I FSK 1332/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-12
Skład orzekający: Adam Bącal, Artur Mudrecki, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochody demonstracyjne, wykorzystywane przez dealera samochodowego do jazd próbnych z klientami przed ich odsprzedażą, mogą być uznane za "przeznaczone wyłącznie do odprzedaży" w rozumieniu art. 86a ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, co zwalniałoby z obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu w celu pełnego odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Samochody demonstracyjne, które przed odsprzedażą służą do jazd próbnych z klientami, nie mogą być uznane za "przeznaczone wyłącznie do odprzedaży" w rozumieniu art. 86a ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o VAT. Użycie wyrazu "wyłącznie" oznacza, że pojazd nie może być wykorzystywany nawet przejściowo do innych celów niż odsprzedaż. W związku z tym, aby skorzystać z pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z takimi pojazdami, podatnik ma obowiązek prowadzenia dla nich ewidencji przebiegu pojazdu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła spółki będącej dealerem samochodowym, która chciała skorzystać z pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z samochodami demonstracyjnymi. Samochody te były wykorzystywane do jazd próbnych przez klientów przed ich odsprzedażą. Organ podatkowy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że spółka ma obowiązek prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów, ponieważ samochody te nie były przeznaczone "wyłącznie do odsprzedaży". Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od E. [...] sp. z o.o. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia WSA del. Małgorzata Fita (sprawozdawca), Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 45/16 w sprawie ze skargi E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 30 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
I FSK 1332/16
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 8 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 45/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E. [...] Sp. z o.o. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z 30 września 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Sąd zgodził się z organem podatkowym, że skarżąca, w celu skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego w pełnej wysokości od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi służącymi przed ich sprzedażą do pełnienia funkcji demonstracyjnej i do jazd próbnych przez klientów - powinna prowadzić w stosunku do nich ewidencję przebiegu pojazdów, o której mowa w art. 86a ust. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 z późn. zm., dalej – u.p.t.u.). Używanie przez nią samochodów do tej funkcji wyklucza bowiem uznanie, że są one przeznaczone wyłącznie do odsprzedaży, co na mocy art. 86a ust. 5 pkt 1 u.p.t.u. powodowałoby zwolnienie jej z tego obowiązku.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej Spółki zaskarżył go w całości. Zarzucił mu:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej – P.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 86a ust. 5 pkt 1 lit. a u.p.t.u., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca w celu skorzystania z prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków samochodowych dotyczących pojazdów, które są towarem handlowym przeznaczonym do odprzedaży i jedynie przez okres przejściowy służą do jazd testowych klientom, ma obowiązek prowadzenia ewidencji przebiegu tych pojazdów;
- art. 86a ust. 1 u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na pozbawieniu skarżącej prawa do pełnego odliczenia kwoty podatku naliczonego w związku z nabyciem samochodów demonstracyjnych oraz ponoszeniem wydatków eksploatacyjnych dotyczących tych samochodów.
Wskazując na podniesione zarzuty, pełnomocnik strony wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podał, że samochody DEMO, przed ich odsprzedażą, pełnią swoją funkcję demonstracyjną oraz do jazd próbnych przez potencjalnych klientów - jedynie czasowo. Pełnienie przez nie tych funkcji jest koniecznym elementem procesu sprzedaży pojazdów danej marki. Obowiązujący w Spółce "Regulamin zarządzania flotą Samochodów DEMO", który określa zasady korzystania z tych pojazdów, wyklucza używanie ich do innych celów. Odbywanie jazd próbnych samochodem DEMO nie pozbawia go zatem przymiotu "przeznaczonego wyłącznie do odsprzedaży".
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu podatkowego wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem postawione w niej zarzuty nie są zasadne.
Zgodnie z art. 86a ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2014 r., w przypadku wydatków związanych z pojazdami samochodowymi kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, stanowi 50% kwoty podatku wynikającej z faktury otrzymanej przez podatnika.
Ograniczenie to nie ma zastosowania w sytuacji, gdy pojazdy samochodowe są wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, o czym stanowi art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a u.p.t.u. Wówczas podatnik ma prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego wynikającej z faktury dokumentującej wydatki związane z tymi pojazdami.
Z kolei w myśl art. 86a ust. 4 pkt 1 u.p.t.u., pojazdy samochodowe są uznawane za wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, jeżeli sposób wykorzystywania tych pojazdów przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania, dodatkowo potwierdzony prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu pojazdu, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
Stosownie natomiast do art. 86a ust. 5 pkt 1 lit. a u.p.t.u., warunku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu nie stosuje się w przypadku pojazdów samochodowych przeznaczonych wyłącznie do odprzedaży, jeżeli odprzedaż, sprzedaż lub oddanie w odpłatne używanie tych pojazdów stanowi przedmiot działalności podatnika.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy wykładni i zastosowania wcześniej powołanych przypisów w przypadku samochodów demonstracyjnych, które są wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej Spółki, będącej dealerem samochodowym. Ściślej - chodzi o to, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny pozwala na przyjęcie, że wspomniane samochody są "przeznaczone wyłącznie do odprzedaży" w rozumieniu tych regulacji. Ustalenie takie byłoby bowiem równoznaczne z brakiem obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów oraz składania naczelnikowi urzędu skarbowego stosownej informacji o tych pojazdach w celu skorzystania z pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków na ich nabycie oraz związanych z ich używaniem kosztów eksploatacyjnych.
W powyższej kwestii ukształtowane jest już jednolite stanowisko sądów administracyjnych. Wskazuje się w nim, że wykorzystywanie w jakimś odcinku czasowym samochodu do prezentacji towaru powoduje niemożność uznania, że służył on wyłącznie do odprzedaży. Sam fakt podwójnego wykorzystania samochodu, tj. do demonstracji, czy do jazd próbnych i dopiero po zakończeniu tej funkcji - do sprzedaży wyklucza uznanie, że pojazd ten był użyty wyłącznie do odprzedaży (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 sierpnia 2014 r., I FSK 1442/13; z 8 marca 2017 r., I FSK 1563/17; z 6 kwietnia 2017 r., I FSK 1259/16 i I FSK 1469/15; z 10 maja 2017 r., I FSK 1287/15; z 20 czerwca 2017 r., I FKS 1285/15 i z 26 października 2017 r., I FSK 1864/15).
Pogląd ten, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - w pełni podziela.
Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji wskazał, że użycie w art. 86a ust. 5 u.p.t.u. wyrazu "wyłącznie" oznacza, że samochód nie może być wykorzystywany nawet przejściowo do żadnych innych celów. Trafnie też uznał, że skarżąca w celu uzyskania prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki związane z pojazdami samochodowymi, nabywanymi i przeznaczonymi do odprzedaży - jeżeli pełnią one przed tą odprzedażą funkcję pojazdów demonstracyjnych - ma obowiązek prowadzenia dla tych pojazdów ewidencji ich przebiegu.
Z tych względów Naczelny Sad Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie kosztów uzasadnia art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło