I SA/Bd 1040/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-02-16
Skład orzekający: Mirella Łent, Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż nieruchomości przez osobę posiadającą gospodarstwo rolne, która jednocześnie dokonuje zakupu i sprzedaży kolejnych gruntów, stanowi pozarolniczą działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że działania polegające na systematycznym, zorganizowanym i zarobkowym obrocie nieruchomościami, nawet jeśli podejmowane przez osobę prowadzącą gospodarstwo rolne, wyczerpują znamiona pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kluczowe są obiektywne kryteria takie jak skala obrotu, zysk, szybkość transakcji oraz zabiegi mające na celu uatrakcyjnienie nieruchomości do sprzedaży, a nie subiektywne zamiary podatnika.Stan faktyczny
Organ podatkowy I instancji określił skarżącym wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., kwalifikując przychód ze sprzedaży nieruchomości jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżący w odwołaniu argumentowali, że sprzedaż nieruchomości służyła powiększeniu gospodarstwa rolnego i nie miała charakteru działalności gospodarczej. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, wskazując na systematyczny i zorganizowany charakter transakcji oraz przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz przedawnienie zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę oraz oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K. L. i M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. 1. oddala skargę 2. oddala wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
Decyzją z dnia [...]. Naczelnik D. Urzędu Skarbowego
w T. określił K. L. i M. K. (skarżącym) wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie [...] zł. Podstawę decyzji stanowiły ustalenia organu, że uzyskany przez skarżących przychód ze sprzedaży nieruchomości należy zakwalifikować jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012r. poz. 361 ze zm.) – dalej jako: "u.p.d.o.f.".
W złożonym odwołaniu skarżący stawiając szereg zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów i zeznań świadków.
Odwołujący podnieśli, że M. K. jako początkujący rolnik kupował ziemie, które były dostępne. Jeżeli pojawiała się możliwość zakupu kolejnej ziemi, atrakcyjnej pod względem ceny lub rodzaju gruntu, to aby zdobyć środki na jej zakup, konieczna była sprzedaż części bądź całości posiadanych nieruchomości, które były mniej atrakcyjne. Zdaniem odwołujących przedmiotowe czynności nie posiadają cechy ciągłości, bowiem były podejmowane doraźnie, w związku z pojawieniem się korzystnych ofert kupna gruntów rolnych pozwalających na efektywne powiększenie prowadzonego gospodarstwa rolnego. Dodali, że strony internetowe [...] i [...] na istnienie których powołuje się organ powstały odpowiednio w 2014r. i 2015r.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W pierwszej kolejności organ stwierdził, że zobowiązanie podatkowe za rok 2008 nie uległo z dniem 31 grudnia 2014r. przedawnieniu, albowiem w dniu 19 grudnia 2014r., tj. w dniu przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613) – dalej jako: "O.p.". Wobec tego bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia 20 grudnia 2014r.
Następnie organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Wskazał, że spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. nie należy rozpatrywać wyłącznie w danym roku podatkowym, ponieważ należy brać pod uwagę czynności, które mają charakter systematyczny, zorganizowany oraz zarobkowy. Organ przedstawił tabelarycznie dokonaną przez skarżących w 2008r. sprzedaż nieruchomości zaliczoną do przychodów za ten rok. Podkreślił, że skarżący w latach 2006-2012 wielokrotnie dokonywali zakupu nieruchomości, z których następnie były wydzielane działki gruntu. Podejmowali również czynności związane ze zmianą przeznaczenia gruntu pod zabudowę mieszkaniową, poprzez uzyskanie decyzji
o warunkach zabudowy bądź też uzbrajanie działek w przyłącza wodociągowe
i energetyczne, czego dowód stanowią faktury VAT.
Zdaniem organu działki zostały wyodrębnione w celu ich odsprzedaży oraz maksymalizacji zysku. Podział nabytych nieruchomości, ich położenie związane
z dostępem do drogi publicznej oraz dalsze podejmowane w stosunku do nabytych nieruchomości czynności wpływały istotnie na wzrost atrakcyjności działek, co przekłada się przede wszystkim na ich cenę. Chybionym jest, w ocenie organu, twierdzenie skarżących, że wszelkie działania związane z zakupem oraz sprzedażą nieruchomości miały służyć przede wszystkim zdobywaniu środków na zakup kolejnych gruntów rolnych, celem powiększenia gospodarstwa rolnego i scalenia pozostałych nieruchomości. Organ podkreślił, że sprzedaż poszczególnych działek, które zostały wydzielone, uzbrojone oraz uzyskano w stosunku do nich decyzje o warunkach zabudowy nie korzysta ze zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f. Organ zauważył, że podejmowane przez skarżących działania dowodzą prowadzenia niezgłoszonej pozarolniczej działalności gospodarczej, bowiem potwierdzają stały, zorganizowany i zarobkowy charakter prowadzonej działalności gospodarczej. Wiążą się z podejmowaniem działań profesjonalnego handlowca w zakresie obrotu nieruchomościami, osiąganiem zysku, ponoszeniem w związku z tym kosztów
i jednocześnie wyczerpują znamiona powtarzalności.
W złożonej do tut. Sadu skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając naruszenie:
1. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tj.:
- art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie przez organ drugiej instancji, że uzyskany przez skarżących przychód ze sprzedaży nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego skarżących należy zakwalifikować jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej,
w sytuacji gdy czynności dokonywane przez skarżących nie miały charakteru działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt.6 niniejszej ustawy, gdyż skarżący w momencie nabycia poszczególnych nieruchomości nie mieli zamiaru ich dalszej odsprzedaży i prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, jak również nie podejmowali aktywnych działań marketingowych typowych w obrocie profesjonalnym, zaś ich działania miały na celu wyłącznie powiększenie prowadzonego przez M. K. gospodarstwa rolnego oraz poprawę warunków mieszkaniowych rodziny stanowiły sprzedaż majątku własnego
i polegały wyłącznie na zarządzie majątkiem prywatnym;
- art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f, art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 3 pkt. 9 O.p. poprzez przyjęcie, że czynności dokonywane przez skarżących miały charakter działalności gospodarczej w sytuacji, gdy skarżący w momencie nabycia poszczególnych nieruchomości nie mieli zamiaru ich dalszej odsprzedaży
i prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, jak również nie podejmowali aktywnych działań marketingowych typowych w obrocie profesjonalnym, zaś ich działania miały na celu wyłącznie powiększenie prowadzonego przez M. K. gospodarstwa rolnego oraz poprawę warunków mieszkaniowych rodziny; stanowiły sprzedaż majątku własnego i polegały wyłącznie na zarządzie majątkiem prywatnym;
2. przepisów postępowania podatkowego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez I niewłaściwe zastosowanie tj.:
- art. 180 § 1 w zw. z art. 188 O.p. poprzez brak przeprowadzenia dowodów powołanych przez skarżących w postaci dokumentów opisanych szczegółowo w odwołaniu oraz zeznań świadków, które to dowody mogłyby przyczynić się do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i tym samym wpłynąć na treść zaskarżonej decyzji;
- art. 122 w zw. z 187 § 1 O.p. poprzez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego przedmiotowej sprawy w sposób wybiórczy;
- art. 191 O.p. poprzez wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego przedmiotowej sprawy i dokonanie jednakowej oceny poszczególnych czynności dokonanych przez skarżących, w sytuacji, gdy w istocie poszczególnym czynnościom zakupu i sprzedaży danych nieruchomości towarzyszyły odmienne okoliczności faktyczne, a także poprzez odmowę wiary zeznaniom skarżących w przedmiocie ich zamiaru zamieszkania
w domu jednorodzinnym posadowionym na działce nr [...] w M.
i prowadzenia gospodarstwa rolnego przez M. K. na przedmiotowej nieruchomości;
- art. 121 § 1 O.p. poprzez działanie organu w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych;
3. naruszenie art. 70 O.p. poprzez nieuwzględnienie, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu w związku z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Jednocześnie skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
- protokołów przesłuchania świadków I. i M. Ż. z dnia [...]. na okoliczność zamiaru zamieszkania skarżących w domu jednorodzinnym posadowionym na działce nr [...] w M., braku zamiaru zakupu przedmiotowej nieruchomości w celi jej dalszej odsprzedaży;
- deklaracji o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych, objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym (PIT - 23) z dni [...]. złożonych przez K. L.;
- wszelkich pozostałych deklaracji o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych, objętych zryczałtowanych podatkiem dochodowym (PIT - 23) złożonych przez K. L. za lata 2008r. - 2012r. do Naczelnika D. Urzędu Skarbowego;
- zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) (PIT - 39) w roku podatkowym 2011 złożonego przez K. L.;
- wszelkich pozostałych zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) (PIT-39) złożonych przez K. L. za lata 2008 -2012 do Naczelni D. Urzędu Skarbowego w T.;
- wszelkich zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) (PIT-36) złożonych przez K. L. za lata 2008 - 2012 do Naczelnika D. Urząd Skarbowego w T.;
- deklaracji o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym (PIT-23) z dni [...] złożonych przez M. K.;
- wszelkich pozostałych deklaracji o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia
nieruchomości lub praw majątkowych, objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym (PIT- 23) złożonych przez M. K. za lata 2008 - 2012 do Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w T.;
- zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) (PIT-39) złożonych przez M. K. w roku podatkowym 2011;
- wszelkich pozostałych zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) (PIT-39) złożonych przez M. K. za lata 2008 - 2012 do Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w T.;
- wszelkich zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) (PIT-36) złożonych przez M. K. do Naczelnika D. Urzędu Skarbowego
w T.;
- oświadczenia podatników z dnia 2 czerwca 2010r.;
- dokumentów załączonych i wskazanych przez K. L. w odwołaniu
z dnia 6 listopada 2014r. znak sprawy [...], tj. deklaracji PIT-23 za listopad 2008r. znajdujących się w aktach w/w sprawy;
- dokumentów załączonych i wskazanych przez M. K. w odwołaniu z dnia 6 listopada 2014r., znak sprawy [...] tj. zaświadczenia o niezaleganiu
w podatkach z dnia [...]., zawiadomienia o uchyleniu zajęcia, umowy sprzedaży nieruchomości, znajdujących się w aktach w/w sprawy;
na okoliczność dokonywania przez podatników sprzedaży nieruchomości w ramach zarządu majątkiem prywatnym, sposobu rozliczania się podatników w związku
z dokonywaniem sprzedaży nieruchomości, braku ówczesnego kwestionowania przez organ podatkowy sposobu rozliczania się podatników w związku z dokonywaniem sprzedaży nieruchomości; korzystania przez podatników z ulg podatkowych;
- umów pożyczek gotówkowych nr [...]z dnia [...]., oraz nr [...] z dnia [...] na okoliczność stanu majątkowego skarżących.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...]. organ zawarł informacje dotyczące przerwania terminu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 106 § 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647, t.j.) – dalej "p.p.s.a.", Sąd może
z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
WSA wyjaśnia, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Zatem co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję, czy inny akt prawny. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 lipca 2015r., II FSK 4046/14 wskazał, że w art. 106 § 3 p.p.s.a. nie chodzi o taką sytuację, gdy sąd administracyjny dokonuje oceny zgodności z prawem decyzji administracyjnej (podatkowej) wydanej na podstawie już zgromadzonych w sprawie dokumentów w postępowaniu administracyjnym (podatkowym), lecz o możliwość dopuszczania przez sąd nowych dowodów jako dowodów uzupełniających.
W ocenie tut. Sądu, wymienione dokumenty, tj. protokół przesłuchania świadków, deklaracje podatkowe czy dokumenty są w istocie przywołane w celu wykazania błędnej oceny materiału dowodowego w postępowaniu podatkowym (organ dysponował dokumentami na etapie swojego postępowania), czego nie można utożsamiać z przesłankami, o jakich mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.
Dlatego też Sąd wniosek oddalił.
Przechodząc dalej, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.
Na początek, Sąd zbadał kwestie przedawnienia, gdyż zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613) – dalej jako: "O.p.", zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a rzecz dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r., gdzie pięcioletni okres, o jakim mowa w tym przepisie mija wraz z upływem 2014r. Tymczasem zarówno decyzja pierwszej jak i drugiej instancji zapadła w roku 2015. Jednak zgodnie z art. 70 § 4 O.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Oznacza to, że bieg pięcioletniego terminu przedawnienia zobowiązania wobec fiskusa ulega przerwaniu, gdy organy zastosują środek egzekucyjny. Jednak taka czynność jest skuteczna tylko wtedy, gdy podatnik zostanie przez organ zawiadomiony o podjęciu egzekucji przed upływem terminu przedawnienia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2013r.,
I FPS 6/12, ONSAiWSA 2013/5/7.
WSA wyjaśnia, że z treści art. 70 § 4 O.p. nie wynika aby tylko skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywało bieg terminu przedawnienia, a co za tym idzie przyjąć należy, iż wystarczy zastosowanie środka egzekucyjnego, bez względu na skuteczność tego środka i dalszy jego byt prawny, aby doszło do przerwania biegu przedawnienia. Należy przy tym pamiętać, iż "środek egzekucyjny", o którym mowa w art. 70 § 4 O.p. został zdefiniowany w zamkniętym katalogu określonym w art. 1a pkt 12 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014r., poz. 1619 j.t.) – dalej "u.p.e.a.". Definiując pojęcie środka egzekucyjnego ustawodawca nie zróżnicował środków egzekucyjnych w zależności od tego, czy zostały podjęte w ramach zajęcia egzekucyjnego czy zajęcia zabezpieczającego. Brak jest prawnych podstaw do przyjęcia, że środek zastosowany w zajęciu zabezpieczającym nie jest środkiem egzekucyjnym, o którym mowa w art. 70 § 4 O.p. Tym samym spełniona została przesłanka z art. 154 § 4 ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, iż zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem, że nastąpiło nie później niż przed upływem dwóch miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu w sprawie, w której dokonano zabezpieczenia, bądź doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 października 2011r., I FSK 1518/10 jasno wskazał, że w myśl art. 154 § 4 pkt 1 i § 7 u.p.e.a., że w sprawie gdzie doszło do przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, tj. w dniu wystawienia tytułu wykonawczego, co miało miejsce kilka dni po doręczeniu wymiarowej decyzji organu I instancji wraz z postanowieniem o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 154 § 4 pkt 1 u.p.e.a., a przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne przyniosło skutek równoważny zastosowaniu środka egzekucyjnego; to
(i tu NSA zakwestionował przeciwny pogląd Sądu I instancji), do przerwania biegu terminu przedawnienia zbędne było dodatkowo powiadomienie o tym podatnika poprzez doręczenie mu tytułu wykonawczego. NSA uznał, iż w sytuacji, gdy w sprawie dokonano zabezpieczenia na majątku podatnika o którym to podatnik był zawiadomiony, a w myśl art. 154 § 7 u.p.e.a. przekształcenie się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne przyniosło skutek związany z zastosowaniem środka egzekucyjnego, to do przerwania biegu terminu przedawnienia nie było konieczne doręczenie mu tytułu wykonawczego. Powołano się przy tym na podobne stanowisko wyrażono w komentarzu pod. red. Dariusza R. Kijowskiego, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 2010 r., str. 1118. Jak uzasadniono, "w dniu przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne powstają skutki związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego
(art. 154 § 7 u.p.e.a.). Uzasadnieniem wprowadzenia tego przepisu, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2009 r., było usunięcie wątpliwości co do skutków prawnych przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, w szczególności w zakresie stosowania art. 70 § 4 o.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Orzecznictwo w tym zakresie było niejednolite. Brzmienie art. 154 § 7 u.p.e.a. uprawnia przyjęcie stanowiska, że przekształcenie się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne wywołuje skutek prawny m.in. w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia należności pieniężnej, do której zastosowanie mają przepisy działu
III ordynacji podatkowej."
Obecnie WSA nie znalazł argumentów by zakwestionować powyższą oceną prawną i przyjął ją na potrzeby niniejszej sprawy.
Można dodać, że jeżeli organowi podatkowemu, z urzędu znane są okoliczności (wynikające z prowadzonego postępowania egzekucyjnego), z których wynika, że sporne zobowiązania podatkowe podatnika nie uległy przedawnieniu z uwagi na przerwanie biegu ich przedawnienia, pominięcie tych okoliczności stanowiłoby ewidentne naruszenie art. 122 O.p.
Z danych podanych przez organ w zaskarżonej decyzji wynika, że w toku prowadzonego postępowania w dniu [...] r. organ I instancji wystawił zarządzenie zabezpieczające nr [...] dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. na kwotę [...] zł (solidarna odpowiedzialność małżonków), które zostało doręczone w dniu [...] r. Na podstawie przywołanego zabezpieczenia w dniu [...] r. skierowano do Banku [...] w W. S.A. zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym rachunku bankowego K. L.. Pismem z dnia [...] r. Bank poinformował, iż na rachunku dłużnika brak jest środków. K. L. odebrała zawiadomienie o zajęciu w dniu [...] r. W dniu [...] r. poborca skarbowy dokonał zajęcia zabezpieczającego ruchomości w postaci samochodu osobowego marki A. [...], rok produkcji 2006 należącego do K. L.. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik D. Urzędu Skarbowego w T. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji tego organu z dnia [...] r. Nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie [...] zł. W związku z wydanym rygorem, w dniu [...] r. Naczelnik D. Urzędu Skarbowego w T. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]
Sąd przyjął te ustalenia w całości, gdyż nie zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą i są wiarygodne i mając na względzie powyższe, za prawidłowe uznał stanowisko organu, iż w przedmiotowej sprawie przerwanie biegu terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 4 O.p. nastąpiło w dniu 19 grudnia 2014 r., tj. w dniu przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.
Przechodząc do meritum sprawy, wstępnie WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje to, że na przestrzeni lat 2006 – 2014 skarżący dokonywali transakcji kupna i sprzedaży nieruchomości. Dokonywali przy tym takich działań jak podział, rozgraniczanie działek, ogłaszali chęć sprzedaży. Działalność ta przynosiła określone zyski. Dane te ustalone w oparciu o dokumenty, w tym przede wszystkim o akty notarialne nie zostały w żaden sposób kwestionowane i mają poparcie w materiale dowodowym.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe
w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego
w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego.
Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji
i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego.
W sprawie zastosowanie znalazły zapisy ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012r. poz. 361 ze zm.) – dalej jako: "u.p.d.o.f.".
Stosownie do ar. 5a ust. 6 u.p.d.f., działalnością gospodarczą albo pozarolniczą działalnością gospodarczą jest działalność zarobkowa: a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych - prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9
WSA wyjaśnia, że spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. nie należy rozpatrywać wyłącznie w danym roku podatkowym, lecz należy brać pod uwagę czynności, które mają charakter systematyczny, zorganizowany oraz mają charakter zarobkowy. Przy ocenie, czy do działań podatnika ma zastosowanie art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., nie bierze się pod uwagę zamiarów i wewnętrznego stanu adresata przepisu. Motywacja podatnika nie ma znaczenia, bada się natomiast jego uzewnętrznione zachowanie. Przepis ten wielokrotnie oceniany przez sądy administracyjne, doczekał się już ugruntowanego orzecznictwa, którego wynik znalazł swój wyraz np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2015 r.,
II FSK 1739/13, gdzie wskazano, że zorganizowany sposób działania w obrocie gospodarczym oznacza prowadzenie działalności w sposób metodyczny, systematyczny i uporządkowany, który wiąże się z planowanym charakterem działań
i realizacją poszczególnych zamierzeń w sposób ciągły. Tego rodzaju działania, nie mogą mieć ze swej istoty charakteru przypadkowego, incydentalnego. Wymagają one podejmowania szeregu zaplanowanych i przemyślanych działań oraz czynności. Ponadto cechą charakterystyczną działalności gospodarczej jest również jej ukierunkowanie na zbyt. Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2015 r., II FSK 1557/13 wyjaśniono, że przy ocenie czy do działań podatnika ma zastosowanie omawiany art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., nie bierze się pod uwagę zamiarów i wewnętrznego stanu adresata przepisów. Motywacja podatnika nie ma znaczenia, badane jest natomiast jego uzewnętrznione zachowanie. O tym,
czy podatnik prowadzi działalność gospodarczą decydują zewnętrzne, obiektywne okoliczności. Aktywność przybierająca formę zawodową (profesjonalną),
a w konsekwencji zorganizowaną, pozwala na ustalenie, że osoba fizyczna sprzedająca poszczególne grunty działa w sposób stały i zorganizowany tj. prowadzącą handlową działalność gospodarczą. Bez wątpienia za pozarolniczą działalność gospodarczą należy uznać zarobkową działalność handlową zaś pojęcie handlu obejmuje odpłatną sprzedaż nieruchomości. W orzeczeniu tego Sądu z 9 kwietnia 2015 r., II FSK 773/13 wyjaśniono, że działania podatnika, w stosunku do stanowiących jego własność składników majątkowych (w tym mienia nieruchomego), wykazują cechy zorganizowania i ciągłości, w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., gdy podejmowane przez niego czynności, związane z zagospodarowaniem tego mienia i jego rozporządzaniem, będą istotnie odbiegały od normalnego wykonywania prawa własności, a nadto podatnik z operacji tych uczyni sobie lub ma zamiar uczynienia stałego (nie okazjonalnego) źródła zarobkowania. Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.
o tyle koresponduje z regulacją art. 5a pkt 6 in fine u.p.d.o.f., że ustalenie, iż do sprzedaży nieruchomości doszło w wykonaniu działalności gospodarczej, wyklucza możliwość opodatkowania uzyskanego w ten sposób przychodu według zasad dotyczących odpłatnego zbycia rzeczy lub określonych praw. Wprowadzone do art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. zastrzeżenie: "jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej", nie zostało powtórzone w kolejnych punktach art. 10 ust. 1 (punkty 1-2, 4-7 oraz 9), składających się na katalog przychodów podatkowych, które nie są zaliczane do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pk 3 u.p.d.f., źródłem przychodów jest także pozarolnicza działalność gospodarcza.
Zatem WSA wyjaśnia, że wszelkie działania cechujące się fachowością (stałym, nie okazjonalnym, nie amatorskim charakterem), podporządkowaniu regułom opłacalności i zysku lub zasadzie racjonalnego gospodarowania, działaniem na własny rachunek, powtarzalnością działań (np. seryjnością produkcji, stypizowaniem działań, ciągłością współpracy) i uczestnictwem w obrocie gospodarczym, są pozarolniczą działalnością gospodarczą, a uzyskane w ich wyniku przychody są przychodami ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
W świetle argumentacji podatników należy podkreślić, że utrwalonym i jasno wyrażanym jest również stanowisko tut. Sądu co do tego, że w przypadku aktu normatywnego zawierającego własną definicję legalną należy przyjmować znaczenie danego zwrotu zgodnie z tą definicją. Nie jest możliwe nadawanie mu znaczenia innego, niż wynika to z definicji legalnej, w szczególności przez odwoływanie się do zamiaru czy też przekonania podatnika co do skutków prawnych podejmowanych czynności (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 1 kwietnia 2015 r., I SA/Bd 1313/14).
Na koniec jedynie tej części rozważań można zasygnalizować, że rzecz dotyczy podatku dochodowego, a więc odwoływanie się do wyroków Trybunału Sprawiedliwości doznaje tu znacznego ograniczenia.
W ocenie WSA ustalenia w powyżej wyłuszczonym zakresie zostały dokonane
w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p.). Organ rozpatrzył zarówno poszczególne dowody z osobna, jak również we wzajemnej łączności i ustosunkował się do różnic
w zebranych dowodach. Mógł kierować się nie tylko wiedzą, ale i doświadczeniem życiowym i jego rozumowanie było zgodne z prawidłami logiki.
Uzasadnienie decyzji jest zrozumiałe i szczegółowe.
Niewątpliwie w 2008r. zakresem objęto sprzedaż 6 działek, dokładnie określonych w tabeli na s. 11 zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżących sprzedaż przedmiotowych działek nastąpiła w związku z pojawieniem się perspektywy powiększenia gospodarstwa rolnego. To, że nie była to działalność gospodarcza upatrują w posiadaniu gospodarstwa rolnego, jego uprawianiu, posiadaniu maszyn rolniczych, planach hodowli danieli, osobistej pracy na posiadanych działkach, rejestracji w KRUS. Wszelkie działania tak związane z administracją działkami (podział, uzbrojenie) jak zamieszczaniem ogłoszeń o sprzedaży tłumaczą chęcią uatrakcyjnienie działek do sprzedaży, jako pozostające bez wpływu na cel tj. stworzenie idealnego gospodarstwa rolnego pod hodowlę. Dodatkowo, wskazują na oświadczenia nabywców działki [...], tj. I. i M. Ż., działkę tę przeznaczono pod budowę domu dla skarżących i taki nieukończony budynek mieszkalny wraz z garażem i elementami drewutni ostatecznie zbyto. Sprzedaż określono jako doraźną, związaną z pojawieniem się korzystnych ofert kupna. Zakup dotyczył jedynie kilku nieruchomości, które "wpadały w ręce" niedoświadczonemu rolnikowi.
Przede wszystkim ich koronnym argumentem pozostaje oświadczenie, że nie było ich zamiarem osiąganie zysku ze sprzedaży nieruchomości, a jedynie działalność rolnicza.
Jednocześnie co do działek sprzedanych w 2008r., to skarżący ich nie uzbrajali, a wystąpienie o warunki zabudowy co do dwu z nich nastąpiło na wyraźną prośbę ich nabywców. Poza tym w aktach notarialnych zawarto treść mówiącą o rolnym charakterze działek.
W ocenie Sądu, twierdzenia skarżących nie tylko pozostają poza istotą zapisów prawa mających zastosowanie w sprawie, gdyż zmierzają do ustaleń i oceny zamiaru ich działania, ale i w tej części są całkowicie nieprzekonywujące. Materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości co do skali ich działań oraz zysku jaki w wyniku tego do nich trafił.
Już samo stwierdzenie, że sprzedaje się działki by powiększyć areał posiadanej ziemi nasuwa spore wątpliwości co do logiki działań skarżących gdyby rzeczywiście chcieli oni prowadzić gospodarstwo rolne, niemniej Sąd nie może dopatrzyć się działalności rolniczej a samo posiadanie gospodarstwa rolnego czy udział w KRUS z doświadczenie życiowego, wcale nie musi oznaczać, że osoba taka nie może parać się handlem nieruchomościami. Celnie oceniono działania T. W. (k.694), który jedynie korzystał z gruntów podatników. Co do wagi argumentów skarżących można jedynie wskazać, że wpisuje się tu doskonale wskazywanie kosiarki, agregatu prądotwórczego, pługa i dwóch pił S., jako maszyn rolniczych. Podobnie nieprzekonująco brzmią tu plany hodowli danieli czy jeleni, co nawet trudno uznać za pozostające w sferze marzeń, gdyż podatnicy nie wykazali żadnych konkretnie zmierzających do realizacji planu. Jasno potwierdzają to zeznania K. S. (k. 902). Nawet zawarcie umowy na zakup zwierząt, który nigdy nie znalazł jakiegokolwiek finału, nie może zmienić tej oceny. Umowa od 2014 r. nie została ani sfinalizowana ani w jakikolwiek sposób nie wpłynęła na sytuację skarżących.
W szczególności, nie ponieśli oni żadnych kosztów. Ostatecznie podatnicy zaczęli działać w formie spółki w handlu nieruchomościami. Osobista praca na działkach, na jaką powołują się skarżący, bliżej dookreślona jedynie przez świadka W., jako pielęgnacja szkółek leśnych, pozostaje całkowicie poza przedmiotem zainteresowanie, tj. handlem nieruchomościami, jaki opisał organ podatkowy. W takim też ciągu należy ocenić twierdzenie, że działania tak związane
z administracją działkami (podział, uzbrojenie) jak i zamieszczaniem ogłoszeń
o sprzedaży to chęć uatrakcyjnienia działek do sprzedaży, w celu handlowym. Trudno doszukać się istotnej próby zmiany decyzji poprzez powołanie się na sprzedaż działki, gdzie był nieukończony budynek mieszkalny wraz z garażem i elementami drewutni
(na działce [...]) skoro kwestia ta dotyczy sprzedaży w 2010 r. (k. 425). Skarżący przez cały badany okres mieszkali w T., a kolejne lokum nabywali z pieniędzy uzyskiwanych ze sprzedaży działek, na co sami wskazują. Zdecydowanie działalność skarżących nie była to ani sprzedaż doraźna, ani przypadkowa. Już samo twierdzenie, że zakup jak i sprzedaż na podstawie impulsu bądź jako "wpadająca w ręce" niedoświadczonego rolnika, bądź jako odpowiedź na pojawianie się korzystnych ofert kupna, w świetle ustalonych okoliczności zarobku, skali obrotu, jego szybkości, w tym zamieszczania anonsów, wskazuje, że jest to argumentacja tworzona naprędce na potrzeby uniknięcia ciężaru podatkowego. Skala obrotu nie pozwala również na uznanie za istotne podnoszone argumenty co do tego, że w przypadku działek sprzedanych
w 2008r., skarżący ich nie uzbrajali, a wystąpienie o warunki zabudowy co do dwu
z nich nastąpiło na wyraźną prośbę ich nabywców. Sąd nie ma wątpliwości, że obrót dotyczył działek, które nigdy nie funkcjonowały w majątku podatników jako gospodarstwo rolne. Historia każdej z nich została opisana na podstawie dokumentów
i trudno oczekiwać, by dowody osobowe, a więc ostatecznie prywatne opinie nabywców mogły coś zmienić w istocie tego, że ilość sprzedanych działek i zysk, jaki wygenerowały, to działalność rolnicza podatników. To ilość nabywanych
i sprzedawanych działek, zysk oraz zabiegi skarżących co do zbycia nieruchomości, są obiektywnymi kryteriami zaklasyfikowania ich działalności, jako działalności gospodarczej. Podobnej oceny należało dokonać, co do zapisów w aktach notarialnych o rolnym charakterze działek.
Brakujące zeznania świadków – nabywców, na jakie powołano się w skardze Sąd uznał za nieistotne z punktu widzenia art. 187 § 1 i 191 O.p. w zw. z art. 5a ust. 6
i art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.f., gdyż okolicznością na jaką mieliby być powołani był zamiar podatników, a więc kwestia nieistotna z punktu widzenia powołanych przepisów. Podobnie należało ocenić zarzuty skargi oparte o art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r.
o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 3 pkt. 9 O.p.
Na koniec Sąd wyjaśnia, że oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji miał swoją podstawę w art. 61 § 3 p.p.s.a., a jego uzasadnienie nie wskazuje na trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. To w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane
w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami.
Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy,
a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Do skargi załączono jedynie dowód na to, że skarżący posiadają zobowiązanie
w postaci pożyczki gotówkowej, co zdaniem Sądu jest niewystarczające do zastosowania wskazanej ochrony.
Mając na względzie powyższe, oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło