I FZ 292/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz, , po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 386/15 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II i IV kwartał 2009 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Postanowieniem z 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 386/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek P. S. o przywróceniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie z jego skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 29 stycznia 2015 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II i IV kwartał 2009 r. Uzasadniając postanowienie, WSA wskazał, iż postanowieniem z 7 maja 2015 r. odrzucono skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w związku z nieuiszczeniem wpisu od skargi w terminie. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu 15 maja 2015 r. W tym samym dniu skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Wyjaśnił, że korespondencję zawierającą zarządzenie o obowiązku uiszczenia wpisu od skargi odebrała jego żona 22 kwietnia 2015 r., a on przez kilka dni przebywał poza S. Wrócił do domu 30 kwietnia 2015 r. i natychmiast uiścił wpis. Podniósł, że żona nie miała fizycznej możliwości uiszczenia opłaty. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 86 § 1, art. 87 § 1, § 2 i § 4 i art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) i stwierdził, iż wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, gdyż jak wynika z wniosku skarżący wrócił do domu 30 kwietnia 2015 r. i w tym samym dniu uiścił wpis. Zdaniem Sądu siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zaczął biec od 1 maja 2015 r. Wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć najpóźniej w dniu 7 maja 2015 r., natomiast skarżący wniósł o przywrócenie terminu dopiero 15 maja 2015 r. W efekcie powyższego WSA na podstawie art. 88 p.p.s.a. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu jako spóźniony. W zażaleniu skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu schematyzm postępowania i dążenie do pozbawienia obywatela możności obrony (prawa do sądu) przed urzędnikami skarbowymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jednocześnie ustawodawca w art. 88 powoływanej ustawy postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z powyższych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie. W przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez sąd. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest złożenie wniosku w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuję się, że w przypadku odrzucenia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny jako wniesionej z uchybieniem terminu, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi, bowiem od tej chwili skarżący dowiaduje się o uchybieniu terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 44/12; z dnia 11 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 468/09; z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II OZ 1150/10, z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I GZ 123/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzecznictwie wyrażony został także pogląd, że w sytuacji gdy skarga strony została odrzucona z uwagi na uchybienie terminowi do uzupełnienia jej braków formalnych, to i w tym przypadku przyjąć należy, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. W tym bowiem dniu skarżący dowiaduje się, że nie uzupełnił w terminie braków formalnych skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt II FZ 1425/14, z 17 marca 2015 r., sygn. akt I FZ 500/14). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wskazane wyżej. W związku z tym skoro w okolicznościach rozpoznawanej sprawy postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone skarżącemu 15 maja 2015 r., to z tym dniem ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi i od tej daty powinien być liczony 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Termin ten upływał zatem w dniu 22 maja 2015 r. Oznacza to, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 15 maja 2015 r., nastąpiło z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji winien ocenić wniosek merytorycznie badając kwestie związane z brakiem winy strony w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.