I SA/Sz 527/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-06-23
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej, pomimo późniejszego uchylenia tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie zażaleniowe w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie staje się bezprzedmiotowe w przypadku uchylenia nieostatecznej decyzji podatkowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co wymagało posiadania informacji o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym w zakresie innych należności pieniężnych oraz uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania. Sąd uznał, że istnienie licznych, niespłaconych należności i prowadzone postępowania egzekucyjne stanowiły wystarczającą podstawę do nadania rygoru.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący kwestionował zasadność nadania rygoru, podnosząc m.in. brak uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania oraz zarzut przedawnienia podatku. W trakcie postępowania przed sądem okazało się, że decyzja podatkowa, której nadano rygor, została uchylona.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oddala skargę.
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia [...] r., określił R. S. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości [...] zł od przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych w dniu 26 maja 2010 r.
2. Następnie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 13 stycznia 2016 r.
Przesłanką nadania przez Organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji nieostatecznej stał się przepis art. 239b § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. –dalej zwanej: "O.p.") ze względu na fakt, że wobec Skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne obejmujące inne należności pieniężne, na rzecz nw. wierzycieli:
- Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. - należność główna [...] zł, odsetki [...] zł, razem [...] zł,
- Z. U. W. - należność główna [...] zł, koszty egzekucyjne [...] zł, razem [...] zł,
- Urzędu Kontroli Skarbowej w S. - należność główna [...] zł, koszty upomnienia [....] zł, razem [...] zł,
- U. R. E. - należność główna [...] zł, odsetki [...] zł, koszty egzekucyjne [...] zł, koszty upomnienia [...] zł, razem [...] zł,
- Gminy K. - należność główna [...] zł, odsetki [...] zł, koszty egzekucyjne [...] zł, koszty upomnienia [...] zł, razem [...] zł,
- Gminy S. - należność główna [...] zł, odsetki [...] zł, koszty egzekucyjne [...] zł, koszty upomnienia [...] zł, razem [...] zł.
Jednocześnie, Organ podatkowy I instancji wskazał, że postępowania egzekucyjne prowadzone na rzecz ww. wierzycieli okazały się bezskuteczne, co wg Organu może być przesłanką uprawdopodabniającą, że zobowiązanie objęte postanowieniem nie zostanie wykonane. Ponadto, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. na bazie posiadanych informacji dotyczących osiągniętego dochodu (poniesionej straty) z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2013 i 2014, wyraził obawę, że Skarżący nie posiada środków pieniężnych wystarczających na uregulowanie ww. należności. Bowiem z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2014 rok wynikał dochód w wysokości [...] zł. W zeznaniu za 2013 r. Skarżący wykazał stratę z prowadzonej, pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł
Wymienione wyżej okoliczności zdaniem Organu I instancji również mogą uprawdopodobniać, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
3. W zażaleniu na to postanowienie podatnik wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania.
4. Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie Organ II instancji stwierdził, że postanowienie Organu I instancji jest prawidłowe, bowiem wydane zostało na właściwie ustalonej przesłance, unormowanej w art. 239b § 1 pkt 1 O.p. z uwagi na uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązań podatkowych.
W ocenie Organu odwoławczego o uzasadnionych obawach dotyczących niewykonania obowiązku podatkowego świadczyć może fakt, iż na podstawie danych będących w posiadaniu Organu podatkowego I instancji o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2014 rok i 2013 rok można przyjąć za prawdopodobne, że Skarżący nie posiada środków pieniężnych wystarczających na uregulowanie ww. należności.
Ponadto, istotne znaczenie dla oceny czy zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 13 stycznia 2016 r. zostanie wykonane miała również wysokość ciążących na podatniku pozostałych zaległości podatkowych. Posiadanie przez Skarżącego znaczących kwot nieuregulowanych należności może również uprawdopodobnić, że kolejne zobowiązanie podatkowe nie zostanie uregulowane.
Mając powyższe na uwadze, Organ odwoławczy podzielił ocenę wykazaną przez Organ I instancji, że znaczne kwoty dochodzonych wobec Skarżącego należności, w porównaniu z deklarowanymi dochodami oraz fakt, że prowadzone postępowania egzekucyjne są bezskuteczne, implikuje uzasadnioną obawę, iż również zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane.
Jednocześnie Organ podkreślił, że na tym etapie postępowania nie jest zasadne badanie czy decyzja z dnia 13 stycznia 2016 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust, 2 i 3 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ewentualne zbadanie niniejszego zarzutu powinno odbyć się w ramach odrębnego postępowania.
Ustosunkowując się do zarzutu Skarżącego jakoby określone decyzją z dnia 13 stycznia 2016 r. zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości [...] zł od przychodu z tytułu odplatanego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych w dniu 26 maja 2010 r. uległo przedawnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, przy powołaniu art. 70 § 6 pkt O.p. oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, że w przedmiotowej sprawie wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie niedopełnienia obowiązku złożenia informacji aktualizacyjnych w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych za 2010 r. w kwocie [...] zł w związku ze sprzedażą nieruchomości przez podatnika i narażenie w ten sposób podatku na uszczuplenie tj. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 kks - nastąpiło 23 października 2015 r. (sygn. akt[...]). Następnie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. w dniu 23 października 2015 r. pismem znak: [...] zawiadomił Skarżącego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązania podatkowego. Zawiadomienie zostało doręczone w dniu 26 października 2015 r. wobec czego zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego decyzją z dnia [...] r. nr [...] nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia.
5. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Skarżący wniósł o jego uchylenie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj:
- art. 239b § 1 pkt 2 w zw. z art. 239b § 2 O.p. poprzez nieuprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane,
- art. 122 oraz 187 § 1 O.p. poprzez brak przeprowadzenia przez organy obu instancji niezbędnych czynności dowodowych mających na celu zbadanie czy sytuacja majątkowa skarżącego daje podstawy do stwierdzenia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane,
- art. 121 § 1 O.p. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku merytorycznych podstaw do tego, przez co doszło do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,
- art. 239b § 2 O.p. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego, pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 i 3 w z w. z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 70 § 1 O.p., co w konsekwencji prowadzić może do wyegzekwowania przez organy podatkowe nienależnego świadczenia wobec wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek upłynięcia terminu przedawnienia przed wydaniem zaskarżonego postanowienia.
W ocenie Skarżącego Organy podatkowe I i II instancji nieprawidłowo przyjęły, że w sprawie zaistniały uzasadnione obawy niewykonania obowiązku podatkowego przez Skarżącego, stąd nie zostały spełnione przesłanki konieczne do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W szczególności wskazał, że nie można uznać za uzasadnione powołanie się przez Organ II instancji na dochody Skarżącego m.in. w 2014 r. jako przyczynę nadania przedmiotowego rygoru. Dochód ten bowiem znacznie przewyższał wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zdaniem Skarżącego, okoliczność ta zatem świadczy o złym nastawieniu organów podatkowych do podatnika.
Zdaniem Skarżącego, zaskarżone postanowienie jest wadliwe ponieważ Organ podatkowy nie przeprowadził również żadnego postępowania dowodowego w celu ustalenia majątku podatnika, z którego mogłaby zostać wyegzekwowana wskazana wyżej należność.
Ponadto Skarżący wskazał, że decyzja z dnia [..] r. nr [...] , której nadano rygor natychmiastowej wykonalności została wydana z naruszeniem prawa materialnego poprzez bezpodstawne przyjęcie, że określone w decyzji zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nie uległo przedawnieniu. Jednocześnie wskazał, że decyzją z dnia 22 kwietnia 2016 r. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Według Skarżącego w sprawie nie miało miejsca także skuteczne zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania karnego-skarbowego, co skutkowałoby zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jego zdaniem skutek w postaci zawieszenia biegu przedawnienia wywołuje łącznie wszczęcie postępowania, którego przedmiotem jest przestępstwo lub wykroczenie skarbowe wiążące się niewykonaniem tego zobowiązania, oraz zawiadomienie podejrzanego podatnika o tym wszczęciu. Wszczęcie postępowania karnego-skarbowego (dochodzenia lub śledztwa) wywołuje skutki prawne i dla przedawnienia zobowiązania podatkowego i dla przedawnienia karalności za przestępstwo. W obu instytucjach prawnych najważniejszą kwestią jest prawidłowe określenie daty, w której następuje wszczęcie postępowania karnego-skarbowego. Wszczęcie postępowania karnego-skarbowego nie następuje zatem z chwilą zredagowania, napisania dokumentu (postanowienia) o wszczęciu dochodzenia, lecz z momentem promulgacji tego dokumentu, a zatem z chwilą przedstawienia podejrzanemu podatnikowi zarzutów.
Zdaniem Skarżącego, skoro zatem w niniejszej sprawie przed upływem biegu terminu przedawnienia miało miejsce tylko i wyłącznie sporządzenie, zredagowanie w dniu 23 października 2015r. postanowienia o wszczęciu postępowania karnego-skarbowego, a nie doszło do uzewnętrznienia tego dokumentu (co jest bezsporne w sprawie), to należy uznać, że nie doszło w tym dniu do wszczęcia postępowania karnego-skarbowego. Zatem sporządzenie w dniu 23 października 2015 r. tego dokumentu nie wywołało ani skutku w postaci przedłużenia karalności czynu określonego w tym dokumencie, ani tym bardziej nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Dodatkowo Strona wskazała, że w przypadku wydawania decyzji, czy też postanowienia po upływie terminu przedawnienia Organ I instancji ma obowiązek wskazania w decyzji okoliczności potwierdzających możliwość wydania tejże decyzji/ postanowienia po upływie tego terminu w postaci wykazania przesłanek jego zawieszenia lub przerwania. Ma to zasadnicze znaczenie, albowiem strona winna te okoliczności poznać. Zdaniem Skarżącego organ nie może tych okoliczności uzupełniać w drodze pisma ustosunkowującego się do zarzutów odwołania. Wobec tego, że w uzasadnieniu postanowienia Organu I instancji nie wskazano tych okoliczności powoduje, że zaskarżone postanowienia organu odwoławczego jest wadliwe.
6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o umorzenie postępowania ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
7. W pierwszej kolejności wskazać należy, że fakt uchylenia decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 13 stycznia 2016 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jest niesporny. Wskazał już na to Dyrektor Izby Skarbowej w S. w odpowiedzi na skargę, wnosząc o umorzenie niniejszego postępowania dotyczącego postanowienia nadaniu rygoru natychmiastowej jak również Skarżący w skardze, ale nie wywodzi z tego, że postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe. Wprost przeciwnie, z treści skargi wynika, że Skarżący uznawał konieczność merytorycznej oceny postanowienia o nadaniu decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, z tym że ta ocena dokonana przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. w postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2016 r. jest, w ocenie Skarżącego, błędna.
8. Należy więc stwierdzić, że nie jest przedmiotem sporu to, iż pomimo uchylenia nieostatecznej decyzji wymiarowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, postępowanie wywołane wniesieniem zażalenia na postanowienie z dnia 15 stycznia 2016 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nie stało się bezprzedmiotowe. Dodatkowo tylko można wskazać, że poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, co do bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego lub też konieczności rozpatrzenia zażalenia, w razie uchylenia nieostatecznej decyzji wymiarowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zmieniały się.
9. Kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie stała się więc zasadność nadania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji tego organu z dnia 13 stycznia 2016 r. określającej Skarżącemu zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości [...] zł od przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych w dniu 26 maja 2010 r.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Zgodnie z treścią art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Analiza powyższych regulacji wskazuje, że nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzależnione od spełnienia łącznie dwóch przesłanek.
Po pierwsze musi zaistnieć jedna z sytuacji określonych w art. 239b § 1 O.p. przy czym użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie przy okazji enumeracji tych czterech okoliczności pozwalających na zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności spójnika "lub", wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę łączną, oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru.
Po drugie, organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w tym przepisie oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, iż podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. Nie daje pewności, a jedynie wiarygodność faktów. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych i umożliwia przyspieszenie postępowania. Różnica pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem nie polega na obniżeniu wiarygodności stwierdzonych faktów, lecz jedynie na odformalizowaniu czynności zmierzających do ich ustalenia, nie wyłączając przy tym stosowania zasady prawdy obiektywnej. A zatem uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, że zachodzi duże prawdopodobieństwo jej zmaterializowania się. Uprawdopodobnienie wiąże się z ustaleniem jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością. Uprawdopodobnienie umożliwia podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie ustaleń reprezentujących niższy niż udowodnienie stopień poznania (por. Prawo dowodowe. Zarys wykładu, pod redakcją R. Kmiecika, Zakamycze 2005, s. 266). W rezultacie, przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane.
10. Treść art. 239b § 1 pkt 1 O.p. jasno wskazuje, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. W posiadaniu organu podatkowego I instancji powinny więc znaleźć się pisemnie potwierdzone informacje, iż wobec strony danego postępowania podatkowego prowadzone jest aktualnie (jest w toku) postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Ustawodawca nie zawęża tu rodzaju prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że chodzi o jakiekolwiek formalnie wszczęte i prowadzone (formalnie niezakończone) postępowanie egzekucyjne (por. wyroki NSA: z dnia 2 lipca 2011 r., I FSK 1044/10; z dnia 8 marca 2012 r., II FSK 1705/10). Przesłanka unormowana w przepisie art. 239b § 1 pkt 1 O.p. opiera się na założeniu, że skoro w zakresie innych wierzytelności (publicznoprawnych lub cywilnoprawnych) zostały wyczerpane wszelkie możliwości doprowadzenia do wykonania tych wierzytelności w sposób dobrowolny, to należy przypuszczać, że strona konsekwentnie i w tym przypadku nie będzie wyrażać woli wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji albo nie będzie w stanie tego zobowiązania wykonać z uwagi na zastosowane środki egzekucyjne.
Podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 2014 r. (sygn. akt II FSK 1910/12) stwierdził, że w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1 i 4 O.p. rozmiar powstałych zaległości podatkowych jest wystarczającą okolicznością uprawdopodabniającą, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Pogląd ten znajduje odzwierciedlenie także w innych orzeczeniach sądowych, np. w wyroku WSA w Łodzi z dnia 7 listopada 2014 r. (sygn. akt III SA/Łd 583/14), w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2014 r. (sygn. akt I SA/Po 923/14). Rozumowanie to opiera się na założeniu, że skoro w przypadku innych należności pieniężnych zostały wyczerpane wszelkie możliwości doprowadzenia do wykonania tych wierzytelności i konieczne było wszczęcie egzekucji administracyjnej, to i w przypadku powstania znacznych zaległości podatkowych należy przypuszczać, że strona nie będzie również w stanie dobrowolnie wykonać zobowiązania wynikającego z decyzji. W takiej sytuacji nie jest konieczne badanie wiarygodności finansowej strony.
11. W rozpatrywanej sprawie ustalono, że wobec Skarżącego prowadzone jest postepowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych na rzecz:
- Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. - należność główna [...] zł, odsetki [...] zł, razem [...] zł,
- Z. U. W. - należność główna [...] zł, koszty egzekucyjne [...] zł, razem [...] zł,
- Urzędu Kontroli Skarbowej w S. - należność główna [...] zł, koszty upomnienia [...] zł, razem [...] zł,
- U. R. E. - należność główna [...] zł, odsetki [...] zł, koszty egzekucyjne [...] zł, koszty upomnienia [...] zł, razem [...] zł,
- Gminy K. - należność główna [...] zł, odsetki [...] zł, koszty egzekucyjne [...] zł, koszty upomnienia [...] zł, razem [...] zł,
- Gminy S. - należność główna [...] zł, odsetki [...] zł, koszty egzekucyjne [...] zł, koszty upomnienia [...] zł, razem [...] zł.
W tej sytuacji należy zgodzić się z Organem odwoławczym, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Skoro bowiem Skarżący nie reguluje dobrowolnie innych należności, to istnieje duże prawdopodobieństwo, iż nie uiści także znacznie wyższych należności wynikających z decyzji podatkowych, w tym ze wskazanej decyzji. W konsekwencji należy uznać, że spełniona została przesłanka nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wymieniona w art. 239b § 1 pkt 1 O.p.
Wszystko to uzasadniało więc obawę, że zobowiązanie wynikające z decyzji mogło nie zostać wykonane. Tym samym za bezzasadne należało uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 239b § 2 O.p.
12. Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia zobowiązania wskazać należy, że z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotny jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. (sygn. akt P 30/11), w którym Trybunał stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1387) w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Podkreślenia wymaga, na co także zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny, że treść ww. normy w zakresie objętym zapytaniem nie uległa zmianie wraz z kolejną nowelizacją wymienionego przepisu, tj. z dniem 30 czerwca 2005 r., która weszła w życie z dniem 1 września 2005 r. (ustawa o zmianie ustawy- Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 143, poz. 1199). Zmiana brzmienia omawianej normy dokonana na mocy wskazanej ustawy stanowiła w istocie jej doprecyzowanie. Nie może zatem budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny cecha niekonstytucyjności odnosi się także do przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu obowiązującym po 1 września 2005 r. Przepis ten został zmieniony z dniem 15 października 2013 r. i obecnie stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Mając na względzie treść wyroku w sprawie o sygn. akt P 30/11 oraz uwagi Trybunału Konstytucyjnego należy przyjąć, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w związku ze wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jedynie wówczas, gdy o postępowaniu tym podatnik został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., tj. w ciągu 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (w niniejszej sprawie do 31 grudnia 2015 r.). W celu rozstrzygnięcia, czy w badanej sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia konieczne jest ustalenie czy strona o fakcie wszczęcia postępowania karno-skarbowego była powiadomiona przed upływem terminu przedawnienia.
13. Wobec powyższego podnieść należy, że w przedmiotowej sprawie prawidłowo Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie do przedawnienia nie doszło z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., bowiem w dniu 23 października 2015 r. wydano postanowienia (znak[...]) o wszczęciu dochodzenia w sprawie niedopełnienia obowiązku złożenia informacji aktualizacyjnych w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych za 2010 r. w kwocie [...] zł w związku ze sprzedażą nieruchomości przez podatnika i narażenie w ten sposób podatku na uszczuplenie tj. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 kks. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. w dniu 23 października 2015 r. pismem znak:[...] , doręczonym w dniu 26 października 2015 r., zawiadomił Skarżącego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązania podatkowego, wobec czego zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego decyzją z dnia 13 stycznia 2016 r. nr [...] nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia. Z uwagi na powyższe zarzut Strony należy uznać za bezzasadny.
14. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 122 i art. 187 § 1 O.p. ponieważ, zdaniem Sądu, Organy orzekające w tej sprawie podjęły niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia.
15. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło