II SA/Lu 327/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na niewykonanie przez Wójta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt III SAB/Lu 13/15 oddala skargę. Sygn. akt II SA/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E W dniu [...] lutego 2016 r. r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła przekazana przez Wójta Gminy skarga P. S. o wymierzenie powyższemu organowi grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku WSA w Lublinie z dnia [...] października 2015 r., sygn. akt III SAB/Lu [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że powołanym wyrokiem Sąd zobowiązał Wójta Gminy do przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości zgodnie z jego wnioskiem. Po uprawomocnieniu się powołanego orzeczenia skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. wezwał zobowiązany organ do jego wykonania. W odpowiedzi na to wezwanie Wójt Gminy w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. stwierdził, że załatwił przedmiotową sprawę wydając postanowienie o odmowie. W ocenie skarżącego z ww. wyroku Sądu wynika jasno, że obowiązkiem Wójta Gminy jest przeprowadzenie rozgraniczenia. Wydając sprzeczne z tymi wskazaniami postanowienie organ – jak stwierdził skarżący – "celowo odwleka narażając go na niegodności i koszty z tym związane". W związku z powyższym skarżący wniósł także, na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), o zasądzenie na jego rzecz od organu odszkodowania, które przynajmniej częściowo pokryje ponoszone koszty. Ponadto zwrócił się o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie w całości z uwagi na fakt wykonania prawomocnego wyroku WSA w Lublinie wydanego w sprawie o sygn. III SAB/Lu [...] poprzez wydanie w dniu [...] stycznia 2016 r. postanowienia nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego na wniosek strony. Jednocześnie organ wyjaśnił, że nie jest w stanie przedłożyć akt przedmiotowej sprawy, albowiem zostały one przesłane w dniu [...] stycznia 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. wraz z zażaleniem skarżącego P. S. na ww. postanowienie. Odnosząc się do argumentów skargi organ stwierdził, iż nie podziela poglądu skarżącego, jakoby postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r. zostało wydane wbrew poglądom przedstawionym w prawomocnym wyroku WSA w Lublinie z dnia [...] października 2015 r. Jednocześnie organ podkreślił, że kwestia legalności tego postanowienia nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, albowiem do jego merytorycznej oceny uprawnione jest aktualnie jedynie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z.. Stwierdzenie niezastosowania się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być natomiast tylko podstawą uchylenia przedmiotowego postanowienia, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną (organ powoła się w tym na postanowienie NSA z dnia 25 maja 2001 r., sygn. akt V SA 354/01, publ. ONSA 2002, nr 3, poz. 117). W ocenie Wójta Gminy nie jest zatem zasadnym wymierzanie grzywny organowi w przedmiotowym postępowaniu, w sytuacji, gdy organ ten, zgodnie z nałożonym na niego obowiązkiem, wydał rozstrzygnięcie w toku rozpoznania wniosku P. S. z dnia [...] lipca 2014 r. W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. Sąd zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. o nadesłanie akt administracyjnych w sprawie zażalenia P. S. na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] Żądane akta ww. Kolegium przekazało Sądowi w dniu [...] marca 2016 r. (data wpływu). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2015 r., sygn. akt III SAB/Lu [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uwzględniając skargę P. S. na bezczynność Wójta Gminy, w pkt I sentencji zobowiązał ten organ do załatwienia w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia wyroku wniosku P. S. z dnia [...] lipca 2014 r. o rozgraniczenie nieruchomości. W rozpoznawanej obecnie skardze P. S. zwrócił się natomiast do Sądu o wymierzenie zobowiązanemu organowi grzywny z tytułu niewykonania powyższego orzeczenia. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6). Na mocy przepisu art. 154 § 7 p.p.s.a. (który wszedł w życie z dniem [...] sierpnia 2015 r.) uwzględniając skargę sąd może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Na wstępie podkreślić wypada, iż warunkiem formalnym złożenia skargi w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność jest - jak wynika z powołanych wyżej regulacji - uprzednie pisemne wezwanie organu do wykonania obowiązku nałożonego owym wyrokiem. Z akt niniejszej sprawy wynika, że warunek ten został przez skarżącego spełniony. Skarżący załączył bowiem do skargi własne pismo z dnia [...] stycznia 2016 r., w którym wystąpił do Wójta Gminy z wezwaniem do wykonania ww. prawomocnego wyroku zapadłego w sprawie III SAB/Lu [...]. P. to jest opatrzone prezentatą organu z datą wpływu na dzień [...] stycznia 2016 r. Zaznaczyć trzeba, że wezwanie to nie było przedwczesne, albowiem zostało złożone już po doręczeniu organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (doręczenie organowi odpisu prawomocnego wyroku miało miejsce w dniu [...] stycznia 2016 r. – k. 24 akt adm.). Przechodząc do merytorycznej oceny skargi podnieść należy, że z dyspozycji powołanego wyżej art. 154 § 3 p.p.s.a. a contrario wywodzi się, iż wykonanie przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność przed wniesieniem skargi w trybie § 1 tego unormowania czyni tę skargę niezasadną. Stan w postaci niewykonania wyroku lub niezałatwienia sprawy po wyroku kasacyjnym bądź stwierdzającym nieważność aktu lub czynności musi istnieć w chwili złożenia skargi do sądu administracyjnego. Środek prawny, jakim jest skarga na niewykonanie wyroku przewidziana w art. 154 § 1 p.p.s.a. ma bowiem głównie charakter dyscyplinujący organ do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie, a w mniejszym stopniu charakter represyjny . Stanowisko, iż sąd administracyjny, oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku, bierze pod uwagę stan istniejący w dacie jej wnoszenia, jest powszechnie aprobowane w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. CH Beck, Warszawa 2011, s.550; T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 4, Warszawa 2011, s. 709; a także wyroki NSA: z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 652/08; z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1390/09 oraz z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1341/11 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na względzie przywołany pogląd orzecznictwa i doktryny, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, stwierdzić należy, że rozpoznawana skarga nie może zostać uwzględniona. Analiza akt niniejszej sprawy nie pozostawia bowiem wątpliwości, że przed wniesieniem przedmiotowej skargi datowanej na dzień [...] lutego 2016 r., Wójt Gminy wykonał zobowiązanie wynikające z pkt I wyroku z dnia [...] października 2015 r., sygn. akt II SAB/Lu [...], tj. rozpatrzył wniosek P. S. z dnia [...] lipca 2014 r. w ten sposób, że w dniu [...] stycznia 2016 r. wydał postanowienie nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości oznaczonej numerami geodezyjnymi 696, 698 i [...], położonej w miejscowości B. D., obręb B. D., gmina B., stanowiącej własność P. S., dla której w Sądzie Rejonowym w J. L. W. Ksiąg Wieczystych urządzona jest księga wieczysta nr [...], z nieruchomością oznaczoną w rejestrze gruntów i budynków jako droga gminna nr [...], położona w obrębie ewidencyjnym B. Drugi, jednostka ewidencyjna B. , o powierzchni 0.09 ha. Należy zgodzić się z argumentacją odpowiedzi na skargę, że w kontekście oceny, czy organ wykonał obowiązek wynikający z wyroku z dnia [...] października 2015 r., bez znaczenia pozostaje prawidłowość podjętego w dniu [...] stycznia 2016 r. postanowienia. Kontrola tego rozstrzygnięcia była bowiem dopuszczalna wyłącznie w drodze postępowania instancyjnego i ewentualnie w dalszej kolejności w drodze skargi do sądu administracyjnego. W orzecznictwie utrwalone jest w tym zakresie stanowisko, że zarzut niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność nie może zostać uwzględniony jeśli organ, po otrzymaniu akt sprawy, wydał w sprawie rozstrzygnięcie, nawet jeśli uczynił to wbrew ocenie prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu. Niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być bowiem podstawą jedynie uchylenia rozstrzygnięcia (co też w przypadku postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2016 r. - jak wynika z akt sprawy - istotnie miało miejsce podczas kontroli instancyjnej, albowiem po rozpatrzeniu zażalenia P. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] uchyliło ww. postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia – k. 12-15 akt adm. II inst.), nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt OSK 426/05, LEX nr 198147; wyrok NSA z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 426/05, LEX nr 198147; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 224/10, LEX nr 760227). W świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, że wydając postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r. o odmowie wszczęcia postepowania, Wójt Gminy wykonał obowiązek nałożony wyrokiem WSA w Lublinie zapadłym w sprawie II SAB/Lu [...]. Przesądza o tym sam fakt wydania owego postanowienia, zaś do odmiennych wniosków nie może prowadzić jego wadliwość stwierdzona w postępowaniu zażaleniowym. Biorąc zaś pod uwagę, że postanowienie to zostało wydane przed złożeniem w niniejszej sprawie skargi o wymierzenie organowi grzywny, przy rozpoznaniu tej skargi bez znaczenia pozostaje również kwestia zachowania przez organ dwumiesięcznego terminu zakreślonego przez sąd w powyższym wyroku (aczkolwiek stwierdzić ubocznie wypada, że termin ten został zachowany). Ponownie podkreślić bowiem należy, że uwzględnienie skargi złożonej w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. uzasadnione jest jedynie w sytuacji, gdy stan w postaci niewykonania wyroku istniał w chwili złożenia skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała natomiast miejsca. Z tych względów Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.