IV SA/Wa 2400/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-15
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Grzegorz Rząsa, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, działające jako organizacja społeczna, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli nie wykaże naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego?Ratio decidendi
Skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przez organizację społeczną podlega odrzuceniu z powodu braku legitymacji procesowej, jeśli organizacja ta nie wykaże naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Sama sprzeczność uchwały z prawem lub interes publiczny nie wystarczają do uwzględnienia skargi. Organizacja społeczna może zaskarżyć uchwałę na podstawie art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, ale tylko jeśli reprezentuje grupę mieszkańców gminy, którzy wyrazili na to pisemną zgodę, lub jeśli istnieje inna norma prawna przyznająca jej takie uprawnienie.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady Miasta W. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stowarzyszenie zarzuciło rażące naruszenie prawa materialnego i proceduralnego przy uchwalaniu planu, w tym naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeń wykonawczych. Rada Miasta W. wniosła o oddalenie skargi, podnosząc brak wykazania przez skarżącego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę Stowarzyszenia na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a odrzucić skargę Sygn. akt IV SA/Wa 2400/15 P O S T A N O W I E N I E Dnia 15 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. na rozprawie sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie
W dniu [...] lipca 2015 roku Stowarzyszenie [...] wniosło za pośrednictwem organu administracyjnego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2014 roku Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów poprzemysłowych w rejonie ulicy [...] – część I.
Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, ewentualnie o orzeczenie niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały, skarżące Stowarzyszenie podniosło, że uchwała Rady miasta W. z dnia [...] lipca 2014 roku Nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego, w warunkach naruszenia interesu prawnego skarżącego, a nadto z naruszeniem interesu prawnego członków Stowarzyszenia oraz wielu podmiotów będących właścicielami i użytkownikami nieruchomości na terenach byłych [...]. Skarżący zarzucił, że uchwała został podjęta z rażącym naruszeniem przepisu art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem ustalenia planu oraz sposób jego sporządzenia naruszają prawo, w tym tryb porządzenia planu i standardy określone w tym przepisie, przepisu art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu, brak przeprowadzenia dyskusji na posiedzeniu Rady Miasta nad uwagami, w tym nad odrzuconymi uwagami, brak przeprowadzenia głosowania w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia uwag, przepisu artykułu 17 pkt. 12, 13 i 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wprowadzenie przez Radę Miasta w formie autopoprawki zmian w treści planu w sytuacji, gdy wprowadzone poprawki nie wynikały z innego rozstrzygnięcia odrzuconych przez prezydenta uwag, przepisu art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak określenia korytarzy - stref kontrolowanych wokół gazociągu wysokiego ciśnienia, a także innych zakazów i nakazów, w tym zakazu zabudowy, przepisu § 4 pkt 9 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2013r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez brak określenia parametrów (średnicy) gazociągu wysokiego ciśnienia (ani innej infrastruktury), co prowadzi do braku możliwości zdefiniowania strefy kontrolowanej, poprzez brak określenia przebiegu osi gazociągu, mimo, iż z przebiegiem osi gazociągu wiążą się zakazy i nakazy w zagospodarowaniu terenu, przepisu § 4 pkt 9 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2013r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez brak określenia powiązań sieci infrastruktury technicznej oraz dróg z układem zewnętrznym, przepisu § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie poprzez brak wyznaczenia strefy kontrolowanej wzdłuż gazociągu wysokiego ciśnienia, przepisu § 17 i § 18, § 21 ust. 3 pkt l, § 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie poprzez zaplanowanie przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia w drodze [...] w sposób kolidujący z napowietrzną linią elektroenergetyczną 110 lub 220 kV biegnącą w śladzie lub obok drogi oraz poprzez zbyt małą odległość gazociągu od kanalizacji kablowej i kabla ziemnego, poprzez zbyt małą odległość obiektów budowlanych od osi gazociągu, poprzez zaplanowanie przebiegu gazociągu w liniach rozgraniczających drogi [...] zbyt blisko torów kolejowych, przepisu § 14, § 15, § 53 ust. 1, § 53 ust. 3, § 44 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie poprzez zaplanowane gazociągów wysokiego ciśnienia pod drogami i w przekroju planowanych dróg, przepisu art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne opisanie szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy w takich obszarach jak linii 110 i 220 kV oraz gazociągów wysokiego ciśnienia; w korytarzu oddziaływania linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV; plan błędnie ustala linię zabudowy na terenach zlokalizowanych pod linią 110 kV i 220 kV; brak wydzielenia w planie korytarza przebiegu tej linii jako funkcji i brak zakazu zabudowy i stałego pobytu na tym terenie co najmniej do czasu skablowania tej linii, przepisu art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzemieniu sprzed nowelizacji 21 października 2010r., poprzez brak zdefiniowania na niektórych terenach wskaźników zagospodarowania wymaganych ustawą takich jak wskaźniki intensywności zabudowy, z uwzględnieniem maksymalnych i minimalnych wskaźników zabudowy lub powierzchni zabudowy lub stosownych zakazów, określenie zakresu zasad kształtowania zabudowy i sposobów zagospodarowania terenu ustalonych w planie z pominięciem minimalnego wskaźnika intensywności zabudowy, brak kontynuacji linii zabudowy dla obszarów, ewentualnie przepisu art. 15 ust. 2 pkt. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w nowym brzemieniu po nowelizacji 21 października 2010r., poprzez brak określenia wskaźnika minimalnej intensywności zabudowy lub określenie wskaźnika intensywności zabudowy niezgodnie z ustawą, a także brak określenia minimalnej wysokości zabudowy, brak kontynuacji linii zabudowy dla obszarów; przepisu art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak ustalenia renty planistycznej na niektórych obszarach (w tym U),przepisu art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie ustalenia zasad scalania i podziału nieruchomości poprzez brak określenia w zasadach scalenia minimalnej powierzchni działek (za wyjątkiem terenów MN), brak określenia długości frontów działek oraz kąta położenia granic działek w stosunku do pasa drogowego dla wszystkich terenów, przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezgodność zapisów planu z treścią studium (skarga k. 2 – 16).
W odpowiedzi na skargę Rada miasta W. wniosła o jej oddalenie podnosząc, że skarżący nie wykazał istnienia po jego stronie interesu prawnego wobec zaskarżonej uchwały, gdyż nie wskazał, jaki bezpośredni wpływ mają poszczególne zapisy uchwały Rady W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2014r. na przysługujące skarżącemu prawa. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego organ podniósł, że nie nastąpiło naruszenie art. 15 u.p.z.p. ponieważ wskazane w skardze wskaźniki nie miały zastosowania do przedmiotowego planu. Ponadto, normy Polskie, w tym Polska Norma PN-ISO 9836:1997, nie stanowią przepisu prawa, który obligatoryjnie należy stosować w prawie miejscowym. Głosowanie nad zgłoszonymi uwagami do planu było poprzedzone analizami radnych poczynionymi na etapie opiniowania projektu planu miejscowego przez Komisję Ładu Przestrzennego Rady m. W. w czasie czterech posiedzeń, na których radni analizowali ustalenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów poprzemysłowych w rejonie ulicy [...] - część I oraz całą przedłożoną dokumentację planistyczną. Plan był omawiany na Komisji Ładu Przestrzennego Rady W. dnia: [...] czerwca 2014r., [...] czerwca 2014r., [...] lipca 2014r i [...] lipca 2014r., zatem zarzut naruszenia przez organ art. 20 u.p.z.p. jest bezprzedmiotowy. Wprowadzona w dniu [...] lipca 2014 roku autopoprawka Prezydenta W. nie zmieniała merytorycznie zapisu planu, który był wykładany do publicznego wglądu, a tylko dodatkowo wskazywały na konkretny rodzaj urządzeń infrastruktury technicznej związanych z realizacją funkcji terenu. Wykładany zapis zabezpieczał trasę gazociągu wysokiego ciśnienia, biegnącego projektowanymi ulicami od granicy planu w okolicy przecięcia ul. [...] - projektowanej [...] z linią kolejową nr [...] do elektrociepłowni istniejącej i projektowanej. Dodatkowo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego generalnie zabezpiecza miejsce w przekroju pasa drogowego a nie rozmieszcza w nim uzbrojenie. Dopiero w projekcie technicznym wyznacza się przebieg geodezyjny (trasę), rozwiązuje kolizje z przeszkodami, dobiera materiał przewodu i ewentualnie występuje do operatora o odstępstwo od normatywnej szerokości strefy kontrolowanej. Organ wskazał, że w planie dopuszcza się lokalizowanie sieci i urządzeń infrastruktury technicznej poza liniami rozgraniczającymi ulic publicznych w taki sposób, aby nie kolidowały one z zabudową i zagospodarowaniem terenu. Aby zlokalizować gazociąg wysokiego ciśnienia, na etapie realizacji inwestycji, należy uwzględnić ustalenia planu oraz wymogi wynikające z przepisów odrębnych. Ustalenia planu nie uniemożliwiają stosowania ustaleń wynikających z przepisów odrębnych. Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określa również powiązania sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym, tym samym ustalenia planu nie uniemożliwiają stosowania ustaleń wynikających z przepisów odrębnych. Plan miejscowy zabezpiecza również miejsce w pasie drogowym, a nie rozmieszcza w nim uzbrojenie, w tym usytuowania gazociągu wysokiego ciśnienie pod drogami. Jeśli chodzi o zarzut dotyczący linii elektroenergetycznych 110 KV i 220 KV, to wyznaczone linie zabudowy są liniami nieprzekraczalnymi - nie wymuszają konkretnej lokalizacji zabudowy "w korytarzu oddziaływania linii elektroenergetycznej" oraz stref kontrolowanych, którą można lokalizować w tych obszarach wyłącznie zgodnie z przepisami odrębnymi. Definicja wskaźnika zabudowy nie obowiązywała dla przedmiotowego planu, gdyż określenie intensywności zabudowy nastąpiło dopiero w ustawie z dnia 25 czerwca 2010r., w związku z czym określenie definicji wskaźnika intensywności zabudowy w uchwale Nr [...] nie stanowi naruszenia prawa. Ponadto ustawa nie wymusza obowiązkowego ustalenia geometrii dachu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), ponieważ skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, by zakwestionowana przez niego uchwała naruszyła jego interes prawny lub uprawnienie.
Podstawę prawną wniesionej skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r., poz. 594 z późn. zm.), w świetle którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W pierwszej kolejności konieczne jest więc ustalenie czy skarga będąca przedmiotem rozpoznania spełnia warunki formalne wynikające z przepisu art. 101 ust. 1 tej ustawy. Z akt sprawy wynika, że wniesie skargi poprzedzone zostało wezwaniem Rady W. z dnia [...].06.2015r. do usunięcia naruszenia prawa, na które to wezwanie organ nie udzielił odpowiedzi. W dniu [...] lipca 2015r. wpłynęła do kancelarii Urzędu W. skarga Stowarzyszenia, a więc z zachowaniem sześćdziesięciodniowego terminu wynikającego z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem, w ocenie Sądu, w sprawie zostały spełnione formalne warunki skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Kolejnym etapem rozpoznania przedmiotowej skargi jest ocena legitymacji procesowej strony skarżącej do skutecznego wniesienia skargi. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym służy ona podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem w przypadku, gdy zaskarżona uchwała godzi w indywidualną sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych. Podkreślenia jednak wymaga, że legitymacja do wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego przysługuje nie temu kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt. OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2).
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym, kwestionującym legalność zaskarżonego aktu spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 września 2004r., II SA/Bk 364/04, Lex nr 173736). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje jedynie stan zagrożenia naruszeniem, przeto w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2005r., OSK 1563/04, LEX nr 171196; z dnia 22 lutego 2006r., II OSK 1127/05, LEX nr 194894). O uwzględnieniu skargi z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przesądza wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego, bowiem interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2003r., sygn. akt II SA 2637/02, Lex nr 80699).
Zagadnieniem legitymacji skargowej dwukrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroków z dnia 4 listopada 2003r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003, nr 8, poz. 4) i z dnia 16 września 2008r., sygn. SK 76/06 (OTK ZU 2008/7A/121) podzielił interpretację przyjmowaną przez sądy administracyjne, zgodnie z którą prawo do zaskarżania uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, że zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej. Podstawę legitymacji procesowej strony przy aktach normatywnych musi przy tym stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które będą podlegać skonkretyzowaniu w następstwie podjęcia uchwały. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 1996r., sygn. akt II SA 74/96 (ONSA 1997/2/89), interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje po pierwsze posiadanie tak rozumianego interesu prawnego lub uprawnienia, po wtóre dopiero naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do jej merytorycznego rozpoznania. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma bowiem charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005r., sygn. akt OSK 1437/04, LEX 151236; z dnia 3 września 2004r., sygn. akt OSK 476/04, ONSA/2005/1/2). O naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rozstrzyga dopiero zmiana w sytuacji prawnoplanistycznej nieruchomości skarżącego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 listopada 2009r., sygn. akt II OSK 1391/09; tak samo w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 350/10 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że podmiotem który zaskarżył przedmiotową uchwałę jest Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. Podmiot ten to organizacja społeczna, którą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późn. zm.) można określić jako organizację ekologiczną. Co do zasady prawo organizacji społecznych do udziału w postępowaniach administracyjnych, sądowoadministracyjnych, zaskarżania aktów administracyjnych w toku postępowania administracyjnego, czy wnoszenia skargi do sądu administracyjnego nie opiera się na interesie prawnym organizacji, lecz wynika z określonej normy prawnej, która takie uprawnienie dla organizacji społecznej przewiduje. Przykładowo można wskazać art. 31 § 1 k.p.a., który stanowi, że organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny, art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest także organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Interesu prawnego Stowarzyszenia również nie można upatrywać w art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r., poz. 1235 z późn. zm.). Przepis ten nie daje podstaw do zaakceptowania stanowiska o istnieniu legitymacji procesowej. Zarówno wyżej wskazany przepis, jak i pozostałe regulacje przedmiotowej ustawy dotyczą indywidualnych spraw rozstrzyganych w postępowaniu administracyjnym kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej. Tymczasem przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest skarga wniesiona na akt prawa miejscowego, który nie jest decyzją, a samo postępowanie w przedmiocie uchwalania aktu prawa miejscowego nie jest postępowaniem administracyjnym. Z powyższego wynika, że w aktualnie obowiązującym porządku prawnym, brak jest podstawy prawnej dającej uprawnienie dla wnoszenia przez organizacje społeczne skargi do sądu administracyjnego na akt prawa miejscowego. Ustawa ta nie ma zastosowania do postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego w sprawach ze skarg na uchwały dotyczące miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 44 ust. 3 tej ustawy jednoznacznie wskazuje, że organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Z niekwestionowanego faktu, że organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, w żaden sposób nie wynika wniosek, że służy jej również skarga na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, bowiem sprawa, w której Stowarzyszenie wniosło skargę nie mieści się w katalogu spraw wskazywanych w art. 44 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organizacje społeczne jednak nie są pozbawione możliwości zaskarżenia do sądu uchwały w przedmiocie prawa miejscowego. Takie uprawnienie im bowiem przysługuje zgodnie z art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, ale jeśli reprezentują grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę.
Jak wynika z okoliczności sprawy, strona skarżąca nie wnosi skargi jako podmiot, będący właścicielem nieruchomości na terenie objętym zaskarżonym planem, którego uprawnienia zostały naruszone uchwałą, ani też jako podmiot reprezentujący grupę mieszkańców gminy (brak w tym zakresie wyrażenia pisemnej zgody, wymaganej przepisem), lecz jako organizacja społeczna. W takim jednak wypadku skarga przez nią wniesiona byłaby dopuszczalna tylko wtedy, jeśli istniałaby norma prawna, która dla organizacji społecznej takie uprawnienie by przewidywała. Tymczasem takiej normy w obowiązującym porządku prawnym brak. W szczególności nie można za taką uznać postanowień art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Stwierdzić należy, że przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona.
Odnosząc się do powyższego powtórzyć należy, że skarga uregulowana w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy nie jest skargą powszechną. Można ją wnieść z powołaniem się na naruszenie własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego. Wykluczone jest skarżenie uchwały lub zarządzenia na podstawie powołanego przepisu, ale w interesie bliżej nieoznaczonych osób (por. G. Jyż, Z. Pławecki, A. Szewc: Samorząd gminny. Komentarz, Warszawa 2005, teza 3 do art. 101 ustawy o samorządzie gminnym). Inaczej mówiąc, skarga oparta na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy musi odnosić się do takiej sytuacji prawnej, którą można określić jako własną, indywidualną i konkretną danego podmiotu (por.: wyrok NSA z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1157/08). Powyższe wymagania dotyczą również skargi wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy przez organizację społeczną, jaką jest w niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie. Jeżeli bowiem przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy nie daje podstaw do skarżenia w interesie publicznym uchwał samorządu gminy przez każdego, to również organizacja społeczna występująca w roli skarżącego powinna, dla skutecznego wniesienia skargi, wykazać związek między zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną sytuacją prawną i ten związek musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków na tę organizację. Stowarzyszenie nie może skutecznie zaskarżyć uchwały samorządu gminy, która nie narusza bezpośrednio interesów prawnych Stowarzyszenia, a narusza (w ocenie skarżącego) interesy mieszkańców Gminy. Wskazywane przez skarżące Stowarzyszenie uchybienia w procedurze uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowią samoistnej przesłanki uprawniającej przyjęcie legitymacji skargowej skarżącego Stowarzyszenia w sprawie, przysługującej na podstawie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym. Strona skarżąca nie wykazała, które z jej praw lub obowiązków zostały realnie naruszone wskazywanymi uchybieniami proceduralnymi.
Skoro skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, by nastąpiło poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały naruszenie w chwili jej zaskarżenia jego interesu prawnego – nie mogło skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego z braku legitymacji skargowej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy, czego konsekwencją jest odrzucenie skargi. Skoro skarżący nie ma legitymacji skargowej, Sąd nie mógł badać merytorycznych zarzutów skargi. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008r., sygn. akt II OSK 1765/07, LEX nr 437511).
Z powyższych względów, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
U Z A S A D N I E N I E
Pismem z dnia 18 grudnia 2015 roku Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. (dalej także "Stowarzyszenie"), powołując się na art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na uchwałę Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 roku Nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów poprzemysłowych w rejonie ulicy [...] – część I w W.
We wniosku Stowarzyszenie wskazało, że jest organizacją społeczną, której statutowym celem jest m. in. działanie na rzecz rozwoju urbanistycznego i architektonicznego miasta [...] W., a w szczególności dzielnicy [...], wspieranie mieszkańców oraz podmiotów prawnych W. w zakresie działań na rzecz wymienionego obszaru, tj. rozwoju urbanistyczno – architektonicznego i infrastrukturalnego (wniosek k. 70 – 71).
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2400/15, wydanym na rozprawie, tut. Sąd odrzucił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na uchwałę Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przepis art.32 p.p.s.a. stanowi, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Stosownie do art.32 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie.
Stosownie do art.161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
W następstwie odrzucenia przez Sąd skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na uchwałę Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 roku postępowanie wpadkowe z wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w głównym postępowaniu sądowym, wszczętym wskazaną wyżej skargą, stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w art.161 § 1 i 2 p.p.s.a. Postępowanie z tego wniosku należało w tej sytuacji umorzyć na podstawie art.161 § 3 w związku z art.32 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło