IV SA/Wa 2225/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-12

Skład orzekający: Katarzyna Golat, Marzena Milewska-Karczewska, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, może skutecznie wnieść odwołanie od decyzji, jeśli zrobi to po upływie terminu przewidzianego dla stron postępowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez organizację społeczną po upływie terminu przewidzianego dla stron postępowania. Skuteczne wniesienie odwołania jest warunkiem dopuszczenia do postępowania odwoławczego, a jego wniesienie po terminie skutkuje ostatecznością decyzji organu I instancji. W takiej sytuacji organizacja społeczna nie może być traktowana jako strona postępowania odwoławczego, a jej odwołanie jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło odwołanie od decyzji Wójta Gminy zezwalającej na usunięcie drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania, wskazując, że Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu przed organem I instancji i wniosło odwołanie po terminie. Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących udziału organizacji społecznych w postępowaniu i błędne stwierdzenie niedopuszczalności odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia WSA Anna Szymańska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania -oddala skargę- Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania Stowarzyszenia [...], określanego dalej Stowarzyszeniem, od decyzji nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie 6 sztuk drzew z działki ewidencyjnej nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Stan sprawy przedstawiony w zaskarżonym akcie przedstawiał się następująco. Pismem z 27 lutego 2015 r. A.D. złożyła wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie 6 sztuk drzew na wymienionej działce, a Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] zezwolił jej na usunięcie 6 sztuk drzew. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Stowarzyszenie [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ zwrócił uwagę, że w sytuacji, kiedy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu wniósł odwołanie po upływie terminu, wniesienia odwołania dla stron biorących udział w postępowaniu uznać należy, że odwołanie zostało wniesione od decyzji ostatecznej, dlatego obowiązkiem organu jest stwierdzenie, w trybie art. 134 K.p.a. - jego niedopuszczalności. Organ wywodził, że Stowarzyszenie nie złożyło odwołania od decyzji organu I instancji w celu ochrony własnego interesu prawnego, tj. we własnej sprawie. Organ wyjaśnił, że Stowarzyszenie nie uczestniczyło w postępowaniu przed organem I instancji, zakończonym decyzją z [...] marca 2015 r., w związku z tym nie uzyskało uprawnień strony postępowania, w tym prawa do skutecznego złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Z użytego w art. 31 § 3 K.p.a. sformułowania "uczestniczy na prawach strony" wynika bowiem, że te prawa (w tym prawo do odwołania) służą organizacji społecznej, jeżeli została już dopuszczona przez organ administracji do udziału w postępowaniu. Dalej organ argumentował, odwołując się do poglądów judykatury, że jeżeli organizacja społeczna nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona legitymacji do złożenia odwołania. Skoro więc Stowarzyszenie nie wybrało możliwości dopuszczenia go do udziału w sprawie na zasadach wskazanych w art. 31 K.p.a. przed organem I instancji, to nie mogło skutecznie wnieść odwołania (art. 127 § 1 K.p.a.), co skutkuje wystąpieniem przesłanek do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania Stowarzyszenia z przyczyny podmiotowej - braku po jego stronie legitymacji do wniesienia środka odwoławczego. Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu przed organem l instancji, a więc nie było stroną, której zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. przysługiwało prawo wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej. W skardze złożonej przez Stowarzyszenie wniesiono w szczególności o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] maja 2015 r., ponadto o uznanie Stowarzyszenia, na podstawie art. 31 § 1 i 2 K.p.a., za uczestnika postępowania odwoławczego od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2015 r. w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie 6 sztuk drzew, ze względu na obecny w tym postępowaniu interes społeczny zgodny z celami statutowymi Stowarzyszenia oraz o uchylenie decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2015 r., alternatywnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] maja 2015 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z odpowiednimi wytycznymi. Stowarzyszenie zarzuciło organowi I i II instancji następujące naruszenia prawa uznając, że miały wpływ na wynik postępowania: 1. naruszenie art. 31 § 1 i 2 oraz art. 10 i z art. 134 K.p.a., w związku z art. 140 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, to jest przyjęcie, iż w postępowaniu odwoławczym art. 31 § 1 i 2 nie stosuje się, a zatem że organizacja społeczna nie może zgłosić udziału w takim postępowaniu lub żądać jego wszczęcia, a co za tym idzie, przedwczesne umorzenie postępowania z odwołania od decyzji Wójta Gminy [...], choć wniosek został złożony przez organizację, która jest uprawniona do brania w postępowaniu udziału w charakterze uczestnika na prawach strony, a sprawa winna zostać rozpatrzona merytorycznie, jak również poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w tej sytuacji; 2. naruszenie art. 8, 9, 11 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie, to jest błędne uzasadnienie postanowienia, braki uzasadnienia prawnego i faktycznego, zwłaszcza zaś brak uzasadnienia, dlaczego w tej konkretnej sytuacji faktycznej Stowarzyszenie nie może być uczestnikiem na prawach strony postępowania odwoławczego, nie podanie przesłanek oraz dowodów, na których organ się oparł czyniąc to ustalenie i tych, którym odmówił mocy dowodowej, jak i brak uzasadnienia prawnego, to jest podania konkretnych norm prawnych, z których wynika brak możliwości dopuszczenia Stowarzyszenia do tego postępowania; 3. naruszenie w sposób rażący art. 7, 75 § 1, 77, 78 i 80 K.p.a. przez ich niezastosowanie, to jest niepodjęcie z urzędu lub na wniosek wszelkich działań, mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieuwzględnienie interesu społecznego zgodnego z celami statutowymi Stowarzyszenia, obecnego w tym postępowaniu; niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w tym brak wezwania Stowarzyszenia, jeśli organ powziął wątpliwości co do zasadności dopuszczenia do postępowania, do wykazania interesu społecznego i jego zgodności z celami Stowarzyszenia, niedokonanie oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, niedokonanie lub błędne dokonanie ustaleń faktycznych mających wpływ na jej rozstrzygnięcie; 2. art. 6 K.p.a., w związku z art. 138 § 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie, to jest nieuchylenie decyzji obarczonej licznymi naruszeniami prawa, wyraźnie dowolnej i nie mieszczącej się w granicach uznania administracyjnego, ponadto naruszającej interes społeczny, ze względu na który Stowarzyszenie jest uprawnione do udziału w postępowaniu odwoławczym, w tym do żądania jego wszczęcia poprzez złożenie odwołania od decyzji Wójta Gminy [...]. W uzasadnieniu skargi Kolegium argumentowało w szczególności, że odwołanie złożone przez Stowarzyszenie od decyzji Wójta Gminy [...] należy traktować jako zgłoszenie chęci uczestnictwa przez Stowarzyszenie w tym postępowaniu, na etapie odwołania od tej decyzji. Otrzymawszy takie żądanie organizacji społecznej, organ powinien dokonać jego analizy w oparciu o art. 31 § 1 K.p.a., to jest ustalić, czy w postępowaniu jest obecny interes społeczny oraz czy interes ten jest zgodny z celami statutowymi Stowarzyszenia. Jeśli zaś organ powziął wątpliwość, co do spełnienia tych przesłanek, powinien był wezwać Stowarzyszenie do ich wykazania w niniejszej sprawie. Tego jednak organ zaniechał, bez podstawy prawnej oraz jakiegokolwiek uzasadnienia przyjmując, iż art. 31 K.p.a. nie stosuje się w postępowaniu odwoławczym. Wskazując na cele statutowe Stowarzyszenia wskazano, że podejmuje ono działania mające na celu m.in.: wpływanie na poprawę stanu środowiska naturalnego i zdrowia ludzi, propagowanie proekologicznych zachowań, rozwiązań i technologii, przeciwdziałanie zachowaniom, procesom i inwestycjom mogącym pogorszyć stan środowiska, inspirowanie i wspieranie aktywności obywatelskiej w dziedzinie ochrony środowiska, ochrona obiektów i zespołów cennych ze względów przyrodniczych, kulturowych bądź historycznych. Cele te uzasadniają zainteresowanie Stowarzyszenia postępowaniami dotyczącymi wycinki drzew i krzewów na wartościowym przyrodniczo terenie, jakim jest obszar [...]. Cele statutowe Stowarzyszenia są też zgodne z interesem społecznym, który powinien być reprezentowany w tego typu postępowaniach. Stowarzyszenie realizuje swoje cele m.in. przez występowanie na prawach strony reprezentującej interes społeczny oraz interes prawny uzasadniony celami statutowymi w postępowaniach administracyjnych związanych z naruszeniem zasad ochrony środowiska i dóbr kultury, w procesach inwestycyjnych oraz procedurach planistycznych. Sposób realizacji jego celów również umożliwia więc Stowarzyszeniu udział w tych postępowaniach. Ponadto Stowarzyszenie wywodziło, że jest uprawnione do uczestniczenia na prawach strony w postępowaniach administracyjnych dotyczących innych osób. Wskazało, że teren, dla którego jest prowadzone postępowanie w sprawie wycinki ma dużą wartość przyrodniczą. Podmiot nie będący właścicielem działki, na której rosną drzewa, lub jej posiadaczem mającym zgodę właściciela, nie może złożyć wniosku o wycięcie drzew, gdyż nie ma w tym interesu prawnego. Jednak podmiotom spoza tego katalogu, o ile nie żądają wycięcia drzew, może służyć przymiot strony (jeśli wykażą swój interes prawny) lub też uczestnika na prawach strony (organizacje o celach statutowych zgodnych z interesem społecznym obecnym w postępowaniu). Brak jest – w ocenie Stowarzyszenia - podstaw do wyłączenia a priori organizacji społecznych z postępowań dotyczących wycinki drzew. Rozstrzygnięcie o braku możliwości dopuszczenia do postępowania musi zostać poparte jasnym wywiedzeniem, iż w danym stanie faktycznym, udział organizacji w postępowaniu nie jest uzasadniony jej celami statutowymi lub też, że w postępowaniu tym nie występuje interes społeczny, który byłby zgodny z celami organizacji, a takiego wywodu zabrakło w zaskarżonym akcie. W związku z tym decyzja o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania jest co najmniej przedwczesna, gdyż nie zbadano rzetelnie przesłanek interesu społecznego w uchyleniu decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, tym bardziej nie można więc przyjąć, iż interesu tego brak. Ponadto Kolegium zarzuciło, że organ nie dokonał żadnych własnych ustaleń co do stanu faktycznego przedmiotowych działek, zarówno tej, dla której wydano decyzje o zezwoleniu na usunięcie drzew, jak i okolicznych, nie ustalił wartości przyrodniczej działek, dla których wydano decyzję, nie przeprowadził prawidłowego postępowania wyjaśniającego, nie zebrał i nie przeanalizował dowodów, nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy. Rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na tezach z orzecznictwa, które nie zastępują rzetelnego zebrania i wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Ponadto podniesiono, że złożenie przez Stowarzyszenie odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2015 r. w przedmiocie wydania przedmiotowego zezwolenia należało potraktować jako zgłoszenie przez nie chęci uczestnictwa w tym postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony w trybie art. 31 § 1 K.p.a. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia, jeżeli organ powziął wątpliwość co do spełnienia przesłanek koniecznych do dopuszczenia go do postępowania, powinien był wezwać Stowarzyszenie do wykazania interesu społecznego oraz jego zgodności z celami statutowymi Stowarzyszenia. Jeśli natomiast, po poczynieniu własnych ustaleń, organ uznałby, że przesłanki nie zostały spełnione, należało wydać postanowienie przewidziane w art. 31 §2 K.p.a. Tego jednak organ zaniechał, co spowodowało, iż wydał przedwczesne oraz cechujące się dowolnością rozstrzygnięcie o braku możliwości dopuszczenia Stowarzyszenia do niniejszego postępowania. Dodatkowo Stowarzyszenie podkreśliło, że zarówno decyzja organu I, jak i postanowienie organu II instancji nie zawierają w uzasadnieniu części faktycznej, co powoduje, iż nie jest praktycznie możliwa kontrola, czy zostały wydane granicach uznania administracyjnego, czy też są dowolne. Niedostrzeżenie naruszeń proceduralnych organu I instancji, mających wpływ na wynik sprawy, spowodowane rozpatrzeniem pełnego materiału dowodowego oraz niepoczynieniem własnych ustaleń przez organ odwoławczy sprawiło, iż nie uchylił on decyzji naruszającej prawo, oraz stwierdził niedopuszczalność odwołania od tej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., określanej dalej jako P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Artykuł 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm.) przewiduje, że organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, i to także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. Uprawnienia organizacji ekologicznych do udziału w określonym postępowaniu na każdym jego etapie zależą od tego, czy dane postępowanie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego (tak: wyrok NSA z 1 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2580/11, wyrok NSA z 10 października 2012 r., sygn. II OSK 1085/11, wyrok WSA w Poznaniu z 8 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 608/14, wyrok WSA we Wrocławiu z 17 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 72/15; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA,). Niewątpliwie w niniejszej sprawie brak jest takiego ustawowego wymogu. Stosownie do art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ponieważ przepis ten stanowił podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wyjaśnić należy, że regulacja ta wyznacza zakres postępowania organu II instancji określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Na tym etapie postępowania organ II instancji jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu II instancji zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy. Wyjaśnić też trzeba, że omawiany przepis wskazuje kolejność czynności organu odwoławczego. Ma on najpierw zbadać dopuszczalność odwołania, a dopiero w przypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie przystępuje do badania terminowości jego wniesienia. Artykuł 134 K.p.a. określa jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności odwołania. Wynikają one z innych przepisów procesowych stanowiących o przedmiocie zaskarżenia i toku postępowania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast przesłanka podmiotowa oznacza złożenie odwołania przez legitymowany podmiot - stronę postępowania w sprawie. Rację ma organ II instancji, że skutecznie inicjować postępowanie odwoławcze może jedynie strona. Oznacza to, że przymiot strony jest niezwykle istotny. Ponieważ jednak interes prawny wynika z prawa materialnego, to nie jest, co do zasady, możliwe by został on ustalony już na etapie postępowania wstępnego. Co do formy rozstrzygnięcia w tej sprawie, uznać należy, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, w trybie art. 134 K.p.a. (zamiast umorzenia postępowania odwoławczego) jest – co do zasady - możliwe w sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie nie budzi wątpliwości. Ustalenie interesu prawnego wnoszącego odwołanie, wynikającego z prawa materialnego, nie zawsze jest możliwe już na etapie postępowania wstępnego. Wówczas, gdy konieczne jest zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania rozpoznawczego, to w przypadku wyniku negatywnego, tj. w razie braku legitymacji odwołującego się - postępowanie odwoławcze umarza się na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 942/05, ONSAiWSA 2007/2/50, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1609/05, LEX nr 307511, wyrok NSA z 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1192/09, CBOSA, uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999/4/119, B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006, str. 597). W rozpatrywanej sprawie wstępuje jednak specyficzna sytuacja, ponieważ odwołanie skarżącego Stowarzyszenia zostało wystosowane po upływie terminu na wniesienie tego środka zaskarżenia przez strony postępowania (co nie jest kwestionowane przez strony postępowania sądowego), co dodatkowo przemawia za prawidłowością skorzystania przez organ z instytucji niedopuszczalności odwołania, przewidzianej art. 134 K.p.a. Podkreślić bowiem trzeba, że z adnotacji umieszczonej na decyzji Wójta z [...] marca 2015 r. wynika, że wnioskodawczyni – A.D. odebrała osobiście decyzję 13 marca 2015 r. (karta 5 akt sprawy, teczka 1/2), natomiast Stowarzyszenie wniosło odwołanie 30 marca 2015 r. osobiście do organu (karta 6 akt sprawy, teczka 1/2), a zatem po upływie terminu na wniesienie odwołania dla strony- A.D. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Konsekwencją niezłożenia odwołań przez strony postępowania, podobnie jak uchybienia ustawowego terminu (powodującego bezskuteczność odwołania), jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 K.p.a.). Dodatkowo sam fakt złożenia odwołania przez podmiot mający przekonanie o posiadaniu przymiotu strony po upływie terminu dla stron postępowania nie powoduje, że decyzja objęta odwołaniem "odzyskuje" przymiot nieostateczności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych stronie, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot, któremu organ I instancji nie przyznał przymiotu strony, wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu, stronie pominiętej w postępowaniu, przysługuje jedynie wniosek o jego wznowienie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 2230/00, M. Prawn. 2002/20/916, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 9 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 358/07, CBOSA). Jeżeli natomiast odwołanie wnoszone jest przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w postępowaniu przed organem I instancji, i która nie wniosła odwołania od decyzji kończącej postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy winien stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 K.p.a., bowiem dotyczy ono decyzji ostatecznej (pogląd ten, wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z 14 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1299/10, LEX nr 994145, skład orzekający podziela). Tym bardziej argumentacja ta aktualna jest wobec podmiotu, któremu nie przysługuje status podmiotu działającego na prawach strony. W związku z powyższym Sąd uznaje za zasługujące na aprobatę stanowisko i rozważania organu w zakresie upływu terminu do wniesienia odwołania w kontrolowanej sprawie. W tym również pogląd, że termin do wniesienia odwołania dla podmiotu, który twierdzi, że jest stroną, a który został pozbawiony udziału w postępowaniu przed organem I instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronom, które brały udział w postępowaniu. Należy podkreślić, że ta okoliczność decyduje o sposobie rozstrzygnięcia sprawy, stanowiąc wystarczającą, a zarazem konieczną przesłankę do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Przekroczono bowiem termin na skuteczne wniesienie odwołania, co stanowi uchybienie formalne, tamujące możliwość badania interesu prawnego do wniesienia odwołania, kwestii statutowych Stowarzyszenia w kontekście legitymacji strony czy interesu społecznego jako wyznacznika dopuszczenia do udziału Stowarzyszenia w postępowaniu. Wobec powyższego SKO na podstawie art. 134 K.p.a. zasadnie stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Sąd nie podzielił innych zarzutów procesowych, w tym naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. uznając, że uzasadnienie w sposób czytelny wyraża argumentację, stanowiącą podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia. Z uwagi na prawidłowość rozstrzygnięcia w przedmiocie niedopuszczalności odwołania, a zatem brak podstaw do wdrożenia postępowania odwoławczego, które nie może toczyć się z urzędu, bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 6 K.p.a., w związku z art. 138 § 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie, to jest nieuchylenie decyzji obarczonej – w ocenie Stowarzyszenia - licznymi naruszeniami prawa a nadto naruszającej interes społeczny. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło