III SAB/Wa 17/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, , po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w sprawie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za czerwiec i sierpień 2015 r. postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Skarżący – K.K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "K. " w dniu 24 lipca 2015 r. złożył deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za czerwiec 2015 r., w której nadwyżkę podatku w wysokości 378.552 zł zadysponowano do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. pismem z dnia 30 listopada 2015 r. postanowił przedłużyć terminy wypłat zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wynikających z deklaracji VAT-7 za czerwiec i sierpień 2015 r. do czasu zakończenia kontroli podatkowej. Pismem z dnia 1 marca 2016 r. Skarżący wniósł za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w zakresie wywiązywania się przez podatnika z obowiązujących przepisów w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i sierpień 2015 r., a w efekcie przewlekłe postępowanie w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec i sierpień 2015 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów: - art. 120, art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej jako O.p.) w związku z art. 87 § 1 i § 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 dalej jako "u.p.t.u."), przez niezasadne przedłużanie terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym za czerwiec i sierpień 2015 r. wobec niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie, - art. 121 § 1 O.p. przez prowadzenie kontroli podatkowej za czerwiec i sierpień 2015r. z naruszeniem art. art. 122 w związku z art. 187 § 1, art. 284b O.p., przez zbieranie materiału dowodowego, który jest zbędny do prowadzonego postępowania, z naruszeniem zasady działania bez zbędnej zwłoki, uzależniając zwrot podatku VAT od zakończenia kontroli podatkowej za powyższe miesiące. W konsekwencji wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, wyznaczenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w N. ostatecznego terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc czerwiec i sierpień 2015 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Następnie pismem z dnia 23 marca 2016 r. Skarżący wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w W. ponaglenie na działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z uwagi na brak zwrotu nadwyżki podatku VAT za czerwiec, sierpień i wrzesień 2015 r. W dniu 1 kwietnia 2016 r. przedmiotowe ponaglenie zostało przesłane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w N. celem ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w piśmie i przedstawienia szczegółowych wyjaśnień w terminie do dnia 7 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei na mocy art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organu polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej wyczerpaniem środków zaskarżenia jest w rozumieniu wskazanego przepisu, wniesienie ponaglenia w trybie art. 141 § 1 O.p. Instytucja ta służy do zwalczania zarówno bezczynności organów podatkowych, ja też przewlekłości ich działania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2015 r., I SAB/GD 3/15, dostępny na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy organem takim w odniesieniu do Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. jest Dyrektor Izby Skarbowej w W. . Na podstawie art. 141 § 2 O.p., organ ten, uznając ponaglenie za uzasadnione, winien wyznaczyć dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządzić wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podjąć środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc powyższego wyjaśnienia do okoliczności faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli stwierdzić należy, że z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący wniósł ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. na niezałatwienie sprawy przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. we właściwym terminie. Za ponaglenie wniesione w terminie nie można uznać pisma Skarżącego z dnia 23 marca 2016 r., które wpłynęło do organu już po wniesieniu skargi (k.2 akt sądowych). Mając na uwadze przytoczone przepisy w doktrynie podkreśla się, że naruszenie przepisów o terminach załatwiania spraw jest podstawą wystąpienia do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Wskazuje się w związku z tym, że ponaglenie wynikające z art. 141 § 1 O.p. jest środkiem zaskarżenia, z którego skorzystanie warunkuje dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego (postanowienie WSA w Łodzi z dnia 16 maja 2006 r., I SAB/Łd 1/06, LEX nr 926485; podobnie zob. wyrok NSA w Łodzi z dnia 17 lutego 2000 r., I SA/Łd 660/98, LEX nr 687481). Jest to środek prawny o szczególnym charakterze, ponieważ nie dotyczy konkretnego rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu podatkowym, tylko jego braku w sytuacji, gdy powinno ono zostać podjęte (por. R.M. Hauser, Komentarz do art. 141 ustawy - Ordynacja podatkowa, LEX wersja elektroniczna – stan prawny 1.06.2015). Zwrócić należy uwagę, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide postanowienie z 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SAB/Gd 8/97, niepubl.; postanowienie z 21 września 2001 r., sygn. akt I SAB 131/00, LEX nr 55763; postanowienie z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1644/12, orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz w doktrynie nie budzi wątpliwości pogląd, że przez "wyczerpanie środków zaskarżenia" należy również rozumieć wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 141 O.p. Przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność organu konieczne jest więc – w świetle art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. - uprzednie (pokreślenie Sądu) złożenie ponaglenia, o którym mowa w art. 141 O.p. W świetle powyższego skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w zakresie weryfikacji zwrotu nadwyżki podatku VAT za czerwiec, sierpień i wrzesień 2015 r., winno zostać poprzedzone uprzednim złożeniem ponaglenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. . Natomiast złożenie ponaglenia po wniesieniu skargi, co miało miejsce w niniejszej sprawie, oznacza, że nie zostały w sprawie wyczerpane środki zaskarżenia, co czyni skargę niedopuszczalną. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. art. 232 §1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.