II SA/Kr 734/15

WyrokWSA w Krakowie2016-03-24

Skład orzekający: Mirosław Bator, Beata Łomnicka, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skierowanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Skierowanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy do osoby zmarłej, która nie była inwestorem ani wnioskodawcą, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i nie rodzi bezpośrednich praw ani obowiązków dla osób innych niż inwestor. Nawet jeśli decyzja została doręczona osobie zmarłej, nie powoduje to naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., zwłaszcza gdy w postępowaniu brała udział osoba legitymująca się prawem do nieruchomości, która była podstawą statusu strony zmarłego.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (SKO) stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy, uznając, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skierowano ją do osoby zmarłej przed wydaniem decyzji. Następnie, po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO uchyliło własną decyzję stwierdzającą nieważność, uznając, że skierowanie decyzji do zmarłego H.F. nie było rażącym naruszeniem prawa, gdyż w postępowaniu brała udział jego spadkobierczyni M.K.-F., a decyzja o warunkach zabudowy ma charakter deklaratoryjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na tę ostatnią decyzję.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2016 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 27 czerwca 2013 r. nr [...] orzekł o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, parkingiem podziemnym i naziemnymi miejscami postojowymi na działce nr [...] obr. [...] , infrastrukturą techniczną na dz. nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...] oraz budowy zjazdu na dz. nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...] przy ul. [...] w K Pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. R.P. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji wskazując, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, że w ten właśnie sposób została oceniona w rozstrzygnięciu SKO w K. inna decyzja ustalająca warunki zabudowy obejmująca ten sam teren. W tym bowiem przypadku również przez cały czas trwania postępowania kierowano korespondencję do zmarłego w dniu 2 czerwca 2011 r. H.F. jako jednej ze stron postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 13 października 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 K.p.a. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 27 czerwca 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istota jest ustalenie czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Analiza materiału dowodowego w sprawie zdaniem organu, prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 156 § 1 pkt 1, 3-6 K.p.a. Zaszła natomiast potrzeba oceny tej decyzji w aspekcie istnienia wady określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. rażącego naruszenia prawa przez przedmiotową decyzję Prezydenta Miasta K Z literalnego brzmienia ostatnio wymienionego przepisu wynika, że nie każde naruszenie prawa skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji, lecz tylko takie, które ma charakter rażący tj. musi być na tyle istotne, aby można było walor takiego naruszenia przyznać. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem i poglądami prezentowanymi w doktrynie rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, przy tym obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące. Rażące naruszenie prawa rozumiane jako naruszenie normy prawnej następuje wtedy, gdy istnieje przepis prawny dający podstawę do wydania decyzji administracyjnej, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w tym przepisie prawnym. Po analizie materiału zebranego w sprawie organ stwierdził, że w aspekcie przesłanki wyrażonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zaistniały podstawy do stwierdzenia naruszenia przepisów prawa przez organ, który wydał obecnie badaną decyzję. Kolegium ustaliło bowiem, że jedna ze stron postępowania przeprowadzonego przez Prezydenta Miasta K. a to H.F. zmarł w dniu 02.03.2011 r., czego jednoznacznie dowodzi odpis skrócony aktu zgonu z dnia 19.09.2014 r. Tymczasem badana decyzja nr [...] Prezydenta Miasta K. opatrzona jest datą 27.06.2013 r. Niewątpliwie zatem decyzja ta skierowana została do osoby nieżyjącej. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, skierowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa. Ocena ta jest konsekwencją tego, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy zaś oceniać według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 K.p.a.). Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Należy mieć przy tym na uwadze, że nie jest przesłanką uznania omawianej wady za rażące naruszenie prawa kwestia, czy organ administracji, który wydał wadliwą decyzję, wiedział i mógł wiedzieć o okoliczności wpływającej na wadliwość rozstrzygnięcia. Nieważność decyzji jest okolicznością obiektywną, niezależną od stanu wiedzy organu administracyjnego. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w judykaturze (wyrok NSA z dnia 27.10.2011 r., sygn. akt IOSK 1876/10, Lex nr 1069629, wyrok NSA z dnia 22.01.2014 r., sygn. akt: I OSK 708/12, Lex nr 1452172). Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że decyzja z dnia 27.06.2013 r. dotknięta jest kwalifikowaną wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., czyli wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności, bowiem wydana została z rażącym naruszeniem prawa. R.P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy. We wniosku zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 158 § 1 K.p.a. poprzez stwierdzenie, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 27 czerwca 2013 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy do rażącego naruszenia prawa nie doszło, art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności bez wskazania przepisów prawa, jakie zostały naruszone, a także braku wskazania charakteru rażącego naruszenia prawa decyzji, której nieważność stwierdzono, art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 28 K.p.a. poprzez stwierdzenie, że decyzja została wydana wobec podmiotu, który nie miał już przymiotu strony i błędnym wskazaniu, że w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa pomimo, że w sprawie występuję wiele podmiotów, a za osobę zmarłą działa spadkobierczyni oraz naruszenie art. 7,art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 31 marca 2015 r. nr [...] uchyliło decyzję tego organu z dnia 13 października 2014 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że R.P. podając w zarysie przebieg postępowania podkreślił, że przez cały czas trwania postępowania zawiadomienia i decyzje kierowano do H.F. , jako jednej ze stron, właściciela mieszkania przy ul.[...] w K Tymczasem strona ta zmarła przed wszczęciem postępowania tj. 2 marca 2011 r. Jedynym spadkobiercą zmarłego, który przejął prawa do wymienionego lokalu została M.K.-F. uczestnicząca od samego początku w postępowaniu jako strona posiadająca swój własny interes prawny. Została ona ujawniona w księdze wieczystej jako właściciel lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w dniu 7 grudnia 2011 r. Mając te okoliczności na względzie wnioskodawca uznał, że korespondencja kierowana w postępowaniu do H.F. była bezprzedmiotowa. SKO w K. wydając wskazaną decyzję stwierdziło, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta Miasta K. brała udział M.K.-F. , która jest jedyną właścicielką mieszkania przy ul. [...] w K. To właśnie własność tego mieszkania legitymowała H.F. jako stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Jeśli zatem właścicielka mieszkania przy ul. [...] w K. brała udział w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, to brak udziału innych ewentualnych spadkobierców H.F. nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Organ stanął na stanowisku, że nawet gdyby ci spadkobiercy nabyli własność innych składników majątku H.F. to ten fakt pozostawałby bez znaczenia dla kręgu stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy (por. wyrok NSA z 14 października 2009 r., sygn. akt I OSK 871/08, oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1365). Organ podkreślił, iż skierowanie decyzji do osoby zmarłej mogłoby zostać uznane za rażące naruszenie prawa w sytuacji, gdyby organy posiadały informację o śmierci jednej ze stron i okoliczność ta ignorowały, w dalszym ciągu kierując korespondencję do tej zmarłej osoby bez wyjaśnienia kwestii następstwa prawnego. Jednakże w niniejszym postępowaniu taka sytuacja nie miała miejsca, a skierowanie tej decyzji do H.F. nie wynikało z lekceważenia przez Prezydenta Miasta K. wiadomości o jego śmierci. Z akt bowiem wynika, że w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, że organ I instancji uznał H.F. za stronę na podstawie wpisów w ewidencji gruntów i budynków, a kierowana do niego korespondencja była odbierana (w tym przedmiotowa decyzja). Dlatego też nie można — zdaniem obecnego składu orzekającego — postawić zarzutu organowi I instancji, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej w tym przypadku miało charakter rażącego naruszenia prawa. Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła B.H.-A. domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1/ art. 78 § 1 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodów z urzędu, a to dowodów z dokumentów, mających na celu wykazanie następców prawnych po zmarłym uczestniku, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego – bądź prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu spadku, bądź aktu poświadczenia dziedziczenia; 2/ art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez niepodejmowanie przez organ administracyjny wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, tym bardziej, że z ustaleń organu wynika, że uczestnik zmarł i w jego miejsce nie zostali wskazani uprawnieni następcy prawni, posiadający dokument uprawniający do dziedziczenia; 3/ art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego prowadzącą do uznania za udowodnione spełnienie przesłanek warunkujących wstąpienie małżonki w miejsce zmarłego uczestnika – a dokładnie złożonego jedynie oświadczenia w tym zakresie przez uczestniczkę bez okazania jakichkolwiek dokumentów potwierdzających te uprawnienia oraz poprzez uznanie za wiarygodne oświadczenia złożonego przez uczestniczkę bez jakichkolwiek podstaw ku temu; 4/ art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak należytego, wyczerpującego uzasadnienia przyjętego przez organ toku rozumowania, dotyczącego kwestii uznania przez organ braku wystąpienia rażącego naruszenia prawa, pomimo braku przedłożenia w sprawie prawomocnego postanowienia spadkowego po zmarłym uczestniku i niewyjaśnieniu kwestii sanacji braku ustalenia przez organ administracji spadkobierców uczestnika – co z kolei powoduje brak możności oceny czy organ należycie brał za podstawę orzekania w niniejszej sprawie całość stanu faktycznego sprawy, a także przyczyn, z jakich to organ uznał brak konieczności ustalenia następców prawnych uczestnika, a tym bardziej poznania racji, które stały u podstaw wydanego rozstrzygnięcia; 5/ art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 158 § 1 K.p.a., która doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja SKO z dnia 13 października 2014 r. jest nieprawidłowa oraz odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 27 czerwca 2013 r., która zdaniem organu nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa pomimo tego, że w postępowaniu nie zostali ustaleni i wykazani spadkobiercy zmarłego uczestnika – za pomocą postanowienia spadkowego lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym uczestniku. W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty podnosząc między innymi, że SKO w K. wykazało się rażącą niekonsekwencją i całkowitą dowolnością w dokonywaniu wykładni przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie należy mieć na uwadze, że postępowanie w niej zainicjowane zostało wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, a zatem sprawa rozpoznawana była w trybie nadzwyczajnym, odrębnym od zwykłego postępowania administracyjnego. Tego rodzaju postępowanie jest postępowaniem samodzielnym, podlegającym takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, jednakże odmienność stanowi przedmiot obu postępowań. Omawiany tryb nadzwyczajny stwarza bowiem prawną możliwość weryfikacji oraz eliminacji z porządku prawnego decyzji ostatecznych dotkniętych wadami wyliczonymi enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 27 czerwca 2013 r. orzekł o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, parkingiem podziemnym i naziemnymi miejscami postojowymi na działce nr [...] obr. [...] , infrastrukturą techniczną na dz. nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...] oraz budowy zjazdu na dz. nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...] przy ul. [...] w K. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wystąpił R.P. twierdząc, że przez cały czas trwania postępowania zawiadomienia i decyzje kierowano do H.F. , jako jednej ze stron, a ponadto właściciela mieszkania przy ul. [...] w K . Tymczasem wyżej wymieniony zmarł przed wszczęciem postępowania tj. 2 marca 2011 r. Zatem istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do oceny rozumienia skierowania decyzji do osoby zmarłej. Przede wszystkim wskazać należy, że niniejsze postępowanie, z uwagi na nadzwyczajny charakter, może obejmować tylko ustalenia, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest, czy też nie, wadami wskazanymi w art. 156 § 1 K.p.a., powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Taki zakres omawianego postępowania ma niewątpliwie związek z art. 16 K.p.a., wyrażającym ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Z tego też względu w doktrynie podkreśla się, że przesłanki wyliczone wyczerpująco w art. 156 § 1 K.p.a. nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco, natomiast ustalenie, że decyzja jest dotknięta wadą nieważności, musi być bezsporne. Wady decyzji muszą tkwić w samej decyzji i godzić w elementy stosunku prawnego podmiotowe, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Ich źródłem może być nie tylko naruszenie przepisów prawa materialnego, lecz również naruszenie szczególnie istotnych przepisów procesowych, w tym i dotyczących toku instancji, pierwszeństwa weryfikacji decyzji w trybie zwykłym przed trybem nadzwyczajnym czy też dopuszczalności dysponowania postępowaniem i prawami przez strony postępowania (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 713 i 722). A zatem dla uznania, że wystąpiło kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie jaki konkretny przepis został naruszony i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. Bezwzględnym obowiązkiem organu jest wykazanie, dlaczego konkretne naruszenie prawa ocenił jako rażące. W postępowaniu nieważnościowym organ winien dokonać oceny, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego w sposób prawidłowy zastosowano obowiązujące normy prawne, czy też wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Skoro zaś "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa", to utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, nawet mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy, która wprost, w sposób ogólny regulowałaby kwestie skutków prawnych skierowania decyzji do osoby zmarłej. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa jednak z momentem jej śmierci. Prowadzi to do wniosku, że w stosunku do osoby nieżyjącej, co do zasady, nie można wszcząć i prowadzić postępowania, a w konsekwencji nie można też wydać decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania, uznać należy za rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego - art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 kwietnia 1983 r. sygn. akt II SA 261/83 - OSP 1984, z. 5 poz. 108 z glosą M.S./ z dnia 17 grudnia 1998 r. sygn. akt IV SA 2272/97 - LEX nr 45697; z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 2642/99 - LEX nr 82653; z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt I SA 428/01 - OSP 2004 r. z. 3, poz. 33 z glosą A.G. ; z dnia 25 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1324/09 - LexPolonica nr 2554400 ). Jednakże w realiach niniejszej sprawy nie można tracić z pola widzenia faktu, że domagano się stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o ustaleniu warunków zabudowy, a ponadto należy pamiętać, że zmarły H.F. nie był inwestorem ani też wnioskodawcą zamierzenia inwestycyjnego. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela rozważania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 526/13. W wyroku tym Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy decyzja nie reguluje praw danej strony, to jej skierowanie do osoby zmarłej stanowi niewątpliwie wadę postępowania, ale nie jest to rażące naruszenie prawa. Decyzje ustalające warunki zabudowy zasadniczo określają parametry zabudowy tylko dla wnioskodawcy. Spornym jest nawet to, czy dla samego wnioskodawcy taka decyzja tworzy jakieś prawa, skoro w orzecznictwie sądowym także wskazuje się, że ma ona jedynie charakter deklaratoryjny. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 479/11, opub. w LEX nr 1083756 wyraźnie stwierdził, że "decyzja o warunkach zabudowy nie wywołuje skutków materialnoprawnych, nie rodzi ona bowiem żadnych uprawnień, ani obowiązków. Jest to jedynie promesa uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i nie może stanowić samodzielnej podstawy do podjęcia działań inwestycyjnych, a w związku z powyższym, nie może w stosunku do decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a." W kolejnym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 14/13, opub. w LEX nr 1270270 wskazał zaś, że "z samej istoty decyzji o warunkach zabudowy wynika, że ich wydanie nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też z nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów". Tytułem przykładu można jeszcze wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 719/11, opub. w LEX nr 1104258, w którym wyrażono stanowisko, że "celem decyzji o warunkach zabudowy jest wyłącznie przesądzenie o dopuszczalnym w świetle państwowego porządku planistycznego sposobie zagospodarowania terenu, dla którego nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. nie ustanowiono lokalnego porządku planistycznego. Decyzja o warunkach zabudowy stanowi szczegółową urzędową informację o tym, jaki obiekt i pod jakimi warunkami inwestor może na danym terenie zrealizować". Sąd w tej sprawie akceptuje ten kierunek wykładni. Tym samym należy stwierdzić, że co najwyżej dla inwestora składającego wniosek o ustalenie warunków zabudowy, decyzja ustalająca takie warunki umożliwia wszczęcie kolejnej procedury administracyjnej w przedmiocie uzyskania pozwolenia na budowę. Pozostałe, poza inwestorem, osoby co do zasady nie uzyskują w drodze decyzji ustalającej warunki zabudowy żadnych uprawnień. Dlatego też nie można uznać, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy skierowanie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 27 czerwca 2013 r. do H.F. stanowiło rażące naruszenie prawa skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności tej decyzji. Na poparcie powyższe należy przytoczyć rozważania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 1275/13. W orzeczeniu tym stwierdzono, że nałożenie obowiązków czy przyznanie uprawnień osobie zmarłej decyzją administracyjną kwalifikowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ale jedynie wówczas gdy osoba taka jest bezpośrednim adresatem decyzji (przykładowo nakaz rozbiórki obiektu budowlanego skierowany do osoby nieżyjącej). W innych przypadkach, fakt zgonu danej osoby w postępowaniu administracyjnym powoduje co najwyżej dla jej następców prawnych uprawnienie do żądania wznowienia postępowania z powodu kwalifikowanej wady proceduralnej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Z całą mocą podkreślić należy, co ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, że doręczenie decyzji administracyjnej osobie, która nie żyje, czy umieszczenie jej w wykazie stron postępowania (w tak zwanym "rozdzielniku" do decyzji) nie powoduje, że osoba ta staje się stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Innymi słowy wysłanie przez organ decyzji nieżyjącemu nie oznacza przyznania mu statusu strony postępowania i nie powoduje, jak wywodzi skarżąca, naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Istotnym faktem jest również to, że w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 27 czerwca 2013 r. brała udział M.K.-F. , która po śmierci H.F. jest jedyną właścicielką mieszkania przy ul. [...] w K . To właśnie własność (współwłasność) tego mieszkania legitymowała H.F. jako stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Jeżeli zatem właścicielka przedmiotowego mieszkania brała udział w tym postępowaniu administracyjnym, to brak udziału innych ewentualnych spadkobierców nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Nawet gdyby ci spadkobiercy nabyli własność innych składników majątku H.F. , to ten fakt pozostawałby bez znaczenia dla kręgu stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 27 czerwca 2013 r. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 14 października 2009 r. sygn. akt I OSK 871/08. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę oddalił, za podstawę biorąc art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło