza [...] z wnioskiem o wymeldowanie J. J. z posesji A 33, wskazując, że brat w dniu 27 listopada 2013 r. zabrał wszystkie swoje rzeczy i wyjechał za granicę. Wnioskodawca podniósł nadto, że nieruchomość stanowi jego własność, a J. J. został tam zameldowany bezprawnie.
W dniu 24 stycznia 2013 r. przeprowadzone zostały oględziny posesji nr 33 położonej w miejscowości P., gmina S. W protokole oględzin stwierdzono, że na terenie posesji zastano S. J. i jego żonę, którzy wyjaśnili, iż J. J. przebywa w Irlandii i z tego, co im wiadomo, nie zamierza wracać do miejsca zameldowania. W mieszkaniu nie było żadnych rzeczy osobistych i mebli J. J.
Wnioskiem z dnia 10 lutego 2014 r. Burmistrz [...], w oparciu o art. 34 § 1 k.p.a., wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o ustanowienie przedstawiciela dla J. J. w prowadzonym postępowaniu o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego.
Postanowieniem z dnia [...], wydanym w sprawie o sygnaturze akt [...], Sąd Rejonowy w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich ustanowił dla nieobecnego J. J. kuratora w osobie pracownika Urzędu Miasta-Gminy [...], w celu reprezentowania nieobecnego w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Miasta-Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu J. J. z miejsca pobytu stałego w posesji nr 33 w miejscowości P., gm. S. Decyzja doręczona została kuratorowi J. J. w dniu [...], który nie wniósł od niej odwołania.
J. J. wystąpił w dniu 29 lipca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o uchylenie decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...]. W skardze podniósł, iż w dniu 26 listopada 2013 r. wyjechał do Szkocji, o czym poinformował Sad Rejonowy w [...] w sprawie o eksmisję o sygn. akt: [...]. J. J. wskazał, że do kraju wrócił 8 lutego 2014 r., a w dniu 10 lutego 2014 r. został skierowany do szpitala w Z., gdzie przebywał do 26 lutego 2014 r. Zaznaczył, że po wyjściu ze szpitala udał się do miejsca zameldowania tj. miejscowości P. 33, gdzie przebywał do 6 marca 2014 r., kiedy to ponownie został hospitalizowany. Szpital opuścił w dniu 18 marca 2014 r. i znów udał sie do miejsca zameldowania, gdzie przebywał nieprzerwanie do dnia 5 lipca 2014 r. J. J. podniósł, że w dniu 5 lipca 2014 r. na teren posesji nr 33 w P. przyjechał jego brat S. J. z Policją i wyrzucono go z miejsca zamieszkania. Podkreślił, że nie zabrał z miejsca zameldowania swoich rzeczy, a jego nieobecność w miejscu stałego pobytu nigdy nie przekroczyła 3 miesięcy, dlatego uważa, iż decyzja Burmistrza o wymeldowaniu jest wadliwa.
J. J. poprosił sąd o uchylenie decyzji Burmistrza z dnia [...] i wskazał, że nigdy nie otrzymał tej decyzji, a jej kserokopię udostępniono mu w dniu 22 lipca 2014 r., kiedy osobiście był w biurze meldunkowym.
Postanowieniem z dnia 26 września 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 714/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę J. J. na decyzję Burmistrza Miasta-Gminy [...] nr [...] z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że od decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...] stronie przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Wojewody [...] w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Strona skarżąca nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania i tym samym nie wyczerpała wszystkich przysługujących jej w postępowaniu przed organami właściwymi w sprawie, środków zaskarżenia. Złożenie skargi do sądu administracyjnego bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących stronie w toku w postępowania administracyjnego nie może skutkować rozpatrzeniem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tym stanie rzeczy z uwagi na fakt, że przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia służących w toku postępowania administracyjnego, a skarga na rozstrzygnięcie organu administracji pierwszej instancji jest niedopuszczalna, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę odrzucił.
Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2014 r. wydane w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 714/14 o odrzuceniu skargi na decyzję Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...] zostało doręczone J. J. w dniu [...].
W dniu 9 października 2014 r., za pośrednictwem poczty, wpłynęła do Wojewody [...] prośba J. J. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania. We wniosku opisana została przez stronę sytuacja związana z wyjazdem z kraju, powrotem do miejsca zameldowania oraz wyrzuceniem go z miejsca zamieszkania w dniu 5 lipca 2014 r. J. J. podkreślił, że od dnia 7 lipca 2014 r. mieszka w schronisku dla bezdomnych, ponieważ nie ma wstępu na teren posesji nr 33 w miejscowości P. Zaznaczył, że przebywając w miejscu zameldowania w okresie od 18 marca do 5 lipca 2014 r. nie otrzymał żadnego pisma w sprawie dotyczącej wymeldowania, mimo, iż odbierał i wysyłał inną korespondencję. Kserokopie decyzji o wymeldowaniu otrzymał bez pokwitowania w dniu 22 lipca 2014r., kiedy był w biurze meldunkowym. J. J. wskazał, że jest osobą chorą z I grupą inwalidztwa i decyzja Burmistrza o wymeldowaniu jest dla niego krzywdząca i niezgodna z przepisami prawa.
Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący załączył m.in.: dwa wypisy ze szpitala, dwa orzeczenia lekarza ZUS, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, kserokopie korespondencji z okresu: 18.03 - 05.07.2014 r.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 123 w zw. z art. 58 i 59 § 2 oraz 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.- dalej: k.p.a.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania J. J. z miejsca pobytu stałego w posesji nr 33 w miejscowości P., gm. S. oraz stwierdził, że odwołanie J. J. od ww. decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu organ zacytował treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i wskazał, że z przepisu tego wynika, iż prośba o przywrócenie terminu winna być złożona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Datą, od której należy liczy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest data uzyskania przez zainteresowana osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu.
Po dokonaniu analizy materiału dowodowego sprawy Wojewoda [...] stwierdził, iż datą od której należy liczyć termin do złożenia przez J. J. prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest dzień odbioru przez niego kserokopii decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania, czyli od 22 lipca 2014 r. Termin do złożenia prośby upłynął zatem w dniu 29 lipca 2014 r., natomiast J. J. złożył wniosek o przywrócenie terminu dopiero w dniu 9 października 2014 r., czyli z uchybieniem terminu wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a. Oceny tej nie zmienia, zdaniem organu fakt, iż strona w dniu 28 lipca 2014 r. zaskarżyła przedmiotową decyzję bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, gdyż zawarte w decyzji pouczenie jednoznacznie wskazywało Wojewodę [...] jako właściwy organ odwoławczy.
W skardze do Sądu J. J. podniósł, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...] nastąpiło nie z jego winy. Zaznaczył, iż podstawową sprawą jest rażące zachowanie ustanowionego dla niego kuratora, który mimo kontaktu nie poinformował go o wydanej decyzji ani nie wniósł odwołania. Skarżący podniósł, iż decyzja Burmistrza Miasta-Gminy [...] spowodowała, że jest osoba bezdomną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał J. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że J. J. nie wniósł odwołania od decyzji w momencie otrzymania jej kserokopii w lipcu 2014 r., ponieważ uzyskał informację od organu meldunkowego, że decyzja o wymeldowaniu jest ostateczna i nie przysługuje od niej odwołanie. Dlatego tez zdecydował się na wniesienie skargi do sądu. Dopiero z postanowienia WSA z dnia 26 września 2014 r. o odrzuceniu skargi uzyskał informację o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Obecny na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej: p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi, nie może jedynie (poza wypadkiem wady powodującej konieczność stwierdzenia nieważności decyzji) orzekać na niekorzyść strony (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Badając w niniejszej sprawie zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Szczegółowa analiza akt niniejszej sprawy wykazała, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie stanowi - zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. - podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W postępowaniu administracyjnym dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] nie brała bowiem udziału – bez swej winy - jedna ze stron. Podkreślić należy, iż przez “brak udziału" należy rozumieć zarówno sytuację, w której strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu jak również taką, gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach podejmowanych na etapie postępowania przygotowawczego. Skonkretyzowana w treści art. 10 § 1 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym nakłada na organ to postępowanie prowadzący obowiązek zapewnienia stronie prawnych możliwości podejmowania przez podmiot wszelkich czynności, które mogą przyczynić się do obrony jej interesów (Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1998 r. sygnatura akt I SA/Lu 652/97, opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX Wydawnictwa Prawniczego LEX pod nr 34721). W myśl bowiem art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyrazem tej zasady jest m.in. konieczność zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), doręczenia wydanej w sprawie decyzji (art. 109 § 1 k.p.a.) oraz doręczenia zawiadomienia o złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 131 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.). Niedoręczenie któregokolwiek z powyższych pism prowadzi nieuchronnie do pozbawienia strony postępowania prawa do czynnego w nim udziału. Ustalenie natomiast, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu prowadzi do stwierdzenia, że miało miejsce naruszenie prawa dające podstawę do jego wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] wydane zostało w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...] nr [...] o wymeldowaniu J. J. z miejsca pobytu stałego w posesji nr 33 w miejscowości P., gm. S. oraz stwierdzenia, że odwołanie J. J. od ww. decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a.
Decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania J. J. z miejsca pobytu stałego wydana została po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek właściciela nieruchomości nr 33 położonej w miejscowości P. gm. [...] – S. J. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] i ewentualne pozytywne rozpatrzenie tego odwołania ma niewątpliwie wpływ na sytuację prawną właściciela nieruchomości, z której nastąpiło wymeldowanie skarżącego. Jak wynika z akt sprawy decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania J. J. z miejsca pobytu stałego doręczona została S. J. w dniu 19 maja 2014 r., a kuratorowi J. J, w dniu 16 maja 2014 r. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie nie zostało wniesione odwołanie ani przez właściciela nieruchomości, ani przez kuratora J. J. Właściciel nieruchomości i zarazem wnioskodawca postępowania o wymeldowanie J. J. pozostaje zatem w przekonaniu, iż decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania J. J. z nieruchomości nr 33 położonej w miejscowości P. gm. S. jest decyzją ostateczną i podlega wykonaniu. Skoro zatem prowadzone było postępowanie administracyjne w przedmiocie przywrócenia J. J. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...], udział w tym postępowaniu winny mieć zapewnione wszystkie strony uczestniczące w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym wymeldowania J. J. z miejsca pobytu stałego.
W ocenie Sądu, nie ma wątpliwości, iż właściciel nieruchomości, z której na jego wniosek, dokonano wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, posiada interes prawny – w rozumieniu art. 28 k.p.a. – w występowaniu jako strona w toczącym się postępowaniu administracyjnym dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika tymczasem, iż nie poinformowano S. J. o złożeniu przez J. J. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu z dnia [...], jak również nie doręczono mu zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...].
Wskazane wyżej uchybienie procesowe nie może zostać w żaden sposób konwalidowane, prowadzenie postępowania przy niezawinionym braku udziału strony stanowi bezwarunkową podstawę wznowienia tego postępowania i to niezależnie od tego, czy to naruszenie procedury ma wpływ na treść decyzji/postanowienia czy też nie (Sąd podziela w tym zakresie wyrażony w wyroku NSA z dnia 1 lipca 1999 r. sygnatura akt IV SA 595/99, opub. w LEX pod nr 47888.).
Zaskarżone postanowienie, zdaniem Sądu, zostało także wydane z naruszeniem art. 58 § 1 i 2 k.p.a., a w konsekwencji i art. 134 k.p.a.
Na wstępie należy podkreślić, że art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. określa warunki, których spełnienie jest konieczne do wydania postanowienia przywracającego termin do wniesienia odwołania. Stosownie do powołanego przepisu organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, zainteresowany dopełnił czynności dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Jak przyjmuje się w doktrynie postępowania administracyjnego przy ocenie braku winy organ powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska (w:) komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a. Taki pogląd podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 22 maja 1997 r. (sygn. akt. SA/Sz 630/96).
Burmistrz Miasta i Gminy [...] w decyzji z dnia [...] nr [...] prawidłowo pouczył strony o 14 dniowym terminie do wniesienia odwołania informując, iż odwołanie złożyć należy do Wojewody [...] za pośrednictwem Burmistrza Miasta-Gminy [...]. Jak zaznaczono wyżej decyzja nr [...] doręczona została wnioskodawcy postępowania o wymeldowanie – S. J. oraz kuratorowi dla nieobecnego J. J.
Zgodnie z art. 58 § 1 oraz § 2 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Powyższe oznacza, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, należy jednocześnie dokonać czynności, której termin dotyczy, tj. wnieść przedmiotowe odwołanie.
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu [...], podnosząc, iż od [...] znajdował się w kraju i z przerwami na pobyt w szpitalu przebywał w miejscu stałego zameldowania, tj. w nieruchomości nr 33 położonej w miejscowości P. gm. S. Wskazał, że nie wiedział o toczącym sie postępowaniu w sprawie jego wymeldowania, a w dniu [...] na terenie nieruchomości nr 33 położonej w miejscowości P. gm. S. zjawił się S. J. z Policją i musiał opuścić dom. J. J. podniósł we wniosku, że nigdy nie otrzymał decyzji o wymeldowaniu go z miejsca pobytu stałego, jedynie gdy w dniu 22 lipca 2014 r. zjawił się w biurze meldunkowym wydano mu bez pokwitowania kserokopię decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...]. Z uwagi na to, że decyzja o wymeldowaniu była już decyzją ostateczną, w dniu [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, która postanowieniem z dnia [...] została odrzucona z uwagi na brak wyczerpania trybu administracyjnego do zaskarżenia decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...]. Po otrzymaniu postanowienia Sądu, w dniu 8 października 2014 r. wystąpił zatem z wnioskiem do Wojewody [...] o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...].
W oparciu o powyższe ustalenia, Wojewoda [...] odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu, uznając, iż strona nie dochowała 7 dniowego terminu do złożenia wniosku, wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a. Organ przyjął bowiem, iż ustanie przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło w dniu 22 lipca 2014 r., kiedy to skarżący odebrał w urzędzie kserokopię decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...]. Zdaniem Wojewody, termin do złożenia wniosku o przywrócenie odwołania od przedmiotowej decyzji upłynął zatem w dniu 29 lipca 2014 r., co oznacza, że wniosek skarżącego z dnia 8 października 2014 r. uznać należy za spóźniony.
Sąd nie zgadza się z takim stanowiskiem organu odwoławczego. Datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest także data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu (por. wyrok WSA w Gliwicach 23.11.2012 r. sygn. akt II SA/Gl 699/12 LEX nr 1248912). W niniejszej sprawie skarżący uzyskał informację o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania oraz o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...] niewątpliwie dopiero z chwilą otrzymania postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2014 r. wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 714/14 o odrzuceniu skargi J. J. na decyzję Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...]. Powyższe postanowienie skarżący otrzymał w dniu 2 października 2014 r. (k. 62 akt administracyjnych). W ocenie sądu, data: 2 października 2014 r., winna zatem zostać w niniejszej sprawie potraktowana jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia przez J. J. odwołania od decyzji o wymeldowaniu. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wpłynął do Wojewody [...] za pośrednictwem poczty w dniu [...], co oznacza, że złożony został w terminie i winien podlegać rozpatrzeniu.
Zdaniem Sądu, przyjęta przez organ odwoławczy data 22 lipca 2014 r. nie może być uznana za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...], gdyż jak wynika z pism skarżącego oraz oświadczenia jego pełnomocnika złożonego na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r., w chwili odbierania w biurze meldunkowym kserokopii decyzji o wymeldowaniu J. J. uzyskał informację, że decyzja o wymeldowaniu jest ostateczna i nie przysługuje od niej prawo złożenia odwołania. Powyższe spowodowało, że skarżący zdecydował się na wniesienie skargi do sądu, uznając, że tryb odwoławczy mu nie przysługuje. Dopiero zatem z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2014 r. strona dowiedziała się o możliwości i konieczności wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu.
W tym miejscu należy również podkreślić, iż powoływany przez Wojewodę [...] fakt skutecznego doręczenia decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...] ustanowionemu dla nieobecnego J. J. kuratorowi, nie może stanowić okoliczności wyłączającej możliwość przywrócenia terminu stronie, reprezentowanej przez tego kuratora. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie kuratora mimo możliwości ustalenia miejsca pobytu strony, nie czyni zadość wymogom art. 10 § 1 k.p.a., z czym sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza (por. wyrok WSA w Kielcach z 26.11.2009 w sprawie II SA/Ke 580/09, LexPolonica, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30.09.2008 w sprawie IISA/Ol 505/08, Lex nr 523946 cyt.: "ustanowienie przedstawiciela dla strony co do zasady nie wyklucza możliwości przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji o wymeldowaniu. Z faktu ustanowienia przedstawiciela wynika, że skarżący ma prawo oczekiwać podejmowania przez niego działań w postępowaniu mających na celu ochronę jego praw w tym, w pierwszej kolejności działań zmierzających do ustalenia miejsca pobytu osoby nieobecnej, celem zawiadomienia jej o stanie sprawy. Kurator nie podjął żadnych działań. Nie sposób zatem uznać, że skarżący rzeczywiście był reprezentowany przez przedstawiciela"). Podobnie wyrok: WSA w Gdańsku z dnia 17.06.2010 r. w spr. o sygn. akt: III SA/Gd 174/10, WSA w Bydgoszczy z dnia 20.04.2011 r. w spr. o sygn. akt: II SA/Bd 242/11, WSA w Gdańsku z dnia 15.09.2011 r. w spr. o sygn. akt: III SA/Gd 258/11 - dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.
Reasumując, sąd stwierdza, że treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia pozostaje w opozycji do zakresu przedmiotowego postępowania wyznaczonego art. 58 k.p.a., w którym bada się, czy zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu nie było zawinione. Wojewoda [...] nie odniósł się merytorycznie do wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta-Gminy [...] z dnia [...], wadliwie przyjmując, iż wniosek ten został złożony z uchybieniem terminu wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a.
Z tych przyczyn sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia uchybia warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 124 § 2 k.p.a. i dlatego uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Sąd w żaden sposób nie przesądza przy tym treści przyszłego rozstrzygnięcia, które będzie wynikiem przeprowadzonej oceny w przedmiocie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło