II FSK 1051/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1457/14 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 26 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1457/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 26 września 2014 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że w dniu 30 września 2014 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej przesyłkę zawierającą wskazaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie w sprawie podatku od spadków i darowizn wraz z prawidłowym pouczeniem o możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia organu podatkowego. W dniu 29 października 2014 r. strona wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu skargę na przedmiotową decyzję, nadając przesyłkę w placówce pocztowej. Na pierwszej stronie skargi strona zaznaczyła, iż skarga jest wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu (ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń). W dniu 6 listopada 2014 r., tj. w dacie wpływu przesyłki, skarga została przekazana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu w celu nadania jej biegu Dyrektorowi Izby Skarbowej w Szczecinie. Organ odwoławczy otrzymał skargę w dniu 12 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w motywach rozstrzygnięcia – odwołując się do regulacji zawartych w art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") - stwierdził, że w przypadku wniesienia skargi za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, organ ten powinien przekazać ją właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez organ pod adres organu właściwego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że złożenie skargi w niniejszej sprawie nastąpiło z przekroczeniem ustawowego, trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, albowiem termin do wniesienia skargi upływał z dniem 30 października 2014 r. W skardze kasacyjnej G. S. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postepowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: 1) art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 54 § 1 i art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne stwierdzenie, że skargę wniesiono z uchybieniem terminu, przez co skarga została odrzucona, 2) art. 141 § 4 w związku z art. 166 i art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez całkowity brak odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do tezy, dlaczego oddanie w terminie pisma zaadresowanego do organu (choć błędnie – ale jednak do organu) w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe nie zostało potraktowane jako równoznaczne z wniesieniem go do sądu, przez co najistotniejsza z punktu widzenia niniejszej sprawy teza nie została ani wspomniana, ani wyjaśniona, ani uzasadniona, co uniemożliwia pełną kontrolę instancyjną takiego postanowienia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd nie powołał przepisu, który normowałby postępowanie w razie nieprawidłowego wniesienia skargi. Wobec braku stosownej regulacji, należało w rozpatrywanym przypadku odwołać się na zasadzie analogii do rozwiązań przyjętych w Ordynacji podatkowej i w postępowaniu cywilnym (dotyczących odpowiednio nieprawidłowego wniesienia podania i apelacji). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Podkreślić należy, że skuteczne złożenie skargi, kwestionującej decyzję organu podatkowego, wymaga spełnienia warunków przewidzianych w ustawie normującej zasady postępowania przed sądami administracyjnymi. W zakresie istotnym dla niniejszej sprawy stosowne regulacje Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują, że skarga powinna zostać wniesiona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 p.p.s.a.), za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Ustawa wyraźnie zatem zastrzega nie tylko termin, ale również tryb wniesienia skargi, dokładnie określając podmiot, za pośrednictwem którego należy złożyć środek zaskarżenia. W świetle zaistniałych w rozpatrywanym przypadku okoliczności faktycznych nie może więc ulegać wątpliwości, że skarżąca powinna była skierować skargę w terminie do dnia 30 października 2014 r. na adres Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, tj. organu, który wydał decyzję w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. W terminie tym (29 października 2014 r.) strona przesłała jednak skargę do innego organu (Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu). Działanie takie bezsprzecznie nie może zostać uznane za złożenie skargi za pośrednictwem właściwego organu zgodnie z art. 54 § 1 ww. ustawy. Wbrew sugestiom autora skargi kasacyjnej, z regulacji Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, iż nie jest obojętne, za pośrednictwem którego podmiotu (organu) zostanie wniesiona skarga. Z tego względu data nadania pisma procesowego na poczcie w dniu 29 października 2014 r. nie mogła zostać uwzględniona jako data prawidłowego złożenia skargi. Zasadnie natomiast wzięto pod uwagę datę 6 listopada 2014 r., bowiem to właśnie w tym dniu skarga strony została przesłana na adres właściwego organu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela prezentowany w judykaturze i doktrynie pogląd, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi do organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, organ ten powinien przekazać skargę organowi, o którym mowa w art. 54 § 1 p.p.s.a. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez wspomniany organ (zob. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt II GZ 295/14; z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 937/13; z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2691/11 – treść orzeczeń dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl; a także T. Woś [w:] T. Woś, A. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 248). Choć rację ma strona, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie reguluje wprost sytuacji wniesienia skargi do organu niewłaściwego, to ustawa ta nie przewiduje również możliwości sanowania uchybień strony polegających na błędnym przesłaniu skargi wskutek odpowiednich działań adresata – organu niewłaściwego (podobnie zob. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 916/14, treść orzeczenia dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak jest natomiast jakichkolwiek podstaw, by – tak jak proponuje strona – posiłkować się tu rozwiązaniami przewidzianymi w innych procedurach (zob. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA/Gl 647/04, ONSAiWSA 2005 6 poz. 116), tym bardziej, że w niniejszej sprawie decyzja podatkowa zawierała prawidłowe pouczenie o trybie zaskarżenia, zaś strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty za nieusprawiedliwione. Prawidłowo bowiem Sąd uwzględnił datę 6 listopada 2014 r. jako datę prawidłowego nadania skargi i stwierdził jej wniesienie po upływie terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a., co obligowało Sąd do odrzucenia środka zaskarżenia zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W zaskarżonym postanowieniu wyczerpująco wyjaśniono motywy, którymi Sąd kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia, wskazując wyraźną podstawę prawną nieuwzględnienia daty 29 października 2014 r. jako daty złożenia pisma (tj. art. 54 § 1 p.p.s.a.). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.