I SA/Gd 1557/15
WyrokWSA w Gdańsku2016-02-23
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Marek Kraus, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, opierając się na nowej ortofotomapie, która była dostępna dla organu w dniu wydania pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przyznał pomoc finansową, ponieważ pierwotna decyzja została wydana w oparciu o nieaktualną ortofotomapę z 2007 roku, podczas gdy dostępna była już ortofotomapa z 2011 roku, która odzwierciedlała stan faktyczny z roku złożenia wniosku. Organ pierwszej instancji nie mógł pominąć tej nowszej ortofotomapy, gdyż miała ona wpływ na ustalenie rzeczywistej powierzchni kwalifikującej się do płatności.Stan faktyczny
Skarżący M.W. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011. Organ pierwszej instancji wydał decyzję przyznającą pomoc, jednak następnie wznowił postępowanie i wydał nową decyzję, pomniejszając przyznaną kwotę ze względu na stwierdzone nieprawidłowości dotyczące powierzchni działek. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przyznał pomoc w innej wysokości. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując zasadność wznowienia postępowania i sposób ustalenia powierzchni kwalifikującej się do płatności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.
I SA/Gd 1557/15
UZASADNIENIE
I.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; K.p.a.) w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego M. W. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] Nr [...] z dnia 12.06.2014 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 oraz wydanym w dniu 22.04.2015 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzeczeniem (sygn. akt I SA/Gd 1683/14) w związku ze skargą złożoną przez stronę – uchylił decyzję Nr [...] z dnia 12.06.2014 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] oraz decyzję ją poprzedzającą nr [...] z dnia 24.11.2011 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2011 w łącznej wysokości 5.810,37 zł, w tym: Nizinne strefa I (kod EFRROW 050405012122001, krajowa pozycja budżetowa 33010410000) w wysokości 4.709,49 zł, (kod EFRROW 050405012122001, krajowa pozycja budżetowa 33010410000) w wysokości 4.709,49 zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej 3.767,59 zł, środki krajowe 941,90 zł, po pomniejszeniu o kwotę 440,34 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości; Nizinne strefa II (kod EFRROW 050405012122001, krajowa pozycja budżetowa 33010410000) w wysokości 1.100,88 zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej 880,70 zł, środki krajowe 220,18 zł.
II.
Stan sprawy: skarżący, działając jako rolnik, wystąpił w dniu 9.05.2011 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 2011r., wnosząc o przyznanie płatności ONW Nizinne strefa II do działek rolnych o łącznej powierzchni 4,17 ha, położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] zlokalizowanych w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie [...] oraz o przyznanie płatności ONW Nizinne strefa I do działek rolnych o łącznej powierzchni 30,00 ha, położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] zlokalizowanych odpowiednio w województwie [...] oraz [...], powiecie [...] oraz [...], gminie [...] oraz [...], obrębie [...] oraz [...].
Do wniosku skarżący załączył informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności, materiał graficzny, na którym zaznaczył działki rolne objęte wnioskiem oraz wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczący działki ewidencyjnej nr [...].
Decyzją Nr [...] z dnia 24.11.2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał skarżącemu płatności ONW w łącznej wysokości 6.470,88 zł, w tym ONW II strefa nizinna w wysokości 1.100,88 zł oraz ONW strefa nizinna I w wysokości 5.370,00 zł, zgodnie z żądaniem strony.
W dniu 11.04.2014 r., w związku z wyjściem na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, postanowieniem Nr [...] organ wznowił postępowanie zakończone decyzją Nr [...].
15.05.2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynęło pismo skarżącego stanowiące odpowiedź na zawiadomienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia 11.04.2014 r., w którym wyjaśnił, iż na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 26.04.2010 r. na działce ewidencyjnej nr [...] (obręb [...]) prowadzona była wycinka drzew wyrosłych z samosiewu wskutek sukcesji naturalnej, celem przywrócenia działki do stanu zgodnie z ewidencją gruntów. Jednocześnie skarżący wskazał, iż powierzchnia uzyskana po usunięciu drzew nie była deklarowana do płatności, a drzewa ścięte w roku 2010 były systematycznie usuwane, także w roku 2011. Ponadto strona podniosła, że działki rolne zadeklarowane we wniosku a zlokalizowane na działce ewidencyjnej nr [...] były użytkowane rolniczo, a ich powierzchnie zgłaszane były na podstawie aktualnego wyrysu i wypisu z operatu ewidencyjnego, a także dla bezpieczeństwa były pomniejszane o 0,2 - 0,3 ha z uwagi na występujące zakrzaczenia i zadrzewienia. Skarżący przywołał jednocześnie brzmienie wyroku NSA z dnia 19.05.2011 r. sygn. akt II GSK 493/2010 dotyczące sprawy z roku 2004; skarżący zgłosił też wątpliwość odnośnie daty zdjęcia ortofotomapy, czyli 30.04.2011 r.
Pismem z dnia 21.05.2014 r. skarżący zwrócił uwagę, że wydanie decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranej płatności naruszy art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., gdyż płatność ONW z decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia 24.11.2011 r. nastąpiła w roku 2012 a wznowienie nastąpiło w roku 2014.
W dniu 12.06.2014 r. decyzją Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję, w której uchylił decyzję Nr [...] z dnia 24.11.2011 r. oraz przyznał płatność ONW na rok 2011 w łącznej wysokości 4.967,28 zł, w tym ONW strefa nizinna I w wysokości 1.100,88 zł oraz ONW II strefa nizinna w wysokości 3.866,40 zł, po pomniejszeniu kwotę 1.002,40 zł - ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.
W uzasadnieniu tej decyzji, organ pierwszej instancji wskazał, że powierzchnia działek rolnych kwalifikowana zadeklarowana do płatności ONW strefa nizinna I, tj. 30,00 ha, była większa od powierzchni stwierdzonej, tj. 27,20 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 10,2941 %, zatem w oparciu o art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 r. ze zm.), przyznana płatność została pomniejszona o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, czyli 1.002,40 zł, co wynika z następującego wyliczenia [2 x (2,80 x 179,00 zł)].
Natomiast w zakresie płatności ONW strefa nizinna II organ przyznał płatność zgodnie z żądaniem strony do powierzchni zgłoszonej, tj. 4,17 ha.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] jednocześnie wskazał, że powierzchnie uznane za stwierdzone ustalono w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 247/2006, nr (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1982/2003 (Dz. Urz. (WE) L30 z 31.01.2009 ze zm.), czyli w oparciu o ortofotomape, której zdjęcie sporządzono w dniu 30.04.2011 r. Ponadto organ I instancji zajął stanowisko w odniesieniu do dokumentów zgromadzonych przez Pomorski Oddział Regionalny ARiMR w [...] postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a., w tym wątpliwości zgłaszanych przez stronę dotyczących daty zdjęcia ortofotomapy.
Na zakończenie organ wskazał, iż w związku z tym, że przyznana decyzją Nr [...] płatność ONW strefa Nizinna I została przekazana na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów, poinformował o konieczności zwrotu nadmiernie pobranej płatności w kwocie 501,20 zł, która jest różnicą pomiędzy decyzją z dnia 24.11.2011 r. Nr [...] o przyznaniu płatności ONW strefa Nizinna I w wysokości 5.370,00 zł a decyzją Nr [...] z dnia 11.06.2014 w sprawie przyznania płatności ONW strefa Nizinna I w wysokości 4.868,80 zł. Równocześnie organ wyjaśnił, że kwestia zwrotu nadmiernie pobranych płatności zostanie rozstrzygnięta w osobnym postępowaniu administracyjnym.
Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, w którym wydanej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a oraz art. 73 ust. 1 i art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. W uzasadnieniu podkreślono, że zawarte w decyzji stwierdzenie, że skarżący ma ponieść konsekwencje nieprawidłowości podanych we wniosku, wymagało dodatkowych ustaleń i wnikliwej analizy wszystkich wynikających z dostępnych organowi dokumentów, a przede wszystkim ustalenia czy błąd popełniony przez skarżącego był wynikiem celowego działania lub jego zaniedbania. Organ prowadzący postępowanie nie może pominąć jakiegokolwiek dowodu istotnego dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Pominięcie przez organ dowodu może nasuwać wątpliwości, co do prawidłowości ustalonego stanu faktycznego, jak i trafności oceny innych zebranych w sprawie dowodów w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Skarżący działał w dobrej wierze wypełniając wniosek, bowiem oparł się na danych zawartych w bazach referencyjnych (PEG) przesłanych przez ARiMR, a dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych wskazują, że powstały błąd w żaden sposób nie był celowy, a on nie zataił faktycznych okoliczności jego powstania. Błąd ten został wykryty dopiero w trakcie kontroli w 2014 roku.
Dnia 22.10.2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wydał decyzję Nr [...], w której uchylił skarżoną decyzję i przyznał pomoc finansową w łącznej wysokości 5.810,37 zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż ortofotomapa, do której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] miał dostęp od dnia 25.11.2011 r. była z roku 2011. Stąd niewątpliwie materiał dowodowy, w postaci ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono w dniu 30.04.2011 r., istniejący w dniu wydania decyzji Nr [...] ale nieznany organowi pierwszej instancji w dniu 24.11.2011 r. stanowił podstawę do wydania w dniu 11.04.2014 r. postanowienia Nr [...].
Organ odwoławczy wskazał także, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w oparciu o art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WEL 30 z 31.01.2009 r. ze zm.), powierzchnia kwalifikująca się do płatności w zakresie wnioskowanej pomocy ONW strefa nizinna I wyniosła 28,77 ha, wobec powierzchni zgłoszonej 30 ha oraz w zakresie pomocy ONW strefa nizinna II wyniosła 4,17 ha, zgodnie z powierzchnią zgłoszoną.
Jednocześnie organ ten wskazał, że mniejsza powierzchnia jest rezultatem wykluczenia na działce ewidencyjnej nr [...] łącznej powierzchni 1,23 ha w oparciu o ortofotomapę z roku 2011, która odpowiada powierzchni ewidencyjno-gospodarczej ustalonej na podstawie systemu LPIS, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, czyli powierzchni gruntu kwalifikującej się do płatności ONW nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W dniu 22.04.2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał wyrok (sygn. akt I SA/Gd 1683/14), w którym m.in. uchylił decyzję Nr [...] z dnia 22.10.2014 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia WSA wskazał, że w sprawie nie zostało dostatecznie wyjaśnione, czy wykazane okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję, jak wymaga tego art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a kwestia ta musi zostać wykazana w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogami, jakie stawia w tym zakresie art. 107 § 3 K.p.a., czego w tej sprawie zabrakło.
WSA uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a., gdyż organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, czy rzeczywiście wystąpiła w sprawie wskazana przyczyna wznowienia (art. 149 § 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). WSA podkreślił także, że dopiero po przejściu z pozytywnym skutkiem tego etapu postępowania (postępowanie w sprawie wznowienia) można będzie rozważać wynikające z tego skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (postępowanie wznowieniowe); przywołano wyrok NSA z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II GSK 369/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.
III.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] ponownie rozpoznając sprawę przywołał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., z mocy którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który je wydał.
Przywołany przepis wymaga zatem, zdaniem organu, kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; oraz nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest to, aby nowa okoliczność, czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 768/11, LEX nr 1252179).
O istotności nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów można mówić tylko wtedy, jeżeli dotyczą one przedmiotu sprawy i mają wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do istoty odmienna od dotychczasowej.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydając w dniu 24 listopada 2011 r. decyzję Nr [...] był w posiadaniu ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono w dniu 24.09.2007 r., dostępnej organom ARiMR od dnia 16.01.2008 r. Natomiast począwszy od dnia 25.11.2011 r. organy ARiMR w całym kraju mają dostęp do ortofotomapy, której zdjęcie wykonano w dniu 30.04.2011 r. (data nalotu).
W tym miejscu należy wyjaśnić, iż proces przygotowania ortofotomapy jest wieloetapowy i przedstawia się następująco: 1/ wykonanie zdjęcia lotniczego (nalot); 2/ zaprojektowanie osnowy fotogrametrycznej w oparciu o istniejące punkty terenowej osnowy geodezyjnej; 3/ aeritriangulacja - obliczenie i wyrównanie punktów osnowy fotogrametrycznej; 4/ w oparciu o obliczone współrzędne zaprojektowanych punktów osnowy fotogrametrycznej dopasowanie zdjęcia lotniczego do postaci metrycznej, 5/ obróbka zdjęcia lotniczego (mozaikowanie, przycinanie do arkusza ramki).
Tak przygotowane ortofotomapy muszą przejść przez bardzo dokładną kontrolę. Wszystkie czynności wykonują wysoko wyspecjalizowane firmy geodezyjne. Cały proces trwa kilka miesięcy (naloty tj. wykonanie zdjęć lotniczych, pomiary w terenie, prace kameralne, wnikliwa kontrola, przekazanie danych przez wykonawcę).
Po ostatecznej akceptacji ortofotomapy są importowane do systemu informatycznego ARiMR i dopiero od tego momentu są dostępne organom.
W rezultacie zdjęcie lotnicze wykonane w dniu 30.04.2014 r., które niewątpliwie odzwierciedla stan faktyczny istniejący w roku 2011, w formie ortofotomapy zostało zaimportowane do systemu informatycznego ARiMR dopiero w dniu 24.11.2011 r. o godz. 18.54, co potwierdza zrzut z ekranu wskazujący datę i godzinę zaimportowana ortofotomapy dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] do systemu informatycznego. W rezultacie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] (zważywszy na godziny pracy 7.30 - 15.30) miał dostęp do przedmiotowej ortofotomapy dopiero od dnia 25.11.2011 r., dlatego ten dowód stanowił podstawę wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie płatności na rok 2011.
Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją – zdaniem organu - jest wystarczający i po wydaniu orzeczenia przez WSA w Gdańsku nie wymaga uzupełnienia w myśl art. 136 K.p.a. Ponadto brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, stąd organ odwoławczy tę decyzję podejmuje w oparciu o posiadany materiał dowodowy, w tym także w oparciu o powierzchnię PEG wyznaczoną na działce ewidencyjnej nr [...], wykazaną w piśmie z dnia 06.05.2014 r. (znak pisma [...]), będącym odpowiedzią na pismo Naczelnika Wydziału Odwołań BDSPB z dnia 29.042.014 r.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], weryfikując sprawę stwierdził, że powierzchnia uznana za kwalifikującą się do płatności przez organ pierwszej instancji nie odpowiada powierzchni ewidencyjno-gospodarczej ustalonej w oparciu o ortofotomapę, której zdjęcie sporządzono w dniu 30.04.2011 r., która z kolei stanowiła podstawę wznowienia postępowania o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011.
Organ odwoławczy podkreślił, że przedstawione w skarżonej decyzji przez organ pierwszej instancji przesłanki stanowiące podstawę do wznowienia są ogólne, bez wnikania w szczegóły, a wskazana rolnikowi "konieczność zwrotu" nie jest przedmiotem tego postępowania.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydając 24.11.2011 r. decyzję Nr [...] nie był w posiadaniu ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono 30.04.2011 r., a do której fizycznie dostęp miał od dnia 25.11.2011 r. Zatem wskazanie przez organ pierwszej instancji, że ten pominął ortofotomapę nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, ponieważ organ nie mógł pominąć ortofotomapy z roku 2011, gdyż nie był w jej posiadaniu na dzień wydania decyzji.
Obraz ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono w roku 2007, na podstawie której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję Nr [...], był jedyną dostępną ortofotomapą w dniu wydania decyzji, tj. 24.11.2011 r. W rezultacie rozstrzygnięcie zawarte w ww. decyzji organ podjął w oparciu o stan faktyczny istniejący w roku 2007, czyli czasie odległym od roku złożenia wniosku, tj. roku 2011. Ortofotomapą, do której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] miał dostęp od dnia 25.11.2011 r. jest z roku 2011. Stąd niewątpliwie materiał dowodowy, w postaci ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono w dniu 30.04.2011 r., istniejący w dniu wydania decyzji Nr [...], ale nieznany organowi I instancji w dniu 24.11.2011 r. do godziny 15.30, stanowił podstawę do wydania w dniu 11.04.2014 r. postanowienia Nr [...].
Z kolei odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że poinformowanie rolnika (str. 7 ww. decyzji) o konieczności zwrotu kwoty było zapisem niefortunnym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji, czyniąc zadość art. 9 K.p.a., zamierzał wyłącznie poinformować rolnika o ewentualnych dalszych czynnościach podejmowanych przez organ, czyli o możliwym wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu nadmiernie lub nienależnie pobranej płatności; Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wyjaśnił na str. 7 akapit trzeci skarżonej decyzji, iż zwrot nadmiernie pobranej płatności zostanie rozstrzygnięty w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że wskazana przez organ pierwszej instancji na str. 7 skarżonej decyzji kwota przyznania płatności w wysokości 4.868,80 zł jest nieuzasadniona, gdyż rozstrzygnięcie decyzji Nr [...] w zakresie płatności ONW - strefa nizinne I przyznaje płatność w wysokości 3.866,40 zł. Skarżona decyzja nie jest rozstrzygnięciem w zakresie obowiązku zwrotu pobranej płatności, stąd przywoływany przez stronę przepis art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 nie będzie przedmiotem analizy, gdyż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącego należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.
Podane przez rolnika informacje, o których mowa w akapicie pierwszym, powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy do faktycznej sytuacji.
Zatem w kwestii możliwości zastosowania art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 przywołanego wielokrotnie przez odwołującego się, organ drugiej instancji wskazał, że brak jest podstaw do uznania, iż zasadnym jest odstąpienie od obniżek i wykluczeń (w wyniku przedeklarowania) w myśl art. 73 ust. 1 ww. rozporządzenia, gdyż rolnik ubiegając się o płatności obszarowe zobowiązany jest do podania rzeczywistego obszaru uprawianego zgodnie z normami i wymogami. Obowiązek ten wynika wprost z art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który obliguje rolnika do naniesienia poprawek we wniosku spersonalizowanym, a także do podania zaktualizowanej powierzchni działki rolnej bądź wskazania nowych granic działki referencyjnej.
Skarżący M. W. ubiegając się o płatność w roku 2011 do wniosku załączył m.in. materiał graficzny (zdjęcie zrobione w roku 2007), dotyczący działki ewidencyjnej nr [...], na którym widać obszary porośnięte drzewami, których strona jednak nie wykluczyła z obrysu potwierdzającego ich położenie, a które na podstawie ortofotomapy z roku 2011 są w części obszarem zarośniętym, zatem nie stanowią obszaru kwalifikującego się do płatności. W rezultacie strona nie złożyła wniosku zgodnego ze stanem faktycznym ani nie wykazała, że nieprawidłowości nie wynikają z jej winy. Pomimo wyjaśnień wskazanych w piśmie z dnia 21.04.2014 r. strona nie użytkowała zgodnie z normami wszystkich gruntów zadeklarowanych w roku 2011, gdyż w kolejnych latach stwierdzono u rolnika powierzchnie zarośnięte i zachwaszczone (czynności kontrolne przeprowadzone w sprawie wniosku o przyznanie płatności za rok 2013).
Wskazano też, że w tej sprawie nie ma zastosowania art. 73 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, gdyż rolnik na żadnym etapie prowadzonego postępowania (i to zarówno przed organem pierwszej jak i drugiej instancji) nie informował właściwego organu na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia.
W wyniku weryfikacji sprawy, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], działając jako organ odwoławczy ustalił, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w oparciu o art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WEL 30 z 31.01.2009 r. ze zm.), iż powierzchnie kwalifikujące się do płatności przedstawiają się zgodnie z treścią tabeli.
Rolnik ubiegając się o płatności zobowiązany jest zgłaszać powierzchnię faktycznie użytkowaną i wykorzystywaną rolniczo, a nie przywracaną do kultury rolnej w oparciu o dane geodezyjne, zatem ubiegając się o płatności obszarowe zobowiązany jest do podania rzeczywistego obszaru uprawianego zgodnie z normami i wymogami, a taką wiedzę winna posiadać osoba ubiegająca się o płatności. Obowiązek ten wynika wprost z art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który obliguje rolnika do naniesienia poprawek we wniosku spersonalizowanym a także do podania zaktualizowanej powierzchni działki rolnej bądź wskazania nowych granic działki referencyjnej.
Z uwagi na fakt, iż przedmiotem sporu jest powierzchnia stwierdzona na działce ewidencyjnej nr [...], która została ustalona wyłącznie w oparciu o ortofotomapę z roku 2011, wyjaśnienia wymaga, iż maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia 73/2009. Zatem kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.
Z tych względów w przedmiotowej sprawie ortofotomapa, której zdjęcie sporządzono w roku 2011 jest jedynym dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych zadeklarowanych do płatności ONW w roku 2011. W przedmiotowym postępowaniu organ nie uwzględnia raportów z czynności kontrolnych, które miały miejsce po roku 2011. Jednocześnie podkreślono, iż utrwalony w postaci zdjęć fotograficznych oraz szkiców stan faktyczny w kolejnych latach potwierdził przekonanie organu, że rolnik nie użytkował całej powierzchni gruntów zgłoszonej w roku 2011 do płatności, stąd powierzchnia uznana za kwalifikującą się do płatności ONW w roku 2011 na działce ewidencyjnej nr [...] wyniosła 22,53 ha.
Odnosząc się twierdzenia strony, iż powierzchnie były zgłaszane na podstawie aktualnego wyrysu i wypisu z operatu ewidencyjnego, organ odwoławczy wyjaśnił (jak to wskazał – "na przyszłość"), iż definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich na podstawie, której wyznaczana jest powierzchnia PEG, różni się od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), na podstawie której określane są powierzchnie użytków rolnych w Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB). A zatem powierzchnie użytków rolnych określone w wypisach z EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej. Podstawową różnicą pomiędzy działką ewidencyjną, a rolną jest to, iż ta pierwsza służy celom ewidencyjnym i informacyjnym, zaś działka rolna istotna jest dla celów zidentyfikowania konkretnych upraw i przyznania płatności. Stąd nie można skutecznie wywodzić z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w oparciu o przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego, powierzchni działek rolnych, które jako zupełnie inna kategoria pojęciowa, nie są odnotowywane w takiej dokumentacji ewidencyjnej. Na zasadność powyższego wniosku nie może mieć wpływu okoliczność, że w niektórych przypadkach powierzchnia działki ewidencyjnej może pokrywać się z powierzchnią działki rolnej.
Organ odwoławczy zgodził się także ze stanowiskiem organu pierwszej instancji w zakresie wskazanego przez stronę orzeczenia NSA z dnia 19.05.2011 r. (sygn. akt II GSK 493/10), iż przedmiotowe orzeczenie dotyczy pomocy finansowej z tytułu ONW na rok 2004, a także z dalszym wyjaśnieniem organu pierwszej instancji, iż wychodząc naprzeciw wskazaniom strony zasadnym wydaje się wskazanie innego orzeczenia NSA z dnia 22.07.2012 r. (sygn. akt II GSK 958/11), dotyczącego wniosku z roku 2009, w myśl którego podstawową różnicą pomiędzy działką ewidencyjną a rolną jest to, iż ta pierwsza służy celom ewidencyjnym i informacyjnym, zaś działka rolna istotna jest dla celów zidentyfikowania konkretnych upraw i przyznawania płatności. Zatem nie można skutecznie wywodzić z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej w oparciu o przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego, powierzchni działek rolnych, które jako zupełnie inna kategoria pojęciowa, nie są odnotowywane w takiej dokumentacji ewidencyjnej (...). Z przepisów ustawy o płatnościach wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że powierzchnię działki rolnej ustala się w sposób autonomiczny wobec powierzchni ustalonej na potrzeby ewidencji gruntów, która to ewidencja służy odmiennym celom (por. E. Kremer, glosa do wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 295/07, opubl. ZNSA 2009, nr 1, s. 158 i nast). W konsekwencji przyjmuje się, że nie można uznać braku wiedzy rolnika w sytuacji, gdy zadeklarowana przez niego powierzchnia działki rolnej jest niezgodna z rzeczywistością (por. m.in. wyroki NSA: z 18 listopada 2010 r., II GSK 990/09, z 14 października 2010 r., II GSK 875/09, z 20 grudnia 2011 r., II GSK 1310).
Natomiast w odniesieniu do kolejnych wątpliwości dotyczących daty zdjęcia ortofotomapy organ odwoławczy wskazał, że data zdjęcia wykonanego w dniu 30.04.2011 r., na podstawie którego sporządzono ortofotomapę, jest prawidłowa, natomiast ze względu na złożoność procesu, który w ostatniej swojej fazie jest czytelnym i dostępnym obrazem ortofotomapy powstałym w wyniku ostatecznego zaakceptowania, a następnie zaimportowania obrazu ortofotomapy do systemu informatycznego ARiMR, możliwość wglądu do niej przez pracowników Biura Powiatowego nastąpiła w dniu 25.11.2011 r.
W tym miejscu organ odwoławczy przytoczył orzeczenie WSA w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 29/14), w którym m.in. przywołano wyrok TSUE z dnia 10 kwietnia 2014 r., C-485/12 w sprawie Maatschap T. van Oosterom en A. van Oosterom-Boelhouwer przeciwko Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, w którym Trybunał nie zakwestionował możliwości weryfikacji danych zawartych we wniosku wyłącznie w oparciu o dane informatyczne oparte na zdjęciach lotniczych. W uzasadnieniu Trybunał stwierdził, że z art. 17 Rozporządzenia 73/2009 wynika, że fotointerpretacja obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych również może służyć do ustalenia powierzchni kwalifikującej się do pomocy w ramach kontroli administracyjnych. Ze względu na złożoność zintegrowanego systemu i na fakt, że kontrole administracyjne w odróżnieniu od kontroli na miejscu, które mogą być przeprowadzone za pomocą prób kontrolnych, muszą dotyczyć wszystkich wniosków o pomoc, korzystanie ze środków technicznych i odpowiednich metod kontrolnych jest bowiem niezbędne, aby móc skutecznie rozpatrywać dużą liczbę wniosków.
Organ odwoławczy raz jeszcze wskazał, że pomimo uchybień organu pierwszej instancji w zakresie uzasadnienia skarżonej decyzji, wcześniej omówionych, ich charakter nie daje podstawy do wydania decyzji o charakterze kasatoryjnym w myśl art. 138 § 2 K.p.a.
IV.
Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której zarzucił naruszenie przepisów:
1/ art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków, niezebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie, czy w sprawie występują przesłanki warunkujące wznowienie postępowania;
2/ art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. poprzez jego zastosowanie i uchylenie decyzji Kierownika BP Nr [...] z dnia 12.06.2014 r. oraz bezpodstawnie wznowionej decyzji ją poprzedzającej Nr [...] z dnia 24.11.2011 r. i ponowne orzeczenie co do istoty mimo, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki warunkujące wznowienie postępowanie;
3/ art. 146 § 2 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uchylenie decyzji Kierownika BP Nr [...] z dnia 12.06.2014 r. oraz bezpodstawnie wznowionej decyzji ją poprzedzającej Nr [...] z dnia 24.11.2011 r. i ponowne orzeczenie mimo, że decyzja odpowiada w swej istocie decyzji dotychczasowej;
4/ art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 247/2006, nr (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1982/2003 (Dz. Urz. (WE) L30 z 31.01.2009 ze zm.), co z kolei w konsekwencji skutkowało naruszeniem art. 16 K.p.a. i zawartej w nim zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Skarżący w uzasadnieniu przedstawił zakres zasadności wznowienia postępowania administracyjnego podnosząc przy tym, m.in. cyt. "(...) organ administracyjny wręczył rolnikowi nieaktualne i niedokładne zdjęcia z 2007 r. nakazując na nich wykreślić i wyliczyć obszar objęty uprawami uprawniającymi do przyznania płatności" oraz "Pojawienie się później innych, bardziej dokładnych i aktualnych map wskazujących na niedokładności, czy nawet duże różnice w zakreśleniu i wyliczeniu przez rolnika tych powierzchni na mapach z 2007 r. w stosunku do zdjęć z 2011 r. stanowi swoistą pułapkę, której organom administracyjnym nie wolno stosować stosunku do obywatela".
W dalszej części rolnik stwierdził, iż decyzja z dnia 24.11.2011 r. nie zapadła w oparciu o "zadeklarowane" przez rolnika powierzchnie uprawnione do płatności ale zapadła "po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej" przez organ administracyjny, na co wskazuje organ wprost w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Ponadto strona zwróciła uwagę, iż w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. U. UE.L 2009.30.16) oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. UE.L. 2009.316.65), które to akty organ przywołał w skarżonej decyzji, mowa jest o kontroli działek zadeklarowanych przez rolnika, a nie o kontroli już raz skontrolowanych przez uprawniony organ; z tego wynika, że o ile w 2014 r. wyszły na jaw nowe okoliczności w postaci aktualnych i bardziej dokładnych zdjęć lotniczych na 2011 r. to jedynie może to oznaczać źle przeprowadzoną kontrolę wniosku przez organ administracyjny i skutki tej złej kontroli powinien ponieść sam organ.
Konsekwencją źle przeprowadzonej przez organ kontroli administracyjnej w żadnym wypadku nie mogą dotyczyć obywatela w państwie prawa jakim jest Rzeczpospolita Polska. Z tego względu, zdaniem skarżącego, brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych nie tylko do obciążania skarżącego konsekwencjami źle przeprowadzonej przez organ kontroli, ale w ogóle do wznowienia postępowania w tej sprawie i w konsekwencji do wydania zaskarżonej decyzji.
Skarżący wyjaśnił także, iż z geoportalu www.geoportal.gov.pl wynika że ARiMR tworzy i prowadzi krajowy system ewidencji i producentów, ewidencji gospodarstwa rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Jednym ze składników z systemu krajowego jest System Identyfikacji Działek Rolnych LPIS. Zdaniem skarżącego ARiMR udostępnia dane o charakterze katastralnym w postaci usługi WMS dla obszaru Polski. Udostępniana warstwa zawiera przybliżone informacje dotyczące granic działek ewidencyjnych, jednak mogą one być wykorzystywane jedynie w zakresie przybliżonej identyfikacji i lokalizacji przestrzennej działki oraz oszacowania jej powierzchni. Dlatego zdaniem skarżącego dane z systemu LPIS są to dane przybliżone, a powierzchnia działek nie jest wymierzona a oszacowana. W tej sytuacji miarodajną podstawą wykazania rolnikowi zawyżenia powierzchni deklarowanej w stosunku do faktycznie uprawnionej do płatności, zwłaszcza w sytuacji spornej, może być jedynie kontrola przeprowadzona w terenie, a więc pomiar powierzchni dokonany na miejscu, a takiego całościowego pomiaru dla działek nie było.
Skarżący kwestionuje pogląd ARiMR wskazujący, że nie istotne jest czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań, np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy z innych powodów, a wręcz przeciwnie wskazuje, że brak jest podstaw prawnych do wznowienia postępowaniu na mocy art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a. w sytuacji gdy wyjdą na jaw nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi który wydał decyzję w wyniku zaniedbań tego organu, chyba że w wyniku tych zaniedbań wydano decyzję krzywdzącą.
Stanowisko swe skarżący podtrzymał w piśmie procesowym z dnia 6 listopada 2015r. (k. 18 akt sądowych; pt. Pismo uzupełniające skargę).
Reasumując skarżący wskazał, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstawy prawnej do wznowienia postępowania administracyjnego, albowiem wyjście na jaw nowych okoliczności - aktualnych zdjęć lotniczych - mogło wskazywać jedynie na źle przeprowadzoną kontrolę przez organ administracyjny, której konsekwencjami nie można obciążyć obywatela.
V.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
VI.
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W rozpoznanej sprawie skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie.
Sąd związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2015 r., w sprawie sygn. akt I SA/Gd 1683/14 - zgodnie z art. 153 p.p.s.a.
W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Gdańsku wskazał, że w tej sprawie podstawą do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 listopada 2011 r. był art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. WSA wskazał, że pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w tym przepisie, należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję.
Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznie określonych przepisów prawa lub ich interpretacja.
W tej sprawie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że skarżący, ubiegając się o płatność w roku 2011, do wniosku załączył m.in. materiał graficzny, tj. zdjęcie zrobione w 2007 roku, dotyczące przedmiotowej działki ewidencyjnej. Zatem obraz ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono w 2007 r., był jedyną dostępną ortofotomapą w dniu wydania decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, tj. w dniu 24 listopada 2011 r. W rezultacie rozstrzygnięcie zawarte w ww. decyzji organ podjął w oparciu o stan faktyczny odległy od daty złożenia wniosku.
Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). W taki sposób bowiem art. 149 § 2 K.p.a. wyznacza granice postępowania rozpoznawczego wznowionego postępowania. Jego przedmiotem jest ustalenie czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna było dotknięte jedną z wadliwości wskazanych w art. 145 § 1 K.p.a. a następnie rozstrzygnięcie istoty sprawy administracyjnej. Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących warunków: 1/ ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy; 2/ okoliczności faktyczne lub dowody są nowe; 3/ okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; 4/ okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej.
WSA dalej wskazał, że w ocenie organu, o fakcie zmniejszenia powierzchni użytkowanej rolniczo świadczy ortofotomapa z 2011 r. Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, materiał dowodowy, w postaci ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono w dniu 30 kwietnia 2011 r., istniejący w dniu 24 listopada 2011 r., tj. w dniu wydania decyzji, był nieznany organowi pierwszej instancji i stanowił podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 24 listopada 2011 r. Organ podkreślił, że ze względu na złożoność procesu wygenerowania ortofotomapy i konieczność ostatecznego zaakceptowania a następnie zaimportowania obrazu ortofotomapy do systemu informatycznego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, możliwość wglądu do niej przez pracowników Biura Powiatowego nastąpiła w dniu 25 listopada 2011 r.
Zdaniem WSA, nie ulega wątpliwości, że ta okoliczność mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, a więc byłaby okolicznością istotną. Z akt sprawy nie wynika jednak w sposób nie budzący wątpliwości, od kiedy organ - Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - dysponował przedmiotowym zdjęciem i czy w związku z tym można uznać, że jest to rzeczywiście nowa dla sprawy okoliczność faktyczna nie znana organowi w dacie wydawania decyzji z dnia 24 listopada 2011 r.
Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był znany organowi. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Inaczej jednak należy już, w ocenie Sądu, traktować przeoczenie i nieuwzględnienie w stanie faktycznym sprawy określonej okoliczności znanej organowi z urzędu, wynikającej z dokumentów (dowodów), którymi organ dysponował. Takie przeoczenie nie stanowi już podstawy do wznowienia postępowania – nie jest to okoliczność nowa dla organu wydającego decyzję. Nie można bowiem przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu.
Jeżeli organ jest w posiadaniu określonych danych, to oznacza, że okoliczności te są organowi znane. Fakt, że np. urzędnik nie dostrzegł tej okoliczności wcześniej i jej nie uwzględnił, nie może uzasadnić wznowienia postępowania (przywołano wyrok NSA z 10 lutego 1999 r. III SA 5019/98; ONSA 2000, nr 2 poz.62 ).
Dlatego w okolicznościach tej sprawy organ powinien wyjaśnić powyższe wątpliwości w uzasadnieniu decyzji oraz jednoznacznie wykazać, dlaczego zdjęcie lotnicze, a właściwie ortofotomapa wykonana w kwietniu 2011 r. nie została wykorzystana do kontroli wniosku skarżącego w postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji z dnia 24 listopada 2011 r.
Jako nieprzekonujące, zdaniem WSA, należy ocenić stanowisko organu odwoławczego, iż Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu wydania decyzji z dnia 24 listopada 2011 r. nie posiadał wiedzy i dostępu do ortofotomapy wygenerowanej na podstawie zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu 30 kwietnia 2011 r. Analiza akt sprawy nie daje również dostatecznych podstaw do akceptacji stanowiska organu, że w wyniku ostatecznego zaakceptowania a następnie zaimportowania obrazu ortofotomapy do systemu informatycznego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, możliwość wglądu do niej przez pracowników Biura Powiatowego nastąpiła w dniu 25 listopada 2011 r.
WSA podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nie można przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2003 r. sygn. akt III SA 2991/2001, Lex nr 90459, wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 5019/1998, ONSA 2000/2/62). Użyte przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wyrazy "wyjdą na jaw" oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1454/1999, ONSA 2001/3/123).
W ocenie WSA, nieuwzględnienie w stanie faktycznym sprawy określonej okoliczności znanej organowi z urzędu, wynikającej z dowodów, którymi organ dysponował nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Nie jest to bowiem okoliczność nowa dla organu wydającego decyzję.
Kwestia ustalenia obszaru kwalifikującego się do płatności bez wątpienia była okolicznością istotną dla sprawy, lecz złożenie przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 nie powodowało automatycznie obowiązku wydania przez właściwy organ decyzji pozytywnej. Rzeczą organu pierwszej instancji było zweryfikowanie powierzchni zadeklarowanej do płatności w oparciu o dostępne ortofotomapy, w tym również o tą, która została wykonana na podstawie zdjęcia z dnia 30 kwietnia 2011 r., o ile przed wydaniem decyzji z dnia 24 listopada 2011 r. była organowi znana.
W tej sprawie, zdaniem WSA, nie zostało dostatecznie wyjaśnione, czy wspomniane okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję, jak wymaga tego art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a kwestia ta musi zostać wykazana w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogami, jakie stawia w tym zakresie art. 107 § 3 K.p.a., czego w tej sprawie zabrakło.
Z tych względów WSA uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a., gdyż organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, czy rzeczywiście wystąpiła w sprawie wskazana przyczyna wznowienia (art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.)
Dopiero po przejściu z pozytywnym skutkiem tego etapu postępowania (postępowanie w sprawie wznowienia) można będzie rozważać wynikające z tego skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (postępowanie wznowieniowe).
VII.
Organ odwoławczy odniósł się do oceny prawnej i wykonał wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku z 22 kwietnia 2015 r., w sprawie sygn. akt I SA/Gd 1683/14 - zgodnie z art. 153 p.p.s.a.
Organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję z 12 czerwca 2014 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] oraz decyzję ją poprzedzającą z 24 listopada 2011 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2011 w łącznej wysokości 5.810,37 zł, w tym: 1/ Nizinne strefa I (kod EFRROW 050405012122001, krajowa pozycja budżetowa 33010410000) w wysokości 4.709,49 zł, (kod EFRROW 050405012122001, krajowa pozycja budżetowa 33010410000) w wysokości 4.709,49 zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej 3.767,59 zł, środki krajowe 941,90 zł, po pomniejszeniu o kwotę 440,34 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości; 2/ Nizinne strefa II (kod EFRROW 050405012122001, krajowa pozycja budżetowa 33010410000) w wysokości 1.100,88 zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej 880,70 zł, środki krajowe 220,18 zł.
VIII.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy wskazał, że począwszy od dnia 25.11.2011 r. organy ARiMR w całym kraju miały dostęp do ortofotomapy, której zdjęcie wykonano w dniu 30.04.2011 r. (data nalotu).
Zasadnie też organ odwoławczy przypomniał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że proces przygotowania ortofotomapy jest wieloetapowy: 1/ wykonanie zdjęcia lotniczego (nalot); 2/ zaprojektowanie osnowy fotogrametrycznej w oparciu o istniejące punkty terenowej osnowy geodezyjnej; 3/ aeritriangulacja - obliczenie i wyrównanie punktów osnowy fotogrametrycznej; 4/ w oparciu o obliczone współrzędne zaprojektowanych punktów osnowy fotogrametrycznej dopasowanie zdjęcia lotniczego do postaci metrycznej, 5/ obróbka zdjęcia lotniczego (mozaikowanie, przycinanie do arkusza ramki). Tak przygotowane ortofotomapy muszą przejść przez kontrolę. Wszystkie czynności wykonują wyspecjalizowane firmy geodezyjne, zaś cały proces trwa kilka miesięcy (naloty tj. wykonanie zdjęć lotniczych, pomiary w terenie, prace kameralne, wnikliwa kontrola, przekazanie danych przez wykonawcę).
Dopiero po ostatecznej akceptacji ortofotomapy są importowane do systemu informatycznego ARiMR i dopiero od tego momentu są dostępne organom.
W tej sprawie - zdjęcie lotnicze wykonane w dniu 30.04.2014 r., które odzwierciedla stan faktyczny istniejący w roku 2011, w formie ortofotomapy zostało zaimportowane do systemu informatycznego ARiMR dopiero w dniu 24.11.2011 r. o godz. 18.54, co potwierdza zrzut z ekranu wskazujący datę i godzinę zaimportowana ortofotomapy dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] do systemu informatycznego. W rezultacie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] (zważywszy na godziny pracy 7.30 - 15.30) miał dostęp do przedmiotowej ortofotomapy dopiero od dnia 25.11.2011 r., dlatego ten dowód stanowił podstawę wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie płatności na rok 2011.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], weryfikując sprawę potwierdził też, że powierzchnia uznana za kwalifikującą się do płatności przez organ pierwszej instancji nie odpowiada powierzchni ewidencyjno-gospodarczej ustalonej w oparciu o ortofotomapę, której zdjęcie sporządzono w dniu 30.04.2011 r., która z kolei stanowiła podstawę wznowienia postępowania o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011.
Organ odwoławczy podkreślił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydając 24.11.2011 r. decyzję Nr [...] nie był w posiadaniu ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono 30.04.2011 r., a do której fizycznie dostęp miał od dnia 25.11.2011 r.; zatem wskazanie, że ten pominął ortofotomapę nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, ponieważ organ nie mógł pominąć ortofotomapy z roku 2011, gdyż nie był w jej posiadaniu na dzień wydania decyzji.
Obraz ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono w roku 2007, na podstawie której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję Nr [...], był jedyną dostępną ortofotomapą w dniu wydania decyzji, tj. 24.11.2011 r. W rezultacie rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji organ podjął w oparciu o stan faktyczny istniejący w roku 2007, czyli czasie odległym od roku złożenia wniosku, tj. roku 2011. Ortofotomapą, do której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] miał dostęp od dnia 25.11.2011 r. jest z roku 2011. Stąd niewątpliwie materiał dowodowy, w postaci ortofotomapy, której zdjęcie sporządzono w dniu 30.04.2011 r., istniejący w dniu wydania decyzji Nr [...], ale nieznany organowi I instancji w dniu 24.11.2011 r. do godziny 15.30, stanowił podstawę do wydania w dniu 11.04.2014 r. postanowienia Nr [...].
Skarżący ubiegając się o płatność w roku 2011 do wniosku załączył m.in. materiał graficzny (zdjęcie zrobione w roku 2007), dotyczący działki ewidencyjnej nr [...], na którym widać obszary porośnięte drzewami, których strona jednak nie wykluczyła z obrysu potwierdzającego ich położenie, a które na podstawie ortofotomapy z roku 2011 są w części obszarem zarośniętym, zatem nie stanowią obszaru kwalifikującego się do płatności.
W rezultacie, zdaniem sądu, strona nie złożyła wniosku zgodnego ze stanem faktycznym ani nie wykazała, że nieprawidłowości nie wynikają z jej winy.
Mniejsza powierzchnia stwierdzona była wynikiem wykluczenia z powierzchni deklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...] łącznej powierzchni 1,23 ha. Z uwagi na to, że postępowanie dotyczy płatności ONW, w której podstawą przyznania płatności jest użytkowanie rolnicze gruntu, a nie konkretny rodzaj uprawy, łączna powierzchnia stwierdzona gruntów na działce ewidencyjnej nr [...] została ustalona po wykluczeniu obszaru o łącznej powierzchni 1,23 ha, bez wskazywania obszaru wykluczonego w odniesieniu do każdej z odrębnie zadeklarowanych działek rolnych, w oparciu o ortofotomapę z roku 2011.
Sąd potwierdza prawidłowość stanowiska organu odwoławczego, że powierzchnia stwierdzona odpowiada powierzchni ewidencyjno-gospodarczej ustalonej na podstawie systemu LPIS, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, czyli powierzchni gruntu kwalifikującej się do płatności ONW nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.
Skarżący, ubiegając się o przyznanie płatności nieprawidłowo zgłosił powierzchnię gruntów rolnych w oparciu o wyrys i wypis z operatu ewidencyjnego z bezpieczeństwa pomniejszając jednak obszar o 0,2 - 0,3 ha - z uwagi na występujące zakrzaczenia i zadrzewienia, a nie na podstawie rzeczywistego obszaru użytkowanego rolniczo w roku 2011, do czego rolnik przyznał się w piśmie z dnia 21.04.2014 r.
Rolnik ubiegając się o płatności zobowiązany jest zgłaszać powierzchnię faktycznie użytkowaną i wykorzystywaną rolniczo, a nie przywracaną do kultury rolnej w oparciu o dane geodezyjne, zatem ubiegając się o płatności obszarowe zobowiązany jest do podania rzeczywistego obszaru uprawianego zgodnie z normami i wymogami, a taką wiedzę winna posiadać osoba ubiegająca się o płatności. Obowiązek ten wynika z art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który obliguje rolnika do naniesienia poprawek we wniosku spersonalizowanym a także do podania zaktualizowanej powierzchni działki rolnej bądź wskazania nowych granic działki referencyjnej.
Z uwagi na fakt, iż przedmiotem sporu jest powierzchnia stwierdzona na działce ewidencyjnej nr [...], która została ustalona wyłącznie w oparciu o ortofotomapę z roku 2011, należy wskazać, że maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia 73/2009. Zatem kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.
Sąd, tym samym, podziela stanowisko organu drugiej instancji, który wskazuje, że z tych względów w przedmiotowej sprawie ortofotomapa, której zdjęcie sporządzono w roku 2011 jest jedynym dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych zadeklarowanych do płatności ONW w roku 2011. W tym postępowaniu organ nie uwzględnia raportów z czynności kontrolnych, które miały miejsce po roku 2011. Jednocześnie podkreślono, iż utrwalony w postaci zdjęć fotograficznych oraz szkiców stan faktyczny w kolejnych latach potwierdził przekonanie organu, że rolnik nie użytkował całej powierzchni gruntów zgłoszonej w roku 2011 do płatności, stąd powierzchnia uznana za kwalifikującą się do płatności ONW w roku 2011 na działce ewidencyjnej nr [...] wyniosła 22,53 ha.
Powtórzenie powyższego jest zdaniem sądu o tyle istotne w tej sprawie, bowiem podstawę prawną zaskarżonej decyzji jest dyspozycja art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., z mocy której w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem sądu wszystkie przesłanki o jakich mowa w tym przepisie zostały spełnione, zaś organ odwoławczy po ponownym rozpoznaniu sprawy właściwie je wykazał i uzasadnił.
IX.
Sąd nie podziela żadnego z zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Sąd podziela natomiast stanowisko organu, że tylko te uchybienia organu pierwszej instancji uzasadniałyby konieczność eliminacji z obiegu prawnego, gdy mają one istotny wpływ na wynik sprawy, przez co należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa na treść orzeczeń. Pomimo wskazanych przez organ odwoławczy uchybień organu pierwszej instancji, zdaniem sądu, pozostają one bez znaczenia dla rozpoznania tej sprawy.
Zresztą skarżący zrozumiał treść uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, co wynika z przywołanej treści odwołania i skargi.
Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.
Organ drugiej instancji zobowiązany był w oparciu o przepis w § 2 ust. 2-5 i § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) w związku z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, przyznać płatności ONW.
Stawka płatności ONW zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 oraz 2 tego rozporządzenia wynosi 179,00 zł oraz 264,00 zł na 1 ha gruntów rolnych. Powierzchnia zadeklarowana działek rolnych kwalifikująca się do płatności ONW strefa nizinne I wynosi 30,00 ha. Powierzchnia stwierdzona działek rolnych kwalifikująca się do płatności ONW strefa nizinne I wynosi 28,77 ha. Z uwagi na wyliczoną procentową różnicę między powierzchnią deklarowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną, która wynosi 4,28 %, zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 płatność została pomniejszona o dwukrotną różnicę. Różnica procentowa została obliczona w następujący sposób: 30 ha 28,77 ha x 100 % 28,77 ha. W rezultacie, przedmiotowa płatność ONW została przyznana w wysokości 4.709,49 zł, po pomniejszeniu o kwotę 440,34 zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Natomiast powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona działek rolnych kwalifikująca się do płatności ONW strefa nizinne II wynosi 4,17 ha; w rezultacie, przedmiotowa płatność ONW została przyznana w wysokości 1.100,88 zł.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
EK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło