II SA/Wr 115/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Natalia Galewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2012r. sygn. akt II SAB/Wr 4/12 postanawia: odrzucić skargę. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012 r. (sygn. akt II SAB/Wr 4/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki rampy i parkingu zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania aktu administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem rampy i parkingu w terminie 30 dni liczonym od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. W dniu 5 maja 2014 r. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., zarzucając mu niewykonanie w/w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2012 r.. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Wr 297/14. Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał wyrok, którym wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. grzywnę w wysokości 2000 zł. Powyższy wyrok wysłano organowi w dniu 14 listopada 2014 r.. W dniu 12 listopada 2014 r. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K. wezwała ponownie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wykonania wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2012 r.. Odpis zapadłego w sprawie II SA/Wr 297/14 wyroku został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 18 listopada 2014 r.. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r. zostały przesłane do organu w dniu 19 stycznia 2015 r.. Pismem z dnia 17 lutego 2015 r. (data stempla pocztowego na kopercie), bezpośrednio skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K. wniosła ponownie skargę na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2012 r. (sygn. akt II SAB/Wr 4/12). W dniu 25 marca 2015 r. wpłynęła do Sądu odpowiedź na skargę, w której Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi, wskazując w niej m.in., że w dniu 5 marca 2015 r. została wydana decyzja Nr [...] kończąca postępowanie administracyjne w sprawie wykonania robót budowlanych przy obiekcie handlowym położonym w K. przy ul. [...] na działkach nr 23/4 i 23/6 AM-1 obręb Z.. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto, szczególnym środkiem, który przysługuje stronie w powyższych sprawach, jest możliwość żądania wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonuje wyroku sądu administracyjnego. Na mocy art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Warunkiem dopuszczalności wniesienia powyższej skargi jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Oznacza to, że jeżeli strona nie wezwała organu do wykonania orzeczenia sądu, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.. Odrzuceniu podlega również ponowna skarga na niewykonanie wyroku, gdy strona skarżąca wezwała właściwy organ do wykonania wyroku przed doręczeniem mu prawomocnego orzeczenia sądowego dotyczącego wymierzenia grzywny na skutek złożonej uprzednio skargi na niewykonanie wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 września 2010 r. (sygn. akt I OSK 1485/10, LEX nr 741550) "procesowa przesłanka wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku nie jest spełniona, jeżeli strona skarżąca wezwała właściwy organ przed doręczeniem mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy. Warunek skutecznego wniesienia skargi polegający na uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy jest spełniony, jeżeli wezwanie organu nastąpiło po doręczeniu organowi administracyjnemu odpisu orzeczenia sądowego wraz ze stwierdzeniem prawomocności. Natomiast ta procesowa przesłanka wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego nie jest spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ przed doręczeniem mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Dopiero bowiem od tej daty zaczyna biec termin do załatwienia sprawy przez organ administracji. Wynika to z treści samego art. 286 p.p.s.a.". Wprawdzie stan faktyczny sprawy, w której zapadł powyższy wyrok, nie jest tożsamy ze stanem faktycznym w niniejszej sprawie, ale pogląd w nim wyrażony jest jak najbardziej słuszny i mogący mieć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Należy bowiem zauważyć, że strona skarżąca wniosła w dniu 5 maja 2014 r. pierwszą skargę na niewykonanie przez PINB w K. wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt II SAB/Wr 4/12. W dniu 5 listopada 2014 r. został wydany wyrok (sygn. akt II SA/Wr 297/14) o wymierzeniu temu organowi grzywny, a strona skarżąca (reprezentowana na rozprawie przez profesjonalnego pełnomocnika) nie czekając na doręczenie (co nastąpiło w dniu 18 listopada 2014 r.) zapadłego wyroku w dniu 12 listopada 2014 r. wezwała ponownie organ do wykonania wyroku z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt II SAB/Wr 4/12. Zdaniem Sądu takie wezwanie należy uznać za przedwczesne. Tym samym nie może ono stanowić wyczerpania przesłanki formalnej z art. 154 § 1 p.p.s.a. i nie mogło odnieść skutków prawnych. Trudno bowiem wymagać od organu wykonania wyroku i podjęcia jakiegokolwiek aktu administracyjnego, skoro nie ma w swojej dyspozycji akt sprawy, co spowodowane jest wniesioną już do sądu administracyjnego skargą na niewykonanie wyroku. Należy tutaj zwrócić uwagę, że uprawomocnienie się wyroku rozpoczyna etap jego wykonywania, o czym stanowi art. 286 § 1 p.p.s.a., w myśl którego po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§ 2). "Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis 286 p.p.s.a. ustanawia zasadę "realnej możliwości" wykonania wyroku sądowego. Organ musi dysponować aktami sprawy w sposób możliwy do podjęcia rozstrzygnięcia, a zatem aktami kompletnymi. Analogicznie jakby procedował po raz pierwszy w sprawie." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2566/07, publ. LEX nr 506204). "Obowiązek organu do wykonania wyroku powstaje w momencie zwrotu przez sąd akt temu organowi po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji. Dlatego też sąd może oceniać skargę wniesioną w tym trybie, jeżeli w dniu jej wniesienia organ administracji publicznej dysponował aktami administracyjnymi sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem." (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 556/11, publ. LEX nr 1152440). Powyższe twierdzenia należy również – zdaniem Sądu – odnieść do sprawy, w której akta sprawy znajdują się w sądzie administracyjnym w związku z uprzednio wniesioną skargą na niewykonanie wyroku. W niniejszej sprawie organ otrzymał odpis wyroku z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 297/14 wraz ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy dopiero w dniu 19 stycznia 2015 r., co oznacza, że wezwanie skierowane przez stronę skarżącą w dniu 12 listopada 2014 r. zostało wysłane przedwcześnie. Dopiero bowiem od tego dnia (19 stycznia 2015 r.) należy liczyć od nowa termin na wydanie przez PINB aktu kończącego postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem rampy i parkingu wskazany w art. 35 § 3 k.p.a.. W przypadku bowiem uwzględnienia uprzednio wniesionej skargi o wymierzenie grzywny zastosowanie znajdzie termin określony w przepisach prawa (art. 35 k.p.a.). Należy również zauważyć, że istotą przepisu art. 154 p.p.s.a. jest zdyscyplinowanie organu, ewentualnie ukaranie go wówczas, gdy organy pozostają w bezczynności i to z przyczyn zależnych od nich, zaś instytucja wezwania przewidziana w tym artykule ma służyć przede wszystkim temu, aby organ administracji wykonał wyrok lub załatwił sprawę zanim interwencja sądu będzie konieczna. Taki zresztą skutek został osiągnięty w niniejsze sprawie, bowiem po powrocie akt do organu PINB wydał w dniu 5 marca 2015 r. decyzję Nr [...]. Ponowne zatem wzywanie organu do wykonania wyroku jeszcze w toku trwania postępowania o wymierzenie grzywny świadczy jedynie o zamiarze strony skarżącej ukarania organu po raz drugi, a nie wykonania wyroku. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu, strona skarżąca nie wypełniła warunku dopuszczalności wniesienia skargi o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. przez uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, albowiem przed wniesieniem skargi nie wezwała skutecznie właściwego organu do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 4/12. Przyjęcie odmiennego stanowiska, tj. uznanie za skuteczne ponowne wezwanie strony skarżącej organu do wykonania wyroku jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku, doprowadziłoby do sytuacji, w której strona skarżąca domaga się ponownie wykonania wyroku bez dokonania przez sąd administracyjny prawomocnie oceny, czy w istocie organ pozostaje bezczynny po wyroku sądu. Taka sytuacja jest niedopuszczalna. Nie oznacza to, że Sąd nie dopuszcza możliwości skutecznego wniesienia przez stronę skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., jednakże strona skarżąca winna dopełnić warunku uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku mimo wymierzenia już raz grzywny za jego niewykonanie, ale po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego (związanego z pierwszą grzywną) i zwrocie akt sprawy organowi, czyli według chronologii przedstawionej wyżej. Ponieważ warunkiem wniesienia skargi na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest skuteczne wezwania organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, a takie - wobec przedwczesności wezwania - w niniejszej sprawie nie miało miejsca, skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.