IV SA/Po 988/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-04-13
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, który nie został uznany za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę, może skutecznie domagać się wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu braku udziału w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał swojego statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Status strony w takim postępowaniu jest ściśle określony przez art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który odsyła do pojęcia obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Obszar ten wyznacza się na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Subiektywne odczucie uciążliwości, hałasu czy zacienienia nie stanowi naruszenia interesu prawnego, a jedynie faktycznego, i nie jest wystarczające do uznania kogoś za stronę postępowania. Skoro skarżący nie był stroną, nie mógł skutecznie domagać się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący J. P., właściciel działki sąsiadującej z terenem inwestycji, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że nie brał udziału w postępowaniu i że inwestycja będzie powodować uciążliwości dla jego nieruchomości. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących statusu strony i obszaru oddziaływania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę w całości
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Starosta Średzki decyzją nr[...] , znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce [...] (dalej również: inwestor) pozwolenia na budowę [...].
Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. (wpływ do organu dnia 22 czerwca 2015 r.) J. P. (dalej również: skarżący) powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty [...]. Stwierdził, że teren którego dotyczy wydana decyzja o pozwoleniu na budowę graniczy z działką nr [...], której jest właścicielem i nie zgadza się on z rozstrzygnięciem organu wydającego pozwolenie na budowę, ponieważ powyższa inwestycja będzie powodowała uciążliwości w korzystaniu z jego nieruchomości. Podniósł również, że jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z przedmiotową inwestycją nie brał udziału w postępowaniu, a o decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., dowiedział się w dniu [...] maja 2015 r., kiedy odebrał kserokopię decyzji przekazaną od organu I instancji, w związku z wnioskiem z dnia [...] maja 2015 r. o udzielenie informacji publicznej.
Postanowieniem [...] Starosta [...]na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia 23 kwietnia 2015 r.
Następnie Starosta [...]decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej: p.b.) odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r.
Organ I instancji uznał, że działka, której Skarżący jest właścicielem nie znajduje się w obszarze oddziaływania analizowanego obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b., ponieważ nie jest zlokalizowana w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], a projektowany budynek zlokalizowany jest ok. 85 m od granicy z działką nr [...]. Taka lokalizacja inwestycji nie narusza przepisów § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm. zwanego dalej: rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Zdaniem organu I instancji skarżący nie wykazał interesu prawnego, ani obowiązku który w tym postępowaniu mógłby być naruszony, a wynikałby z odpowiednich przepisów prawa materialnego.
W odwołaniu od decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co od istoty sprawy tj. o uchylenie decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2015 r., ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podniósł, że przedmiotowa inwestycja zmniejsza wartość jego nieruchomości oraz przyczynia się do degradacji bezpośredniego sąsiedztwa i pogorszenia widoku na okolicę, zwiększenia ruchu osób i pojazdów w pobliżu, a tym samym powoduje hałas oraz zanieczyszczenie spalinami, a także dymami pochodzącymi z hali produkcyjnej. Ponadto budynek rzuca cień na część działki nr [...]. W związku z powyższym, zdaniem Skarżącego budowa hali w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkalnej, otoczonej terenami zielonymi, stanowi istotną uciążliwość dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Wielkopolski zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] października 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r.
W ocenie Wojewody skarżący zachował przewidziany w art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Powołując się na treść art. 28 k.p.a. Wojewoda wyjaśnił, że o tym, czy dany podmiot jest stroną konkretnego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Wojewoda zaznaczył, że definicja strony wynikająca z art. 28 k.p.a. została zawężona art. 28 ust. 2 p.b., który przewiduje, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast obszar oddziaływania obiektu został z kolei zdefiniowany w treści art. 3 pkt 20 p.b., przez co należy rozumieć (...) teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Wojewoda stwierdził, że w każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określany w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy materialnego prawa administracyjnego. Dla planowanej inwestycji przepisami tymi są przepisy z zakresu ochrony środowiska oraz warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia.
W ocenie Wojewody analiza planu zagospodarowania oraz projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji prowadzi do wniosku, iż niniejszy obiekt zlokalizowany został z zachowaniem odległości określonych przepisami § 12 ust. 1 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz nie narusza zapisów ostatecznej decyzji Burmistrza [...] ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z powyższym inwestycja nie powoduje negatywnych skutków dla właścicieli sąsiednich nieruchomości
Zdaniem Wojewody skarżący w żaden sposób nie wykazał, iż nastąpiło naruszenie jego interesu prawnego. Nie wskazał żadnego konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego, który ograniczałby w sposób realny i konkretny korzystanie z należącej do niego nieruchomości, pod kątem oddziaływania projektowanego obiektu. Podnoszone przez odwołującego okoliczności nasilenia hałasu, zanieczyszczeń, zapachu spalin oraz obniżenia komfortu życia itp. mogą być uznane jedynie za naruszenie interesu faktycznego.
W ocenie Wojewody organ I instancji prawidłowo ustalił obszar oddziaływania inwestycji, a co za tym idzie krąg stron. Oznacza to zatem, że ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nie dotyczy interesu prawnego ani obowiązku skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. P. zarzucił decyzji Wojewody naruszenie:
- art. 28 ust. 2 p.b. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie przysługuje mu status strony postępowania;
- art. 3 pkt 20 p.b. poprzez przyjęcie, iż działka będąca jego własnością nie znajduje się w obszarze oddziaływania nieruchomości, dla której została wydana przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę;
- art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez nieuwzględnienie dyrektywy wypływającej z tego przepisu, zgodnie z którą obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi powinno się projektować i budować w sposób zapewniający poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., a także o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, iż ustalenie granic obszaru oddziaływania następuje każdorazowo na podstawie indywidualnych cech obiektu budowlanego oraz jego przeznaczenia, a więc następuje na potrzeby każdej konkretnej sprawy. W procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji.
Skarżący zauważył, że ani na etapie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy ani też w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie został uznany za stronę postępowania, a geodezyjne wydzielenie działek przez inwestora wokół planowanej inwestycji odczytuje jako sztuczny zabieg dokonany w celu wykluczenie go z kręgu stron postępowania.
Skarżący podkreślił, że w 2007 r. zakupiłem od gminy [...] działkę pod budowę domu. Decyzja o zakupie motywowana była chęcią budowy domu w spokojnej, zielonej i prestiżowej okolicy oraz zapewnieniami pracowników Urzędu Miejskiego o tym, że cały rejon w pobliżu jego działki przeznaczony będzie na osiedle mieszkaniowe. Tymczasem jak się okazało władze gminy nie tylko nie tylko nie wypełniły złożonych obietnic, ale dodatkowo pozbawiły go jakiejkolwiek możliwości wypowiedzenia się w sprawie i przedstawienia swojego stanowiska. Zaznaczył, że organy uniemożliwiły mu wgląd do dokumentacji projektowej, wobec czego nie był w stanie wskazać konkretnej normy z zakresu przepisów techniczno-budowlanych, jakie narusza z dnia [...] kwietnia 2015 r.
W ocenie skarżącego planowana narusza jego interesy prawne i zmniejsza wartość działki, której jest właścicielem. Budowa hali produkcyjnej przyczynia się do degradacji bezpośredniego sąsiedztwa jego działki. Wydanie pozwolenia na budowę dla hali przyczynia się do pogorszenia wielu czynników występujących na jego nieruchomości takich jak widok na okolicę, ponadto budynek ten rzuca cień na część jego nieruchomości, wiąże się także ze wzmożonym ruchem osób i pojazdów w pobliżu, a tym samym powoduje zwiększony hałas oraz zanieczyszczenie spalinami samochodowymi, a także dymami z hali.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. Skarżący stwierdził, że stosownie do art. 144 k.c. właściciel gruntu powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Jeżeli przyczyną tych zakłóceń miałaby być nieodpowiednia lokalizacja budynku, ochrona właściciela nieruchomości sąsiedniej, polegająca na umożliwieniu mu prawidłowego zabudowania jego działki lub innego jej zagospodarowania, powinna być zapewniona głównie podczas rozstrzygania o pozwoleniu na budowę. Zaznaczył również, że ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i odwrotnie i nie może zamykać się do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie sytuowania obiektów na działce. Zdaniem Skarżącego przy rozpatrywaniu jego interesu w niniejszej sprawie znaczenie mają także same przepisy Konstytucji RP statuujące ochronę własności, w szczególności takie jak art. 21 ust. 1 i 64 Konstytucji.
W piśmie z dnia 8 kwietnia 2016 r. inwestor wniósł o oddalenie skargi podzielając stanowisko zajęte przez Wojewodę Wielkopolskiego. Zaznaczył, że działka skarżącego nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie gruntów objętych inwestycją, a odległość obiektu od działki skarżącego wynosi 85 m, zaś inwestycja stanowi jedynie kontynuacje istniejącej zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały decyzje wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilności opartych na decyzji skutków prawnych. Każda decyzja ostateczna podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia wspomnianej stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych przez adresatów tej decyzji. Z tego też względu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawnych – bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania.
Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Celem postępowania wznowieniowego jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.).
W kontrolowanym przypadku organ I instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowiącego, że w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie przedmiotowego postępowania było zasadne, gdyż bezspornym jest, że skarżący nie brał w nim udziału, a to czy przysługuje mu status strony należało ocenić w toku wznowionego postępowania. Organ I instancji po przeprowadzeniu wznowionego postępowania odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...]
W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparto o przesłankę ujętą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem w takiej sytuacji przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). W razie ustalenia, iż powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.
Powyżej scharakteryzowany etap wznowionego postępowania znajduje swe odbicie w działaniach organów administracji w niniejszej sprawie i nie nasuwa uwag krytycznych.
Wskazany jako podstawa podania o wznowienie postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Tak sformułowana podstawa wznowienia obligowała organy do zbadania w pierwszej kolejności okoliczności odnoszących się do tego, czy wnioskodawca posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Badając tę kwestię organy zasadnie uznały, iż to przepis art. 28 ust. 2 p.b. wskazuje krąg podmiotów posiadających przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.
Dokonując analizy złożonego wniosku organy administracji właściwie uznały, że pochodzi on od nieuprawnionego podmiotu. Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej wykładni art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b. i na tej podstawie trafnie nie stwierdziły przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkować musiało wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś wydane rozstrzygnięcie zawiera należyte uzasadnienie prawne i faktyczne, nie naruszające wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił pogląd organów administracji, że w postępowaniu o pozwoleniu na budowę definicję strony zawiera art. 28 ust. 2 p.b., który to przepis zawęża krąg stron w stosunku do treści art. 28 k.p.a. Przy innym rozumowaniu regulacja z art. 28 ust. 2 p.b. byłaby zbędna. Tymczasem przepis art. 28 ust. 2 p.b. nawiązując do pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 p.b., nakazuje wyznaczenie tego terenu w otoczeniu projektowanego obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Zatem regulacja ta nawiązuje do ograniczeń w zagospodarowaniu, a nie – w użytkowaniu terenu wokół projektowanego obiektu (zob: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Po 385/11, Lex nr 1153095). Innymi słowy, krąg stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę winien być określony na podstawie tych dziedzin prawa administracyjnego, które stosuje organ administracji architektoniczno-budowlanej, oceniając projekt budowlany przed wydaniem decyzji na podstawie art. 35 ust. 1 p.b. O ile zaś z tych przepisów wynika ograniczenie w zagospodarowaniu działek sąsiadujących z terenem inwestycji, wówczas właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) działki sąsiedniej legitymuje się przymiotem strony w pozwoleniu na budowę. Wniosek taki należy też wyprowadzić z treści art. 5 ust. 1 p.b. Zatem dla wykazania przymiotu strony w takim postępowaniu nie jest wystarczające przywołanie norm prawa cywilnego, wyznaczających zakres i ochronę prawa własności, gdyż organy administracji architektoniczno-budowlanej w procesie budowlanym nie stosują art. 144 kodeksu cywilnego, bowiem nie mogą odmówić udzielenia pozwolenia na budowę jedynie z tego powodu, że sporna inwestycja oddziałuje na tereny sąsiednie. Przepis ten nie wprowadza bowiem żadnym ograniczeń w zagospodarowaniu działek, na które w ten sposób inwestycja oddziałuje. (por. A. Ostrowska [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2015, uw. 21 do art. 28, s. 273; por. też wyroki NSA: z 27.11.2012 r., I OSK 1665/12; z 28.04.2009 r., II OSK 12/08 – CBOSA).
Definiując pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, ustawodawca odsyła do przepisów odrębnych wskazując, iż jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia zagospodarowania tego terenu (art. 3 pkt 20 p.b.). Należy podkreślić, że w niniejszym postępowaniu ocenie podlega jedynie oddziaływanie relatywnie niewielkiej inwestycji w postaci budowy 1-kondydnacyjnej hali produkcyjnej o wysokości maksymalnej 6,56 m w miejscu istniejącej zabudowy, która zostanie rozebrana. W tym postępowaniu Sąd nie oceniał oddziaływania innych inwestycji objętych innymi decyzjami o pozwoleniu na budowę.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że pojęcie obszaru oddziaływania obiektu musi być doprecyzowane przy każdej inwestycji na podstawie cech indywidualnych obiektu oraz jego przeznaczenia w odniesieniu do przepisów odrębnych, na podstawie których można ustalić obszar wokół realizowanej inwestycji, który będzie wprowadzał związane z tym obiektem budowlanym ograniczenia zagospodarowania tego terenu (vide: wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2010r., II OSK 1872/09, Lex nr 746836; wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., II OSK 666/09, Palestra 2010, nr 5–6, s. 246–248). Przy czym wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania tego terenu, a w szczególności: przepisy techniczno – budowlane, w tym przeciwpożarowe, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, przepisy prawa miejscowego (vide: wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II OSK 472/10, Lex nr 1080305), czy też przepisy dotyczące własności i innych praw rzeczowych określone w kodeksie cywilnym i innych ustawach (vide: wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2009 r., II OSK 626/08, Lex nr 556248).
Przepis art. 28 ust. 2 p.b. stanowi lex specialis wobec art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przyjęcie, że art. 28 ust. 2 p.b. jest przepisem szczególnym prowadzi do nadania mu wykładni zawężającej. Ponadto nie ulega wątpliwości, że wprowadzenie powyższej szczególnej regulacji do Prawa budowlanego miało na celu zawężenie kręgu podmiotów, które mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne do tych, które mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem (vide: J. Dessoulavy – Sliwiński [w:] Prawo budowlane. Komentarz. pod red. Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H.Beck 2006r. str. 325 – 332, a także wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 637/15 i wyrok WSA w Łodzi sygn. akt II SA/Łd 871/15, publ. CBOSA)
Sąd orzekający w niniejszej sprawie zasadniczo aprobuje stanowisko i argumentację organu odwoławczego zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. W szczególności podziela konkluzję, że samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Nie jest tak, że obszar oddziaływania to teren, w którym można odczuć skutki uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzeniu ograniczeń prawnych. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu są stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę dla tego obiektu (wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. II OSK 338/10).
Zgodzić się trzeba z wnioskiem Wojewody, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, iż nastąpiło naruszenie jego interesu prawnego koncentrując się na próbie wykazania naruszenia jego interesu faktycznego przez sporną inwestycje. Skarżący nie wskazał żadnego konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego, które ograniczałoby w sposób realny i konkretny korzystanie z jego nieruchomości. Nie wykazał, że planowana inwestycja spowoduje prawne ograniczenia w sposobie korzystania jego nieruchomości. Jeżeli inwestycja nie wykazuje żadnej sprzeczności z przepisami prawa, to spowodowane realizacją inwestycji faktyczne dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.). Podnoszone przez odwołującego okoliczności nasilenia hałasu, zanieczyszczeń, spalin oraz obniżenia komfortu życia itp. nie mogą być uznane za naruszenie interesu prawnego, a jedynie faktycznego, ponieważ posadowienie spornego obiektu zrealizowane będzie w odległościach przewidzianych obowiązującymi przepisami, a inwestycja zgodna jest z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2015 r. oraz wymaganiami ochrony środowiska. Zgodzić się też trzeba z Wojewodą, że kwestia ewentualnych immisji nie ma zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a. charakteru sprawy administracyjnej.
W okolicznościach niniejszej sprawy niesporne jest, że nieruchomość należąca do skarżącego nie graniczy z terenem inwestycji. Ponadto brak jest okoliczności, z których można byłoby wyprowadzić wniosek, że pomimo oddalenia nieruchomości skarżącego od terenu inwestycji, projektowana zabudowa będzie oddziaływała na tą nieruchomość, wprowadzając ograniczenia w możliwości jej zagospodarowania, w szczególności w jej zabudowie.
Skarżący domagając się wznowienia postępowania powoływał się wyłącznie na zdarzenia faktyczne w postaci zacienienia, uciążliwości związanych z prowadzoną produkcją i zwiększonym ruchem. Okoliczności te zostały ocenione przez organy w toku prowadzonego postępowania wznowieniowego, a podjęta konkluzja odpowiada prawu. Ponadto nie można uznać, że takie oddziaływanie ogranicza nieruchomość skarżącego w sposobie jej zagospodarowania, w tym zabudowy. Tym samym powoływanie się przez skarżącego na powyższe okoliczności nie może prowadzić do konkluzji, że stanowi to oddziaływanie obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 p.b. W kontekście powyższych ustaleń organów, trzeba podzielić ich stwierdzenie, iż nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu objętego kwestionowanym pozwoleniem na budowę.
Pozbawione relewancji prawnej w niniejszej sprawie są też okoliczności związane ze złożonymi – jak twierdzi Skarżący – przez pracowników Urzędu Miasta zapewnieniami, iż teren wokół zakupionej przez Skarżącego działki przeznaczony będzie na osiedle mieszkaniowe. Kwestie te nie podlegają kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Jeśli natomiast chodzi o kwestię ustalenia sposobu zagospodarowania działek sąsiednich, to wyjaśnić trzeba, że te ustalenia podejmowane były w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, a organ orzekający w sprawie pozwolenia na budowę związany jest decyzją ustalającą warunki zabudowy.
W konsekwencji, stwierdzić należy, że organy administracji we wznowionym postępowaniu należycie rozważyły i oceniły wszystkie okoliczności faktyczne, podnoszone przez skarżącego i na tej podstawie prawidłowo uznały, że jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, a tym samym brak jest podstaw do przyznania mu statusu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b. Skoro zaś wznowienie postępowania możliwe jest jedynie na żądanie strony, brak tego przymiotu oznaczał, że nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkować musiało wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej przewidzianej w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
W tym zakresie argumentacja Sądu w niniejszym składzie jest co do istoty zbieżna z argumentacją o braku interesu prawnego skarżącego w pokrewnych postępowaniach administracyjnych przedstawioną przez tutejszy Sąd w sprawach rozstrzygniętych wyrokami: z 16 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 989/15 (inwestycja [...]), z 3 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 985/15 (inwestycja [...] i z 24 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 986/15 (inwestycja [...]).
Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło