II OSK 1214/16

Dnia 7 marca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak /spr./ Protokolant asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. I. R. C. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1105/15 w sprawie ze skargi P. I. R. C. z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [..] nr [..] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. I. R. C. z siedzibą w P. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1105/15 oddalił skargę P.I.R.C. z siedzibą w Poznaniu na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 9 marca 2015 r., znak; [..] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W piśmie z dnia 18 lipca 2014 r. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS z siedzibą w Warszawie złożyło wniosek do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści decyzji Ministra Kultury i Sztuki z dnia 1 lutego 1995 r. (znak [..]), zmienionej decyzją z dnia 23 października 1998 r. (znak [..]), a następnie decyzją z dnia 28 lutego 2003 r. (znak [..]) w sprawie udzielenia ZAiKS zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi. W dniu 3 września 2014 r. Minister wydał postanowienie wyjaśniające wątpliwości, co do treści decyzji w sprawie udzielania ZAiKS zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi. Postanowienie zostało doręczone ZAiKS w dniu 8 września 2014 r. Stroną powyższego postępowania był wyłącznie wnioskodawca, tj. ZAiKS, a w jego toku nie wpłynął do Ministra jakikolwiek wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. W dniu 10 września 2014 r. Polska Izba Radiodyfuzji Cyfrowej z siedzibą w Poznaniu złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra, wnosząc o: - dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu jako organizacji społecznej na prawach strony i ponowne rozparzenie przez Ministra sprawy zakończonej postanowieniem; - alternatywnie, o dopuszczenie Izby do udziału w postępowaniu jako organizacji społecznej na prawach strony i doręczenie zaskarżonego postanowienia celem wniesienia środka odwoławczego; - alternatywnie, o wyjaśnienie na wniosek Izby w drodze postanowienia wątpliwości, co do treści decyzji w sprawie udzielania ZAiKS zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, tak jak to zostało uczynione w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Izba wskazała, że powzięła wiadomość o wydaniu przez Ministra zaskarżonego postanowienia od jednego z członków Izby, bowiem odpis tego postanowienia został złożony przez ZAiKS do akt postępowania sądowego, w którym członek Izby jest stroną pozwaną. Izba nie zgadza się z wykładnią zezwolenia ZAiKS na zbiorowe zarządzanie dokonaną zaskarżonym postanowieniem. Wskazała, że zaskarżone postanowienie ma znaczenie dla całego rynku podmiotów korzystających z utworów objętych zbiorowym zarządem sprawowanym przez ZAiKS, które są zrzeszone w Izbie. Natomiast ani Izba, ani żaden jej członek nie miał wiadomości o wniosku ZAiKS i toczącym się w tym zakresie postępowaniu, którego rezultatem było wydanie zaskarżonego postanowienia. Nie było zatem praktycznej możliwości złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Izba wskazała również, iż powinna być zawiadomiona przez Ministra o ww. postępowaniu na podstawie art. 31 § 4 k.p.a., mając na uwadze między innymi fakt, że w przeszłości zgłaszała Ministrowi swoje zainteresowanie postępowaniami dotyczącymi zakresu zezwolenia ZAiKS. W dniu 9 października 2014 r. ZAiKS przedłożył swoje stanowisko odnośnie wniosku Izby wnosząc o nieuwzględnianie wniosków Izby jako niedopuszczalnych. ZAiKS wskazał, że argumentacja skarżącej nie uwzględnia brzemienia art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którym zgłoszenie udziału w postępowaniu przez organizację na prawach strony uzależnione jest od sytuacji, w której postępowanie administracyjne jest w toku. Zdaniem ZAiKS, skoro Izba nie została dopuszczona do udziału w zakończonym postępowaniu na prawach strony zarówno w postępowaniu, którego przedmiotem było wydanie decyzji zezwalającej ZAiKS na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, jak i w zakończonym postępowaniu w przedmiocie wyjaśnienia treści tej decyzji, wniosek Izby o dopuszczenie do udziału w sprawie na prawach strony i o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem jest niedopuszczalny. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia 9 marca 2015 r. znak [..] wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniosku P.I.R.C.z siedzibą w Poznaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 września 2014 r. znak [..]. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że jeżeli organizacja społeczna nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia odwołania. Podał, że organizacja społeczna korzysta z prawa strony od chwili wydania postanowienia o dopuszczeniu jej do udział w toczącym się postępowaniu na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że Izba nie była ani stroną, ani podmiotem na prawach strony postępowania, w którym zostało wydane zaskarżone postanowienie. Ponadto przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie wystąpiła z wnioskiem o dopuszczenie jej do udziału we wspomnianym postępowaniu na prawach strony stosowanie do art. 31 § 2 k.p.a., zgodnie z którym warunkiem skuteczności wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest pozostawanie tego postępowania w toku. Ponadto wniosek Izby z dnia 10 września 2014 r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako organizacji społecznej na prawach strony i ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do Ministra już po zakończeniu postępowania, w którym zostało wydane zaskarżone orzeczenie. Skoro do zakończenia postępowania toczącego się przed organem I instancji, w którym zostało wydane zaskarżone postanowienie, Izba nie złożyła wniosku o dopuszczenie jej do udziału w tym postępowaniu na prawach strony oraz nie uzyskała statusu podmiotu na prawach strony, nie miała tym samym legitymacji procesowej do skutecznego wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem. Organ administracji wyjaśnił ponadto, że powyższych ustaleń nie zmienia okoliczność, że wniosek Izby o ponowne rozpatrzenie sprawy zawierał wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszej sprawie. Organizacja nie może obecnie skutecznie domagać się rozpatrzenia wniosku o dopuszczenie do sprawy, jako że postępowanie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ani w I, ani w II instancji nie toczy się. Odnosząc się do alternatywnych wniosków skarżącej zawartych w piśmie z dnia 10 września 2014 r., organ odwoławczy wskazał, że głównym przedmiotem żądania było dopuszczenie P.I.R.C.z siedzibą w Poznaniu do udziału w postępowaniu jako organizacji społecznej na prawach strony i ponowne rozparzenie sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem. Dopiero na wypadek nieuwzględniania wniosku głównego, skarżąca sformułowana alternatywne wnioski. W ocenie organu na gruncie k.p.a. nie występuje instytucja znana w postępowaniu cywilnym pod nazwą tzw. roszczeń alternatywnych bądź ewentualnych. Istotą postępowania administracyjnego jest to, że toczy się ono w jednej sprawie administracyjnej. W związku z tym obowiązuje zasada "jedna sprawa - jedna decyzja". W konsekwencji alternatywne wnioski sformułowane na wypadek nieuwzględnienia wniosku głównego nie mają racji bytu na gruncie k.p.a. Organ odwoławczy odnosząc się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że nie było podstaw do zawiadomienia Izby w trybie art. 31 § 4 k.p.a., o toczącym się przed Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego postępowaniu z wniosku ZAiKS o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji ZAiKS na wykonywanie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Organ wyjaśnił, że celem postępowania uregulowanego w art. 113 § 2 k.p.a. jest usunięcie niejasności co do treści decyzji, w szczególności gdy jest ona niejednoznaczna na skutek użytych w niej ogólnych sformułowań lub zastosowanych skrótów lub wtedy, gdy decyzja jest zawiła w stopniu, który utrudnia ustalenie sensu rozstrzygnięcia. Ponadto wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji polega jedynie na wskazaniu, jak organ wydający decyzję rozumiał jej sens w dacie jej wydania, a nie na jej interpretacji gramatycznej, logicznej czy celowościowej. Tym samym w toku postępowania o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie dochodzi do kształtowania materialnoprawnej sytuacji strony poprzez przyznanie lub cofnięcie wcześniej przyznanych jej uprawnień. Ponadto zawiadomienie, o którym mowa w art. 31 § 4 k.p.a. ma charakter uznaniowy, a mając na uwadze charakter rozpatrywanej sprawy w trybie art. 113 § 2 k.p.a., nie było zasadne zawiadamiać o postępowaniu jakiejkolwiek organizacji społecznej, gdyż organ wydając rozstrzygnięcie nie mógłby wziąć pod uwagę ewentualnego stanowiska organizacji społecznej zgłoszonego w toku takiego postępowania. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. I. R. C. z siedzibą w Poznaniu, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 31 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a., art. 144, art. 127 § 3, art. 113 § 2 i art. 7 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu, że jeżeli organizacja społeczna nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia o wyjaśnieniu wątpliwości co do treści decyzji, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów nakazuje rozpatrzenie zasadności dopuszczenia takiej organizacji do udziału w postępowaniu, a w przypadku gdy jest ono zasadne, jednoczesne rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że nie miała wiedzy na temat toczącego się postępowania i nie mogła złożyć swojego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jeszcze w jego toku. Zdaniem skarżącej, za zasadnością dopuszczenia Izby do udziału w postępowaniu i rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przemawia ratio legis udziału organizacji społecznej w postępowaniu, jak i sam przedmiot tego postępowania, jakim jest wykładnia treści zezwolenia na zbiorowe zarządzanie, która ma znaczenie dla całego rynku korzystających z praw autorskich objętych zbiorowym zarządem ZAiKS. Skarżąca powołała się na orzeczenie NSA, z którego wywodzi, że o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w danej sprawie można mówić, kiedy postępowanie to jest w toku, gdyż instytucja ta nie funkcjonuje samodzielnie, abstrakcyjnie, w oderwaniu od konkretnej sprawy, jednakże ten pogląd musi być konfrontowany z okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy. Zdaniem skarżącej za słuszny należy przyjąć pogląd, iż organizacja społeczna może być dopuszczona do udziału w postępowaniu, które jest w toku, o tyle zasada ta nie ma charakteru absolutnego. Minister nie skonfrontował tej zasady z okolicznościami faktycznymi niniejszej sprawy - brak wiedzy skarżącej o toczącym się postępowaniu, a także skutek jaki wywierać będzie postanowienie o wykładni treści (zakresu) zezwolenia ZAiKS na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi. W ocenie skarżącej merytoryczne rozpatrzenie wniosku mogło prowadzić do uznania jego słuszności i spowodować, że postanowienie Ministra o wykładni treści zezwolenia ZAiKS zostałoby uchylone, tudzież utrzymane w mocy, co z kolei otworzyłoby drogę do kontroli sądowoadministracyjnej omawianej wykładni treści zezwolenia ZAiKS, z punktu widzenia jej zgodności z prawem. Izba podkreśliła również, że postępowanie zakończone wydaniem postanowienia z dnia 3 września 2014 r. było postępowaniem zmierzającym do wyjaśnienia treści zezwolenia Ministra na zbiorowy zarząd w trybie art. 113 § 2 k.p.a., a Minister powinien był wziąć pod uwagę, że jest to specyficzna sytuacja, ponieważ zezwolenia na zbiorowy zarząd prawami autorskimi lub pokrewnymi mają niejako skutek szerszy niż zwykła decyzja administracyjna adresowana do danej strony, co wynika z uregulowań ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a także z uwagi na to, że treść takiego zezwolenia (a zatem i jego wykładnia) rzutuje na zakres domniemania prawnego w zakresie legitymacji do zarządzania prawami autorskimi czy zakresu żądań informacyjnych. Skarżąca wskazała, że wykładnia zezwolenia ZAiKS ma znaczenie dla całego rynku podmiotów korzystających z utworów objętych zbiorowym zarządem ZAiKS, w tym także dla członków Izby. Wykładnią powyższych decyzji związane są również sądy powszechne, rozstrzygające spory pomiędzy ZAiKS, a korzystającymi z praw autorskich objętych zarządem tej organizacji. Zdaniem skarżącej, Minister otrzymawszy wniosek ZAiKS powinien był w pierwszej kolejności na podstawie art. 31 § 4 poinformować o tym podmioty mogące być zainteresowane postępowaniem, w tym Izbę, jako organizację zrzeszającą przedsiębiorców obsługujących czołowych nadawców telewizyjnych i indywidualnych klientów rynku krajowego, tym bardziej, że w przeszłości Izba zgłaszała swoje zainteresowanie tego typu postępowaniami. Skarżąca wskazała, że dopiero konfrontacja twierdzeń ZAiKS oraz organizacji reprezentującej korzystających z praw zarządzanych przez ZAiKS przyczyniłaby się do bardziej obiektywnego stanowiska Ministra w zakresie wykładni treści zezwolenia ZAiKS. Tymczasem, uwzględnienie przez Ministra jedynie interesu ZAiKS stanowiło brak poszanowania zasad prowadzenia postępowania wynikających z art. 7 k.p.a., w szczególności w zakresie poszanowania interesu społecznego. Ponadto w sytuacji sporu cywilnego ZAiKS z korzystającymi z praw objętych zbiorowym zarządem tej organizacji, członkowie Izby nie mogą kwestionować w postępowaniu cywilnym sposobu tego zezwolenia, gdy powołuje się na nie ZAiKS. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ wyjaśnił również, że ewentualne uczestnictwo Izby w wymienionym postępowaniu oraz zajęcie jakiegokolwiek stanowiska przez Izbę w jego toku nie mogłoby w żaden sposób wpłynąć na rozstrzygnięcie wydane przez Ministra, którego istota sprowadzała się wyłącznie do wskazania, jak organ wydający decyzję rozumiał sens własnego rozstrzygnięcia w dacie jej wydania. W piśmie procesowym z dnia 23 grudnia 2015 r. skarżąca uzupełniając skargę podniosła, że przepisy nie określają jednoznacznie i kategorycznie na jakim etapie organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu. W ocenie skarżącej, skoro organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w sprawie także na etapie postępowania odwoławczego, nie powinno być przeszkodą dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu międzyinstancyjnym lub w biegu terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 5 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1105/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podziela pogląd utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. z przyczyn o charakterze podmiotowym może nastąpić wówczas, gdy po stronie podmiotu dokonującego tej czynności procesowej brak legitymacji odwoławczej ma charakter oczywisty i wynika z samego odwołania. Oczywisty zaś brak tej legitymacji to taki, którego ustalenie nie wiąże się z oceną interesu prawnego (por. wyrok NSA z 27 maja 2011 r. II OSK 938/10 ). Sąd podkreślił, iż do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 in fine k.p.a.). Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących odwołań nie oznacza bezpośredniego ich stosowania. W postępowaniu wszczętym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy nie będą miały zastosowania takie przepisy, jak art. 129 § 1, art. 132, art. 133, art. 136 ostatnie zdanie i art. 138 § 2 k.p.a. Pozostałe przepisy dotyczące odwołań stosuje się odpowiednio. Postępowanie odwoławcze - z woli ustawodawcy - oparte jest w pełni na zasadzie skargowości. Zasada ta jasno wynika z brzmienia art. 127 § 1 kpa, który stanowi, że od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Oznacza to, że postępowanie odwoławcze może zostać uruchomione tylko w wyniku podjęcia - przez uprawniony podmiot - czynności procesowej polegającej na wniesieniu odwołania. Sąd zwrócił uwagę, że legitymację do wniesienia odwołania ma wyłącznie strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki, o których mowa w art. 28, 29 i 30 kpa. Organizacja społeczna ma prawa strony, a zatem również prawo wniesienia odwołania, tylko wówczas gdy została dopuszczona do udziału w postępowaniu w I instancji (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 485). Stanowisko prezentowane w literaturze przedmiotu, podziela judykatura (por. wyrok WSA z 12 marca 2009 r., sygn. II SA/Bk 838/07, wyrok WSA z 20 listopada 2006 r., sygn. VI SA/Wa 1771/06). A contrario zatem, jeżeli organizacja nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia odwołania. W ocenie Sądu nie może przy tym budzić wątpliwości, że organizacja społeczna korzysta z prawa strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. od chwili wydania postanowienia o dopuszczeniu jej do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 2 kpa (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2005 r., sygn. OSK 1755/04). Sąd zwrócił, przy tym należy również uwagę, że udział organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych ma na celu umożliwianie tym organizacjom prezentowanie własnego stanowiska w kwestiach, które mają znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy. W samym założeniu więc celem udziału organizacji społecznej w postępowaniu jest nie tyle wspieranie strony, której interesu prawnego sprawa dotyczy, co przedstawianie własnego stanowiska odnośnie rozpoznawanej sprawy, z wykorzystaniem środków procesowych przysługujących stronie (por. uchwała NSA z 12 grudnia 2005 r., sygn. II OPS 4/05). Sąd wskazał, że z akt postępowania wynika, że intencją P.I.R.C.z siedzibą w Poznaniu było żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy, zakończonej postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 września 2014 r., znak [..], wyjaśniającym wątpliwości co do treści decyzji w sprawie udzielenia Stowarzyszeniu Autorów ZAiKS z siedzibą w Warszawie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, wraz z wnioskami alternatywnymi. Skuteczność podejmowanych przez Izbę czynności procesowych skierowanych na zainicjowanie postępowania odwoławczego, w pierwszej kolejności oceniać należy w kontekście udziału tego podmiotu w postępowaniu przed organem I instancji. Na wstępie Sąd podkreślił, że wyjaśnienie wątpliwości w trybie art. 113 k.p.a. nie może prowadzić, ani do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego, ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wyjaśnienie treści decyzji nie może być bowiem wykorzystywane przez stronę w celu kwestionowania samej zasadności decyzji. Złożenie wniosku w trybie art. 113 k.p.a nie uruchamia nowego postępowania administracyjnego, jest jedynie rozpoznaniem kwestii interpretacyjnych po zakończeniu postępowania głównego, podczas której nie dochodzi do zmiany kręgu stron wobec postępowania właściwego. Sąd wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż Polska Izba Radiodyfuzji Cyfrowej z siedzibą w Poznaniu nie była stroną postępowania zakończonego decyzją Ministra Kultury i Sztuki z dnia 1 lutego 1995 r. (znak [..]), zmienionej decyzją z dnia 23 października 1998 r. (znak [..]), a następnie decyzją z dnia 28 lutego 2003 r. (znak [..]) w sprawie udzielenia ZAiKS zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi. Natomiast zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. warunkiem skuteczności wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jest pozostawanie tego postępowania w toku. Jak wskazuje się w doktrynie, żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu może być wniesione w toku postępowania prowadzonego w trybie zwykłym przed organem I lub II instancji oraz w postępowaniu prowadzonym w jednym z trybów nadzwyczajnych (J. Borkowski [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 215). Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. sprawę załatwia się przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Stanowisko to nie budzi kontrowersji w orzecznictwie administracyjnym, w myśl którego postępowanie administracyjne kończy się wydaniem aktu administracyjnego - decyzji - jak wynika z art.104 k.p.a. - pozytywnej lub negatywnej (por. wyrok NSA z 6 lipca 2004 r., sygn. OSK 543/04, wyrok NSA z 25 stycznia 2006 r., sygn. I OSK 207/05). Skoro zatem, w niniejszej sprawie wydanie decyzji przez Ministra Kultury i Sztuki nastąpiło w dniu 1 lutego 1995 r., a wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu złożono dopiero 10 września 2014 r., to należało uznać, iż złożenie wniosku nastąpiło po zakończeniu postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca Izba nie była także stroną postępowania wpadkowego (art. 113 k.p.a.) nie tylko w sensie formalnym (z uwagi na brak formalnego postanowienia, o którym mowa w art. 31 § 2 k.p.a.), ale w sensie faktycznym. W toku tego postępowania (do chwili wydania i doręczenia orzeczenia) skarżąca nie składała wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, ani też nie występowała z pismami, czy oświadczeniami. Do chwili zakończenia postępowania przed organem I instancji skarżąca nie uzyskała statusu strony postępowania, a w konsekwencji nie miała legitymacji do zainicjowania postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej wyjaśnienia wątpliwości co do treści ostatecznej decyzji z 1995 r., zmienianej decyzjami z 23 października 1998r. i 28 lutego 2003r., (por. wyrok NSA z 14 listopada 2008 r., sygn. II OSK 1363/07, a także wyrok NSA z dnia 3.02.2005r., sygn. akt OSK 1076/04). W ocenie Sądu trafnie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z 9 marca 2015 r. stwierdził niedopuszczalność złożonego przez skarżącą Izbę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. I. R. C.z siedzibą w Poznaniu, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucił mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, tj. art. 151 oraz art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1, § 2, § 3 i § 4 k.p.a. w zw. z art. 134, art. 144, art. 127 § 3, art. 113 § 2, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., polegające na bezzasadnym oddaleniu w całości skargi Izby oraz: - akceptacji przez Sąd błędnego poglądu MKiDN, że jeżeli organizacja społeczna nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia o wyjaśnieniu wątpliwości co do treści decyzji, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów nakazuje rozpatrzenie zasadności dopuszczenia takiej organizacji do udziału w postępowaniu, a w przypadku gdy jej dopuszczenie jest zasadne, jednoczesne rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez tę organizację społeczną, - błędnym uznaniu przez Sąd, że skoro skarżąca nie brała udziału w postępowaniu "głównym", zakończonym wydaniem decyzji administracyjnej w trybie art. 104 k.p.a., to nie było możliwe dopuszczenie jej do udziału w sprawie na prawach strony (jako organizacji społecznej) w postępowaniu "wpadkowym" prowadzonym na podstawie art. 113 § 2 k.p.a. w przedmiocie wykładni tej decyzji administracyjnej, podczas gdy udział lub brak udziału w postępowaniu "głównym" powinien pozostawać bez znaczenia dla dopuszczenia Izby do udziału w postępowaniu dotyczącym samej wykładni omawianej decyzji, - błędnym uznaniu przez Sąd, że skarżąca nie była stroną postępowania, o którym mowa w art. 113 § 2 k.p.a., również w sensie faktycznym, ponieważ do chwili doręczenia zaskarżonego postanowienia skarżąca nie występowała do Ministra z pismami lub oświadczeniami, z których wynikałoby, że jest zainteresowana sprawą, podczas gdy takie pisma i oświadczenia były składane Ministrowi w związku z działaniami Izby podjętymi w sprawach dotyczących Stowarzyszenia Autorów ZAiKS i zbiorowego zarządu prawami autorskimi sprawowanego przez tę organizację, co powinno być Ministrowi znane z urzędu i skutkować powiadomieniem Izby oraz innych zainteresowanych organizacji o toczącym się postępowaniu w przedmiocie wykładni treści zezwolenia ZAiKS na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, zainicjowanym przez ZAiKS, w związku z wątpliwościami zgłaszanymi przez środowisko użytkowników praw autorskich reprezentowanych przez tę organizację. Mając na uwadze wskazane powyżej naruszenia przepisów prawa, pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonego postanowienia, a także zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., a w razie uznania, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 203 pkt 1) i art. 205 § p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazał, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia na jakim etapie postępowania przed organem administracyjnym, organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w sprawie na prawach strony, a tym samym wnieść środek odwoławczy podlegający merytorycznemu rozpoznaniu. MKiDN prowadził postępowanie w przedmiocie wykładni treści decyzji administracyjnej, tj. zakresu publicznoprawnego zezwolenia wydanego na rzecz ZAiKS na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi. Postępowanie miało wprawdzie charakter "wpadkowy", ale niesłychanie istotny dla osób trzecich - całego rynku użytkowników praw objętych zbiorowym zarządem ZAiKS. Omawiana decyzja administracyjna ma de facto rozszerzony skutek, a więc nie dotyczy tylko ZAiKS-u. Wykładnia zezwolenia tej organizacji, w szczególności zakres zezwolenia ZAiKS na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi wywołuje bowiem skutki dla całego rynku użytkowników praw autorskich objętych zbiorowym zarządem tej organizacji. Takie, wiodące podmioty tego rynku zrzesza m.in. skarżącą Izbę. Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie podniósł, że skarżąca wskazywała już na wcześniejszych etapach postępowania, że z zakresem zezwolenia organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub pokrewnymi wiążą się istotne skutki prawne dotyczące m.in. domniemań prawnych funkcjonujących na rzecz tzw. organizacji właściwej, obowiązku kontraktowania, obowiązku wnoszenia wynagrodzeń ustawowych autorskich, legitymacji procesowej organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, itd. Ponadto skarżąca zwracała już uwagę na wcześniejszym etapie postępowania, że ZAiKS posłużył się postanowieniem o wykładni treści swego zezwolenia, wydanym w trybie art. 113 § 2 k.p.a., w sporze cywilnym z jednym z członków Izby, wykorzystując tę wykładnię dla poparcia swoich roszczeń przed Sądem Najwyższym w postępowaniu kasacyjnym. Dopiero więc w postępowaniu kasacyjnym jednego z członków Izby, do wiadomości Izby doszło, że postępowanie w przedmiocie wykładni zezwolenia ZAiKS było w ogóle prowadzone (na wniosek ZAiKS-u). Minister nie poinformował bowiem Izby, że wszczęte zostało w tym zakresie jakiekolwiek postępowanie administracyjne, mimo że Izba posiadała i posiada w tym zakresie interes faktyczny, aby wziąć udział w takim postępowaniu. Postępowanie dotyczące wykładni zezwolenia ZAiKS-u, tak istotne dla całego rynku korzystających z praw autorskich tej organizacji, odbyło się więc niejako w sposób "kapturowy", tj. bez jakiejkolwiek kontroli społecznej. Zdaniem skarżącej, opisany powyżej kontekst sprawy, nie kwestionowany w niniejszym sporze, ma znaczenie dla prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów prawa procesowego. Skarżąca, przed upływem terminu dla ZAiKS do wniesienia środka odwoławczego od postanowienia w przedmiocie wykładni zezwolenia MKiDN (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), zdążyła jednak wnieść do Ministra pismo, w którym domagała się m.in. dopuszczenia jej do udziału w sprawie na prawach strony (jako organizacji społecznej) oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister uznał jednak, że wspomniany środek odwoławczy nie może zostać rozpoznany z uwagi na brak legitymacji skarżącej do wniesienia rzeczonego środka. Izba nie była bowiem stroną tego postępowania i przed wydaniem przedmiotowego postanowienia nie została do niego dopuszczona na prawach strony. Zdaniem skarżącej, zajęcie stanowiska tak bardzo "dogmatycznego" jakie przyjął Minister powoduje iluzoryczną ochronę interesu społecznego, co jest nie do pogodzenia z systemem ochrony praw i wolności wynikającym z Konstytucji RP. Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie przepisy prawa nie sprzeciwiały się zajęciu stanowiska, że wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu może zostać rozpoznany w postępowaniu "międzyinstancyjnym", tym samym w którym bada się legitymację do wniesienia środka odwoławczego. W razie stwierdzenia, że przesłanki dla dopuszczenia organizacji społecznego do udziału w sprawie zostałyby spełnione, można było rozpoznać jednocześnie środek odwoławczy jakiej organizacji. W ocenie pełnomocnika skarżącej uzasadnienie zaskarżonego wyroku zasadza się na twierdzeniu, że postępowanie w przedmiocie wydania postanowienia o wykładnię zezwolenia ZAiKS nie toczyło się w chwili wpływu wniosku Izby o udział w tym postępowaniu. Nie było więc sprawy, w której wniosek mógł zostać rozpatrzony. W ocenie skarżącej istniały podstawy procesowe dla dopuszczenia Izby do udziału w postępowaniu i rozpoznania jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (z wnioskami alternatywnymi). Po pierwsze, przepisy k.p.a. nie określają jednoznacznie i kategorycznie na jakim etapie organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu. Nie można zatem, w ocenie skarżącej, formułować w tym zakresie jednoznacznych wniosków - dopuszczalny jest bowiem pewien "luz interpretacyjny". Przepisy procedury administracyjnej wskazują na następujący cel regulacji: skoro organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w sprawie także na etapie postępowania odwoławczego (co nie jest kwestionowane), to nie powinno być przeszkodą dopuszczenie jej do udziału także w "postępowaniu międzyinstancyjnym" lub "w biegu terminu do wniesienia odwołania", zwłaszcza gdy rozstrzygnięcie kończące to postępowanie jeszcze się nie uprawomocniło. Skarżąca zgadza się, że badanie legitymacji powinno się odbywać w określonym trybie i postępowaniu. Organy administracji nie mogą działać poza granicami prawa, co wynika z zasady praworządności (legalizmu) posiadającej swoje źródło w art. 7 Konstytucji RP oraz w art. 6 k.p.a. Zdaniem skarżącej uzasadnia to także, że postępowanie odwoławcze toczy się już w związku z przystąpieniem przez organ do badania legitymacji odwoławczej nowo przystępującego. Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie podniósł, że przepisy nie określają wprost od jakiej chwili toczy się postępowanie odwoławcze. Można przyjąć, że postępowanie takie toczy się od chwili doręczenia organowi odwoławczemu przez organizację społeczną zainteresowaną uzyskaniem statusu strony postępowania środka zaskarżenia (środka odwoławczego), tym bardziej w tzw. fazie międzyinstancyjnej, a w szczególności w biegu terminu do zaskarżenia decyzji administracyjnej. Minister powinien w takiej sytuacji prowadzić (w określonym trybie) postępowanie wyjaśniające, w toku którego badana będzie legitymacja podmiotu wnoszącego środek procesowy. Taka argumentacja przeczy stanowisku zaprezentowanemu w zaskarżonym wyroku, jakoby postępowanie w przedmiocie wydania postanowienia o wykładni zezwolenia ZAiKS nie toczyło w chwili wpływu wniosku Izby o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przeciwnie, toczyło się już (co najmniej) postępowanie wyjaśniające ukierunkowane na zbadanie legitymacji odwoławczej Izby, w toku którego należało rozpatrzyć wniosek o udział Izby w sprawie na prawach strony. W ocenie skarżącej, przepisy k.p.a. nie uzależniają dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu "wpadkowym" od jej udziału w postępowaniu "głównym". Organizacja społeczna ma prawo wstąpić do każdego postępowania na prawach strony, o ile spełnione są przesłanki wynikające z art. 31 § 1 k.p.a., tj. gdy jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Dotyczy to także postępowania prowadzonego na podstawie art. 113 § 2 k.p.a. Pogląd zaprezentowany przez Sąd może prowadzić do sytuacji iluzorycznego charakteru kontroli społecznej sprawowanej przez organizacje społeczne. Decyzje administracyjne mogą bowiem pozostawać w obrocie prawnym przez bardzo długi okres czasu, szczególnie jeżeli wiążą się z pewnymi prawami nabytymi. Problem co do wykładni danej decyzji administracyjnej może (jak w tej sprawie) pojawić się dopiero po wielu latach od jej wydania i wynikać np. ze zmiany prawa lub jego rozwoju. Organizacji społecznych, które brały udział w postępowaniu zakończonym wydaniem takiej decyzji może już nie być. Inne z kolei mogły wprost nie istnieć w trakcie prowadzenia postępowania głównego (jak to miało miejsce w przypadku Izby). W każdym więc przypadku sprawy "wpadkowej" należy rozstrzygać osobno o dopuszczeniu danej organizacji społecznej do udziału w sprawie, a nie uzależniać jej legitymacji od tego czy brała udział przed wielu laty (jak w tym przypadku) w sprawie "głównej". W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o oddalanie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS z siedzibą w Warszawie, w piśmie z dnia 25 maja 2016 r. wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Nadto należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 194, zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że skarżącej P. I. R. C. z siedzibą w Poznaniu nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania na podstawie przepisów k.p.a. Z woli ustawodawcy postępowanie odwoławcze oparte jest w pełni na zasadzie skargowości. Zasada ta jasno wynika z brzmienia art. 127 § 1 k.p.a., który stanowi, że od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Oznacza to, że postępowanie odwoławcze może zostać uruchomione tylko w wyniku podjęcia - przez uprawniony podmiot - czynności procesowej polegającej na wniesieniu odwołania. Zwrócić należy uwagę, że legitymację do wniesienia odwołania ma wyłącznie strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki, o których mowa w art. 28, 29 i 30 k.p.a. Organizacja społeczna ma prawa strony, a zatem również prawo wniesienia odwołania, tylko wówczas gdy została dopuszczona do udziału w postępowaniu w I instancji (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 485). Stanowisko prezentowane w literaturze przedmiotu, podziela judykatura (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2015 r., II OSK 2036/13, wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., II OSK 1866/12, wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2016 r., II OSK 2645/14). A contrario zatem, jeżeli organizacja nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia odwołania. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że organizacja społeczna korzysta z prawa strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. od chwili wydania postanowienia o dopuszczeniu jej do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Zwrócić, przy tym należy również uwagę, że udział organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych ma na celu umożliwianie tym organizacjom prezentowanie własnego stanowiska w kwestiach, które mają znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy. W samym założeniu więc, celem udziału organizacji społecznej w postępowaniu jest nie tyle wspieranie strony, której interesu prawnego sprawa dotyczy, co przedstawianie własnego stanowiska odnośnie rozpoznawanej sprawy, z wykorzystaniem środków procesowych przysługujących stronie (por. uchwała NSA z 12 grudnia 2005 r., sygn. II OPS 4/05). W rozpoznawanej sprawie P. I. R. C. z siedzibą w Poznaniu złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Ministra Kultury i Sztuki z dnia 3 września 2014 r. wyjaśniającego treść decyzji z dnia 1 lutego 1995 r. (znak [..]), zmienionej decyzją z dnia 23 października 1998 r. (znak [..]), a następnie decyzją z dnia 28 lutego 2003 r. (znak [..]) w sprawie udzielenia ZAiKS zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi. Skuteczność podejmowanych przez skarżącą Izbę czynności procesowych skierowanych na zainicjowanie postępowania odwoławczego w pierwszej kolejności oceniać należy w kontekście udziału tego podmiotu w postępowaniu przed organem I instancji. Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. warunkiem skuteczności wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jest pozostawanie tego postępowania w toku. Jak wskazuje się w doktrynie, żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu może być wniesione w toku postępowania prowadzonego w trybie zwykłym przed organem I lub II instancji oraz w postępowaniu prowadzonym w jednym z trybów nadzwyczajnych (J. Borkowski [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 215). Skarżąca Izba stoi na stanowisku, że złożenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło w toku postępowania administracyjnego, bowiem nastąpiło to jeszcze przed uzyskaniem przez postanowienie organu I instancji przymiotu ostateczności. Powyższy pogląd należy uznać za nieuprawniony ponieważ stoi on w wyraźnej sprzeczności z brzmieniem art. 104 § 1 k.p.a., stosownie do treści którego sprawę załatwia się przez wydanie decyzji (postanowienia), chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jednoznaczne w tym zakresie pozostaje również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl którego postępowanie administracyjne kończy się wydaniem aktu administracyjnego - decyzji - jak wynika z art. 104 k.p.a. - pozytywnej lub negatywnej (por. wyrok NSA z 6 lipca 2004 r., sygn. OSK 543/04, wyrok NSA z 25 stycznia 2006 r., sygn. I OSK 207/05, wyrok NSA z dnia 13 marca 2012 r., sygn. II OSK 2655/11). W rozpoznawanej sprawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał postanowienie w dniu 3 września 2014 r., a wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Izba złożyła wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła w dniu 10 września 2014 r., toteż nie można podzielić skarżącej Izby jakoby złożenie tego wniosku nastąpiło przed zakończeniem postępowania pierwszoinstancyjnego. Podkreślić należy, że składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca Izba nie była stroną postępowania pierwszoinstancyjnego nie tylko w sensie formalnym (z uwagi na brak formalnego postanowienia, o którym mowa w art. 31 § 2 k.p.a.), ale w sensie faktycznym. Zauważyć, bowiem należy, że w toku tego postępowania (do chwili wydania i doręczenia postanowienia) Izba nie składała wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, ani też nie występowała z pismami, czy oświadczeniami, Izbie nie doręczono również rozstrzygnięcia organu I instancji. Tak więc do chwili zakończenia postępowania przed organem I instancji skarżąca Izba nie uzyskała statusu strony postępowania, a w konsekwencji nie miała legitymacji do zainicjowania postępowania odwoławczego, nie mogła więc wnieść skutecznie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 września 2014 r. Z tego też względu trafnie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził niedopuszczalność złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdzenie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powoduje, że nie może odnieść zamierzonego skutku wyrażona w skardze kasacyjnej argumentacja Izby, w której poddawano w wątpliwość prawidłowość działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie zbiorowego zarządzanie prawami autorskimi. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.