IV SA/Gl 181/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-06-20
Skład orzekający: Beata Kozicka, Bożena Miliczek – Ciszewska, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły materiał dowodowy w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, w szczególności czy uwzględniły wszystkie wyniki badań medycznych i czy właściwie odniosły się do rozbieżności w tych wynikach?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji uchybiły przepisom postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art. 153 P.p.s.a. Organy nie dokonały należytej oceny kompletności akt administracyjnych, akceptując stanowisko jednostek medycznych, które pominęło część istotnego materiału dowodowego (wyniki badań z Z.). Brak jest również wystarczającego odniesienia się do rozbieżności w wynikach badań i wyjaśnienia pozaślimakowego charakteru niedosłuchu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej w postaci trwałego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Po wieloletnim postępowaniu i kilku orzeczeniach sądów administracyjnych, skarżący nadal kwestionował sposób oceny wyników badań medycznych przez organy, wskazując na rozbieżności i pominięcie wyników badań z jednego z ośrodków. Organy administracji dwukrotnie utrzymywały w mocy decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na niedosłuch pozaślimakowy i niespełniający kryterium ubytku słuchu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącego kwotę 480 złotych (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (dalej "organ pierwszej instancji") orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u A.R. (dalej "strona" lub "skarżący") choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115, dalej: rozporządzenie RM z 2002 r.). W uzasadnieniu wskazał, że z obu kart oceny narażenia zawodowego sporządzonych w dniu [...] i [...], a także z treści pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] wynika, iż skarżący pracował: od [...] do [...] r. w Zakładach A w R. na stanowisku elektromontera, w roku [...] w Przedsiębiorstwie B w G. na stanowisku elektromontera, od [...] do [...] r. w C S.A. "[...]" S.A. w G. na stanowisku elektromontera urządzeń stacyjnych oraz od [...] do [...] r. w Kopalni Węgla Kamiennego D w K. na stanowisku elektromontera pod ziemią i elektryka pod ziemią. W okresie od roku [...] do [...] był narażony na warunki stwarzające ryzyko powstania choroby narządu słuchu o charakterze zawodowym. Organ podkreślił, że okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż choroba taka nie została rozpoznana przez kompetentne jednostki służby zdrowia. W toku przeprowadzonego postępowania, stronę poddano badaniom słuchu w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. (dalej "WOPM PChZ"), który na ich podstawie wydał w dniu [...] orzeczenie nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. (dalej "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu podzielił ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy odwołującego się w szczególności w zakresie oceny warunków istniejących w środowisku jego pracy, a także co do stopnia narażenia zawodowego. Zaakcentował, iż strona została poddana ponownym badaniom specjalistycznym, tym razem w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (dalej "IMPiZŚ"), a z orzeczenia z dnia [...], nr [...] wynika, że stwierdzono u niej obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji pozaślimakowej - podwyższenie progu słuchu wyrażone jako średnia dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHZ wynoszące 30 dB dla ucha prawego i 29 dB dla ucha lewego, które nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, z uwagi na brak charakterystycznych cech klinicznych oraz na niespełnienie określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. kryterium ubytku słuchu wynoszącego co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2008 r. o sygn. akt IV SA/Gl 1162/07 uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku podkreślił uchybienie organu polegające na braku wnikliwej oceny wiarygodności sporządzonych w sprawie orzeczeń lekarskich w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zwrócił uwagę na rozbieżności, jakie istnieją pomiędzy wartościami podwyższenia progu słuchu u strony, ustalonymi w orzeczeniach placówek diagnostycznych obu szczebli (odpowiednio na poziomie 29 dB i 45 dB dla ucha prawego oraz 30 dB i 46,6 dB dla ucha lewego - wynik badania ABR). Zdaniem Sądu, wyrażony przez organ odwoławczy pogląd, iż stwierdzone u skarżącego zmiany chorobowe nie mają charakteru ślimakowego nie znajduje dostatecznego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, bowiem placówki diagnostyczne obu szczebli oparły swoją diagnozę wyłącznie na ogólnikowym sformułowaniu, że wykazały to badania obejmujące audiometrię progową tonalną, audiometrię nadprogową typu SISI i audiometrię impedancyjną oraz badanie słuchowych potencjałów z pnia mózgu ABR, a także próby lokalizacyjne. W obu orzeczeniach nie wyjaśniono, dlaczego wyniki wszystkich wskazanych badań świadczyć mają o pozaślimakowym typie schorzenia. Nie podano również, jakie dane ustalone w wyniku wspomnianych badań pozwalają na zróżnicowanie ślimakowego i pozaślimakowego charakteru niedosłuchu oraz nie uzasadniono, które z tych danych zdecydowały o tym, że obraz kliniczny istniejących u strony dolegliwości pozwala na ich zakwalifikowanie do typu pozaślimakowego. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, niezbędnym będzie uzupełnienie materiału dowodowego, w szczególności zwrócenie się do IMPiZŚ o doprecyzowanie orzeczenia z dnia [...] w zakresie obejmującym kwestie związane z typem oraz wielkością stwierdzonego u strony niedosłuchu oraz wyjaśnienie, dlaczego wyniki przeprowadzonych badań świadczą o pozaślimakowym charakterze tego schorzenia - w związku z tym wskazanie, jakie konkretne dane pozwalają na taką kwalifikację. Niezależnie od powyższego, uznał za konieczne wyjaśnienie okoliczności związanych z faktem, iż w treści pisma z dnia [...] (adresowanego do IMPiZŚ - karta nr 13 akt administracyjnych) użyte zostało nazwisko innej osoby.
Organ odwoławczy rozstrzygnięciem z dnia [...] ponownie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu organ podzielił wcześniej dokonane ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy odwołującego się, w szczególności w zakresie oceny warunków istniejących w środowisku jego pracy i stopnia narażenia zawodowego oraz oparł się na jednoznacznym stanowisku IMPiZŚ wyrażonym w uzupełniającym orzeczeniu lekarskim z dnia [...], nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu. Podkreślił, że lekarze specjaliści po przeprowadzeniu badań audiologicznych (3-krotna audiometria tonalna, 2-krotna audiometria impedancyjna, badanie elektrofizjologiczne ABR, próba SISI i objaw Metza, tj. próby na ślimakową lokalizację niedosłuchu) rozpoznali u niego niedosłuch odbiorczy obustronny bez cech lokalizacji ślimakowej (tzn. bez cech pohałasowego uszkodzenia komórek rzęsatych w narządzie Cortiego w obrębie ucha wewnętrznego) z ubytkami słuchu dla UP-29 dB i UL-31dB. Dodatkowo organ wyjaśnił sprawę omyłkowego użycia nazwiska innej osoby w treści skierowania odwołującego się na badania z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 261/09 uchylił tę decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż organy obu instancji, zarówno prowadząc postępowanie, jak i wydając decyzje stosowały art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.) oraz przepisy wydanego na jego podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. (P 23/07, OTK-A 2008, Nr 5, poz. 82) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy zawierające upoważnienie do wydania tego rozporządzenia, tj. art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tego, zdaniem Sądu, jeśli organ administracji odmawia uznania schorzenia za chorobę zawodową, powołując się na załącznik do niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia, stanowiących podstawę decyzji, zachodzą przesłanki do odmowy zastosowania tych przepisów. Sprawa powinna zostać rozpoznana na podstawie przepisów zgodnych z Konstytucją RP. Odmienne stanowisko byłoby sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego oraz godziłoby w zaufanie obywatela do postępowania organów administracji. Poza tym, jak zauważył, sąd administracyjny uchyla decyzję, jeśli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, a przesłanką taką, zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. jest przypadek, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił stwierdzenia u strony choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w pozycji 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869, dalej "rozporządzenie RM z 2009 r.") W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania oraz podkreślono, iż zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia RM z 2009 r. do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Dotyczy to zwłaszcza wydanych już orzeczeń lekarskich. Podał kolejno, że w trakcie postępowania wyjaśniającego, prowadzonego po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 21 października 2009 r. uzyskano uzupełniające orzeczenie lekarskie, sporządzone przez WOMP PChZ z dnia [...] nr [...] oraz kolejnie uzupełniające orzeczenie lekarskie, wystawione w trybie zaocznym, przez IMPiZŚ z dnia [...] nr [...]. W obu przypadkach lekarze orzecznicy wskazali, że w oparciu o wyniki badań zawarte w dokumentacji medycznej nie stwierdzono u strony obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo — nerwowego wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości arytmetycznych 1, 2 i 3 kHz. Przeprowadzona diagnostyka audiologiczna, obejmująca audiometrię progową tonalną, audiometrię nadprogową typu SISI (obustronnie 0% rozpoznanych krótkich przyrostów natężeń w zakresie badanych częstotliwości), audiometrię impedancyjną oraz badanie słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu ABR, wykazała obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji pozaślimakowej. Średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz określająca podwyższenie progu słuchu w badaniach przeprowadzonych audiometrią progową tonalną ABR jest niepowtarzalna, co świadczy o występowaniu u skarżącego obustronnego niedosłuchu fluktuacyjnego, a nie trwałego. Ponieważ skarżący nie stawił się w wyznaczonym terminie na badania w IMPiZŚ, stąd orzeczenie uzupełniające tej jednostki miało charakter zaoczny. Zostało ono wydane na podstawie analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej, w wyniku której stwierdzono niedosłuch czuciowo-nerwowy obustronnie. Podwyższenie progu słuchu wyrażone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz wynosi UP-30 dB, UL-29 dB. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem niedosłuch nie odpowiadał jednostce chorobowej określonej w pozycji 21 rozporządzenia RM z 2009 r.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] utrzymał kwestionowane rozstrzygnięcie w całości w mocy. W uzasadnieniu w szczególności podkreślono, że uprawnione jednostki medyczne stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu w oparciu o nowy stan prawny ukształtowany rozporządzeniem RM z 2009 r. Zgodnie z uzupełniającym orzeczeniu lekarskim z dnia [...] u strony rozpoznano nietrwały obustronny niedosłuch fluktuacyjny (zmienny, płynny) w granicach dla UP 23-62 dB. dla UL 22-73 dB; natomiast wedle uzupełniającego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] zdiagnozowano niedosłuch czuciowo-nerwowy, z ubytkami słuchu UP-30 dB UL-29 dB, nie spełniającymi wymogów do stwierdzenia choroby zawodowej (kryterium wielkości ubytku słuchu wynosi co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o: 1) uchylenie decyzji organu odwoławczego, 2) uznanie choroby słuchu za chorobę zawodową lub wydanie zalecenia (nakazu sądowego) o skierowanie jej na dodatkowe badania w ośrodku w innym regionie kraju, 3) uznanie okresu pracy zawodowej w Zakładach A R. w okresie od [...] do [...] jako okresu narażenia zawodowego na hałas stwarzający ryzyko uszkodzenia słuchu.
W pierwszej części uzasadnienia skargi skarżący wskazał na ilości wydanych w jego sprawie orzeczeń lekarskich (5), decyzji (5) oraz wyroków przez WSA w Gliwicach (3). Podniósł, iż organy orzecznicze nie wykonują w pełni zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu do wyroku sygn. akt IV SA/GI 1162/07 z dnia 23 kwietnia 2008 r., ponieważ nie ustosunkowały się do różnic występujących w pomiarach poziomu niedosłuchu w badaniu ABR w orzeczeniach oraz do wiarygodności orzeczeń lekarskich. W badaniach wykonanych tą sarną metodą ABR, podaje się wyniki UP-35 dB UL-35 dB, a w innych UP- 45 dB i UL- 46.8 dB. Metodą ABR, jak stwierdził, badania wykonuje się z dokładnością do dziesiątych części decybela. Ponadto, identyczny wynik poziomu niedosłuchu w obu uszach nie zdarza się. W decyzji organu odwoławczego podaje się wybiórczo wyniki tak niskie, że nie spełniają kryteriów choroby zawodowej; natomiast w pierwszym orzeczeniu lekarskim IMPiZŚ z dnia [...] wynosiły one 20 dB do 50 dB, a nawet do 70 dB, co przesądza o patologicznym charakterze schorzenia. Jednocześnie poziom niedosłuchu spełnia kryteria konieczne do rozpoznania choroby zawodowej. Również na to wskazują obiektywne badania potencjałów znad pnia mózgu ABR: UP – 45 dB i UL - 46,6 dB, podawane przez pierwszą jednostkę orzeczniczą. Natomiast druga przyjmuje wynik UP- 35 dB UL-35 dB, co nie jest wiarygodne, bowiem w ocenie specjalistów identyczne wyniki dla obu uszu nie są możliwe. Podobnie w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] lekarze orzecznicy podają tylko najniższe wyniki badań tj. UP-30 dB, UL-29 dB; nie przywołując innych wyników badań, wykonanych w dniach: [...], [...] i [...] świadczących o spełnieniu kryteriów choroby zawodowej: UP- 56 dB, UL- 63 dB oraz UP- 54 dB, UL- 56 dB. Dopiero w orzeczeniu uzupełniającym z dnia [...], wydanym w wyniku odwołania skarżącego wyniki te zostały ujawnione.
Skarżący zwrócił uwagę, iż organ odwoławczy, pomimo uznania przez organy sanepidu w W. jego pracy w Zakładach A w R. za wykonywaną częściowo w warunkach stwarzających ryzyko przewlekłego urazu akustycznego, nie potraktował czasu pracy tam świadczonej jako okresu narażenia zawodowego na hałas, stwarzający ryzyko uszkodzenia słuchu.
W części końcowej skargi wyjaśnił przyczyny, z powodu których nie poddał się kolejnym badaniom w IMPiZŚ. Jak stwierdził, był wielokrotnie badany w tym ośrodku, a powtarzanie badań w nieskończoność w tej samej jednostce uważa za bezcelowe. Poza tym, czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Wniósł o poddanie go badaniom w innym ośrodku w kraju i podał, że obecnym miejscem jego zamieszkania jest W., gdzie przebywa ze względu na konieczność sprawowania opieki nad matką.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu swojej decyzji. Podkreślił w szczególności to, że opinie orzeczników WOMP PChZ oraz IMPiZŚ są spójne i wyczerpujące. Wykluczają zawodową etiologię niedosłuchu, uzasadniając tym samym brak możliwości rozpoznania u strony choroby zawodowej. Wskazał na wyczerpanie dwustopniowego trybu orzeczniczego, przewidzianego przepisami rozporządzenia RM z 2009 r.
W piśmie z dnia [...] skarżący podniósł, iż organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów przedstawionych w skardze; w szczególności w zakresie różnic, jakie występują pomiędzy wynikami badań słuchu przeprowadzonych przez jednostki medyczne oraz ukrywanie tych wyników przez organy orzekające w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący podtrzymał swoje żądania i podniósł zarzut braku obiektywnej i rzetelnej oceny wyników badań słuchu. Jak twierdził, wyniki badań potwierdzające spełnienie kryteriów uznania jego dolegliwości za chorobę zawodową były ukrywane. W szczególności dotyczy to badań przeprowadzonych w IMPiZŚ, przedstawionych w orzeczeniu lekarskim uzupełniającym z dnia [...], tj. wyników badań z dnia [...] ( UP - 56 dB UL - 63 dB), z dnia [...] ( UP-54 dB UL - 56 dB). Dotyczy to również ukrywania wyników badań wykonanych w dniu [...] w niezależnej jednostce - Szpital Specjalistyczny w Z., pracowni audiometrycznej (UP - 45 dB, UL- 46,6 dB).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 541/12 oddalił skargę. W motywach rozstrzygnięcia opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie na materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej. Ponieważ postępowanie administracyjne toczyło się od [...] r. i doszło do zmiany stanu prawnego Sąd, powołując się treść § 11 rozporządzenia RM z 2009 r., dokonał oceny czynności dowodowych przeprowadzonych w rozpatrywanej sprawie przed 3 lipca 2009 r. (data wejścia w życie rozporządzenia) i uznał je za wiążące. Dokonał też porównania charakterystyki jednostki chorobowej - przed i po zmianie stanu prawnego – i stwierdził, że różnica polega jedynie na dodaniu nowego typu ubytku słuchu (czuciowo – nerwowego). Wskazał, że we wszystkich orzeczeniach lekarskich wydanych w sprawie nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, mimo istnienia narażenia zawodowego. U skarżącego stwierdzono niedosłuch odbiorczy typu "pozaślimakowego". W orzeczeniu uzupełniającym z dnia [...], na podstawie wyników badań przeprowadzonych przy zastosowaniu audiometrii progowej tonalnej, oraz ABR (UP – 47 dB, 25 dB, 62 dB, 23 dB i ABR 45 dB; UL – 50 dB, 27 dB, 73 dB, 22 dB i ABR 46,6 dB) stwierdzono, iż świadczą one o występowaniu obustronnego niedosłuchu fluktuacyjnego (nie trwałego). Sąd ocenił, iż organy wypełniły zalecenia sformułowane w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r. co do konieczności wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy wartościami podwyższenia progu słuchu, ustalonymi w orzeczeniach placówek diagnostycznych obu szczebli i konieczności wyjaśnienia kwestii pozaślimakowego charakteru niedosłuchu - ze względu na zarzucony ówcześnie brak dostatecznego oparcia tej tezy w zgromadzonym materiale dowodowym.
W skardze kasacyjnej profesjonalny pełnomocnik strony wskazał, iż wyrok kontestuje w całości z powodu naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy - polegającego na nieuwzględnieniu przez Sąd zarzutu, że organy obu instancji naruszyły normy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a."), poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w sprawie do przeprowadzenia dowodu przez wydanie uzupełniającej opinii przez WOMP i IMPiZŚ i pominięcie całkowicie przez organy i Sąd opinii oraz wyników z Z., co stanowi naruszenie również art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Nadto skarżący kasacyjnie wskazał na naruszenie art. 106 § 3 i 5 oraz art. 113 § 1 P.p.s.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z wyników i badań przeprowadzonych w Z. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa.
W uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg postępowania akcentując, że żaden z organów administracji nie odniósł się w decyzjach do wyników badań przeprowadzonych na zlecenie WOMP w Szpitalu Specjalistycznym w Z. Wyniki tych badań są korzystne dla skarżącego i na ich podstawie należałoby stwierdzić u niego chorobę zawodową. Skarżący nie jest w stanie przedłożyć wyników tych badań, zna tylko ich treść albowiem wyniki te nigdy nie zostały mu udostępnione mimo, iż jego zdaniem stanowią jego własność. Z tego powodu skarżący żądał przeprowadzenia dowodu, a Sąd I instancji wbrew zgłoszonym wnioskom, pominął ten dowód dopuszczając się tym samym naruszenia art. 106 P.p.s.a. Organy administracji – wbrew zaleceniom Sądu sformułowanym w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r. – przeprowadziły postępowanie dowodowe z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. ograniczając postępowanie dowodowe tylko do opinii uzupełniających lekarzy z S. i nie wyjaśniając sprzeczności pomiędzy wynikami badań tych lekarzy z badaniami przeprowadzonymi w Z. - na lepszym sprzęcie medycznym i w lepszych warunkach.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 653/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że aby za zasadny uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną winien był wykazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku pominął ocenę prawną wyrażoną we wcześniej wydanym w sprawie prawomocnym wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność taka miała miejsce w niniejszej sprawie, albowiem pełnomocnik zwrócił uwagę na to, że Sąd I instancji orzekając w sprawie nie uwzględnił zarzutu skargi, iż organy obu instancji ograniczyły postępowanie dowodowe do pozyskania uzupełniającej opinii lekarskiej, a pominęły podnoszony przez skarżącego argument związany z koniecznością uwzględnienia badań przeprowadzonych w klinice w Z. NSA akcentował okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 roku, sygn. akt: IV SA/Gl 1162/07 wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne będzie uzupełnienie materiału dowodowego. Organy administracji ponownie prowadząc postępowanie przeprowadziły nowe dowody. Wobec tego analizując treść zakwestionowanego w sprawie wyroku z dnia 14 października 2013 roku NSA dostrzegł, iż Sądowi I instancji umknęła konieczność wyjaśnienia podnoszonego w skardze zarzutu kompletności akt administracyjnych, czym Sąd ten naruszył przepis art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - co przemawia za koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego kontestowanego w skardze kasacyjnej wyroku. NSA podkreślił, że wspomniana okoliczność umknęła uwadze Sądu I instancji, mimo iż mocą prawomocnego wyroku wydanego w sprawie, zobowiązany był do oceny czy organ uzupełnił i ustalił wszystkie istotne w sprawie okoliczności, które mają wpływ na rozstrzygnięcie.
Natomiast jako chybiony, NSA ocenił zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 5 oraz art. 113 § 1 P.p.s.a.
W niniejszym postępowaniu Sąd ponownie rozpoznaje skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...].
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w osobistej skardze strony. Dodatkowo wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wskazał na aktualne miejsce zamieszkania skarżącego, którym jest W., co jego zdaniem determinuje właściwość organu; a w szczególności właściwość jednostki badawczej położonej w obszarze jego właściwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Na mocy art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych i stwierdził, że skarga jest zasadna.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...], mocą której orzeczono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia RM z 2009 r.
Jak wyżej szczegółowo opisano Sąd orzeka w tej sprawie po raz czwarty; w tym przypadku po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzedniego wyroku tutejszego Sądu z dnia 14 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 541/12.
Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 653/14 dokonał wykładni art. 153 P.p.s.a. wskazując, że zgodnie z tym przepisem prawnym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Stwierdził, że przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Podkreślił, że NSA w wyroku z dnia 14 marca 2013 roku, sygn. akt: I GSK 1591/11 (wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że artykuł 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Co więcej, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 roku, sygn. akt: II GSK 2101/11).
Odnosząc sformułowaną wyżej interpretację przepisu do ocenianej sprawy NSA stwierdził, że aby za zasadny uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną winien był wykazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku pominął ocenę prawną wyrażoną we wcześniej wydanym w sprawie prawomocnym wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność taka miała miejsce w analizowanej sprawie, albowiem Sąd I instancji nie uwzględnił zarzutu skargi, iż organy obu instancji ograniczyły postępowanie dowodowe do pozyskania uzupełniającej opinii lekarskiej, a pominęły podnoszony przez skarżącego argument związany z koniecznością uwzględnienia badań przeprowadzonych w klinice w Z. Argumentując w tym zakresie NSA akcentował okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt: IV SA/Gl 1162/07 wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne będzie uzupełnienie materiału dowodowego. NSA stwierdził, że organy administracji ponownie prowadząc postępowanie przeprowadziły nowe dowody, natomiast Sądowi I instancji umknęła konieczność wyjaśnienia podnoszonego w skardze zarzutu kompletności akt administracyjnych, czym Sąd I instancji naruszył przepis art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż nie dokonał oceny czy organ uzupełnił i ustalił wszystkie istotne w sprawie okoliczności, które mają wpływ na rozstrzygnięcie.
Orzekając ponownie w sprawie i zmierzając do wykonania przytoczonych zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie spór dotyczy stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 załącznika do rozporządzenia RM z 2009 r. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, odnosząc się do treści orzeczeń lekarskich stwierdził, że zdiagnozowany u skarżącego niedosłuch nie miał cech klinicznych patologii wymienionej w poz. 21 załącznika do rozporządzenia RM z 2009 r., gdyż nie spełniał kryterium wielkości ubytku słuchu wynoszącego co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Kwestionuje to skarżący wskazując na znaczne rozbieżności w wynikach badań i tendencyjność orzeczeń - w szczególności zaś w tym ostatnim zakresie, pominięcie korzystnych dla niego wyników badań przeprowadzonych w poradni audiometrycznej w Z.
Ponieważ stan faktyczny sprawy, z uwzględnieniem kolejno przeprowadzonych w sprawie dowodów, został przedstawiony w toku wyżej prezentowanego wywodu, Sąd będzie się do tych ustaleń odwoływał w miarę potrzeby, nie powtarzając ich w tym miejscu. Natomiast w zakresie podstaw prawnych rozstrzygnięcia wskazać trzeba, iż Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy).
Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Wywołuje ją praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia RM z 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Oceniając legalność działania administracji Sąd jest obowiązany stwierdzić, czy organ dokonując ustalenia stanu faktycznego sprawy uczynił to w sposób prawidłowy, gdyż jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. NSA nakazał, w ponownie prowadzonym postępowaniu sądowym, dokonanie oceny kompletności akt administracyjnych w kontekście zaleconego - w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt: IV SA/Gl 1162/07 - uzupełnienia materiału dowodowego; które to zalecenie zostało sformułowane w celu dokonania przez organ ustaleń faktycznych sprawy, spełniających wymóg prawidłowości, kompletności i legalności. W szczególności WSA nakazał wyjaśnienie rozbieżności, jakie istnieją pomiędzy wartościami podwyższenia progu słuchu, ustalonymi w orzeczeniach placówek diagnostycznych obu szczebli i wyjaśnienie kwestii pozaślimakowego charakteru niedosłuchu ze względu na brak dostatecznego oparcia tej tezy w zgromadzonym materiale dowodowym (w orzeczeniach lekarskich nie wyjaśniono, dlaczego wyniki wszystkich badań świadczyć mają o pozaślimakowym typie schorzenia). WSA podkreślił też uchybienie organu polegające na braku wnikliwej oceny wiarygodności sporządzonych w sprawie orzeczeń lekarskich w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Sąd stwierdza, że organ zwrócił się o wydanie orzeczenia uzupełniającego w żądanym zakresie, a w orzeczeniu IMPiZŚ z dnia [...] lekarze specjaliści, po przeprowadzeniu badań audiologicznych, rozpoznali u skarżącego niedosłuch odbiorczy obustronny bez cech lokalizacji ślimakowej, co zostało umotywowane z odniesieniem do wyników badań przeprowadzonych w dniach w dniach [...], [...] i [...] oraz [...] (badania kontrolne). Lekarze orzecznicy stwierdzili, że uzyskano wyniki zgodne co do wielkości średniego ubytku słuchu UP-29 dB, UL-31 dB. Również w orzeczeniach późniejszych, wydanych w związku ze zmianą stanu prawnego, a to w orzeczeniu WOMP PChZ z dnia [...] i w orzeczeniu IMPiZŚ z dnia [...] stanowisko jednostek orzeczniczych co do braku podstaw stwierdzenia choroby zawodowej, zostało podtrzymane. W orzeczeniu z dnia [...] eksponowano lokalizację pozaślimakową niedosłuchu i jej charakter fluktuacyjny. Natomiast w orzeczeniu z dnia [...] wskazano na niespełnienie kryterium wielkości ubytku słuchu. Stwierdzono podwyższenie progu słuchu wyrażone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1000, 2000, 3000 Hz wynoszące UP-30 dB, UL-29 dB.
W treści tych orzeczeń wyjaśniono kwestię pozaślimakowego charakteru niedosłuchu oraz rozbieżności pomiędzy wartościami podwyższonego progu słuchu w kolejnych orzeczeniach lekarskich, jednak organ nie dokonał należytej oceny zaoferowanych dowodów mających walor opinii biegłego, w kontekście odniesienia się przez lekarzy specjalistów do całokształtu zebranego w sprawie medycznego materiału dowodowego.
Sąd stwierdza, że tym samym zalecenia wynikające z wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r. zostały zrealizowane w sposób nieprawidłowy. Trzeba bowiem wskazać, że w odwołaniu od decyzji z dnia [...] skarżący zarzucił, że "Nadto w mojej ocenie Inspektor Sanitarny ukrywa wyniki badań ABR z dnia [...] przeprowadzone w niezależnym ośrodku w Z. W żadnej decyzji Inspektorzy Sanitarni nie podają tych wyników badań, bo spełniają one kryteria ustawy i są korzystne dla pacjenta". Odnosząc się do tego zarzutu w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że "jeśli wyniki badań słuchu "niezależnej poradni audiometrycznej w Z.", na które powołuje się Pan A.R. znajdowały się w zebranym medycznym materiale dowodowym, to przy założeniu ich istotności w postępowaniu diagnostycznym znalazły swój wyraz w konkluzji wydanych orzeczeń lekarskich".
Sąd ocenia powyższe twierdzenie organu odwoławczego jako oczywiście gołosłowne. Organ nie miał wiedzy, czy eksponowane przez skarżącego wyniki badań znajdowały się w "medycznym materiale dowodowym" i czy zostały rozpatrzone przez jednostki orzecznicze. Organ nie przeprowadził na tę okoliczność żadnego postępowania wyjaśniającego, a treść orzeczeń lekarskich nie daje podstaw do przyjęcia założenia, że lekarze orzecznicy z tymi wynikami się zapoznali i do nich odnieśli. W żadnym bowiem z wydanych w tej sprawie orzeczeń nie ma jakiegokolwiek odniesienia się do tych wyników badań. Zaznaczyć jeszcze trzeba, że nie jest to dokumentacja medyczna pozyskana przez skarżącego indywidualnie, gdyż skarżący jednoznacznie wykazał, że na "obiektywne badanie słuchu ABR – BERA z oceną audiologiczną" został skierowany w dniu [...] przez Poradnię Chorób Zawodowych w S. Nie było więc żadnych podstaw do pominięcia wyników zleconych badań. Nieodniesienie się do ich treści w toku całej procedury orzecznictwa medycznego wskazuje, że część materiału dowodowego została przez jednostki orzecznicze pominięta, a organ odwoławczy to zaakceptował. Odstąpił od prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i bezkrytycznie oparł się na treści orzeczeń lekarskich, które z nieznanych powodów część medycznych materiałów dowodowych zignorowały. Równocześnie odnosząc się do obowiązku oceny kompletności akt administracyjnych Sąd stwierdza, że przedmiotowych wyników badań nie pomieszczono w aktach sprawy.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Odnosząc zacytowane przepisy do okoliczności sprawy Sąd wskazuje, że obowiązki organu dotyczące zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego dotyczą również materiału dowodowego w postaci orzeczeń medycznych. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że organ inspekcji sanitarnej nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia; co dotyczy zarówno symptomów, jak i przyczyn powstania choroby. Powyższe nie oznacza jednak, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie pozostają poza oceną dowodową organu. Wprost przeciwnie, jest to kluczowy element materiału dowodowego i winien być poddany ocenie dowodowej pod kątem między innymi odniesienia się przez lekarzy specjalistów do wszystkich okoliczności relewantnych prawnie, analizowanych w świetle wiedzy medycznej, w oparciu o posiadane wyniki badań. Jeżeli z wszystkich orzeczeń jednostek orzeczniczych wynika, że pominęły one w analizie część wyników badań, a strona czyni z tego zarzut procesowy, to obowiązkiem organu jest wyjaśnienie tej kwestii. Organ jest obowiązany uzyskać od lekarzy specjalistów stanowisko w zakresie powodów pominięcia, oceny wagi tych wyników dla rozpoznania choroby zawodowej oraz sposobu ich skonfrontowania z innymi wynikami badań medycznych. Powyższe winno zostać umotywowane w sposób pozwalający na ocenę zasadności zajętego stanowiska przez osoby i podmioty nie dysponujące wiedzą specjalistyczną. Orzeczenia lekarskie przy całej ich wadze i istotności dla procesu stwierdzenia choroby zawodowej, nie są bowiem decyzjami administracyjnymi wydanymi w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej – bo takiej kwalifikacji nie przydał im ustawodawca, lecz jedynie materiałem dowodowym, który właściwy organ ocenia w procesie stosowania prawa.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że organ odwoławczy uchybił art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 153 P.p.s.a., ponieważ nie wykonał w pełnym zakresie zaleceń dotyczących należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, sformułowanych w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r. i uchybił ocenie prawnej w tym wyroku pomieszczonej. W tym wyroku Sąd wskazując na szczegółowe aspekty wymagające wyjaśnienia (które zostały wyżej opisane), podkreślił uchybienie organu polegające na braku wnikliwej oceny wiarygodności sporządzonych w sprawie orzeczeń lekarskich w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jak wyżej wskazano, w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organ odwoławczy również tej wadliwości się nie ustrzegł, a zaakceptowane przez organ stanowisko jednostek medycznych dotknięte było pominięciem części medycznego materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy w celu wykonania zaleceń sformułowanych w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r. organ odwoławczy uzyska uzupełniające orzeczenia jednostek orzeczniczych obydwu stopni odnoszące się do wyników badań przeprowadzonych na zlecenie WOMP w Szpitalu Specjalistycznym w Z. w dniu [...], w zakresie wyżej wskazanym. Orzeczenia te podda wnikliwej ocenie w zakresie ich wiarygodności w aspekcie rozpatrzenia przez lekarzy specjalistów całości medycznego materiału dowodowego. Dopiero gdy wynik tej oceny będzie pozytywny i ustalenia stanu faktycznego będą dawały podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia, orzeknie w sprawie; mając jednakże na uwadze konieczność uprzedniego odniesienia się do okresu pracy skarżącego w A w R. w latach [...] w kontekście kwalifikacji tego okresu jako okresu narażenia zawodowego – w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy.
Odnosząc się do podnoszonych w sprawie okoliczności związanych z aktualnie innym miejscem zamieszkania skarżącego Sąd wskazuje, że ocena legalności decyzji w postępowaniu sądowym dotyczy stanu z daty jej wydania. Podniesiona, późniejsza okoliczność nie mogła więc mieć żadnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Kwestia właściwości organu w postępowaniu po uchyleniu zaskarżonej decyzji nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. Na zasadach ogólnych właściwość podlega obligatoryjnemu badaniu przez każdy organ, w każdym postępowaniu i na każdym etapie postępowania; gdyż organy są obowiązane z urzędu do przestrzegania swojej właściwości (art. 16 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy Sąd w punkcie 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, z uwzględnieniem ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło