I OSK 1197/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-09-20
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Elżbieta Kremer, Marzenna Glabas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być rozpoznany jako zawiadomienie o błędzie w decyzji w trybie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli strona wyraźnie wskazała podstawę prawną swojego żądania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżony wyrok, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że strona skarżąca precyzyjnie określiła treść żądania i wskazała podstawę prawną (art. 155 k.p.a.), co wykluczało dowolne traktowanie jej wniosku jako zawiadomienia o błędzie w trybie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd wskazał, że organy administracji powinny były rozpoznać sprawę zgodnie z wolą strony, a w przypadku wątpliwości, pouczyć ją o skutkach prawnych.Stan faktyczny
M. G. wniosła o zmianę decyzji przyznających zasiłek rodzinny i dodatki, domagając się przyznania dodatku na drugie dziecko w okresie urlopu wychowawczego w trybie art. 155 k.p.a. Organy administracji odmówiły zmiany, uznając, że cel decyzji został zrealizowany i że tryb art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, powołując się na uchwałę NSA w sprawie dodatków do zasiłku rodzinnego i uznając, że organy naruszyły art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów proceduralnych i przekroczenie granic sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie. Sprostowano oczywistą omyłkę w komparycji zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 899/15 w sprawie ze skarg M. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) prostuje w komparycji zaskarżonego wyroku oczywistą omyłkę w ten sposób, że w miejsce numeru decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie: "[...]" wpisać numer: "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 899/15, po rozpoznaniu skarg M. G., uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], nr [...], nr [...] i decyzje Wójta Gminy Jasło z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], nr [...] i nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Wójt Gminy Jasło przyznał M. G. na okres od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2012 r. zasiłek rodzinny na dziecko: A. G. w wysokości 68 zł miesięcznie wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny na dziecko: J. G. w wysokości 68 zł miesięcznie.
Kolejną decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Wójt Gminy Jasło przyznał M. G. na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. zasiłek rodzinny na dziecko: A. G. w wysokości 77 zł miesięcznie wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny na dziecko: J. G. w wysokości 77 zł miesięcznie.
Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Wójt Gminy Jasło przyznał M. G. na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. zasiłek rodzinny na dziecko: A. G. w wysokości 77 zł miesięcznie wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny na dziecko: J. G. w wysokości 77 zł miesięcznie.
Trzema odrębnymi wnioskami złożonymi dnia 20 stycznia 2015 r. M. G. zwróciła się do Wójta Gminy Jasło o zmianę opisanych wyżej decyzji tego organu w trybie art. 155 k.p.a., poprzez przyznanie jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad drugim dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w dodatkowej kwocie 400 zł za objęty decyzjami okres.
Wójt Gminy Jasło po rozpoznaniu tych żądań trzema decyzjami z dnia [...] kwietnia 2015 r. o nr: [...], [...], [...], odmówił zmiany swych decyzji o przyznaniu skarżącej zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku.
Organ I instancji wyjaśnił, że weryfikacja decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. możliwa jest tylko w razie kumulatywnego spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, zatem brak jest podstaw do zmiany tej decyzji w oparciu tylko o jedną przesłankę, a mianowicie słuszny interes strony. Ten zresztą nie może być postrzegany jako chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony, ale jako interes zgodny z prawem i obiektywnie słuszny.
W odwołaniach od decyzji organu I instancji M. G. powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS 15/13, która potwierdziła prawidłowość wykładni dokonywanej przez część sądów administracyjnych przed jej podjęciem.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzje pierwszoinstancyjne wyjaśnił, że weryfikacja decyzji ostatecznych po myśli art. 155 k.p.a. może nastąpić wyłącznie ze skutkiem ex nunc tj. od daty wejścia w życie decyzji zmieniającej wcześniejszą decyzję ostateczną, a zatem przepis ten znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy uchylenie decyzji ostatecznej zmieni na przyszłość sytuację prawną stron co do wykonywania przez nią uprawnień lub obowiązków wykreowanych wcześniej wydaną decyzją. W orzecznictwie przyjmuje się, że tryb ten ma zastosowanie do takich decyzji, których cel nie został zrealizowany. Ponieważ cel decyzji, o których zmianę wnioskowano został zrealizowany bo świadczenia zostały wypłacone, to wykluczyć należy zastosowanie przepisu art. 155 k.p.a.
Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji o tym, że w odróżnieniu od decyzji uznaniowych decyzje związane, do jakich należy decyzja objęta postępowaniem, nie podlegają weryfikacji w trybie art. 155 k.p.a. Aktualna, odmienna od poprzedniej, linia orzecznicza w zakresie dodatków do zasiłku rodzinnego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy bowiem zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych decyzje ostateczne mogą być zmienianie lub uchylanie jedynie w ściśle określonych trybach i po zaistnieniu ściśle określonych przesłanek.
W skargach na powyższe decyzje M. G. zarzuciła naruszenie art. 77 § 2, art. 8, art. 155 k.p.a., art. 8 ust. 2, art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 2, art. 18 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględniając skargi wskazał, że na tle stosowania regulacji art. 8 pkt 2 i art. 10 u.ś.r. pojawiły się rozbieżności dotyczące przyznania dodatku przysługującego w przypadku porodów wielodzietnych. Kwestia ta została jednakże rozstrzygnięta w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13, w której przesądzono, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.ś.r, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. NSA uznał, iż konstrukcja dodatku do zasiłku rodzinnego wyraźnie wskazuje, że przesłanką jego przyznania jest opieka nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, jeżeli dziecko pozostaje pod faktyczną opieką osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego, którą jest matka lub ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka. Nie jest przesłanką przyznania prawa do tego dodatku określenie okresu, przez jaki dodatek przysługuje, który to okres jest zróżnicowany w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.ś.r., ani też określenie wysokości dodatku w art. 10 ust. 2 u.ś.r. Z przepisu tego nie można zatem wyprowadzać wniosku, że ogranicza on prawo do tylko jednego dodatku, co wiązać by się musiało z wyborem dziecka, na które przysługiwać będzie dodatek do zasiłku rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "chociaż bez względu na liczbę dzieci urodzonych podczas jednego porodu uprawnionemu pracownikowi przysługuje na podstawie art. 186 § 1 Kodeksu pracy prawo do jednego urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, to okoliczność ta nie może przesądzać interpretacji omawianych przepisów poprzez uznanie, że w sytuacji, gdy osoba uprawniona korzysta z urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługiwać jej będzie tylko jeden dodatek do jednego z zasiłków rodzinnych w wysokości określonej w art. 10 ust. 2 u.ś.r. Należy bowiem zwrócić uwagę, że jakkolwiek pracownik korzysta z prawa do jednego urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, to jednak w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu, ma prawo do tego urlopu i korzysta z niego w celu sprawowania opieki nad każdym z tych dzieci".
Przytoczona uchwała, zdaniem Sądu I intonacji, ma istotne znaczenie z uwagi na treść art. 269 § 1 P.p.s.a., który nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. Dopóki więc nie nastąpi zmiana stanowiska wyrażonego we wskazanej uchwale, dopóty sądy administracyjne obowiązane są je respektować.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wobec faktu, że Wójt Gminy Jasło nie przyznał skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego na każde z jej dzieci, to jego decyzje są obarczone błędem polegającym na naruszeniu art. 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2 u.ś.r. Jako błąd traktować bowiem należy m.in. nieprzyznanie świadczenia na skutek niewłaściwej interpretacji normy prawnej, potwierdzonej następnie zmianą linii orzeczniczej, co w niniejszej sprawie miało miejsce na skutek opisanej uchwały abstrakcyjnej. W takiej sytuacji, do tych decyzji organ zobowiązany był zastosować przepis art. 31 u.ś.r. W myśl jego treści: jeżeli odmowa przyznania świadczeń rodzinnych lub ustalenie ich wysokości były następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, wypłata świadczeń rodzinnych może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu.
Sąd podzielił przy tym stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyjęte w wyroku z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 550/15, że zastosowanie art. 31 u.ś.r. jest w zaznaczonych okolicznościach najbardziej optymalne z perspektywy celów świadczeń rodzinnych, a w szczególności dodatku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.ś.r. Jest to najszybszy tryb modyfikacji dotychczasowych decyzji, a z uwagi na oczywisty charakter błędu oraz oczekiwaną zmianę na korzyść osoby uprawnionej, kwestia zasadności sprostowania przedmiotowych decyzji nie powinna wywołać wątpliwości.
Zdaniem Sądu organy naruszyły art. 31 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie. Stwierdzono, że skarżąca wyraźnie w swych wnioskach zaznaczyła wolę ich rozpoznania na podstawie art. 155 k.p.a. Wójt jak również Samorządowe Kolegium Odwoławcze jednakże były przede wszystkim związane treścią art. 32 ust. 2 u.ś.r. Przytoczony przepis nakazuje na zasadzie lex specialis derogat legi generali, stosowanie w pierwszej kolejności przepisów u.ś.r., a dopiero w odniesieniu do spraw nieuregulowanych w tej ustawie przepisy k.p.a.
Ponieważ nieprzyznanie skarżącej dodatku stanowiło błąd organu, to koniecznym było, przy uwzględnieniu reguły płynącej z art. 32 ust. 2 u.ś.r., rozpoznanie złożonych wniosków poprzez art. 31 tej ustawy. Wypadało choćby wyjaśnić czy wolą strony jest sprostowanie dostrzeżonego w decyzji błędu na podstawie tego przepisu u.ś.r. w celu otrzymania nieprzyznanego dodatku do zasiłku. Organy winny pamiętać o podstawowej zasadzie postępowania administracyjnego wynikającej z art. 9 k.p.a. (zasada informowania stron). Mocą tej regulacji są one obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Mając na uwadze skomplikowany stan prawny należało skarżącej wyjaśnić skutki stosowania regulacji art. 31 u.ś.r. oraz art. 155 k.p.a.
Ponieważ Sąd dostrzegł naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 31, art. 32 ust. 2 u.ś.r. oraz art. 155 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ustalony wynik postępowania, to koniecznym było wyeliminowanie z obrotu prawnego wszystkich zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających te decyzje rozstrzygnięć Wójta Gminy Jasło. Zdaniem Sądu organy ponownie rozpoznając wnioski skarżącej zobligowane będą do zastosowania przepisu art. 31 u.ś.r. i wydania rozstrzygnięć uwzględniających treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, zarzucając:
1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. poprzez nieuzasadnione uchylenie decyzji w związku z przyjęciem, że dokonano wadliwej oceny stanu faktycznego sprawy, co było konsekwencją dokonanej przez Sąd bezpodstawnej zmiany zakresu żądania strony skarżącej i przyjęcia, że żąda ona sprostowania błędów w decyzjach ostatecznych w trybie art. 31 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 144 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.ś.r.", nie zaś uruchomienia trybu weryfikacji decyzji opartego na art. 155 k.p.a., podczas gdy ani z treści żądania strony, ani z okoliczności sprawy administracyjnej, wniosku takiego wyciągnąć nie można;
2) naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przekroczenie przez Sąd granic rozpatrywania danej sprawy, ustalonych przez samą stronę skarżącą jako inicjatora postępowania, przez bezpodstawne uznanie i nakazanie organom orzekającym w sprawie, potraktowania podania skarżącej jako zawiadomienia o popełnieniu błędu (art. 31 u.ś.r.) w decyzjach przyznających prawo do zasiłków rodzinnych oraz dodatków, nie zaś wniosku opartego na art. 155 k.p.a.;
3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 31 i art. 8 pkt 2 i art. 10 ust. 1 u.ś.r. poprzez nieuprawnione przyjęcie przez Sąd, że użyte przez ustawodawcę w art. 31 ustawy pojęcie "błędu" stanowiącego podstawę do sprostowania decyzji obejmuje swym zakresem również zmianę interpretacji przepisu prawa.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie wyroku i orzeczenie o oddaleniu skarg;
2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie zrzekło się rozpoznania sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, bowiem zaskarżony wyrok pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że na tle stosowania art. 8 pkt 2 i art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2015 r., poz. 114 ze zm.) pojawiły się rozbieżności dotyczące przyznania dodatku przysługującego w przypadku porodów wielodzietnych. Kwestia ta została jednakże rozstrzygnięta w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13, w której przesądzono, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.ś.r., w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone ww. uchwale, jednakże interpretacja ta wiąże sądy jedynie wobec spraw, które były rozstrzygane przez organy po dniu jej podjęcia. Ponadto, stosownie do art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca dla zwykłych i rozszerzonych składów orzekających. Jest ona wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z przepisu tego wynika, że podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały bezpośrednio nie wiąże organów administracji publicznej rozstrzygających indywidualne sprawy. Uchwały składów poszerzonych Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowią bowiem instrument ujednolicania orzecznictwa sądów administracyjnych.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że M. G. we wnioskach z dnia 20 stycznia 2015 r. wyraźnie wskazała, że wnosi o zmianę decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., z dnia [...] października 2012 r. i z dnia [...] października 2013 r. w trybie art. 155 k.p.a. poprzez przyznanie dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – opieką nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, tj. A. G. i J. G. w dodatkowej kwocie 400 zł, poczynając od 1 listopada 2011 r. do dnia 30 września 2014 r. (łącznie 800 zł) i wyrównanie zaległej kwoty.
Strona precyzyjnie określiła zatem treść żądania, wskazując podstawę prawną wniosku, a w uzasadnieniu podnosiła argumenty merytoryczne związane ze spełnieniem przesłanek, o których mowa w powołanym przepisie. Tym samym brak było podstaw w rozpoznawanej sprawie do dalszego poszukiwania i wyjaśniania przez organ czy wolą strony było sprostowanie dostrzeżonego w decyzji błędu na podstawie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych czy też w innym trybie. Ma to o tyle istotne znaczenie, że jak wynika z akt sprawy M. G. wystąpiła z dniu 27 kwietnia 2015 r. z odrębnymi wnioskami (w trybie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych) o sprostowanie błędu w decyzjach w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Strona występowała także z wnioskami o wzruszenie decyzji w innych trybach nadzwyczajnych. Przyjęcie zatem, że intencją strony było sprostowanie błędu w decyzji ostatecznej w oparciu o art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych nosi cechy dowolności i nie zasługuje na aprobatę. O tym, jaki rodzaj pisma strona wnosi do organu, decyduje jej wola. Tylko w sytuacji, gdy treść podania pozostaje nieprecyzyjna, to stosownie do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy organ ma obowiązek pouczyć stronę o prawach i obowiązkach oraz o skutkach jej czynności i konsekwencjach ewentualnych zaniedbań. Natomiast, jeżeli wola strony zawarta w piśmie nie wskazuje, że strona błędnie określa swoje zamierzenia, to brak jest podstaw, by zarzucić organowi naruszenie art. 9 k.p.a.
Zwrócić jednak należy uwagę, że wyrokami z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2937/15, I OSK 2938/15 oraz I OSK 2939/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 czerwca 2015 r. w sprawach o sygn. akt: II SA/Rz 145/15, II SA/Rz 146/15 i II SA/Rz 147/15.
W orzeczeniach tych Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że enigmatyczność wniosków M. G. z dnia 31 października 2014 r. inicjujących postępowania, w którym jednocześnie wskazywano na wznowienie postępowania i zmianę decyzji, dawała organom asumpt do ustalenia rzeczywistej woli wnioskodawczyni. W toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono wątpliwości co do rzeczywistej woli wnioskodawczyni, że złożone pisma stanowią wyłącznie podania o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że organy analizując treść wniosku winny mieć na względzie, że wniosek o zmianę decyzji może również odnosić się do postępowania w trybie art. 155 k.p.a.
Dla organu ponownie rozpatrującego sprawę, zawarty w powyższym orzeczeniu pogląd, dotyczący ustalenia prawdziwych intencji wnioskodawczyni jest wiążący na podstawie art. 153 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że skutki wydanych w dniu 17 września 2016 r. orzeczeń rzutują także na prowadzone postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
W zależności od ustaleń organów i sposobu zakończenia postępowań wszczętych wnioskami M. G. z dnia 31 października 2014 r., a zakończonymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2937/15, I OSK 2938/15 oraz I OSK 2939/15, organ w tych postępowaniach podejmie stosowne rozstrzygnięcia. W przypadku uznania, że intencją strony było żądanie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. organ rozważy umorzenie postępowania wszczętego wnioskami z dnia 20 stycznia 2015 r.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie akceptuje uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] maja 2015 r. oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 156 § 3 P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny sprostował w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oczywistą omyłkę dotyczącą numeru zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło