I SA/Wa 1456/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-17

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Marta Kołtun-Kulik, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do stwierdzenia nieważności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, jeśli wypowiedzenie to nie jest decyzją administracyjną, a spór o wysokość opłaty ma charakter cywilnoprawny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do stwierdzenia nieważności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, ponieważ czynność ta nie stanowi decyzji administracyjnej, a spory dotyczące wysokości tej opłaty mają charakter cywilnoprawny. Postępowanie w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej, mimo pewnego odesłania do przepisów K.p.a., nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu K.p.a., a końcowe orzeczenie kolegium nie jest decyzją administracyjną, co wyklucza możliwość zastosowania trybów nadzwyczajnych, takich jak stwierdzenie nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. wniósł o stwierdzenie nieważności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, zarzucając brak własnoręcznego podpisu na dokumencie i stosowanie faksymile. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że wypowiedzenie opłaty ma charakter cywilnoprawny i nie jest decyzją administracyjną. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu wniosku W. K. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wypowiedzenia Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r. dotyczącego wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu – utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Pismem z dnia 30 sierpnia 2012 r. W. K. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności dokonanego przez Prezydenta W. wypowiedzenia z dnia [...] listopada 2009 r. dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału wynoszącego 120/10000 w nieruchomości gruntowej położonej w W . Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Kolegium orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. W wyniku wniosku W. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2013 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wyjaśnił, że wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ułamkowej części gruntu, oznaczonego jako działka nr [...] z obrębu [...], położonego w W. przy ul. [...], stanowiącej udział wynoszący [...], zapadło na podstawie art. 77 i 78 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.). Zgodnie z art. 78 ust. 1 tej ustawy właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. W wypowiedzeniu należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty i pouczyć użytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do wypowiedzenia dołącza się informację o wartości nieruchomości, o której mowa w art. 77 ust. 3, oraz o miejscu, w którym można zapoznać się z operatem szacunkowym. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do art. 78 ust. 2 powołanej ustawy użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Kolegium stwierdziło, że tryb zmiany opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu związany jest z uznaniem, że użytkowanie wieczyste ma charakter uprawnienia typowo cywilnoprawnego uregulowanego umową. Na potrzeby umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste ustawodawca wprowadził instytucję wypowiedzenia zmieniającego, co podkreśla umowny charakter kształtowania wzajemnych praw i obowiązków stron umowy. Wypowiedzenie dotychczasowej opłaty w istocie jest wypowiedzeniem zmieniającym umowę o oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste (w części dotyczącej opłaty rocznej związanej z korzystaniem z tego prawa). Odmowa przyjęcia zaproponowanej w wypowiedzeniu, o którym mowa, oferty nowej wysokości opłaty rocznej połączona ze złożeniem wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty nie jest uzasadniona bądź jest uzasadniona w innej wysokości, uruchamia postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym. Dalej organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie użytkownik wieczysty żąda stwierdzenia nieważności ww. wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, a jako przesłankę wskazuje - brak własnoręcznego podpisu, dokonującego wypowiedzenie. Zdaniem skarżącego stanowi to podstawę do stwierdzenia nieważnośći dokonanego wypowiedzenia w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Wobec tak skonstruowanego żądania, Kolegium stwierdziło, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie do postępowania przed organami administracji publicznej, ale w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Natomiast sprawa sporu co do podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny. Wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nie jest więc dokonywane decyzją administracyjną, do której mają zastosowanie tryby nadzwyczajne umożliwiające wzruszenie decyzji administracyjnej. Wprawdzie w sprawach dotyczących wypowiedzenia opłaty rocznej mogą być w stosowane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ale tylko w ograniczonym zakresie, i pomimo tego stosowania nie tworzą one sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji, zdaniem Kolegium, na gruncie obowiązujących przepisów organy administracji nie są uprawnione do oceny legalności czynności podejmowanych w sprawach cywilnych, i nie mogą w niniejszej sprawie zastosować przepisu art. 156 § 1 k.p.a., który daje podstawę do stwierdzania nieważności wyłącznie decyzji administracyjnych oraz postanowień, na które służy zażalenie. Skargę na postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. wniósł, do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w W., W. K. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższego wypowiedzenia, wskazując, że wypowiedzenie to zostało dokonane z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego wypowiedzenie zawiera wadę dokumentu powodującą jego nieważność z mocy prawa - art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Wypowiedzenie to jest dokumentem na blankiecie. Prezydent Miasta W. użył tzw. faksymile podpisu, czyli odcisku pieczęci z kopią wzoru podpisu. Dokument, na którym zamiast odręcznego podpisu umieszczono faksymile podpisu, jest dokumentem nie podpisanym i nieważnym z mocy art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a (wyrok NSA OZ w Gdańsku z 18 kwietnia 2000 r. sygn. akt ll SA/Gd954/98). Skarżący wskazał, że w kwestii znaczenia prawnego podpisu pod decyzją /dokumentem/, wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 1089/98 (Legalis), stwierdzając że "W art. 107 § 1 k.p.a. ustawodawca mówi o podpisie, przez co należy rozumieć podpis własnoręczny. Zastosowanie facsimile podpisu powoduje, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z rażącym naruszeniem prawa została też wydana decyzja organu drugiej instancji, który utrzymywał w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności". Tylko własnoręczny podpis wskazuje bez żadnych wątpliwości, że odpowiedzialna za wydanie decyzji administracyjnej jest osoba sprawująca funkcję organu administracyjnego lub też działająca z jego imiennego upoważnienia. Wymaganie złożenia podpisu własnoręcznego wiąże się również z tym, że stronom doręcza się oryginały decyzji, a nie ich odpisy. Skarżący, opisał sytuację jaka powstała z dokonanymi wypowiedzeniami opłaty przy użyciu facsimile, w ostateczności podważając skuteczność takich wypowiedzeń. W. K. wskazał, że w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do dokumentu podpisanego fascymile, w sytuacji gdy dla ważności dokumentu konieczny jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby go wydającej, bowiem jest to gwarancją tego, że dokument pochodzi od odpowiedniego i właściwego organu. Strona skarżąca wskazała, że procedurę stosowaną przez samorządowe kolegia odwoławcze w postępowaniu prowadzonym w związku ze złożeniem wniosku, o jakim jest mowa w art. 78 u.g.n. ustawodawca uregulował w art. 79 u.g.n., a w ust. 7 tego przepisu wskazał, że do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń oraz przepisy o opłatach i kosztach. Z zakresu odesłania wynika więc, że w postępowaniu dotyczącym aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości nie znajdują zastosowania wszystkie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące procedurę jurysdykcyjną, a postępowanie w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste ma charakter swoisty, jest postępowaniem administracyjnym szczególnego typu. Skarżący przywołał przepisy prawa z ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdzając, że oświadczenie o wypowiedzeniu stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości złożył powodowi Prezydent Miasta W., bez wskazania (choćby w formie odwołania się do art. 11 ust. 1 u.g.n.), że podejmuje tę czynność za Skarb Państwa. Stosownie do art. 78 ust. 1 zd. 2 u.g.n., obowiązkiem działającego za Skarb Państwa Prezydenta Miasta W. było pouczenie użytkownika wieczystego "o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia", a zatem także o tym, przeciwko jakiej osobie użytkownik wieczysty winien złożyć przewidziany w art. 78 ust. 2 u.g.n. wniosek do samorządowego kolegium odwoławczego. Ten element pouczenia jest niezbędny przede wszystkim wtedy, jeśli z oświadczenia o wypowiedzeniu dotychczasowej stawki opłaty rocznej nie wynika jasno, za którą osobę prawną oświadczenie to jest składane, a takie braki miało oświadczenie złożone powodowi. W toku zainicjowanego wnioskiem powoda postępowania Prezydent Miasta W. nie miał wątpliwości, że działa w sprawie za Skarb Państwa, o czym jednoznacznie świadczy brzmienie pełnomocnictwa, na podstawie którego w sprawie występował pracownik urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie zadbało o właściwe oznaczenie stron stosunku użytkowania wieczystego, a w konsekwencji także stron postępowania administracyjnego zakończonego orzeczeniem tego organu. W. K. stwierdził, że podwyżka opłat za użytkowanie wieczyste może dotyczyć tylko całych nieruchomości hipotecznych, gmina nie może zmienić opłat jedynie dla poszczególnych działek ewidencyjnych. W konsekwencji wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu z dnia [...] listopada 2009 r. jest nieważne na podstawie art. 58 § 1 k.c. W tym miejscu skarżący przywołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt III CZP 24/13, w którym Sąd uznał, że zmiany opłat z tytułu użytkowania wieczystego nie mogą dotyczyć poszczególnych działek ewidencyjnych. Zmiana opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego może obejmować jedynie całą nieruchomość gruntową, dla której ustanowiona jest księga wieczysta. Skarżący podniósł, że zapadają orzeczenia sądów rejonowych, w których ustala się, że takie wypowiedzenie jest nieważne, względnie - nieskuteczne, albo takie, w których określa się wysokość opłaty, wskazując na stawkę dotychczasową, albo takie wreszcie, gdzie orzeka się jedynie o obowiązywaniu opłaty w dotychczasowej wysokości. Zdarzają się również orzeczenia, w których umarza się postępowanie o ustalenie wysokości opłaty i jednocześnie orzeka się o nieważności wypowiedzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z uzasadnieniem jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. wskazać przede wszystkim należy, że opłaty z tytułu użytkowania wieczystego mają charakter cywilnoprawny i stanowią swoistego rodzaju ekwiwalent za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. Zgodnie bowiem z art. 238 kodeksu cywilnego użytkownik wieczysty uiszcza przez cały czas trwania swego prawa opłatę roczną. Treść stosunku użytkowania wieczystego - co do zasady - kształtowany jest umownie, według zasad określonych przede wszystkim w przepisach kodeksu cywilnego, a ponadto w ustawie o gospodarce nieruchomościami, która reguluje z kolei tryb ustalania i aktualizacji tych opłat. W konsekwencji instytucja użytkowania wieczystego poddana została cywilistycznej (prywatnoprawnej) metodzie regulacji stosunków społecznych, a częściowo - metodzie administracyjnoprawnej (publicznoprawnej). Szczegółowa regulacja dotycząca kwestii uiszczania tej opłaty i jej wysokości została zawarta w art. 71-81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.).- dalej w skrócie "u.g.n.". Opłata roczna za użytkowanie wieczyste jest świadczeniem cywilnoprawnym i to bez względu na źródło powstania samego prawa (umowa, decyzja, ustawa). W orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjmuje się, że cywilnoprawny charakter mają również czynności polegające na oznaczeniu wysokości opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego, w tym czynności związane z aktualizacją tych opłat na skutek zmiany wartości nieruchomości gruntowej. Zatem, spory w przedmiocie ustalenia opłat czy zmiany opłat z tytułu użytkowania wieczystego są sporami cywilnymi dotyczącymi należności pieniężnych (uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1994 r. sygn. akt III CZP 36/94 - OSNCP 1994/11/209 i z dnia 25 sierpnia 1995 r., sygn. akt III CZP 96/95 - OSNCP 1995/12/173 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 843/05 - Lex 236557, z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 306/06 - Lex 29319). Aktualizacji opłaty rocznej (nie częściej niż raz do roku) dokonuje się z urzędu lub na wniosek użytkownika wieczystego (art. 77 ust. 1 i ust. 3 u.g.n.). Dla dokonania aktualizacji opłaty rocznej wymagane jest złożenie, w imieniu właściciela przez organ reprezentujący Skarb Państwa lub gminę, pisemnego oświadczenia woli zawierającego wypowiedzenie dotychczasowej wysokości przedmiotowej opłaty oraz ofertę nowej jej wysokości (art. 78 ust. 1 u.g.n.). Jeżeli użytkownik wieczysty nie zakwestionuje wypowiedzenia, złożoną ofertę uznaje się za przyjętą, co kończy już na tym etapie procedurę aktualizacyjną. W przypadku, gdy użytkownik wieczysty nie akceptuje otrzymanej oferty, może w terminie 30 dni – od dnia otrzymania wypowiedzenia - złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 u.g.n.). W przypadku złożenia przez użytkownika wieczystego takiego wniosku do Kolegium, organ ten powinien dążyć do polubownego załatwienia sprawy w drodze ugody. Jeżeli do zawarcia takiej ugody nie dojdzie, kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub ustaleniu nowej wysokości opłaty rocznej (art. 79 ust. 3 u.g.n.). Od orzeczenia kolegium rozstrzygającego spór o wysokość omawianej opłaty nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Organ lub użytkownik wieczysty mogą natomiast wnieść od tego orzeczenia sprzeciw (art. 80 ust. 1 u.g.n.). Złożenie sprzeciwu wywołuje ten skutek, że orzeczenie traci moc, nawet wtedy, gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia kolegium (art. 80 ust. 3 u.g.n.). Wówczas odżywa złożony w trybie przewidzianym w art. 78 ust. 2 u.g.n. wniosek, który zastępuje pozew inicjujący postępowanie sądowe (art. 80 ust. 2 u.g.n.). Z omówionych wyżej przepisów wynika, że rozstrzygnięcie sporu o ustalenie wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste ma odbywać się w mieszanym trybie administracyjno-sądowym. Jest to rozwiązanie nierzadko spotykane w polskim porządku prawnym, co zaakcentował Trybunał Konstytucyjny między innymi w orzeczeniu z dnia 13 marca 1996 r., sygn. akt K 11/95 (OTK 1996/2/9). Przedmiotowe postępowanie jest więc dwustopniowe. Sprawy na tle sporów o zasadność aktualizacji opłaty ustawodawca w pierwszej kolejności przekazał do rozstrzygnięcia w przesądowym postępowaniu prowadzonym przez organy administracji, tj. samorządowe kolegia odwoławcze, dopiero po zakończeniu tego postępowania każda ze stron umowy może żądać rozstrzygnięcia sporu przez sąd powszechny, a swoje prawa realizuje przez złożenie sprzeciwu od orzeczenia kolegium. W przedmiotowej sprawie, pismem z dnia 16 listopada 2009 r., Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] w oparciu o udzielone mu pełnomocnictwo z dnia 8 października 2009 r. oraz § 7 ust. 1 uchwały [...], a także na podstawie art. 77 ust. 1 i 3 u.g.n i art. 78 ust.1 u.g.n. - wypowiedział użytkownikowi wieczystemu z dniem [...] grudnia 2009 r. wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego [...] udziału ww. nieruchomości gruntowej położonej w W. stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] Poza sporem jest, że W. K. nie złożył w terminie 30 dni, od dnia otrzymania wypowiedzenia, do samorządowego kolegium odwoławczego wniosku o ustalenie, że powyższa aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 u.g.n.), natomiast - pismem z dnia 30 sierpnia 2012 r. - wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego wypowiedzenia. W konsekwencji, istota sporu sprowadza się do ustalenia czy na gruncie wyżej przytoczonych regulacji prawnych możliwe jest wszczęcie postępowania administracyjnego (nadzorczego) w przedmiocie stwierdzenia nieważności wypowiedzenia dokonanego w oparciu o art. 77 ust. 1 i 3 u.g.n i art. 78 ust.1 u.g.n. Otóż, przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności mogą być wyłącznie decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie (art. 156 § 1 w związku z art. 126 k.p.a.), zatwierdzone ugody oraz postanowienia w sprawie ich zatwierdzenia (M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks..., s. 883). Przedmiot ten w zasadzie nie obejmuje innych aktów administracyjnych, jak również czynności materialno-technicznych podejmowanych przez organy administracji publicznej, czyli nie obejmuje wypowiedzenia dokonanego w wyżej opisanym trybie. Ponadto, co istotne w sprawie, skoro z woli ustawodawcy w sprawie podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, nie stosuje się przepisów regulujących zwykłe środki zaskarżenia (odwołania, zażalenia), to tym bardziej nie można stosować przepisów regulujących nadzwyczajne środki zaskarżenia jak np. instytucję stwierdzania nieważności, czy wznowienia postępowania. Wyłączenie powyższych uregulowań prawnych jest konsekwencją braku administracyjnej formy działania organu, tj. możliwości wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Natomiast, zezwolenie przez ustawodawcę w art. 79 ust. 7 u.g.n. odpowiedniego stosowania niektórych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, m.in. o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń (zatem wyłączone jest stosowanie art. 127-144 k.p.a.) – nie nadaje sprawie charakteru sprawy administracyjnej. Należy także wskazać, że w piśmiennictwie prawniczym zwracano uwagę na to, że skoro samorządowe kolegia odwoławcze rozstrzygają merytorycznie spór cywilnoprawny, to akt kończący takie postępowanie nie stanowi decyzji administracyjnej. Przedmiotowe orzeczenia nie kwalifikują się do uznania ich za decyzje administracyjne. Stanowią one odrębny rodzaj rozstrzygnięcia, co specjalnie podkreślił ustawodawca, używając nazwy "orzeczenie" (J.P. Tarno, A. Wrzesińska-Nowacka, Postępowanie w sprawach opłaty za użytkowanie wieczyste, Samorząd Terytorialny nr 7-8 z 1995 r., str.109 i nst.). Pogląd ten prezentowany jest także w orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak, w uzasadnieniu uchwały z dnia 20 maja 1996 r., sygn. I OPK 10/96 (ONSA 1997/1/8) Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował, że postępowanie przy rozstrzyganiu przez samorządowe kolegia odwoławcze sporów o wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste, a więc sporów majątkowych o charakterze cywilnym, nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, na którą przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. W szeregu innych orzeczeniach sądy wskazywały także, że wprawdzie z woli ustawodawcy przedmiotowy spór między użytkownikiem wieczystym a właściwym organem administracji, reprezentującym właściciela gruntu, ma rozstrzygać organ administracji, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, to jednak zapadłe w tym zakresie orzeczenie nie jest decyzją administracyjną (orzeczenia NSA: z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 6/12 - Lex 1120684; z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 306/06 i z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 367/11). W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz utrzymane przez nie w mocy postanowienie organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Przesłanką wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.) może być bowiem nie tylko brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa), ale również inne uzasadnione przyczyny, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (względy przedmiotowe) - co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - wobec odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego - nie było uprawnione do kontroli wypowiedzenia z dnia [...] listopada 2009 r. zgodnie z oczekiwaniem skarżącego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 7

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło