II SA/Po 1068/15

Dnia 11 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 roku sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) roku Nr (...) Decyzją z dnia (...) października 2015 r., (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (powoływane dalej jako "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (powoływanego dalej jako "Prezydent") z dnia (...) sierpnia 2015 r., (...), którą odmówiono J. D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki sprawowanej nad niepełnosprawną matką – K. K. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia (...) lipca 2015 r. J. D. wystąpiła o ustalenie na jej rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką K. K. Do wniosku załączyła oświadczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) kwietnia 2015 r., w którym wskazano, że K. K. jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji oraz analogiczne orzeczenie z dnia (...) maja 2013 r. Dołączone zostało także orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaświadczające całkowitą niezdolność do pracy K. K. odpowiednio w okresie do lutego 2006 r., a następnie do maja 2008 r. J. D. przedstawiła także własne oświadczenie, w którym zaznaczono, że nie pracuje i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca pracy, nie kontynuuje nauki, nie jest uprawniona do emerytury, renty, renty socjalnej, renty rodzinnej, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego i świadczenia pielęgnacyjnego, nie posiada tytułu do ubezpieczeń społecznych, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie toczy się wobec nie postępowanie w sprawie świadczeń wypłacanych przez organ emerytalno- rentowy i powiatowy urząd pracy, wreszcie, że opiekuje się osobą niepełnosprawną (K. K.), a osoba objęta opieką nie pozostaje w związku małżeńskim, nie jest umieszczona w instytucji zapewniającej całodobową opieką i ma orzeczoną niepełnosprawność. Wnioskodawczyni dołączyła także dodatkowe oświadczenie do sprawy, w którym wskazała, że "zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 7/11 z 2014 roku, a także na podstawie Dz. U. z 2014 r., poz. 1443, sygn.. akt K 38/13 składa wniosek o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką K. K." (opisany wyżej wniosek wraz z załącznikami znajduje się na k. 1-11 akt administracyjnych). Decyzją z dnia (...) sierpnia 2015 r. Prezydent, powołując się na art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23 ust. 4aa-4b, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm. – zwanej dalej "u.ś.r.") oraz § 8 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3), odmówił przyznania J. D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na matkę K. K. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył regulacje zawarte w art. 17 ust. 1, 1a i 1b u.ś.r., a następnie – przechodząc do ustaleń faktycznych – wskazał, że wnioskodawczyni nie pracuje, opiekuje się matką, która kolejnym orzeczeniem Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) kwietnia 2015 r. jest zaliczona na stałe do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Prezydent dodał, że niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczona na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 3 pkt 21 lit. e u.ś.r. oznacza znaczny stopień niepełnosprawności). Fakt sprawowania opieki przez wnioskodawczynię nad matką został potwierdzony przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w rodzinnym wywiadzie środowiskowym, przeprowadzonym w dniu (...) lipca 2015 r. Organ wyjaśnił dalej, że z dokumentów będących w jego posiadaniu wynika, że J. D. w okresie od (...) lipca 2010 r. do (...) maja 2013 r. pobierała na matkę świadczenie pielęgnacyjne. Było ono przyznane na czas ważności orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności K. K. Prezydent zaznaczył, że w związku z uzyskaniem przez matkę wnioskodawczyni kolejnego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ważnego do (...) maja 2015 r., strona w okresie od (...) lipca 2013 r. do (...) maja 2015 r. pobierała na matkę specjalny zasiłek opiekuńczy, ponieważ w myśl przepisów obowiązujących od (...) stycznia 2013 r. nie spełniała przesłanek uprawniających do świadczenia pielęgnacyjnego (niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała do ukończenia 18 roku życia lub do 25 roku życia w przypadku kontynuowania nauki). W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono następnie, że J. D. wraz z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy na matkę. Do wniosków strona dołączyła orzeczenie Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) kwietnia 2015 r. o zaliczeniu matki, K. K., na stałe, do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Z załączonego orzeczenie nie wynika, kiedy powstała u matki niepełnosprawność. Jednak z dokumentów będących w posiadaniu organu, oświadczeń złożonych przez stronę w okresie od lipca 2013 r. do lipca 2015 r. wynika, że niepełnosprawność u K. K. istnieje od 2004 r., gdy miała 54 lata (data urodzenia to (...) czerwca 1950 r.). Strona nie dołączyła innych dokumentów, które określałyby wcześniejszą datę powstania niepełnosprawności u matki. Odnosząc się do kwestii prawnych Prezydent wyjaśnił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jednak Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że orzeczenie o niekonstytucyjności wprowadzenia do u.ś.r. kryterium wieku powstania niepełnosprawności jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego nie oznacza usunięcia tego kryterium z ustawy, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji, które już przyznały prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ani nie kreuje także nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa. Ponadto, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wykonanie jego wyroku wymaga podjęcia niezbędnych oraz niezwłocznych działań ustawodawczych prowadzących do przywrócenia równego traktowania opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Ustawodawca ma w tej kwestii pewien margines swobody. Prezydent dodał, że w chwili obecnej nadał trwają prace nad zmianą ustawy u.ś.r. w zakresie świadczeń opiekuńczych. Tak wiec prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się w oparciu o art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013 r. Podsumowując organ stwierdził, że K. K. ze względu na zaliczenie do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji wymaga pomocy innej osoby przy codziennych czynnościach życiowych. Jednak brak spełnienia przez wnioskodawczynię przesłanki, zawartej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. uniemożliwia przyznanie jej świadczenia, ponieważ niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie. Odwołanie od decyzji Prezydenta złożyła J. D. Wskazała ona, że wydane rozstrzygnięcie jest dla niej krzywdzące. Od lat wspólnie zamieszkuje z matką K. K., która ma szereg chorób i wymaga stałej opieki. Skarżąca wyjaśniła, że od lipca 2006 r. jej matka jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Do kwietnia 2015 r. J. D. pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy. W związku ze zmianą przepisów prawa uważa, że obecnie kwalifikuje się do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu odwołania odwołująca się wyjaśniła, że ze względu na dobro matki zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia i zacząć dalej sprawować opiekę nad matką. Opiekę tą sprawuje już bardzo długi czas, a stan zdrowia matki się nie poprawia, pomoc córki okazuje się konieczna. J. D. wskazała, że opiekę nad matką sprawuje praktycznie 24 godziny na dobę. W nocy wstaje, aby podać matce leki, pójść z nią do ubikacji. Pomaga matce robiąc zakupy i jeżdżąc z nią do lekarzy. Skarżąca zwracając się do organu wystąpiła o podejście do jej sprawy ze zrozumieniem. Zwróciła uwagę, ze niegdyś otrzymywała świadczenia, pomimo że ona jaki matka były młodsze. Teraz tymczasem odebrano jej jedyne źródło dochodu, a przede wszystkim możliwość ubezpieczenia. Odnosząc się do kwestii prawnych J. D. wskazała, że jej zdaniem problem wynikły w sprawie reguluje w zupełności wyrok z dnia 21 października 2014 r., Dz. U. z 2014 r., poz. 1443 (to jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 38/13 – uw. WSA). Decyzją z dnia (...) października 2015 r. Kolegium utrzymało decyzję Prezydenta w mocy. Powołało się przy tym na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – zwanej dalej "K.p.a.") (obecnie tekst jedn. tej ustawy opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – uw. WSA). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy – przytoczywszy treść relewantnych regulacji zawartych w art. 17 u.ś.r. – wskazał, że podziela ocenę sprawy przedstawioną przez Prezydenta. Zdaniem Kolegium faktem bezsporny jest to, że osoba wymagająca opieki legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności ustalonym w orzeczeniu Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) kwietnia 2015 r. wydanym na stałe. Jednakże w orzeczeniu tym nie określono od kiedy istnieje niepełnosprawność. Tymczasem do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca wymaga, aby w orzeczeniu właściwej jednostki do spraw orzekania o niepełnosprawności zostało wprost i bez żadnych wątpliwości ustalone, iż niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Kolegium wskazało, że organ nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania ani stopnia niepełnosprawności ani też daty, od której niepełnosprawność ta istnieje, organy są związane orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę. Odnosząc się do powołanego w odwołaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, Kolegium wyjaśniło, że orzeczenia tego nie można interpretować jedynie na podstawie sentencji wyroku w oderwaniu od jego uzasadnienia. Dlatego, mimo, iż orzeczono o niekonstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., w uzasadnieniu Trybunał stwierdził, że ustawodawca może odmiennie ukształtować przesłanki świadczenia pielęgnacyjnego dla osób niepodejmujących lub rezygnujących z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Ich sytuacja prawna może być uregulowana inaczej niż w stosunku do opiekunów pozostałych osób niepełnosprawnych, niebędących dziećmi. Można odmiennie ukształtować reguły wypłacania świadczeń dla tych osób, które sprawują opiekę nad niepełnosprawnymi dziećmi. Z tego powodu przesłanka określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie narusza zasady równości w takim zakresie, w jakim stanowi podstawę różnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego według podziału na dwie kategorie opiekunów. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawodawca zobowiązany jest precyzyjnie określić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał również, że skutkiem wejścia w życie wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających to świadczenie, ani też wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Tak więc, mimo stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r., poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy, który – biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii – powinien tego dokonać bez zbędne] zwłoki. Kolegium dodało, że na dzień rozstrzygania sprawy w tym zakresie nie poczyniono żadnych zmian w ustawie. W tym stanie rzeczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. nie może być skuteczną podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku nie spełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Skargę na decyzję Kolegium wniosła J. D. Podobnie jak w odwołaniu odpisała sytuację osobistą swoją i matki oraz zaznaczyła, że jej zdaniem po wydaniu "wyroku w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej w sprawie zmian w świadczeniu pielęgnacyjnym" (to jest wyroku K 38/13 – uw. WSA) może ona ubiegać się o wnioskowane świadczenie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy na gruncie obowiązujących przepisów, w kontekście wydanego przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 r. w sprawie sygn. akt K 38/13, J. D. przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 u.ś.r., pomimo że nie zostało udokumentowane, aby niepełnosprawność osoby objętej opieką (matki skarżącej) powstała nie później niż do ukończenia przez nią 18 roku życia, względnie w trakcie jej nauki (do ukończenia 25 roku życia) (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Organ odwoławczy argumentował, że z wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 38/13 wynika, iż skutkiem jego wejścia w życie nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Zdaniem organu odwoławczego, Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy, który biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii, powinien tego dokonać bez zbędnej zwłoki. Sąd nie podziela powyższej interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego dokonanej przez organ odwoławczy. W punkcie 2 sentencji tego wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł: "Art. 17 ust. 1b ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji". Powyższe oznacza, że Trybunał konstytucyjny wprost stwierdził niekonstytucyjność wymienionego przepisu u.ś.r. w zakresie zastosowania wobec opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Wyrok zakresowy rozstrzyga o przepisie, którego rozumienie nie jest sporne, lecz zarzut niekonstytucyjności odnosi się do wyraźnego zakresu zastosowania tego przepisu (por. M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s. 104). Istotą rozstrzygnięcia wyroku wydanego w sprawie K 38/13 jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w niedopuszczalnym sposobie zróżnicowania prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Zgodnie z dominującym poglądem doktryny uzasadnienia orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nie wiążą sądów (por. J. Mikołajewicz, Zasady orzecznicze Trybunału Konstytucyjnego. Zagadnienia teoretyczne, Poznań 2008, s. 84). Tak więc wyroki Trybunału Konstytucyjnego są wiążące co do swojej sentencji, a ta w przedmiotowej sprawie wyraźnie, jasno i bez wątpliwości stanowi o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Nie jest zatem właściwa ocena Kolegium, że wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok nie zmienia sytuacji prawnej skarżącej. Przeciwnie, wynika z niego, że organy, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej w obecnym stanie prawnym (tj. dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Organy z tego obowiązku się nie wywiązały, skupiając swoją uwagę wyłącznie na uzasadnieniu omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, bez analizy jego wiążącej sentencji. Organ odwoławczy, przed wydaniem decyzji powinien więc zbadać, czy wnioskodawczyni spełnia warunki do przyznania świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., z wyłączeniem tej części przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została uznana za niekonstytucyjną, a zatem czy skarżąca jest osobą, która nie podejmuje lub rezygnuje z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wobec której spoczywa na niej obowiązek alimentacyjny. Ze swej istoty stwierdzenie niekonstytucyjności tworzy nowy stan prawny od chwili wejścia wyroku w życie, chyba że Trybunał Konstytucyjny wydając wyrok skorzysta z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP możliwości wydłużenia mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów. W odniesieniu do art. 17 ust. 1b u.ś.r. Trybunał Konstytucyjny nie skorzystał z tej możliwości. Wyrok o sygnaturze K 38/13 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie. Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, począwszy od dnia jego ogłoszenia, to jest od dnia 23 października 2014 r. Przytoczona wyżej treść punktu 2 sentencji wyroku jest jasna i nie budzi wątpliwości. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przyjęcie, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego jest, w ocenie Sądu, sprzeczne z zasadami państwa prawa, które organy mają obowiązek wcielać w życie. Zgodnie z art. 6 K.p.a., organy administracji posiadają bowiem uprawnienie do działania jedynie na mocy obowiązujących przepisów. W tej konkretnej sprawie organy nie ustaliły treści normy prawnej, na podstawie której mogły i miały obowiązek rozpatrzyć wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia z art. 17 u.ś.r. Faktem jest, że wejście w życie takiego wyroku, który tak jak w przedmiotowej sprawie ma charakter zakresowy negatywny, samo w sobie nie tworzy nowych przepisów prawa. Poważnym błędem jest jednak twierdzenie, że ten fakt prawny nie modyfikuje przepisów już uchwalonych przez ustawodawcę tak, aby również w czasie oczekiwania na wprowadzenie nowych rozwiązań systemowych w ustawie o świadczeniach rodzinnych wszyscy opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych, to jest zarówno tych, które stały się niepełnosprawne przed i po ukończeniu 18 lat, byli traktowani jednakowo. Tym samym, przytaczany przez organ odwoławczy fragment uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie stoi w sprzeczności z przedstawionym wyżej stanowiskiem Sądu. Fragment ten można rozumieć wyłącznie jako zgłoszony przez Trybunał Konstytucyjny postulat podjęcia bezzwłocznych działań ustawodawczych, które w przyszłości doprowadzą do kompleksowego zreformowania systemu świadczeń dla osób i opiekunów osób niepełnosprawnych w sposób zasygnalizowany przez Trybunał konstytucyjny. Wyjaśnienia zawarte w punkcie 8 uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 należy zatem potraktować jako wskazówkę interpretacyjną, nie zaś element rozstrzygający o zakresie derogacji i jej skutku dla obowiązywania prawa. Nadmienić należy, że stanowisko sądów administracyjnych w przypadkach analogicznych jak w niniejszej sprawie jest stosunkowo jednolite (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r., I OSK 1668/14 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z dnia 1 czerwca 2015 r., II SA/Bd 366/15, z dnia 16 czerwca 2015 r., II SA/Bd 434/15 i z dnia 24 czerwca 2015 r., II SA/Bd 327/15, w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 grudnia 2014 r., II SA/Go 818/14, w Poznaniu z dnia 23 października 2014 r., IV SA/Po 969/14, w Białymstoku z dnia 2 grudnia 2014 r., II SA/Bk 1022/14, w Łodzi z dnia 10 grudnia 2014 r., II SA/Łd 1034/14, w Olsztynie z dnia 27 sierpnia 2015 r., II SA/Ol 623/15, w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2015 r., VIII SA/Wa 1026/14, z dnia 13 stycznia 2015 r., I SA/Wa 3139/14, z dnia 21 października 2015 r., VII SA/Wa 237/15, w Gdańsku z dnia 17 września 2015 r., III SA/Gd 551/15, w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2015 r., II SA/Rz 1029/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wskazówki interpretacyjne Sądu dotyczące wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygnaturze K 38/13 zawarte w niniejszym uzasadnieniu i przyjmą, że z art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie można wywodzić nomy warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego datą powstania niepełnosprawności osoby objętej opieką (tak sformułowany warunek został uznany za niekonstytucyjny). Następnie dokonają merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej badając, czy ustalony w sprawie stan faktyczny wypełnia pozostałe przesłanki wynikające z art. 17 u.ś.r.. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.