I SA/Łd 497/15
WyrokWSA w Łodzi2015-07-16
Skład orzekający: Paweł Janicki, Bożena Kasprzak, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek udokumentowany fakturą VAT, która nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczej, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Wydatek udokumentowany fakturą, która nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczej, nie może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Faktura taka nie stanowi dowodu poniesienia wydatku i jego związku z uzyskanym przychodem, a jej nierzetelność podważa wiarygodność całej transakcji.Stan faktyczny
Skarżąca M. Z. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą jej stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2011 r. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatku udokumentowanego fakturą VAT nr [...] z dnia [...] r. wystawioną przez B Sp. z o.o., dotyczącą zakupu aparatów fotograficznych. Zdaniem organów, faktura ta była nierzetelna i nie odzwierciedlała rzeczywistej transakcji, co skutkowało uznaniem ksiąg rachunkowych spółki za nierzetelne.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant Asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia straty poniesionej z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za 2011 r. oddala skargę.
I SA/Łd 497/15
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. B. z dnia [...] r. określającą M. Z. stratę poniesioną z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2011 w wysokości 461.621,06 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny.
Za rok 2011 skarżąca złożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) wg wzoru PIT-36L, deklarując z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej - w ramach Spółki jawnej A, w której udział skarżącej w zyskach i stratach Spółki wynosił 10%:
– przychód w wysokości 21.684.123,17 zł (przychód Spółki 216.841.231,68 zł)
– koszty uzyskania przychodów w wysokości 22.270.064,23 zł (koszty działalności Spółki 222.700.642,33 zł)
– oraz stratę w wysokości 585.941,06 zł.
W trakcie kontroli podatkowej stwierdzono, iż Spółka A, ujęła w księgach handlowych m.in. koszt własny sprzedaży (konto 737), transakcję zakupu 3.700 szt. cyfrowych aparatów fotograficznych marki E na łączną kwotę 1.243.200,00 zł (netto) - udokumentowaną fakturą VAT nr [...] z dnia [...] wystawioną przez B Sp. z o.o. z/s w B..
Wyjaśniono, ze w świetle informacji i dokumentów dotyczących działalności Spółki B z/s w B. w 2011 roku (uzyskanych od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L., który orzekł na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) o obowiązku zapłaty podatku wynikającego m.in. z w/w faktury) organ I instancji uznał, iż w/w faktura VAT wystawiona przez B Sp. z o.o. - dokumentująca zakup 3.700 szt. aparatów fotograficznych marki E jest nierzetelna, tj. nie potwierdza faktycznego przebiegu tej transakcji.
W tej sytuacji organ I instancji uznał prowadzone w Spółce A księgi za nierzetelne na podstawie art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej.
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B., w oparciu o posiadane dokumenty oraz dokonane ustalenia w toku postępowania kontrolnego, nie uznał wydatku na zakup aparatów fotograficznych w wysokości 1.243.200,00 zł za koszt uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2012r. poz. 361 ze zm.) - określił skarżącej zgodnie z jej udziałami w dochodach i stratach Spółki A (10%) stratę z działalności gospodarczej w wysokości 461.621,06 zł.
Od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. z dnia [...] r. podatniczka złożyła odwołanie.
Mając na uwadze procesowe zarzuty odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. ocenił, że organ I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktyczno-prawnych sprawy w kontekście normy prawa materialnego stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia, a tym samym określenia wysokości straty z działalności gospodarczej w prawidłowej wysokości. Ponadto, mając na uwadze fakt, iż organy administracji działają na podstawie prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej) i przez pryzmat tej zasady dokonywana jest kontrola ich działania, podkreślono, że decyzja organu I instancji odpowiada wymogom określonym w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Przechodząc do meritum sprawy, w pierwszej kolejności wskazano na ustalenia dokonane przez organ I instancji w toku kontroli podatkowej w firmie A oraz na ustalenia w toku kontroli Spółki B z siedzibą w B. i podniesiono, że postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. decyzji z dnia [...] r. dla Spółki B w zakresie podatku VAT za 2011 rok. Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy w/w decyzję. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. została złożona skarga do WSA w B., który wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddalił skargę.
Dalej podniesiono, że B wystawiło faktury, które zostały wprowadzone do obrotu prawnego pomimo, że nie odzwierciedlały rzeczywistej sprzedaży towarów między stronami i transakcji. Proceder wystawiania faktur sprzedaży miał jedynie na celu generowanie podatku naliczonego dla kontrahentów krajowych, w tym m.in. dla A Sp.j. B nie uczestniczyło w obrocie towarami i usługami, tzn. nie podejmowało i nie dokonywało w odniesieniu do kontrahentów żadnych czynności samodzielnie. W związku z powyższym Spółka nie była aktywną stroną realizowanych transakcji, nie miała realnego wpływu na wykonywane czynności oraz nie ponosiła ryzyka finansowego (nie posiadała własnych środków pieniężnych) związanego z podejmowaniem decyzji w tym zakresie. Działanie Spółki miało na celu upozorowanie krajowego obrotu towarami pochodzącymi z rynku wewnątrzwspólnotowego poprzez wystawianie faktur VAT niedokumentujących rzeczywistego obrotu gospodarczego. Wystawiane faktury VAT służyły innym podmiotom gospodarczym do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w nich zawarty.
Powołując się na zebrany materiał dowodowy (m.in. zeznania świadka A. K. Prezesa spółki B, korespondencja w sprawie rodzaju towarów i terminów dostaw między J. G. a odbiorcami, m.in. W. S. z A) zgodzono się z organem I instancji, że Spółka B nie dokonywała żadnych zakupów i sprzedaży towarów handlowych jako autonomiczny i samodzielny podmiot, to znaczy nie wykonywała tych czynności samodzielnie na własne ryzyko gospodarcze, a więc bez żadnej pomocy czy ulegania czyimś wpływom. Spółka ta zajmowała się natomiast "produkowaniem" i wprowadzaniem do obrotu prawnego, na zlecenie innych podmiotów, faktur VAT nieodzwierciedlających rzeczywistej sprzedaży towarów. W związku z powyższym, zdaniem organu II instancji, B Sp. z o.o. nie może być postrzegana zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), jako podatnik tylko z uwagi na fakt formalnego zarejestrowania się w tym charakterze.
Podkreślono, że z materiału dowodowego wynika, iż transakcja handlowa dotycząca spornych aparatów fotograficznych, które nabyte miały być przez Spółkę A od firmy B, a następnie sprzedane w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz firmy C z Cypru przeprowadzona została przez W. S. pod nadzorem przełożonych, tj. M. Z. (Dyrektor ds. Handlowych), M. Z. (Dyrektor ds. Marketingu) i M. G. (menager zatrudniony na podstawie umowy o współpracy gospodarczej w zakresie doradztwa public relations i marketingu). Powyższe potwierdził W. S., a także inny z pracowników Spółki – R. G., który przesłuchany w charakterze świadka w dniu 27.01.2014r. zeznał, że transakcję z B przeprowadził M. Z. z M. G., który świadczył usługi doradcze dla podatnika.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. analiza zeznań wskazanych w zaskarżonej decyzji świadków oraz korespondencji elektronicznej świadczy, że obrót towarem wskazanym na zakwestionowanej fakturze wystawionej przez spółkę B odbywał się poza tą spółką, A Sp.j. była świadoma udziału w nielegalnym procederze, a zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że faktura, na której jako sprzedawcę wpisano B Sp. z o.o. nie odzwierciedla rzeczywistej transakcji wskazanej na tej fakturze, zatem stwierdzone okoliczności świadczą o tym, że faktura ta był elementem nielegalnego obrotu i nie można z tego wywodzić jakichkolwiek skutków w zakresie kosztów uzyskania przychodów.
Podniesiono, że poczynione w sprawie ustalenia stanowią podstawę zakwestionowania poniesienia kosztu podatkowego w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. zakwestionowania zaistnienia zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa związku przyczynowo - skutkowego wydatków ujętych w fakturach z przychodem uzyskanym z prowadzonej działalności gospodarczej.
Podkreślono, że w takiej sytuacji, w stanie faktycznym sprawy, dla jej rozstrzygnięcia nie było istotne, czy Spółka otrzymała przedmiotowe aparaty fotograficzne marki E, lecz czy faktura, która ma dokumentować zakup tych aparatów, odzwierciedla rzeczywisty obrót towarowy (tymi aparatami) ze wskazanym w nich kontrahentem, tzn. czy to wystawca faktury był faktycznym dostawcą tego sprzętu. Istotny jest fakt, że faktura ta nie odzwierciedla faktycznej transakcji – jej wystawca nie był dostawcą towaru w niej wymienionego.
Organ II instancji stwierdził, iż same twierdzenia tych osób, na które powołuje się strona w odwołaniu, nie są wystarczające dla potwierdzenia dostaw i nie przysługuje im szczególna moc dowodowa wynikająca z treści art. 194 ww. ustawy Ordynacja podatkowa, a tym bardziej poniesienia przez A wydatków w określonej kwocie i w określonym celu, uzasadnionym na gruncie ww. regulacji prawnej art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stwierdzono, że wskazywane przez autora odwołania dokumenty nie mogą zmienić oceny materiału dowodowego w aspekcie braku spełnienia przesłanek wynikających z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z art. 24a ust. 1 tej ustawy.
W świetle powyższego stwierdzono, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zapadło na tle stanu faktycznego, w którym w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji zanegował zgodność spornej faktury z rzeczywistością i tym samym rzetelność danych w niej zawartych, uznając tę fakturę za nie dokumentującą opisanej w niej transakcji gospodarczej, a tym samym nie stanowiącą dowodu poniesienia wydatku i jego związku z uzyskanym przychodem i tym samym kwota w niej ujęta nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów.
Podkreślono przy tym, że rzetelność transakcji jest warunkiem sine qua non uznania wydatku za koszt podatkowy, a tym samym nierzetelność dokumentu (faktury), choć li tylko w jednym elemencie, podważa wiarygodność przebiegu całej transakcji i ma przesądzające znaczenie dla jego podatkowych losów. Organy podatkowe muszą bowiem dysponować takimi środkami dowodowymi, na podstawie których można zweryfikować rzekome wydatki z uwzględnieniem przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Faktura, która nie odzwierciedla rzeczywistości gospodarczej, tj. dokumentuje sprzedaż, której de facto nie dokonano (sprzedający nie był właścicielem ani dostawcą towaru), nie jest dokumentem pozwalającym zweryfikować związek wydatku z przychodami. Sam fakt wystawienia faktury nie daje z góry podstawy do przyjęcia, że dana transakcja została zrealizowana.
Organ II instancji przyjął więc w oparciu o zebrany materiał dowodowy, że skarżąca nie wykazała, iż dowody dokumentujące wydatki na zakup aparatów fotograficznych E są zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, którą dokumentują.
Odnosząc się do złożonych w odwołaniu wniosków dowodowych podniesiono, że odmawiając przeprowadzenia wskazanych dowodów Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uznał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż stan faktyczny niniejszej sprawy znajduje odniesienie w obszernym i spójnym materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania.
Podkreślono również , iż w toku prowadzonego postępowania nie pozbawiono skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiadania się co do załączonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zebranego w toku odrębnych postępowań, zatem włączając do akt przedmiotowej sprawy dowody zgromadzone w toku odrębnych postępowań podatkowych organ pierwszej instancji nie naruszył prawa.
Za niezasadny uznano zarzut jakoby organ kontroli skarbowej nie wyjaśnił w pełni zaistniałych rozbieżności na kserokopiach dokumentów WZ z dnia 25.10.2011 r. przedstawionych przez skarżącą w toku postępowania oraz tej otrzymanej ze Spółki D.
Przypomniano, że organ I instancji uzasadniając dokonane rozstrzygnięcie w sprawie nie stwierdził, aby powodem ostatecznego rozstrzygnięcia były rozbieżności w dokumentach WZ, czy zeznaniach świadków, ale stwierdzona nierzetelność dowodu sprzedaży i podważanie wiarygodności całej transakcji.
Jako bezzasadny oceniono także zarzut dotyczący oparcia ustaleń faktycznych na protokole z kontroli z dnia 28.01.2014r., sporządzonym w postępowaniu zakończonym decyzją w podatku VAT dla Spółki A, która to decyzja została następnie uchylona. Podniesiono, że jednym z dokumentów włączonych w/w postanowieniem była decyzja Dyrektora UKS w Ł. z dnia [...] r. w sprawie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2011 roku wydana Spółce A i faktem jest, że po jej włączeniu, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. uchylił w/w decyzję, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Niemniej jednak w toku ponownego postępowania, Dyrektor UKS w Ł. wydał w dniu [...] r. Spółce A decyzję w zakresie podatku VAT za listopad i grudzień 2011 r., określając wysokość zobowiązania w tej samej wysokości jak w decyzji uchylonej. Decyzja Dyrektora UKS w Ł. została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r.
Odniesiono się do zarzutu dotyczącego oceny rentowności sprzedaży zakupionych przez Spółkę aparatów E, jak i analizy cen rynkowych i cen hurtowych aparatów E w 2011 r., jak również odniesiono się do zarzutu kwestionowania przez organy zapłaty za sprzedane aparaty E i w tym zakresie stwierdzono, że organy podatkowe nie kwestionują otrzymanej przez Spółkę A zapłaty w wysokości 1.265.100,00 zł, niemniej jednak wskazują, że płatność wynikająca z faktury wystawionej na rzecz cypryjskiej firmy C uregulowana została przez inny podmiot, tj. E w Izraelu, a w tytule płatności wskazano, że dotyczy ona innej faktury, niż wystawiona przez Spółkę A oraz że dotyczy innej kwoty, tj. zamiast kwoty 1.265.400 zł, przelano 1.265.100 zł, co świadczy o tym, że Spółka była świadoma, że stroną transakcji jest inny podmiot niż wykazany na fakturze.
Mając na uwadze powyższe podkreślono, że ustalenia organu I instancji obligowały Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. - zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości - do uznania prowadzonych przez A Spółka jawna w okresie 01.01.2011-31.12.2011 ksiąg rachunkowych za nierzetelne w zakresie kosztów uzyskania przychodów.
Organ II instancji wskazał, że do określenia wysokości poniesionej straty z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę A Sp.j. w roku 2011 r. -w kwocie 4.616.210,65 zł, organ podatkowy I instancji przyjął zgodnie z zapisami w księgach rachunkowych prowadzonych przez Spółkę : łączny przychód w wysokości 216.841.231,68 zł, kwotę kosztów uzyskania przychodów Spółki ustaloną w wysokości 221.457.442,33zł, tj. koszty uzyskania przychodów wynikające z księgi w łącznej wysokości 222.700.642,33 zł, pomniejszone o 1.243.200,00 zł, tj. o kwestionowaną wartość zakupu 3.700 sztuk aparatów fotograficznych E.
Reasumując zważono, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. zasadnie uznał, że dowody mające dokumentować zakup towarów nie pozwalają w sposób obiektywny i niebudzący wątpliwości zweryfikować poniesienia przez Spółkę wydatku i jego związku z prowadzoną działalnością. Organ I instancji prawidłowo wyłączył z kosztów uzyskania przychodów kwotę ujętą na fakturze nieodzwierciedlającej faktycznego przebiegu transakcji gospodarczej, którą opisuje, a przez to niestanowiącej dowodu poniesienia kosztu uzyskania przychodu i nie spełniającej warunków określonych w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 122 w zw. z art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 r. Nr 137 poz. 926 ze zm.) dalej: o.p. poprzez:
a) oddalenie wniosku o przeprowadzanie dowodu z przesłuchania świadka A. K. na okoliczność: przeprowadzenia transakcji sprzedaży aparatów, wydania towaru spółce A za pośrednictwem D sp. z o.o. oraz braku uczestnictwa spółki A w procederze wyłudzenia podatku VAT w sytuacji kwestionowania przez organ okoliczności rzeczywistego przebiegu i świadomego udziału A w oszustwie, podczas gdy organ oparł się na wyjaśnieniach A. K. złożonych w charakterze podejrzanego w postępowaniu karnym prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w R. w sprawie o sygn. akt [...], a podejrzany nie będąc zobowiązany do mówienia prawdy wskazał spółkę A jako kontrahenta B sp. z o.o. z siedzibą w B., poleconego przez Ł. J., oznajmiając, że nie pamięta bliższych danych dotyczących udziału A w oszustwie;
b) oddalenie wniosku dowodowego w postaci dowodu z dwóch dokumentów WZ z dnia 25.10.2011 r. (jednego w posiadaniu podatnika oraz jednego z dokumentacji D sp. z o.o.) oraz maila z dnia 13 maja 2013 r. skierowanego do A sp. j. zgłoszonego na okoliczność: istnienia dwóch egzemplarzy dokumentu WZ, potwierdzenia odbioru aparatów fotograficznych przez pracownika A sp. j. z magazynu D sp. z o.o., ilości odebranego towaru, występowania przez A sp. j. z zapytaniem o dokument WZ - w sytuacji kwestionowania przez organ odwoławczy okoliczności dotyczących przebiegu transakcji udokumentowanej fakturą VAT nr [...] uznaną przez organ za nierzetelną;
2. art. 187 § 1 o.p. poprzez:
a) brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego w sprawie polegający na pominięciu w toku postępowania dowodowego dowodu z dokumentu w postaci potwierdzenia przelewu z dnia 27.11.2011r., dokumentującego zysk spółki A, a więc potwierdzającego brak fikcyjności transakcji zawartej między A a B sp. z o.o. z siedzibą w B.;
b) brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego w sprawie polegający na nieuwzględnieniu okoliczności związanej z brakiem świadomości wspólników A w zakresie nierzetelności B sp. z o.o. z siedzibą w B.;
c) brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego w sprawie polegającego na braku wyjaśnienia rozbieżności na dokumentach WZ z dnia 25.10.2011 r. przedstawionych przez stronę w toku postępowania i wobec tego zakwestionowaniu wiarygodności dokumentu WZ;
d) powierzchowną ocenę rentowności sprzedaży zakupionych przez stronę aparatów E i przyjęcie a priori, że spółka postępowała w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego w sytuacji, gdy spółka uzyskała zysk na przeprowadzeniu transakcji w bardzo krótkim okresie czasu;
3. art. 191 o.p. poprzez:
a) kwestionowanie okoliczności udokumentowania kosztów uzyskania przychodu w sytuacji przedstawienia przez skarżącą dokumentów dokonania przelewów na poczet kwestionowanej przez organ faktury VAT nr [...] (s. 9 zaskarżonej decyzji);
b) dowolną ocenę zeznań świadka M. G. oraz wyjaśnień M. Z. i uznanie, że wspólnicy A posiadali wiedzę o nierzetelności B sp. z o.o. z siedzibą w B. i w sposób świadomy brali udział w wybudzeniu podatku VAT, które wpływa na rozpoznanie wydatków związanych z tą transakcją za koszty uzyskania przychodu;
c) przyjęcie, iż spółka A przeprowadziła transakcję w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, w braku przeprowadzenia analizy ekonomicznej transakcji oraz przedstawienia transakcji porównawczych (s. 26 uzasadnienia decyzji);
d) oparcie decyzji na wyjaśnieniach A. K. złożonych w charakterze podejrzanego, w postępowaniu karnym prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w R. w sprawie o sygn. akt [...] - tj. nie posiadających waloru wiarygodności;
e) odmowy wiarygodności zeznaniom świadków A. Ż. oraz G. F. w zakresie odbioru towarów od D sp. z o.o. w październiku 2011 r. w sytuacji, gdy potwierdzają to dokumenty WZ, zaś świadkowie byli przesłuchiwani w znacznym odstępie czasu od daty samego zdarzenia;
4. art. 194 § 1 oraz § 3 o.p. poprzez:
a) oparcie ustaleń faktycznych w sprawie o dokument urzędowy w postaci decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] r., w sytuacji gdy strona przedstawiła materiał dowodowy wskazujący na rzeczywisty zakup oraz odbiór towarów w postaci aparatów E;
a w konsekwencji naruszenia ww. przepisów postępowania, również naruszenie art. 233 § 1 pkt 1) o.p. poprzez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w obliczu naruszeń przepisów postępowania;
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jedynym dokumentem pozwalającym na udokumentowanie kosztu uzyskania przychodu jest faktura VAT, podczas gdy organ podatkowy w żaden sposób nie zakwestionował prawdziwości złożonych do akt potwierdzeń przelewów na kwotę o wartości odpowiadającej wartości wskazanej w zakwestionowanej przez organ fakturze;
2. art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości w zw. z art. 22 ust. 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, iż księgi rachunkowe spółki A prowadzone są nierzetelnie, gdyż zawierają zapisy, które nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego i strona nie jest uprawniona do zaksięgowania, jako kosztów własnych sprzedaży, kwoty 1.243.200,00 zł (netto) wynikającej z faktury VAT z dnia [...] r.;
3. art. 24 o.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wykazana przez stronę wysokość poniesionej straty różni się od wysokości wykazanej w deklaracji, w sytuacji, gdy wykazana przez stronę strata odpowiada rzeczywiście poniesionej wartości;
Mając na uwadze powyższe wniesiono o:
– uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania,
– zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych,
– przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniającego postępowania dowodowego i dopuszczenie dowodu z dokumentów (znajdujących się w aktach sprawy) w postaci dowodu z dwóch dokumentów WZ z dnia 25.10.2011 r. (jednego w posiadaniu skarżącej oraz jednego z dokumentacji D sp. z o.o.) oraz maila z dnia 13.05.2013r. skierowanego do A, zgłoszonego na okoliczność: istnienia dwóch egzemplarzy dokumentu WZ, potwierdzenia odbioru aparatów fotograficznych przez pracownika A z magazynu D sp. z o.o., ilości odebranego towaru występowania przez A z zapytaniem o dokument WZ, faktycznego przebiegu transakcji sprzedaży aparatów fotograficznych marki E.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wskazując na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej cofnął wniosek dowodowy zgłoszony w skardze w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., natomiast złożył wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na toczącą się przed WSA w Łodzi sprawę skarżącej spółki o sygn. akt I SA/Łd 394/15 dotyczącą podatku VAT za tożsamy okres.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy spółka jawna A, w ramach której skarżąca M. Z. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów 2011 r. wydatki udokumentowane fakturą VAT nr [...] z dnia [...] r. wystawioną przez B Sp. z o.o. z siedzibą w B.. Faktura dotyczyła transakcji zakupu 3.700 sztuk cyfrowych aparatów fotograficznych marki E na łączną kwotę 1.243.200,00 zł (netto).
Organy podatkowe przyjęły, że faktura wystawiona przez wskazany podmiot jest nierzetelna, tj. nie potwierdza faktycznego przebiegu tej transakcji. W tej sytuacji organy uznały prowadzone w Spółce "A" księgi za nierzetelne na podstawie art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej, bowiem jedynie księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy (art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej) stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.
Wbrew zarzutom skargi ustalenie to ma wystarczające oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał na dowody, z których jednoznacznie wynika, że spółka B nie dokonała żadnej sprzedaży opodatkowanej, dokonywała fikcyjnych transakcji, nie uczestniczyła w obrocie towarami i usługami, nie podejmowała i nie dokonywała w odniesieniu do kontrahentów żadnych czynności samodzielnie, nie była aktywną stroną realizowanych transakcji, nie miała realnego wpływu na wykonywane czynności oraz nie ponosiła ryzyka finansowego (nie posiadała własnych środków pieniężnych) związanego z podejmowaniem decyzji w tym zakresie, a działanie Spółki miało na celu upozorowanie krajowego obrotu towarami pochodzącymi z rynku wewnątrzwspólnotowego poprzez wystawianie faktur VAT niedokumentujących rzeczywistego obrotu gospodarczego, które to faktury służyły innym podmiotom gospodarczym do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w nich zawarty.
Z ustaleń organów wynika, że od A. K. pełniącego w 2011 r. Prezesa Zarządu Spółki B i działającego w imieniu tej Spółki żądano jedynie wystawiania faktur, wskazując bardzo często maksymalną cenę, jaka może się na niej znaleźć. Z zeznań A. K. złożonych w dniach 12.09.2012 r. i 16.05.2012 r. wynika, że nigdy nie widział towaru, ani nie był w jakimkolwiek magazynie spedycyjnym. Opisał on mechanizm działania Spółki B polegający na tym, że najpierw otrzymywał oferty z firmy C od Ł. J., który w większości przypadków wskazywał, kto się zgłosi po towar. Przykładowa oferta wyglądała tak, że były tam wyszczególnione: towar, jego ilość dzień i data dostarczenia tego towaru do konkretnego magazynu. Po ten towar zgłaszać się miały firmy: F, G, H, I, J, K, A, L. Informacje o odbiorcach dostarczał A. K. Ł. J. ze słowami "oni wiedzą, o co chodzi". Bardzo szybko, a nawet wręcz z wyprzedzeniem firmy te zwracały się do A. K. o wystawienie faktur na dokładnie te same towary, które zlecał Ł. J.. A. K. te faktury wystawiał w postaci proforma na maila i przysyłano mu pieniądze według tych faktur na jego rachunek. Otrzymane pieniądze przewalutowywał i odsyłał ekspresowymi przelewami do C albo E C E. Jak ww. podmioty otrzymywały pieniądze to zezwalały mu, to znaczy Ł. J. informował A. K., że może dalej zwalniać towar. Firmy te zazwyczaj już wcześniej wiedziały, że mają odebrać towar. Z zeznań A. K. wynika, że Ł. J. wielokrotnie zwalniał towar bez jego udziału. Właściwe faktury VAT wystawiał dopiero po otrzymaniu wszystkich pieniędzy przez C albo przez jej spółki powiązane i faktury te wysyłał pocztą. Dane kierowców otrzymywał od zainteresowanych spółek, na które miał wystawiać faktury i przekazywał je do spedytora. Według A. K. wszystkie te firmy doskonale wiedziały, że towar idzie bezpośrednio z C. Jak zeznał A. K. sam nie był w stanie powstrzymać przepływów towarów, gdy podejmował próby "niewpuszczenia" towaru, to pracownice z firmy D podejmowały bardzo aktywne działania skłaniające go do zmiany decyzji.
Z zeznań ww. wynika też, że powyższy schemat wygląda na całkowicie legalną transakcję handlową. Problem pojawiał się jednak w momencie płacenia podatku VAT. Ceny, za jakie A. K. musiał kupić, a następnie ceny za jakie musiał sprzedać towar, nie pozwalały na opłacenie podatku VAT przez firmę B. W korespondencji email, którą przekazał do UKS (w L.) są informacje świadczące o tym, że przedstawiciele wskazanych firm wiedzieli, że zostawiają Spółkę z niezapłaconym podatkiem i w zasadzie nie interesowało to ich. A. K. zeznał również, że nie wiedział, jakie było faktyczne źródło towaru, nikt nie chciał mu nic powiedzieć, a nie był w stanie tego w żaden sposób zweryfikować.
Potwierdzeniem wiarygodności zeznań A. K., jak słusznie stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej, są dokumenty w postaci korespondencji (e-mail) w sprawie rodzaju towarów i terminów dostaw pomiędzy J. G. a odbiorcami - m.in. z W. S. (z "A"), a także niezgodność między dokumentami WZ będącymi w posiadaniu strony skarżącej a zeznaniami w charakterze świadków jej pracowników co do odbioru towaru z magazynu D, co opisano na stronach 13-14 zaskarżonej decyzji. Ponadto z wyjaśnień współwłaściciela A M. Z. wynika, że spółce A znany był mechanizm działania spółki B opisany przez A. K., bowiem wyjaśniając cel dokonania zakupu towaru udokumentowanych sporną fakturą podał, że: "Aparaty fotograficzne zostały zakupione pod konkretne zamówienie kontrahenta z Cypru. Najpierw kontrahent cypryjski składał zapytanie o możliwość nabycia tanich aparatów fotograficznych E, wskazując jednocześnie, że towar oferuje do sprzedaży B Spółka z o.o.". Z materiału dowodowego wynika, że transakcja handlowa dotycząca spornych aparatów fotograficznych, które nabyte miały być przez Spółkę A od firmy B, a następnie sprzedane w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz firmy C z Cypru przeprowadzona została przez W. S. pod nadzorem przełożonych, tj. M. Z. (Dyrektor ds. Handlowych), M. Z. (Dyrektor ds. Marketingu) i M. G. (menager zatrudniony na podstawie umowy o współpracy gospodarczej w zakresie doradztwa public relations i marketingu). Powyższe potwierdził W. S., a także inny z pracowników Spółki R. G., który przesłuchany w charakterze świadka w dniu 27.01.2014r. zeznał, że transakcję z B przeprowadził M. Z. z M. G., który świadczył usługi doradcze dla podatnika.
Również materiały uzyskane od UKS w L. świadczą o tym, że obrót towarem wykazywanym na zakwestionowanej fakturze przez B, odbywał się poza tą Spółką. B Spółka z o.o. była jedynie pośrednikiem mającym za zadanie wystawianie faktur dla kolejnych podmiotów, ale nigdy nie była właścicielem przekazywanego dalej towaru.
Podnieść zatem należy, że w wyniku kontroli działalności B przez Urząd Kontroli Skarbowej w L. ustalono (postępowanie kontrolne prowadzone w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r.), że Spółka ta była zarejestrowanym podmiotem, niemniej jednak wystawiającym fikcyjne faktury, nie potwierdzające faktycznego przebiegu transakcji, w tym także kwestionowaną fakturę VAT nr [...] z dnia [...] r. na rzecz Spółki A. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. decyzji z dnia [...] r., nr [...] dla Spółki B w zakresie podatku VAT za 2011 rok. Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. została złożona przez Spółkę B skarga do WSA w B., który wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddalił ją.
W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie uznał, że skarżąca nie mogła w 2011 r. nabyć towarów od Spółki B, bowiem spółka ta nie była rzeczywistym dostawcą towaru udokumentowanego sporną fakturą. Prawidłowy jest więc wniosek, że sporna faktura wystawiona przez Spółkę B nie odzwierciedla rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i nie może stanowić podstawy do zaliczenia udokumentowanego nią wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Dodatkowo podnieść należy, odnosząc się do zarzutu dotyczącego oceny rentowności sprzedaży zakupionych przez Spółkę aparatów E, jak i analizy cen rynkowych i cen hurtowych aparatów E w 2011 r., że zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż analiza ta i wnioski z niej płynące nie miały wpływu na wysokość podstawy opodatkowania, pokazały natomiast, że działania Spółki A w zakresie handlu aparatami przeczyły zasadom logiki i doświadczenia życiowego.
Odnosząc się z kolei do zarzutu kwestionowania przez organy zapłaty za sprzedane aparaty E, w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że organy podatkowe nie kwestionują otrzymanej przez Spółkę A zapłaty w wysokości 1.265.100,00 zł. Niemniej jednak podkreślono, że płatność wynikająca z faktury wystawionej na rzecz cypryjskiej firmy C uregulowana została przez inny podmiot, tj. E w Izraelu, a w tytule płatności wskazano, że dotyczy ona innej faktury, niż wystawiona przez Spółkę A oraz że dotyczy innej kwoty, tj. zamiast kwoty 1.265.400 zł, przelano 1.265.100 zł. W ocenie Sądu słuszne jest więc stanowisko organu odwoławczego, iż fakt zapłaty przez podmiot trzeci, który w tytule płatności podaje zupełnie inny numer faktury świadczy, że Spółka A była świadoma, że stroną transakcji jest inny podmiot niż wskazany na fakturze, a pomimo tego nie podjęła żadnych działań, które mogłyby wyjaśnić zaistniałą sytuację.
Podsumowując tę część rozważań podnieść należy, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo stwierdzono, że przedstawiona przez podatnika faktura od B, stanowiąca podstawę udokumentowanego na jej podstawie wydatku jako kosztów uzyskania przychodów, nie odzwierciedla stanu faktycznego i nie dokumentuje rzeczywistej transakcji. W tej sytuacji chybione są podnoszone przez stronę zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej "u.p.d.o.f.").
Zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. kosztem uzyskania przychodów poszczególnego źródła są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów wyraźnie wymienionych w art. 23 ustawy. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że wydatków udokumentowanych fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych nie można uznać za koszty uzyskania przychodów. Należy też zauważyć, że podatnik był zobowiązany do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W takim przypadku ustalenie dochodu następuje w sposób szczególny (por. art. 24 ust. 1 i art. 24a ust. 1 u.p.d.o.f.). Określenie w ten szczególny sposób dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej jest możliwe przy założeniu, że podatnik przestrzega zasad związanych z prowadzeniem ksiąg podatkowych uregulowanych w art. 24a ust. 7 u.p.d.o.f. i wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych wprowadzających między innymi reguły dotyczące dokumentowania poszczególnych transakcji mających wpływ na wyliczenie w oparciu o te księgi dochodu (§ 12 ust. 1 i § 11 ust. 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów). Stosowanie tych szczególnych zasad wiąże się również z konsekwencjami w postaci dopuszczalności oceny rzetelności prowadzonych ksiąg (art. 193 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej). W przypadku, jaki wystąpił w rozpoznawanej sprawie, tj. dokumentowania wydatków na zakup aparatów cyfrowych nierzetelnymi dowodami, określenie podstawy opodatkowania następuje w sposób określony w art. 23 § 2 O.p.
Strona skarżąca nie zastosowała się do obowiązujących ją zasad rzetelnego prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W takiej sytuacji w stanie faktycznym sprawy dla jej rozstrzygnięcia nie było istotne, czy strona skarżąca otrzymała towary w ilościach określonych w spornej fakturze, lecz czy faktura ta odzwierciedla rzeczywisty obrót towarowy ze wskazanym w niej kontrahentem, tzn. czy to wystawca faktury był faktycznym dostawcą aparatów fotograficznych (co pozwalałoby na zaliczenie kwoty tą fakturą objętej do kosztów uzyskania przychodów). Podkreślić należy, że sankcjonowanie sytuacji, że kto inny dostarcza towar, a kto inny wystawia faktury sprzedaży za ten towar, gdy zarówno odbiorca towaru, jak i wystawca faktury, nie wskazuje rzeczywistego źródła pochodzenia towaru, prowadziłoby w konsekwencji do akceptacji rozliczenia podatkowego opartego nie na przebiegu rzeczywistym działalności gospodarczej i występujących w niej zdarzeniach, lecz wyłącznie na treści zgromadzonych i zaoferowanych przez podatnika dokumentach prywatnych.
Udokumentowanie poniesienia wydatku mającego stanowić koszt uzyskania przychodu nie może ograniczać się do posiadania i zaewidencjonowania dokumentu, ale koniecznym wymogiem jest, by dokument odzwierciedlał rzeczywiście dokonaną operację gospodarczą. Podatnik ma obowiązek wykazania, że poniósł określone wydatki, które traktuje w kategorii kosztu, a to z kolei oznacza, że spoczywa na nim obowiązek udokumentowania ich poniesienia w sposób zgodny z prawem i niebudzący wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II FSK 1405/07, wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II FSK 1493/05). W rozpoznawanej sprawie skarżąca z tego obowiązku się nie wywiązała.
Brak udokumentowania wydatków w postaci wiarygodnych dowodów nie został jednak w niniejszej sprawie zastąpiony innymi środkami dowodowymi, które następnie poddać można by formalnej weryfikacji. Podkreślenia wymaga, że dla zaliczenia wydatku do kosztu uzyskania przychodu niezbędne jest bezsporne, pozbawione wątpliwości wykazanie faktu poniesienia wydatku, jego wysokości, stron uczestniczących w transakcji, związku wydatku z przychodem, a także tego, na czyją rzecz został on poniesiony. Nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar i zużyć go w działalności gospodarczej, aby wydatek ten móc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (por. wyroki NSA z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 418/09; z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1722/07 i II FSK 1405/07; z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 1755/06; wyrok z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II FSK 1438/06, z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt 358/04, publik. CBOSA).
Stwierdzić też należy, że zasadnie organy zastosowały w niniejszej sprawie art. 23 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, odstępując od szacowania podstawy opodatkowania, bowiem nie zakwestionowały całej prowadzonej przez podatnika dokumentacji rachunkowej, ale jedynie niektóre objęte tą dokumentacją faktury – dowody księgowe w postaci tzw. dowodów źródłowych, na podstawie których dokonuje się stwierdzenia dokonania operacji gospodarczej stanowiącej podstawę zapisów w podatkowej księdze rozchodów i przychodów. Była to faktura na zakup aparatów fotograficznych, w której jako sprzedawca figuruje firma B. Organy podatkowe wyłączyły powyższą fakturę z zapisów znajdujących się w księdze podatkowej i na jej podstawie oraz zebranych w toku postępowania podatkowego dowodów obliczyły stratę w prowadzonej działalności. Powyższe zasady postępowania wskazują, że obliczenie straty było możliwe na podstawie posiadanej przez stronę skarżącą dokumentacji i brak było podstaw do jej szacowania, skoro pozostałe zapisy dotyczące przychodów i kosztów uzyskania przychodów były prawidłowe.
Należy w pełni podzielić pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1969/12, że nierzetelności nie można oszacować w trybie art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ale należy ją ocenić w trybie art. 191 Ordynacji podatkowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 462/11 oraz z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FSK 615/09, publik. CBOSA). Ponadto zarówno z przepisów Ordynacji podatkowej, jak i z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie da się wywieść twierdzenia, że organ podatkowy jest zobowiązany do oszacowania kosztów uzyskania przychodów w sytuacji, gdy podatnik zaniedbuje swoje obowiązki w zakresie dokumentowania zdarzeń gospodarczych (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.03.2012 r., sygn. akt II FSK 1872/10 i przywołane w nim orzecznictwo). W braku wiarygodnych dowodów, jednoznacznie i miarodajnie potwierdzających odpłatne nabycie towarów brak jest podstaw do oszacowania kosztów uzyskania przychodów. Oszacowanie nie może być zatem zastosowane w celu ominięcia wymogu wykazania, iż określony wydatek został faktycznie poniesiony, a ponadto został poniesiony w celu uzyskania przychodów. Poza tym, niewywiązywanie się przez podatnika z obowiązku prawidłowego ujmowania w dokumentacji podatkowej zdarzeń gospodarczych, w tym także dokumentowania poniesionych wydatków jako kosztów uzyskania przychodów, nie może być dla takiego podatnika źródłem niczym nie uzasadnionych preferencji, w porównaniu do podatników, którzy obowiązki w tym zakresie wypełniają.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić należy, że są one również nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacja podatkowa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Powyższy przepis przyjmuje zasadę otwartego katalogu dowodów w postępowaniu podatkowym. Dopuszczalne więc i zgodne z prawem było włączenie w poczet materiału dowodowego również dowodów zgromadzonych i przeprowadzonych w innych postępowaniach podatkowych. Przepis art. 181 O.p. nadaje równą moc dowodową wszystkim dowodom i w myśl postanowień tego przepisu dowodami mogą być dowody zgromadzone w postępowaniu prowadzonym wobec kontrahenta strony, czy w postępowaniu karnym. W świetle postanowień tych przepisów nie istnieje prawny nakaz, by w toku postępowania podatkowego koniecznym było powtórzenie dowodów zebranych w innym postępowaniu. Ocena zebranego materiału dowodowego została dokonana bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów wyznaczonych przepisem art. 191 Ordynacji podatkowej, jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego wnioskowania.
Z uwagi na wyczerpujące wyjaśnienie kwestii możliwości dokonania przez stronę skarżącą zakupów towarów w Spółce B Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. był uprawniony do nieuwzględnienia wniosków dowodowych skarżącej. Wystawienie przez Spółkę B faktury, która nie dokumentowała rzeczywistych czynności potwierdza wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. decyzji dla ww. podmiotu orzekających o obowiązku zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, co wskazano już powyżej. Ponadto, Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, nie chcąc powtarzać wywodów organu II instancji, aprobuje w całości stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące argumentacji odpierającej zarzuty skarżącej, odnośnie odmowy przeprowadzenia dowodów wynikających z jej wniosków dowodowych, wyrażone na stronach 25-29 zaskarżonej decyzji .
Jednocześnie podnieść trzeba, że organ podatkowy na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej nie jest zobowiązany do uwzględnienia wszelkich wniosków dowodowych strony. Organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Celem przepisów prawa nie jest przeprowadzenie dowodu samo w sobie, lecz wyjaśnienie istotnych kwestii mających wpływ na wynik sprawy, a które nie zostały jeszcze wyjaśnione. Zatem, jak słusznie wskazał organ II instancji, w sprawie oddalono jedynie te wnioski dowodowe, których przedmiotem były okoliczności stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Stosowanie się zaś w pełni do podnoszonej w tym zakresie argumentacji pełnomocnika oznaczałoby to, że w sytuacji gdy podatnik kwestionuje ustalenia dokonane przez organy podatkowe i wyciągnięte na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wnioski, każdy zgłoszony przez niego wniosek dowodowy w sposób bezwzględny powinien być zrealizowany. Przyjęcie takiej zasady prowadziłoby do faktycznej niemożności jakiegokolwiek postępowania podatkowego z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości dowodowej. Stałoby to w opozycji do zasady szybkości i ekonomiki postępowania (art. 125 O.p.) i nie zmierzało de facto do realizacji zasady dążenia do pozyskania prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.).
Sąd nie dopatrzył się uchybienia zasadom: legalizmu (art. 120 Ordynacji podatkowej) i prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), gdyż organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa i podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie uchybił również zasadzie zaufania wynikającej z art. 121 Ordynacji podatkowej, gdyż w sprawie nie zaistniały istotne dla rozstrzygnięcia niejasności czy wątpliwości dotyczące stanu faktycznego, które zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika. Podnieść również należy, że uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, spełniające kryteria o jakich mowa w art. 210 § 1 i § 4 O.p., przedstawiono w nim bowiem stan faktyczny sprawy oraz mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne, dokonano ich wykładni oraz przytoczono bogate orzecznictwo sądowe. Organ w sposób szczegółowy uzasadnił okoliczność nierzetelności zakwestionowanych faktur.
Na koniec podnieść należy, że brak było – w ocenie Sądu - podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na toczące się przed tutejszym Sądem postępowaniem w sprawie skarżącej Spółki o sygn. akt I SA/Łd 394/15 dotyczącym podatku VAT za 2011 r., gdyż nie można skutecznie przenosić rozstrzygnięć zapadłych w podatku VAT do podatku dochodowego. Inna jest bowiem regulacja prawna i zasadniczo inny charakter obu wymienionych danin publicznych.
Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.
E.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło