II OSK 1333/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-20
Skład orzekający: Robert Sawuła, Paweł Miładowski, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, jako podmiot niebędący stroną postępowania pierwotnie zakończonego decyzją o pozwoleniu na użytkowanie bioelektrowni, ma interes prawny do żądania wznowienia tego postępowania i uchylenia decyzji odmawiającej uchylenia pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Stowarzyszenie nie wykazało interesu prawnego do kwestionowania legalności robót budowlanych w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie bioelektrowni. Sąd oparł się na wcześniejszym orzecznictwie (II OSK 1332/16), które wykluczyło przymiot strony dla Wspólnoty Mieszkaniowej w podobnej sprawie dotyczącej tej samej inwestycji, co wiąże sąd orzekający na podstawie art. 170 Ppsa.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na użytkowanie bioelektrowni. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że Wspólnota nie była stroną postępowania pierwotnego. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Lublinie oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję organu odwoławczego. Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak zapewnienia udziału społeczeństwa i niewłaściwą ocenę interesu prawnego Wspólnoty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 marca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant starszy inspektor sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 535/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie bioelektrowni oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt: II SA/Lu 535/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Lublinie oddalił skargę [...] (Stowarzyszenie) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) w [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie bioelektrowni. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak ustalił to sąd wojewódzki, pismem z dnia 14 października 2014 r. [...] (Wspólnota Mieszkaniowa) wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [...] z wnioskiem o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, "K.p.a."), postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], udzielającej pozwolenia na użytkowanie dla inwestycji polegającej na budowie 2 fermentatorów bioelektrowni, 2 silosów przejazdowych i zmianie sposobu użytkowania istniejących budynków z funkcji obsługującej gospodarstwo rolne na funkcję obsługującą bioelektrownię wraz z urządzeniami i instalacjami zlokalizowanymi na działce nr [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...]. Po wznowieniu postępowania, organ I instancji dopuścił do udziału w nim na prawach strony Stowarzyszenie. Dokonując oceny zasadności podstawy wznowienia organ powiatowy stwierdził, że wnioskodawcy nie przysługiwał przymiot strony postępowania zakończonego dotychczasową decyzją organu z dnia [...] grudnia 2011 r. W konsekwencji decyzją z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., PINB w [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji dotychczasowej.
Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2015 r., utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. LWINB podzielił w całości stanowisko organu powiatowego, podkreślając, że brak jest normy prawa materialnego, z której Wspólnota Mieszkaniowa mogłaby wywieść swój interes prawny, uzasadniający – w świetle art. 28 K.p.a. – jej udział w charakterze strony w postępowaniu zakończonym wydaniem dotychczasowej decyzji. Argumentowano, że Wspólnota ta nie jest właścicielem działki o nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...], na której zrealizowana została omawiana inwestycja, ani nie jest właścicielem bądź zarządcą żadnej z nieruchomości sąsiadujących z tą działką. Ponadto, w ocenie organu, z decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...] określającej dla przedmiotowej inwestycji środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia nie wynika, aby na podstawie odrębnych przepisów, tak jak na to wskazuje strona skarżąca, obszarem oddziaływania wskazanej inwestycji, objęta została działka wnioskodawców o nr ewid. [...], czy też nawet działki bezpośrednio sąsiadujące.
Skargi na decyzję organu odwoławczego do WSA w Lublinie w jednym piśmie złożyli: Stowarzyszenie, [...],[...] oraz [...]. W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji – ewentualnie – o ich uchylenie, z uwagi na naruszenie:
1) art. 7, 8, 75, 77 § 1, 80 107 § 1 i § 3 K.p.a., wskutek niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w tym nieuwzględnienie dowodów, o których przeprowadzenie wnioskowali skarżący we wniosku o wznowienie, a także nieuznanie skarżących za strony postępowania;
2) art. 71 ust. 1, 72 ust. 2 pkt 1a i ust. 6 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 10 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., Uioś).
Sąd wojewódzki odrzucił skargi [...],[...] oraz [...].
W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenia organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Lublinie oddalił skargę.
W motywach tego wyroku – przywołując zagadnienie pojęcia strony postępowania administracyjnego – uznano, że prawidłowo oceniły organy nadzoru budowlanego, iż postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2011 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie wspomnianej inwestycji, nie dotyczyło interesu prawnego ani obowiązku skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Poza sporem ma być, że Wspólnota Mieszkaniowa nie dysponuje tytułem prawnym do działki inwestycyjnej, zaś przedsięwzięcie nie oddziałuje na działkę należącą do tej Wspólnoty, ani na działki sąsiadujące. Zdaniem tegoż sądu zasadnie zatem organ powiatowy, działając w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. Brak zatem jest przepisów prawa materialnego, z których strona mogłaby wywodzić swój interes prawny. Wskazano ponadto, że w ramach postępowania dotyczącego wydania pozwolenia na użytkowanie nie przeprowadza się oceny oddziaływania na środowisko.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło [...], zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
A. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., obecnie: t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., Ppsa) naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 33 ust. 1, art. 72 ust. 6 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 Uioś poprzez zaaprobowanie przez WSA w Lublinie postępowania organów administracji architektoniczno-budowlanej polegającego na niezapewnieniu udziału społeczeństwa w formie przewidzianej w ww. przepisach;
B. na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c Ppsa poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji gdy LWINB dopuścił się w prowadzonym przez siebie postępowaniu naruszenia:
art. 28 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. z zw. z art. 140 i 144 K.c. poprzez przyjęcie, że [...], w tym [...] nie mają interesu prawnego w kwestionowaniu legalności robót budowlanych zrealizowanych na działce ewid. nr [...] w [...], w sytuacji gdy zadaniem wspólnot mieszkaniowych jest m. in. zwykły zarząd nad nieruchomościami wspólnymi, który obejmuje także szeroko rozumianą ochronę nieruchomości wspólnej w postaci różnych czynności zachowawczych w tym i ochronę przed potencjalnymi niekorzystnymi immisjami;
b) art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez nieuchylenie
decyzji PINB w [...] i niewydanie ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego mimo zaistnienia przesłanki o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.;
art. 7, 77, 80 K.p.a. "poprzez przyjęcie, iż protokół PINB w [...] z dnia 5 grudnia 2011 r. może stanowić wystarczający dowód na zgodność projektu budowlanego zamiennego z warunkami decyzji środowiskowej Wójta [...] z dnia [...] lutego 2009 r. oraz zgodności z decyzją o warunkach zabudowy czym naruszył zasadę bezpośredniości postępowania dowodowego, a nadto takie udokumentowanie przedmiotowej czynności PINB w [...] w powiązaniu z brakiem ww. decyzji środowiskowej Wójta Gminy w aktach sprawy uniemożliwia należytą kontrolę czynności PINB w [...]";
art. 7, 77, 80 K.p.a. "poprzez niewszechstronne zebranie i rozpatrzenie
materiału dowodowego, a to pominięcie przy czynionych ustaleniach okoliczności, iż w dniu [...] marca 2015 r. Wójt Gminy [...] decyzją znak: [...] stwierdził wydane decyzji własnej z dnia [...] lutego 2009 r. z naruszeniem prawa ze względu m. in. na fakt pominięcia podmiotów, które w tymże jego postępowaniu winny posiadać status strony, a to [...]".
Mając na uwadze przedstawione zarzuty Stowarzyszenie wnosi o uwzględnienie skargi, rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie, uchylenie w całości skarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenie podnosi, że ustalenia Wójta Gminy [...] w decyzji z dnia [...] marca 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach nie mogą pozostać bez wpływu na ustalenia kręgu stron postępowania wznowieniowego i interesu prawnego Wspólnot Mieszkaniowych w uczestniczeniu w tym postępowaniu, tym bardziej, iż w uprzednim stanie prawnym organy jako jeden z argumentów przemawiających za brakiem interesu prawnego Wspólnot Mieszkaniowych uznawały brak skierowania decyzji środowiskowej do tychże Wspólnot przez Wójta. Zmiana stanowiska Wójta powinna skutkować przyjęciem, że Wspólnoty Mieszkaniowe mają interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniach zmierzających do ponownego zbadania prawidłowości inwestycji bioelektrowni w [...].
W odpowiedzi [...] w Warszawie (Spółka) na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Zdaniem tejże Spółki twierdzenia skargi kasacyjnej w dużej mierze odnoszą się do decyzji administracyjnej, którą organy badały w postępowaniu wznowieniowym, tj. decyzji PINB w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Zdaniem uczestnika postępowania sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił decyzje organów administracji jako odpowiadające prawu.
W trakcie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Spółki okazał kopię decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r., o której wywodzono we wniesionej skardze kasacyjnej. Wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania wywodząc, że mieszkańcy tworzący Wspólnotę Mieszkaniową mieli świadomość prowadzenia inwestycji. Pełnomocnik Spółki oświadczył, że w sprawie II OSK 1332/16 skarga kasacyjna Stowarzyszenia wniesiona w sprawie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, została oddalona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść – w granicach określonych w skardze kasacyjnej – do ocen o charakterze prawnomaterialnym.
Z uwagi na sposób sformułowania podstaw wniesionej kasacji, koniecznym jest podkreślenie, że skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Należy w niej przytoczyć podstawy kasacji wraz z ich uzasadnieniem, przy czym oba te elementy muszą ze sobą korespondować. Trzeba, zatem w skardze kasacyjnej wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który zdaniem wnoszącego kasację został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Autor wniesionej skargi kasacyjnej powinien, wskazać na konkretne, naruszone przez ten sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy czy to prawa materialnego, czy też procesowego. W odniesieniu przy tym do prawa materialnego winien był wykazać, na czym polegała ich błędna wykładnia, bądź niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu. Z kolei przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należało wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd pierwszej instancji, przedstawić, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stowarzyszenie podnosi w skardze kasacyjnej szereg zarzutów związanych z niezastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c Ppsa, jednak sformułowane zarzuty skierowane są nie do naruszeń sądu pierwszej instancji, lecz do organów administracji, co już samo w sobie powoduje, że nie można uznać ich za usprawiedliwione. Tym niemniej uznać należy bezzasadność każdego z kolejno podniesionych zarzutów. Na powyższe wpływ zasadniczy ma także stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2018 r. w sprawie II OSK 1332/16. Powyższym wyrokiem oddalono skargę kasacyjną Stowarzyszenia od wyroku WSA w Lublinie z dnia 27 stycznia 2016 r., II SA/Lu 534/15, oddalającego skargę Stowarzyszenia na decyzję LWINB z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Powyższą decyzją organ II instancji utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], odmawiającą uchylenia decyzji własnej organu powiatowego z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową bioelektrowni zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...]. W sprawie, w której z kolei zapadł wyrok II SA/Lu 535/15 kontroli podlegały decyzje wydane w postępowaniu wznowieniowym dotyczące pozwolenia na użytkowanie bioelektrowni – decyzji PINB w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana w następstwie decyzji wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową bioelektrowni. W sprawie, w której zapadł wyrok II OSK 1332/16 Sąd Naczelny wypowiedział się w kwestii przymiotu Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dotyczących tej samej bioelektrowni w [...]. Stanowisko Sądu Naczelnego ujawnione w motywach powyższego wyroku na zasadzie art. 170 Ppsa wiąże zatem sąd orzekający w niniejszej sprawie. Ratio legis stosowania powyższego przepisu gwarantować ma zachowanie spójności oraz logiki działania organów Państwa. Prawidłowe zastosowanie powyższego przepisu wymaga uwzględnienia nie tylko sentencji wyroku w sprawie II OSK 1332/16, ale także jego motywów, co prowadzi do wniosku, że dana kwestia prawna ukształtowana została w powyższym wyroku, co przede wszystkim odnosi się do statusu Wspólnoty Mieszkaniowej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
A. Na uwzględnienie przeto nie zasługuje pierwszy z zarzutów związanych z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c Ppsa, a to zarzut naruszenia przepisów art. 28 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 140 i 144 K.c. poprzez przyjęcie, że [...], w tym [...] nie mają interesu prawnego w kwestionowaniu legalności robót budowlanych zrealizowanych na działce ewid. nr [...] w [...].
W pierwszej kolejności zgodzić należało się z poglądem sądu pierwszej instancji, że w sprawie administracyjnej przepis art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., uPb) nie miał zastosowania. Uzasadniając powyższe wskazać należy, że co do zasady stroną postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Wskazuje na to językowe brzmienie powyższej normy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednak, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest wydawana po zakończeniu budowy, realizowanej na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę. Stosowanie przepisu art. 59 ust. 7 uPb jest wyłączone w przypadku, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zapadła na skutek legalizacji samowoli budowlanej lub w postępowaniu wywołanym istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. Uznać należy także, że przepis art. 59 ust. 7 uPb nie ma zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem pozwolenia na użytkowanie jest inwestycja, w odniesieniu do której wyeliminowaniu uległa decyzja o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji zatem organy winny ocenić przymiot strony w oparciu o normę zawartą w art. 28 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2014 r., II OSK 579/13, LEX nr 2008827).
Stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, o jakim mowa w art. 28 K.p.a., to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. W wyroku II OSK 1332/16 Sąd Naczelny wyjaśnił, że nie podziela twierdzenia Stowarzyszenia odnośnie istnienia interesu prawnego Wspólnot Mieszkaniowych opartych na przekonaniu związanym z przepisami prawa cywilnego materialnego (art. 140 i 144 k.c.). Skoro zatem prawomocnie wykluczono, aby Wspólnota Mieszkaniowa była legitymowana do udziału w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dotyczących bioelektrowni w [...], to w następstwie uznać wypadnie, iż prawidłowo WSA w Lublinie ocenił, oddalając skargę Stowarzyszenia na decyzję wydaną w toku postępowania wznowieniowego w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie tego obiektu, że Wspólnocie Mieszkaniowej nie przysługiwał interes prawny do kwestionowania legalności wykonywanych robót budowlanych.
B. Nie jest w konsekwencji także uzasadniony zarzut naruszenia art. 28, art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. "poprzez nieuchylenie decyzji PINB w [...] i niewydanie ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego mimo zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.’, przy jednoczesnym wywodzie skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia o tym, iż w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku brak odniesienia do tych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te zostały nieprawidłowo sformułowane, albowiem sąd wojewódzki nie stosuje przepisów K.p.a., zatem nie mógł naruszyć przepisów tego Kodeksu. Podstawą zaś oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji był przepis art. 151 Ppsa. Skarżący nie zgadza się z podzieleniem przez sąd pierwszej instancji stanowiska organów nadzoru budowlanego o braku przesłanek warunkujących uchylenie decyzji i ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy dotyczących pozwolenia na użytkowanie, a stawiając ten zarzut w istocie tylko polemizuje z rozstrzygnięciem WSA w Lublinie, co w świetle wyroku w sprawie II OSK 1332/16 jest oczywiście nieskuteczne.
C. Kolejne dwa wymienione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które sprowadzają się do naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a., w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy rozpoznać łącznie, albowiem pozostają ze sobą w integralnym związku. Z art. 7 i art. 80 K.p.a. wynika nakaz odpowiednio, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, oraz to, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z kolei zarzut naruszenia art. 77 K.p.a. nie został prawidłowo pod względem formalnym sformułowany, bowiem artykuł ten dzieli się na odrębne jednostki redakcyjne – paragrafy. Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym sformalizowanym, nie przypadkowo prawodawca możliwość jej sporządzenia ogranicza tzw. przymusem radcowsko-adwokackim (art. 175 § 1 Ppsa). W judykaturze wielokrotnie wskazuje się, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2016 r., II FSK 3878/13, LEX nr 2036690, z dnia 25 września 2015 r., II GSK 1750/14, LEX nr 1986671, z dnia 4 grudnia 2014 r., I OSK 910/13, LEX nr 1643282). Niekiedy niedostatki skonstruowania zarzutu kasacyjnego są możliwe do usunięcia poprzez analizę uzasadnienia skargi kasacyjnej. Art. 77 K.p.a. dzieli się na kilka paragrafów, autor skargi kasacyjnej w jej motywach sprecyzował zarzut w tym aspekcie w ten sposób, że na s. 6 zarzucił naruszenie zasady bezpośredniości postępowania dowodowego, wynikającej z art. 77 § 1 K.p.a. Przyjąć zatem należy, że skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie podnosi zarzut naruszenia przepisu art. 77 § 1 K.p.a., z którego wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przyjąć wypadnie, uwzględniając motywy skargi kasacyjnej, że w istocie Stowarzyszenie kwestionuje prawidłowość oddalenia skargi przez sąd wojewódzki pomimo niedostrzeżenia przezeń przywołanych powyżej uchybień organów nadzoru budowlanego przepisom procesowym wyłuszczonym w skardze kasacyjnej. Rzecz jednak w tym, że sprowadzać się one mają do nieuwzględnienia okoliczności wynikających z treści decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. stwierdzającej wydanie przez ten organ decyzji własnej z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia z naruszeniem przepisów prawa oraz braku w aktach sprawy tej ostatniej decyzji. Zatem zarzuty te odnoszą się w istocie do stadium poprzedzającego wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu bioelektrowni. W tym zaś zakresie, jak to uprzednio podkreślono, obecnie orzekający Sąd jest związany wykładnią zaprezentowaną w wyroku II OSK 1332/16.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego materiał dowodowy w sprawie dotyczącej decyzji wznowieniowych odnośnie pozwolenia na użytkowanie bioelektrowni został zebrany w wystarczającym stopniu, by wynikać z niego miało, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2011 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji, nie dotyczyło interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej, w związku z czym zasadnie sąd pierwszej instancji – kontrolując decyzje wydane w trybie wznowienia – uznał, że nie doszło do naruszenia powyższych przepisów, a dokonana ocena materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy przez organy nie nosi znamion dowolności. Uznać zatem należy, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało prawidłowo, a organy nie dopuściły się naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.
Powoływana przez skarżącego kasacyjnie decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. odnosiła się do innego postępowania, które – jak słusznie podnosi pełnomocnik uczestnika w złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną – poza tym, że dotyczy tej samej inwestycji – nie dotyczyła decyzji dotychczasowej, jak i decyzji wydanych w postępowaniu wznowieniowym. W postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją LWINB, organy orzekały w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją PINB w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Takiego zaś postępowania nie dotyczy decyzja tzw. środowiskowa.
D. Nie mógł także zostać uznany za uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 33 ust. 1, art. 72 ust. 6 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 Uioś.
W judykaturze trafnie wskazuje się, że "uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując określony przepis popełnił błąd w subsumpcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1554/10, LEX nr 746636). Zarzut naruszenia przepisów art. 33 ust. 1, art. 72 ust. 6 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 Uioś został sformułowany w skardze kasacyjnej przy tym w sposób w istocie uniemożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji we wskazanym zakresie, skoro nie określono, jakiej formy naruszenia przepisów prawa materialnego – czy błędnej wykładni czy niewłaściwego zastosowania – dotyczy sformułowana podstawa kasacyjna. Nie jest rolą tego Sądu samodzielne uzupełnianie lub konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej.
Ubocznie wypadnie zauważyć, że WSA w Lublinie trafnie zauważył, że oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie przeprowadza się w sprawie pozwolenia na użytkowanie, a tej materii dotyczyła decyzja dotychczasowa, objęta zaskarżoną decyzją wydaną w następstwie zakwestionowania decyzji odmawiającej jej uchylenia w trybie wznowieniowym.
E. Z powyższych względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa oddalono skargę kasacyjną.
F. Wniosek Spółki o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego nie znajduje uzasadnienia na gruncie przepisów Ppsa, skoro Spółka nie była stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a wyłącznie uczestnikiem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło