II FSK 163/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-02
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Tomasz Kolanowski, Jan Grzęda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w momencie nieodpłatnego nabycia akcji spółki amerykańskiej w ramach programu motywacyjnego, po stronie podatnika powstaje przychód do opodatkowania, czy też przychód ten powstaje dopiero w momencie zbycia tych akcji?Ratio decidendi
Przychód podatkowy z tytułu nieodpłatnego nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego powstaje dopiero w momencie ich zbycia. Moment nabycia akcji, nawet jeśli jest nieodpłatny, jest neutralny podatkowo. Przychód z tego tytułu należy kwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych.Stan faktyczny
Skarżący uczestniczył w planie akcyjnym spółki z siedzibą w USA, otrzymując opcje na akcje i jednostki akcyjne (RSU). Prawo do nich nie wynikało z umowy o pracę ze spółką polską, a spółka amerykańska była jedynym podmiotem decydującym o przyznaniu tych świadczeń. Skarżący zapytał, czy dochód powstaje w momencie zbycia akcji, czy w momencie ich nabycia, oraz czy powinien być opodatkowany jako dochód z kapitałów pieniężnych. Organ interpretacyjny uznał, że przychód powstaje w momencie otrzymania akcji, a nie ich zbycia, i kwalifikował go jako przychód z innych źródeł. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w całości oraz uchylono interpretacje indywidualne Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Finansów. Zasądzono od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz P. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Grzęda, Protokolant Joanna Legieć, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1002/15 w sprawie ze skarg P. B. na interpretacje indywidualne Dyrektora Izby Skarbowej w K., działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2015 r. nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla interpretacje indywidualne Dyrektora Izby Skarbowej w K., działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2015 r. nr (...), 3) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz P. B. kwotę 1234 (słownie: tysiąc dwieście trzydzieści cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 sierpnia 2015 r., I SA/Kr 1002/15, oddalający skargi P. B. (dalej: Skarżący) na interpretacje indywidualne Ministra Finansów z 27 lutego 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Sąd przedstawiając stan faktyczny stwierdził, że we wniosku o interpretacje Skarżący wyjaśnił, iż jest zatrudniony przez polską spółkę z o.o. i uczestniczy w planie akcyjnym spółki z siedzibą w Stanach Zjednoczonych. Plan ten został wprowadzony w celu przyciągnięcia i zatrzymania najlepiej wykwalifikowanego personelu. Wnioskodawca otrzymuje opcje na akcje spółki amerykańskiej oraz ograniczone jednostki akcyjne (ang. "Restricted Stock Units"). Prawo do otrzymania opcji oraz ograniczonych jednostek akcyjnych nie wynika z umowy o pracę ze spółką polską, ani też podpisanych przezeń innych dokumentów. Skarżącego nie łączy ze spółką amerykańską stosunek pracy czy inny o podobnym charakterze. Koszty uczestnictwa w planie nie są ponoszone przez spółkę polską. Plan jest administrowany przez radę dyrektorów spółki amerykańskiej, która ma prawo uznaniowo zakazać obrotu papierami wartościowymi otrzymanymi przez uczestników; wybór uczestniczących w planie oraz liczba przyznanych udziałów znajduje się poza kontrolą spółki polskiej.
Skarżący jest upoważniony do otrzymywania opcji na akcje i zbywalnych opcji na akcje, których przyznanie jest kompetencją spółki amerykańskiej, a wnioskodawca nie ma roszczenia o ich przyznanie w przyszłości; może też utracić prawo do opcji. Opcje stanowią prawo do nabycia w przyszłości akcji zwykłych, pod warunkiem przepracowania odpowiedniego czasu. Opcje z zasady nie mogą być przenoszone, nie będą też wykonywane automatycznie. W momencie ich wykonania wnioskodawca nabywa akcje po cenie nie niższej niż 100% wartości rynkowej akcji z dnia przyznania opcji. Opcje mogą być realizowane gotówkowo lub bezgotówkowo; w przypadku realizacji w formie bezgotówkowej, liczba akcji jest mniejsza niż liczba opcji, gdyż ich część zostaje zaliczona na poczet ceny wykupu oraz ewentualnych prowizji i innych opłat. Do momentu wydania imiennego świadectwa własności akcji, wnioskodawca nie ma prawa do akcji ani praw akcjonariusza. Zasady te odnoszą się również do opcji zbywalnych, z tym że mogą one zostać sprzedane na aukcji internetowej.
Zgodnie z planem, Skarżący może być uprawniony do otrzymania bezpłatnie ograniczonych jednostek akcyjnych w formie tzw. akcji warunkowych. Stanowią one niegwarantowane i objęte restrykcjami przyrzeczenie wydania pewnej liczby akcji w przyszłości pod warunkiem, że wnioskodawca po upływie okresu restrykcyjnego będzie nadal zatrudniony przez spółkę polską bądź inny podmiot z grupy. Akcje warunkowe są akcjami podlegającymi ograniczeniom, które są nakładane w okresie ustalonym w umowie zawartej przez wnioskodawcę ze spółką amerykańską. Ograniczone jednostki akcyjne, które nie zostały przydzielone, podlegają przepadkowi w sytuacji dobrowolnego lub przymusowego rozwiązania umowy o pracę z Polską Spółką bez względu na przyczynę (z wyjątkiem śmierci). Wnioskodawca nie może sprzedać, zastawiać, przekazywać, cedować lub w inny sposób zbyć jednostek akcyjnych przed nabyciem do nich uprawnień. Jednakże w okresie restrykcyjnym ma prawo głosu oraz do otrzymywania dywidend i innych wypłat należnych mu z tytułu posiadania akcji spółki amerykańskiej. Po upływie okresu restrykcyjnego wnioskodawca może swobodnie dysponować akcjami i korzystać z praw akcjonariusza. Przyznanie jednostek akcyjnych jest wyłączną kompetencją spółki amerykańskiej, a ich przyznanie nie powoduje u Wnioskodawcy powstania roszczenia o ponowne przyznanie jednostek w przyszłości.
W związku z powyższym Skarżący zadał pytanie, czy prawidłowe jest jego stanowisko, że po jego stronie dochód z tytułu uczestnictwa w planie, z wyłączeniem dywidend wypłaconych przez spółkę amerykańską w związku z przyznaniem ograniczonych jednostek akcyjnych, powstanie dopiero w momencie, gdy dokona zbycia akcji w wyniku realizacji opcji na akcje, zbywalnych opcji na akcje lub ograniczonych jednostek akcyjnych lub gdy dokona sprzedaży zbywalnych opcji na akcje na aukcji internetowej, a nie na żadnym wcześniejszym etapie planu.
Skarżący zapytał również, czy wspomniany dochód powinien zostać zaklasyfikowany odpowiednio jako dochód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. (w zakresie sprzedaży akcji) i art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy (w odniesieniu do sprzedaży zbywalnych opcji) podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej zgodnie z art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. Na to pytanie jego zdaniem powinna zostać udzielona odpowiedź twierdząca.
Minister Finansów wydał dwie interpretacje, bowiem jedna zawiera ocenę prawną w zakresie skutków przedstawionego stanu faktycznego, natomiast druga interpretacja odnośnie skutków przedstawionego zdarzenia przyszłego.
Minister Finansów stwierdził, że moment przyznania RSU nie skutkuje dla Skarżącego powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód powstaje natomiast w chwili otrzymania akcji spółki amerykańskiej po spełnieniu warunków wynikających z planu motywacyjnego. Przychód ten kwalifikowany będzie jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Podstawą opodatkowania otrzymanych nieodpłatnie akcji będzie przychód odpowiadający wartości rynkowej otrzymanych akcji. Natomiast sprzedaż w ten sposób nabytych akcji skutkować będzie powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych z tytułu sprzedaży akcji. Przychód taki winien zostać wykazany w formularzu według ustalonego wzoru (PIT-38), w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, w którym przychód ten został uzyskany. W tym samym terminie należy odprowadzić podatek. Tak przedstawiony sposób opodatkowania nie spowoduje podwójnego opodatkowania.
Po bezskutecznym wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, Skarżący wniósł w terminie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Domagał się uchylenia interpretacji w części, w jakiej jego stanowisko zostało uznane za nieprawidłowe. Skarżący zarzucił naruszenie art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez jego błędną wykładnię i tym samym niewłaściwe stwierdzenie, że sam fakt nieodpłatnego nabycia akcji spółki powoduje powstanie przychodu po stronie podmiotu obejmującego akcje. Podniósł również zarzut naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, przez uchybienie przepisom prawa materialnego oraz przyjęcie wykładni dla skarżącego niekorzystnej.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie.
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2015 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1002/15 oraz I SA/Kr 1003/15 i prowadził je pod sygn. akt I SA/Kr 1002/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę. Sąd podzielił twierdzenia organu zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych interpretacji i przyjął je za swoje.
Wskazał, iż prawidłowe jest stanowisko organu, iż moment przyznania RSU nie skutkuje dla skarżącego powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód powstaje natomiast w chwili otrzymania akcji spółki amerykańskiej po spełnieniu warunków wynikających z planu motywacyjnego. Podstawą opodatkowania otrzymanych nieodpłatnie akcji będzie przychód odpowiadający wartości rynkowej otrzymanych akcji. Natomiast sprzedaż w ten sposób nabytych akcji skutkować będzie powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych z tytułu sprzedaży akcji. Skarżący do kosztów uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży akcji będzie mógł zaliczyć wartość m. in. nieodpłatnego świadczenia, które zostanie opodatkowane przez skarżącego w chwili nabycia akcji, a także inne wydatki faktycznie poniesione przez niego na nabycie akcji.
Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w postaci stwierdzenia, iż sam fakt nieodpłatnego nabycia akcji spółki powoduje powstanie przychodu po stronie podmiotu rzeczone akcje obejmującego podczas gdy, zdaniem Skarżącego, jest to czynność neutralna podatkowo.
W związku z opisanymi naruszeniami prawa wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zwiera usprawiedliwione podstawy.
W niniejszej sprawie należało rozstrzygnąć następującą kwestię, czy w momencie nieodpłatnego nabycia akcji wskazanej spółki prawa amerykańskiego po stronie Skarżącego powstaje przychód do opodatkowania w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., czy też przychód powstanie dopiero w momencie, gdy dokona ich zbycia.
W ocenie Skarżącego fakt otrzymania przez niego akcji w związku z udziałem w programie motywacyjnym, w podanych realiach sprawy, nie doprowadził do powstania po jego stronie przychodu podatkowego na moment ich otrzymania. Przeciwnego zdania jest organ interpretacyjny, który twierdzi, że w momencie otrzymania akcji spółki amerykańskiej po stronie Skarżącego będzie miało miejsce przysporzenie majątkowe, stanowiące przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.
Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się natomiast ze stanowiskiem Skarżącego, że przychód do opodatkowania w przedstawionym stanie faktycznym powstaje tylko raz ‒ w chwili zbycia akcji w wyniku realizacji opcji na akcje, zbywalnych opcji na akcje lub ograniczonych jednostek akcyjnych lub gdy dokona sprzedaży zbywanych opcji na aukcji internetowej i jest to przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 i 10 u.p.d.o.f. Z uwagi na to, że w skardze kasacyjnej ograniczono się do argumentacji związanej ze zbyciem akcji, dalsze rozważania oparto na skutkach podatkowych nabycia oraz zbycia akcji spółki amerykańskiej w związku z uczestnictwem Skarżącego w programie motywacyjnym.
Zauważyć należy, że analizowany problem sporny dotyczący przychodu z nieodpłatnego nabycia akcji związanych z udziałem w programie motywacyjnym, był już przedmiotem licznych wypowiedzi orzeczniczych Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m. in. wyroki NSA: z 21 lipca 2017 r., II FSK 1716/15; z 21 lipca 2016 r., II FSK 1725/14; z 10 listopada 2016 r., II FSK 2243/14; z 23 listopada 2016 r., II FSK 3675/14, wyroki dostępne w bazie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając poglądy zawarte w tych orzeczeniach, skład orzekający w niniejszej sprawie uznał za celowe i adekwatne również w niniejszej sprawie odwołanie się w znacznej mierze do argumentacji zawartej w ww. wyroku z dnia 21 lipca 2017 r., II FSK 1716/15.
W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że zgodnie art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami - z zastrzeżeniem art. 14-16 oraz art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3 - są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Nie ulega zatem wątpliwości, że aby powstał przychód (opodatkowanie) muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki:
1) świadczenie musi mieć wymierną korzyść dla podatnika oraz
2) podatnik musi tę korzyść (świadczenie) "otrzymać".
W przypadku świadczeń częściowo odpłatnych, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika (art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f.). W przypadku nabycia rzeczy i praw jest to różnica między ceną rynkową, stosowaną w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania (art. 11 ust. 2 u.p.d.o.f.).
Na podstawie art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.
Pojęcie "nieodpłatnego świadczenia" użyte w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., jak również w art. 11 ust. 1, nie zostało zdefiniowane w tej ustawie. Analiza judykatury, jak i piśmiennictwa na kanwie tych przepisów, raczej nie nasuwa wątpliwości, że pojęcie to ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono nie tylko świadczenie w cywilistycznym znaczeniu (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony - art. 353 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu. Dla uznania więc, że dane świadczenie jest nieodpłatne bądź częściowo nieodpłatne, konieczne jest stwierdzenie, że w wyniku zdarzenia prawnego czy zjawiska gospodarczego podatnik uzyskał korzyść majątkową kosztem innego podmiotu lub też uzyskał nieodpłatne (częściowo nieodpłatne), to jest niezwiązane z kosztami (całkowitymi kosztami) lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku, mające konkretny wymiar finansowy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2006 r., sygn. akt II FPS 1/06, CBOSA).
Ponadto zauważyć trzeba, że akcje są papierami wartościowymi inkorporującymi zarówno prawa, jak i obowiązki akcjonariusza w stosunku do spółki będącej emitentem akcji. Moment uzyskania dochodu z akcji nie jest tożsamy z momentem ich nabycia, bez względu na formę tego nabycia (w tym przypadku w wyniku nieodpłatnego przekazania akcji w ramach programu motywacyjnego). Cechą papierów wartościowych, jakimi są akcje, jest to, iż generują dochód w przyszłości: w postaci dywidendy, czy też - w przypadku ich odpłatnego zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na nabycie akcji. W momencie zaś otrzymania akcji na preferencyjnych warunkach przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje dana osoba, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest jedynie potencjalne.
Uznanie, że przychód powstaje w momencie nieodpłatnego nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego oraz że dochodem z tej czynności jest wartość rynkowa akcji prowadziłoby do opodatkowania wartości wyrażonej w pieniądzu, której podatnik w momencie uzyskania akcji nie osiągnął. Otrzymanie akcji nie daje żadnych korzyści, ponieważ akcje są takim składnikiem majątku, który przychód może dać dopiero w momencie ich zbycia w drodze sprzedaży lub zamiany, ewentualnie innych czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero zbycie akcji pozwala ustalić, jaki dochód podatnik osiągnął przez to, że nabył akcje w drodze programu motywacyjnego, a następnie zbył te akcje. Nabycie akcji samo przez się nie daje żadnego przychodu. W praktyce wygląda to tak, że w chwili nabycia akcji podatnik nie wie, jaki uzyska przychód, bowiem okaże się to dopiero w przyszłości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zarysowanej wyżej kwestii spornej ma także zakaz podwójnego opodatkowania tożsamych wartości tym samym podatkiem. Zasada ta, wypływająca również z norm konstytucyjnych, w powiązaniu z szerszym kontekstem systemowym (wymagającym oceny przepisów regulujących opodatkowanie przychodów z tytułu zbycia papierów wartościowych oraz rozliczania kosztów uzyskania przychodów) winna być uwzględniona przy dokonywaniu wykładni mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Na tle prawa podatkowego konstytucyjna zasada równości oznacza postulat zachowania równomierności w opodatkowaniu podatkami przez wprowadzenie powszechnego i proporcjonalnego opodatkowania. Powszechność opodatkowania oznacza opodatkowanie wszystkich podatników na tych samych zasadach (por. postanowienie NSA z 5 kwietnia 2011 r., I FSK 525/10, CBOSA). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok z dnia 22 maja 2002 r. sygn. akt K 6/02) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 11 czerwca 2010 r., I FSK 972/09, CBOSA) wskazuje się, że podwójne opodatkowanie stoi też w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Nie sposób nie zauważyć, że aprobata wykładni dokonanej przez Ministra Finansów skutkowałaby tym, że przychód z tytułu nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego opodatkowany byłby dwukrotnie: po raz pierwszy w momencie ich nieodpłatnego nabycia, po raz drugi z momentem odpłatnego zbycia tychże akcji. Rozpatrujący sprawę skład orzekający podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezentowany w wyroku z 25 lutego 2015 r., II FSK 96/13 (CBOSA), że obowiązujące przepisy nie pozwalały w takim przypadku ustalić kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. Z kolei w art. 30b ust. 2 u.p.d.o.f. (stanowiącym lex specialis) zdefiniowano dochód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (a takim są akcje, stosownie do art. 5a pkt 1 u.p.d.o.f.) jako różnicę między sumą przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub 1g lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 u.p.d.o.f. Art. 22 ust. 1f lub 1g u.p.d.o.f. dotyczące nabycia akcji w zamian za wkład niepieniężny, nie miałyby zatem zastosowania we wskazanym we wniosku stanie faktycznym. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. pozwala natomiast na odliczenie jedynie wydatków poniesionych na nabycie akcji. Skoro ustawodawca używa w tym przypadku określenia "wydatki", a nie koszty, to znaczy, że pozwala na uznanie za koszt uzyskania przychodów jedynie rozchód środków pieniężnych, stanowiący faktyczne zmniejszenie aktywów podatnika. Tym samym nie jest możliwe uwzględnienie jako kosztu uzyskania przychodów wartości przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 22 ust. 1d pkt 2 u.p.d.o.f., do którego to przepisu ani art. 30b ust. 2, ani art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. nie odsyłają.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie sprzedaży przez Skarżącego omawianych akcji. Przychód uzyskany z tego tytułu należy zakwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych. Stosownie bowiem do treści art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne - choćby nie zostały faktycznie otrzymane - przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.
Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że o prawidłowości prezentowanej powyżej argumentacji świadczą również wprowadzone zmiany do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od 2018 r. – por. ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2017, poz. 2175). Jak wynika z uzasadnienia zmiany przepisów (Sejm RP VIII Kadencji, nr druku 1878): "Obecnie opodatkowaniu podlegają dochody uzyskane ze zbycia akcji otrzymanych na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki. Nie ustala się dochodu na moment otrzymania akcji. Wprowadzone regulacje doprecyzowują (bold NSA) powyższe rozwiązanie, wskazując, że w przypadku otrzymania przychodu w ramach realizacji programu motywacyjnego, przychód powstaje tylko w momencie odpłatnego zbycia akcji. Wszystkie zatem zdarzenia zaistniałe w ramach realizacji programu motywacyjnego (np. objęcie pochodnego instrumentu finansowego, jako nieodpłatne świadczenie, realizacja praw z tego instrumentu wykonana poprzez nabycie akcji) są obojętne podatkowo. Jednakże warunkiem takiej szczególnej formy opodatkowania jest, że akcje te muszą być nabyte w ramach programów motywacyjnych (które są tworzone na podstawie uchwały walnego zgromadzenia). W ramach doprecyzowania zdefiniowano pojęcie programu motywacyjnego oraz pojęcie spółki dominującej."
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w myśl art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło