II GZ 86/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 1174/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 1174/15, odmówił [...] przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym. [...] (dalej: spółka lub skarżąca) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] września 2015 r., wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, tj. aktualnego odpisu pełnego KRS albo informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców. Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone spółce w dniu [...] września 2015 r. (k. 26 akt sądowych). Pomimo upływu zakreślonego terminu braki formalne skargi nie zostały usunięte. WSA w Lublinie postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. odrzucił skargę z uwagi na niewykonanie przez skarżącą wezwania z dnia [...] września 2015 r. do usunięcia braków formalnych skargi. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazując, że wymagane dane z KRS wynikają z powszechnie dostępnej informacji i są znane Sądowi z urzędu, poprzez dostęp w drodze elektronicznej. Sąd I instancji uzasadniając oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi wskazał, że spółka nie uprawdopodobniła w sposób dostateczny braku winy w uchybienia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Okoliczności powołane przez spółkę nie uprawdopodabniają brak jej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżąca miała wiedzę dotyczącą treści wezwania Sądu z dnia [...] września 2015 r., które zostało jej skutecznie doręczone i które wykonała dopiero przy zgłoszeniu wniosku o przywrócenie terminu. Termin na wykonanie wezwania wynosił 7 dni, a spółka nie przedstawiła żadnych okoliczności, które uniemożliwiły jej wykonanie wezwania w zakreślonym terminie. Ignorowanie takiego wezwania z uwagi na to, że skarżąca uważa je za błędne, nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji podkreślił, że nieprzedłożenie dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji spółki stanowi brak formalny, którego nieuzupełnienie w terminie powoduje odrzucenie skargi. Przy tym Sąd nie ma obowiązku poszukiwania takich informacji we własnym zakresie i nie można również uznać, że są to fakty znane sądowi z urzędu. Powyższego wniosku nie zmienia treść przepisu art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1142 ze zm.; dalej: ustawa o KRS), zgodnie z którym pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, o których mowa w ust. 3 [odpisy, wyciągi, zaświadczenia i informacje z Rejestru o mocy dokumentów urzędowych], jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze. Treść art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS oznacza jedynie tyle, że strona postępowania może przedstawić samodzielnie pobrany wydruk komputerowy z Rejestru, zamiast załączać dokument wydany przez Centralną Informację lub jego kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem. Nie jest natomiast uprawniona do przerzucania tego rodzaju obowiązku na jakikolwiek organ, przed którym wymagane jest wykazanie sposobu reprezentacji osoby prawnej, co oznacza, że osoba działająca w imieniu osoby prawnej nie jest przed Sądem zwolniona z obowiązku wykazania swojego umocowania do reprezentowania strony. W ocenie WSA, brak jest podstaw do przyjęcia, że możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego dotyczącego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, czyni wezwanie do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powoduje niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Nie można również uznać, że są to fakty znane Sądowi z urzędu. Tego rodzaju dokumenty nie zostały jednakże przedłożone przez skarżącą w zakreślonym terminie, co obligowało Sąd I instancji do odrzucenia skargi. Zażalenie na to postanowienie złożyła [...]. Domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i nadania sprawie dalszego biegu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 187 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) i art. 4 ust 4a ustawy o KRS poprzez odmówienie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., w sytuacji braku przesłanek ku temu, bowiem Sąd I instancji miał możliwość i powinien z urzędu ustalić w KRS podmioty upoważnione do reprezentowania spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o uprawdopodobnieniu przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut, iż Sąd I instancji powinien z urzędu ustalić w KRS podmioty upoważnione do reprezentowania spółki. Zdaniem skarżącej nieprzedłożenie przedmiotowego dokumentu nie stało na przeszkodzie nadaniu skardze dalszego biegu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższego stanowiska nie sposób podzielić. Jak wynika z treści art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zaś stosownie do treści art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że "jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie podniósł, że nie ma on obowiązku poszukiwania informacji o sposobie reprezentacji spółek w KRS we własnym zakresie. Nie można również uznać, że są to fakty znane sądowi z urzędu. Powyższego wniosku nie zmienia treść przepisu art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS. Przepis ten wskazuje, że strona postępowania może przedstawić samodzielnie pobrany wydruk komputerowy z Rejestru, zamiast załączać dokument wydany przez Centralną Informację lub jego kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem. Nie jest natomiast uprawniona do przerzucania tego rodzaju obowiązku na jakikolwiek organ, przed którym wymagane jest wykazanie sposobu reprezentacji osoby prawnej, co oznacza, że osoba działająca w imieniu osoby prawnej nie jest przed Sądem zwolniona z obowiązku wykazania swojego umocowania do reprezentowania strony. Dla oceny prawidłowości wniesienia skargi konieczne jest bowiem nie tylko ustalenie składu osobowego organu zarządzającego, ale i sposobu reprezentacji. Dopiero wszystkie te dane pozwalają na ocenę prawidłowości wniesionej skargi (tak: postanowienie NSA z dn. 12.06.2015 r. sygn. akt I OSK 1475/15, niepubl.; postanowienie NSA z dn. 8.04.2015 r., sygn. akt I OSK 745/15, niepubl.; postanowienie NSA z dn. 15.12.2014 r., II FSK 3378/14, LEX nr 3378/14; postanowienie NSA z dn. 20.08.2013 r., sygn. akt I FSK 1435/13, niepubl.; postanowienie NSA z dn. 12.03.2013 r., sygn. akt I OSK 306/13, niepubl.; postanowienie NSA z dn. 23.11.2012 r., sygn. akt I OSK 2698/12, LEX nr 1239441). W odniesieniu do spółek uzupełnienie takiego braku w praktyce polega na przedstawieniu dokumentu/dokumentów z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania nie tylko umocowania do działania w imieniu spółki konkretnych osób fizycznych wchodzących w skład organu zarządzającego, ale i sposobu jej reprezentacji w przypadku zarządu wieloosobowego. Zatem Sąd I instancji nie miał obowiązku poszukiwać takich informacji we własnym zakresie (tak: postanowienie NSA z dn. 3.09.2013 r., sygn. akt I FSK 650/13 oraz postanowienia NSA z dnia 23 października 2015 r., II OSK 2456/15). Tym samym Sąd I instancji trafnie wywiódł, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając przyczyny, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a.