II SA/Wa 1437/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Andrzej Kołodziej, Protokolant starszy sekretarz sądowy Izabela Kaliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi W. G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia – oddala skargę – II SA/Wa 1437/15 UZASADNIENIE Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania W. G. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. dotyczącej odmowy przyznania prawa do uposażenia za okres od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. zwolnił [...] W. G. z dniem [...] czerwca 2008 r. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355, ze zm.). W wyniku wniesienia przez ww. odwołania w terminie ustawowym, przedmiotowe rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. zostało zweryfikowane przez Komendanta Głównego Policji, który po przeprowadzeniu stosownego postępowania w II instancji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2008 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia wymienionego ze służby w Policji i ustalił datę tę na dzień [...] października 2008 r., w pozostałej natomiast części utrzymał go w mocy. Następnie W. G. wniósł skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 486/10 oddalił ją. Dalej wyrokiem Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...]w [...] W. G. na podstawie art. 414 § 1 kpk w związku z art. 17 § 1 pkt 1 kpk (czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia) został uniewinniony od zarzucanych mu w postępowaniu karnym czynów. Z uwagi na powyższe [...] W. G. na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji został przywrócony do służby w Policji. Następnie Komendant Wojewódzki Policji w K. cofnął [...] w stanie spoczynku W. G. poświadczenie bezpieczeństwa, a decyzja w tej sprawie została utrzymana w mocy przez Komendanta Głównego Policji. Uzasadniając powyższe Komendant Główny Policji wskazał, iż "wydanie przez Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Kamy w dniu [...] września 2009 r. wyroku uniewinniającego ze względu na niewyjaśnienie w toku postępowania przygotowawczego i karnego wątpliwości co do posiadania środków odurzających bądź substancji psychotropowych i zasady rozpatrywania wątpliwości na korzyść oskarżonych nie przesądza o dawaniu rękojmi zachowania tajemnicy". Z tych też względów Komendant Wojewódzki Policji w K. w dniu [...] sierpnia 2011 r. wydał rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu [...] w stanie spoczynku W. G. z dniem [...] sierpnia 2011 r. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu nadany został, w trybie art 108 § 1 kpa, rygor natychmiastowej wykonalności. Na powyższe rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. pełnomocnik strony złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. utrzymał je w mocy. Skarga wniesiona w powyższej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została wyrokiem z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1437/12 oddalona. Podkreślenia przy tym wymaga, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1116/13 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1437/12. Pismem z dnia 14 marca 2013 r. adwokat D. W. zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o wypłatę [...] W. G. za okres od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r. wynagrodzenia oraz wydanie świadectwa służby. Ponownie w tej samej sprawie adwokat D. W. zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. pismami z dnia [...] czerwca 2014 r. i z dnia [...] sierpnia 2014 r. Za pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. l. dz. [...] zostało adwokat D. W. przesłane świadectwo służby dotyczące [...] W. G., natomiast za pismem z dnia [...] lutego 2015 r. l. dz. [...] została przesłana decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania [...] w W. G. prawa do uposażenia za okres od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r. Korespondencja w tej sprawie została adwokat D. W. doręczona w dniu [...] lutego 2015 r. Od decyzji zostało wniesione odwołanie przez policjanta reprezentowanego przez adwokat D. W. W odwołaniu zarzucono Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K. naruszenie art. 42 ust. 4 ustawy o Policji polegające na jego błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje jedynie z dniem faktycznego podjęcia służby oraz, że samo przywrócenie funkcjonariusza do służby nie powoduje, iż reaktywuje się prawo policjanta do uposażenia, podczas gdy w ocenie skarżącego prawo do uposażenia przysługuje również, gdy po podjęciu służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby, czego organ I instancji nie wziął pod uwagę. Z tych też względów pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Komendant Główny Policji w decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymującym w mocy decyzję organu I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355, ze zm.), uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Art. 99 ust. 1 tej ustawy stanowi natomiast, iż prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Natomiast stosownie do ust. 2 powołanego artykułu z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Ponadto w myśl art. 106 ust. 3 powołanej ustawy, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastą piło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. W świetle cytowanych przepisów nie powinno zatem budzić wątpliwości, że otrzymywanie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez policjanta jest ściśle związane z pełnieniem przez niego służby. O pełnieniu służby można natomiast mówić tylko wówczas, gdy policjant jest uprawniony i zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych. W myśl art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 (art. 42 ust. 2 cytowanej ustawy). Stosownie natomiast do treści ust. 7 tego artykułu przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. W związku więc z faktem, iż Sąd Rejonowy dla K. wyrokiem z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...], prawomocnym od dnia [...] grudnia 2009 r., uniewinnił [...] W. G. na podstawie art. 414 § 1 kpk w związku z art. 17 § 1 pkt 1 kpk od zarzucanych mu w postępowaniu karnym czynów nastąpiło reaktywowanie stosunku służbowego z wymienionym. Organ podkreślił, że przywrócenie do służby funkcjonariusza Policji, nie reaktywuje stosunku służbowego ex tunc (od uprzedniego zwolnienia), lecz dopiero od momentu tego przywrócenia - w niniejszej sprawie od uprawomocnienia się wyroku sądu karnego. Instytucja przywrócenia do służby oznacza także ponowne zatrudnienie na warunkach sprzed zwolnienia, nie zaś na uznaniu zwolnionego funkcjonariusza za cały czas pełniącego służbę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 113/10). Organ wskazał również, że samo tylko zgłoszenie gotowości do pełnienia służby nie jest wystarczające dla dopuszczenia do niej. Przywrócenie do służby nie oznacza także automatycznego dopuszczenia do wykonywania konkretnych obowiązków służbowych. Przywrócenie do służby i dopuszczenie do służby, są zatem różnymi instytucjami prawnymi, których nie sposób utożsamiać. Pierwsza reaktywuje stosunek służbowy, druga decyduje o możliwości wykonywania czynności służbowych przydzielonych funkcjonariuszowi na danym stanowisku. Przewidziana przez prawo jest więc sytuacja, w której funkcjonariusz Policji pozostający w stosunku służbowym, nie wykonuje zadań służbowych. Trzeba też potwierdzić, że przywrócenie do służby w świetle brzmienia art. 42 ust. 1 ustawy o Policji nie wymaga wydania rozkazu, bo następuje z mocy prawa, bez konieczności wydania jakiegokolwiek aktu, natomiast dopuszczenie tak, gdyż przywrócenie do służby rodzi prawo do mianowania na stanowisko, a rozkaz personalny określając wówczas możliwość i warunki wykonywania czynności na danym stanowisku, konkretyzuje treść tego stosunku prawnego. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie [...] w stanie spoczynku W. G. po przywróceniu do służby w Policji w dniu [...] grudnia 2009 r. nie został dopuszczony do pełnienia służby w Policji, bowiem okazało się, że po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia i stosunek służbowy z wymienionym z dniem [...] sierpnia 2011 r. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został rozwiązany. Stosownie natomiast do art. 42 ust. 4 ustawy o Policji prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Powyższe oznacza więc, że pobieranie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez funkcjonariusza związane jest ściśle z pełnieniem przez niego służby. O pełnieniu służby można jednak mówić jedynie w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony oraz zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych i zadania takie wykonuje. Zgłoszenie się natomiast do komisji lekarskiej i wykonanie zleconych badań, a także oczekiwanie na wynik postępowania toczącego się w celu uzyskania wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych do takich czynności nie należą, mają one bowiem na celu jedynie ustalenie, czy w okresie po zwolnieniu ze służby w Policji nie zaistniały okoliczności powodujące niemożność dalszego jej pełnienia przez funkcjonariusza. Powyższe, w ocenie organu, prowadzi do konstatacji, iż prawo do uposażenia powstaje dopiero z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Ustawa o Policji posługuje się różnymi zwrotami językowymi nawet na określenie tego samego albo zbliżonego stanu, co oczywiście nie jest pożądane, ale jedynym rozwiązaniem tego problemu jest odpowiednia interpretacja odpowiedniej normy prawnej. Taki sposób legislacji nie pozwala na zastosowanie w tym procesie wyłącznie zasad językowych. Należy wiec sięgnąć do innych metod wykładni prawa. Podjęcie służby w rozumieniu tego przepisu oznacza faktyczne wykonywanie zadań funkcjonariusza Policji w ramach istniejącego stosunku służbowego. A więc w okolicznościach tej sprawy, w której stosunek służbowy istniał, bo został przywrócony, lecz funkcjonariusz nie został dopuszczony do służby, brak jest podstaw do twierdzenia, iż policjant podjął służbę, ergo - aby należało mu się uposażenie. Fakt natomiast nieuzyskania przez [...] w stanie spoczynku W. G. poświadczenia bezpieczeństwa nie może być uznany za okoliczność usprawiedliwiającą niepodjęcie służby. W konsekwencji organ stwierdził, że [...] W. G. - policjantowi, który pozostawał w stosunku służbowym w wyniku reaktywacji tegoż stosunku, a przy tym nie został mianowany na stanowisko służbowe i dopuszczony do służby, czyli faktycznie nie pełnił służby, nie przysługuje prawo do uposażenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2014 r. sygn. akt I OSK 1685/14). W konkluzji organ stwierdził, że w niniejszej sprawie reaktywowanie stosunku służbowego [...] W. G. nastąpiło z mocy prawa z dniem [...] grudnia 2009 r. i od tego też dnia wymienionego należało uważać za policjanta w rozumieniu przepisów ustawy o Policji, który jednak nie był uprawniony do świadczenia służby. Podkreślić bowiem należy, iż w okresie od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r. [...] w stanie spoczynku W. G. nie podjął służby, a zatem brak było podstaw do przyznania wymienionemu za ten okres prawa do uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym i innych świadczeń pieniężnych wynikających z jego wysokości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II SAB/Wa 64/09). Organ nadmienił także, iż [...] W. G. zostało przyznane świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą, tj. za okres od dnia [...] listopada 2008 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem określone w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji w maksymalnej wysokości - za okres 6 miesięcy (pismo Zastępcy Głównego Księgowego Naczelnika Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia [...] listopada 2010 r. l. dz. [...]). Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. G. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji zarzucił naruszenie: -art. 42 ust 4 w zw. z art. 42 ust 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r o Policji, polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje jedynie z dniem faktycznego podjęcia służby, oraz że samo przywrócenie funkcjonariusza do służby na stanowisko równorzędne nie powoduje, iż reaktywuje się prawo funkcjonariusza do uposażenia, podczas gdy w ocenie skarżącego prawo do uposażenia przysługuje również, gdy po podjęciu służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby, czego organ I instancji nie wziął uwagę; - art. 99 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji polegające na jego błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje wyłącznie z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, a nie z dniem reaktywacji stosunku służbowego w wyniku zapadnięcia prawomocnego wyroku uniewinniającego funkcjonariusza od zarzucanego mu czynu; - art. 7, art. 77 i art. 10 kpa, poprzez niedokonanie wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przepisów prawa materialnego mogących mieć w sprawie zastosowanie. Wniósł też o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podał, iż zgodnie z treścią art. 42 ust. 7 w zw. z art. 42 ust. 4 ustawy o Policji funkcjonariuszowi przywróconemu do służby z mocy prawa przysługuje prawo do uposażenia za okres od dnia jego przywrócenia. Jest to uzasadnione, gdyż w sytuacji przywrócenia służby z mocy samego prawa, następuje reaktywacja jego sytuacji służbowej w takim kształcie, jak istniał w dniu rozwiązania stosunku służbowego. Stąd w ocenie skarżącego w chwili przywrócenia do służby z dniem 9 grudnia 2009 r. winien on zajmować takie stanowisko jak przed jego zwolnieniem i taka też stawka uposażenia powinna być zastosowana dla ustalenia jego prawa do uposażenia. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust 3 (art. 42 ust. 2 cytowanej ustawy). Stosownie natomiast do treści ust. 7 tego artykułu przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. W związku więc z faktem, iż Sąd Rejonowy dla K. wyrokiem z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt [...], prawomocnym od dnia [...] grudnia 2009 r. uniewinnił W. G. na podstawie art. 414 § 1 kpk w związku z art. 17 § 1 pkt 1 kpk od zarzucanych mu w postępowaniu karnym czynów nastąpiło reaktywowanie jego stosunku służbowego. Podkreślenia wymaga ponadto, że w myśl art. 99 ust. 1 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, zaś przepis art. 42 ust. 4 (stanowi, że prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do (służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby. Oznacza to, że pobieranie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez funkcjonariusza związane jest ściśle z pełnieniem przez niego służby. O pełnieniu służby można jednak mówić jedynie w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony oraz zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych i zadania takie wykonuje. Zgłoszenie się natomiast do komisji lekarskiej i wykonanie zleconych badań, a także oczekiwanie na wynik postępowania toczącego się w celu uzyskania wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych do takich czynności nie należą, mają one bowiem na celu jedynie ustalenie, czy w okresie po zwolnieniu ze służby w Policji nie zaistniały okoliczności powodujące niemożność dalszego jej pełnienia przez funkcjonariusza. Powyższe prowadzi do konstatacji, iż prawo do uposażenia powstaje dopiero z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Ustawa o Policji posługuje się różnymi zwrotami językowymi nawet na określenie tego samego albo zbliżonego stanu, co oczywiście nie jest pożądane, ale jedynym rozwiązaniem tego problemu jest odpowiednia interpretacja odpowiedniej normy prawnej. Taki sposób legislacji nie pozwala na zastosowanie w tym procesie wyłącznie zasad językowych. Należy więc sięgnąć do innych metod wykładni prawa. Podjęcie służby w rozumieniu tego przepisu oznacza faktyczne wykonywanie zadań funkcjonariusza Policji w ramach istniejącego stosunku służbowego. A więc w okolicznościach tej sprawy, w której stosunek służbowy istniał, bo został przywrócony, lecz funkcjonariusz nie został dopuszczony do służby, brak jest podstaw do twierdzenia, iż policjant podjął służbę, ergo aby należało mu się uposażenie. Fakt natomiast nieuzyskania przez W. G. poświadczenia bezpieczeństwa nie może być uznany za okoliczność usprawiedliwiającą niepodjęcie służby. Zgodzić się zatem należy z organem, że skarżący, który pozostawał w stosunku służbowym w wyniku reaktywacji tegoż stosunku, a przy tym nie został mianowany na stanowisko służbowe i dopuszczony do służby, czyli faktycznie nie pełnił służby, nie przysługuje prawo do uposażenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1685/14). Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 94/01, gdzie jednoznacznie wskazał, iż samo pozostawanie w stosunku służbowym bez podejmowania służby nie jest wystarczające, aby domagać się za ten okres uposażenia. Prawo do uposażenia powiązane jest bowiem z faktycznym podejmowaniem służby. Reasumując, stwierdzić należy, iż organy trafnie uznały, że samo pozostawanie w stosunku służbowym nie stanowi podstawy do przyznania uposażenia za ten okres, bowiem uzależnione jest od faktycznego świadczenia służby. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 132 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.