II SA/Kr 540/16
WyrokWSA w Krakowie2016-07-08
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Aldona Gąsecka-Duda, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, umarzając postępowanie w sprawie robót budowlanych, może powołać się na decyzję organu administracji architektoniczno-budowlanej zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę, która została następnie uchylona?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może bezrefleksyjnie powoływać się na decyzję organu administracji architektoniczno-budowlanej, która została następnie uchylona, jako podstawę do umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji lub zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia kwestii związanych z pozwoleniem na użytkowanie obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) umarzającą postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonywanych przez A. S.A. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na brak robót budowlanych po dacie uchylenia pozwolenia na budowę. WINB uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, powołując się na późniejszą decyzję Prezydenta Miasta K. zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę. WSA w Krakowie, po uchyleniach wyroków przez NSA, uznał skargę za zasadną, uchylając decyzję WINB.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2016 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lutego 2010 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej C. S. kwotę 757,00 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 29 kwietnia 2009 r. (znak: [...]), na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 kpa w związku z art. 50 ust. 1 Prawa budowanego umorzył postępowanie wszczęte na wniosek C.S . z dnia 13 stycznia 2009r. dotyczący "przeprowadzenia wizji lokalnej i wydania decyzji nakazującej rozbiórkę" robót budowlanych wykonywanych w budynku przy ul. [...] w K. przez inwestora –A. S.A.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że prowadzone z ww. wniosku postępowanie dotyczy robót wykonywanych po dniu 26 listopada 2008 r., tj. po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lipca 2008r., sygn. akt II SA/Kr 484/07, którym uchylono decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 29 czerwca 2006 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. Spółka z o.o. w B. pozwolenia na budowę na nieruchomości przy ul. [...] obiektu budowlanego. W tym zakresie PINB ustalił, że po wskazanej dacie, poza robotami zabezpieczającymi, nie były prowadzone żadne inne roboty budowlane i z tego powodu uznał, że brak podstaw do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z uwagi na powyższe postępowanie uznano za bezprzedmiotowe i orzeczono o jego umorzeniu.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła C.S. , zarzucając jej naruszenie art. 6, art. 7 i art. 77, i art. 105 kpa. Odwołująca domagała się zmiany decyzji. Wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał prace już w styczniu 2008 r., a następnie rozstrzygnięcie tej treści zawarł w wyroku z dnia 16 lipca 2008 r., a zatem wszystkie prace wykonane od stycznia 2008 r. miały charakter samowoli budowlanej.
Decyzją z dnia 22 lutego 2010 r. (znak: [...] ), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w odniesieniu do realizowanej przez A. S.A. inwestycji tj. budynku mieszkalno-usługowego wielorodzinnego z garażem i instalacjami wewnętrznymi: elektryczną wod.-kan., c. o., węzłem cieplnym, wentylacją mechaniczną oraz wjazdem i przebudową chodnika, wszczął i prowadzi jednocześnie 4 odrębne postępowania pod sygnaturami:
- [...] - z wniosku C.S. , dotyczące realizacji robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia - w sprawie tej została wydana decyzja PINB z 11 stycznia 2008r, znak j.w., umarzająca postępowanie, uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 lipca 2008 r., (znak: [...] ), która to decyzja Wojewódzkiego Inspektora została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zatem przed tym organem toczy się postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pod sygnaturą [...] ;
-[...] - w sprawie badania zgodności wykonywanych prac budowlanych na terenie posesji przy ul. [...] z decyzją Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę - w sprawie tej została wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 lutego 2009 r., znak j.w., umarzająca postępowanie; przy czym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję Powiatowego Inspektora,
- [...] - z wniosku C.S. , w sprawie robót budowlanych przy ul. [...] w K. , prowadzonych przez inwestora: A. S.A. z siedzibą w B. , pomimo postanowienia Sądu Administracyjnego w Krakowie o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę - w sprawie tej została wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 lutego 2009 r., znak j.w., umarzająca postępowanie; [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 16 lipca 2009 r., (znak:[...] ) uchylił ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego;
- [...] - w sprawie z wniosku C.S. o "przeprowadzenie wizji lokalnej i wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę" robót wykonywanych w budynku przy ul. [...] w K. - w sprawie tej została wydana skarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 kwietnia 2009 r., znak j.w., umarzająca postępowanie.
W ocenie WINB, kolejne wnioski stron, w których informowano o nieprawidłowościach w realizacji budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. wpływały do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w toku nie zakończonego decyzją ostateczną postępowania prowadzonego pod sygnaturą [...] . Organ I instancji wszczynał kolejne postępowania "z wniosku strony", nie analizując zasadności włączenia ich do toczącego się już postępowania znak: [...] , zgodnie z treścią 234 kpa. Nadto kolejne postępowania były podejmowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w związku z badaniem wystąpienia kolejnych przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 Prawa budowlanego, co wynika z treści wydanych w toku postępowań zawiadomień. Z treści art. 51 ustawy Prawo budowlane wynika, że w wyniku przeprowadzonego postępowania naprawczego, a przy takim samym stanie faktycznym obiektu można wydać tylko jedną z decyzji określonych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Zakończenie postępowania naprawczego, prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego oznacza bowiem, że obiekt został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy stwierdził, że zakres robót zabezpieczających określony w tym postanowieniu może stanowić kontynuację robót zgodnie z pierwotnym projektem budowlanym. Zarzuty odwołującej się organ uznał zatem za uzasadnione, gdyż w dniu wydania zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego istniały podstawy do podjęcia działań przez organy nadzoru budowlanego, tym samym postępowanie w sprawie realizacji przedmiotowego budynku nie było bezprzedmiotowe.
Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że w dniu wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie, zmianie uległ stan faktyczny sprawy uzasadniający umorzenie postępowania. Wskazał mianowicie, że po wyroku WSA w Krakowie z 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 484/07 (którym uchylono decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 29 czerwca 2006 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. Spółka z o.o. w B. pozwolenia na budowę), Prezydent Miasta K. decyzją z 15 maja 2009 r. umorzył postępowanie w zakresie wykonanych robót budowlanych (tzn. zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z 29.06.2006r. ww. budynku mieszkalno-usługowego) oraz zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę w zakresie budowy instalacji wewnętrznych: elektrycznych, wod-kan., c.o., wentylacji mechanicznej garażu podziemnego, węzła cieplnego - wymiennikowi oraz wykonania robót wykończeniowych zewnętrznych i wewnętrznych w zrealizowanym obiekcie budowlanym. Decyzja ta została utrzymana w mocy rozstrzygnięciem Wojewody [...] z 9 września 2009 r., (znak: [...] ). Zdaniem MWINB, wobec wydania tej decyzji, w aktualnym stanie prawnym brak jest przesłanek do prowadzenia postępowania w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.
W świetle powyższego, uznano, że nie można badać legalności robót budowlanych wykonanych po wstrzymaniu przez WSA postanowieniem z dnia 28.01.2008r. decyzji o pozwoleniu na budowę wobec zapadłego w sprawie ww. rozstrzygnięcia Wojewody z 9 września 2009r., bowiem w ocenie organu odwoławczego, inwestor posiada uprawnienie do zakończenia realizacji inwestycji.
Skargę na wyżej opisaną decyzję WINB wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie C.S. . Zakwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez niepodjęcie wszystkich czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez bezpodstawne umorzenie postępowania przed organem I instancji, art.107 § 3 k.p.a. przez brak analizy w uzasadnieniu decyzji całości materiału dowodowego, a także błędną ocenę materiału dowodowego i naruszenie prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 8 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 585/10 oddalił skargę. Rozstrzygnięcie to zostało następnie uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2401/10, a sprawa przekazana Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Sąd odwoławczy stwierdził, że nie budzi wątpliwości, że decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Celem decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest legalizowanie już zrealizowanej inwestycji, ani też dokonanie oceny już wykonanych robót. W takim stanie faktycznym, co do zasady, inwestor już po wstrzymaniu wykonania postanowieniem Sądu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie powinien prowadzić dalszych robót budowlanych. Budowa obiektu budowlanego rozpoczęta na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i kontynuowana po wstrzymaniu wykonania tej decyzji oraz następnie jej uchyleniu jest przypadkiem prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Rozpoczęcie albo wznowienie robót budowlanych w przypadku uchylenia pozwolenia na budowę może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej na zasadach ogólnych, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, w przypadku przerwania prowadzonej już budowy. Pozwolenie na wznowienie robót budowlanych wydaje na podstawie art. 51 ust. 4a Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego. Nadto NSA stwierdził, że nie znajduje żadnego oparcia w stanie faktycznym sprawy stanowisko, że pozwolenie na budowę z 15 maja 2009 r. dotyczyło także pozwolenia na wykonanie robót budowlanych wykonywanych przed tym dniem. Rzeczą Sądu I instancji było zweryfikowanie, czy prawidłowo MWINB uznał za bezprzedmiotowe postępowanie tylko z tego względu, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał pozwolenie na budowę, które uprawniało inwestora do kontynuacji robót budowlanych, co nie oznacza, że przesądzało o legalności dotychczas wykonanych robót.
Nadto Sąd odwoławczy zwrócił uwagę, że organy nadzoru budowlanego, stosownie do art. 84a ust. 2 Prawa budowlanego badają prawidłowość postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień. Dlatego też przez pryzmat tej regulacji konieczna jest ocena zasadności umorzenia postępowania w sprawie, w której, co nie ulega wątpliwości doszło do wyeliminowania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co z kolei czyni istotną kwestię, czy zachodziła konieczność uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i który organ – architektoniczno-budowlany, czy nadzoru budowlanego - winien taką decyzję wydać.
Ponownie rozpoznając sprawę ze skargi C.S na decyzję MWINB z 22 lutego 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 marca 2014r., sygn. akt II SA/Kr 165/14 orzekł o oddaleniu skargi, akceptując stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą, Sąd odwoławczy wyrokiem z dnia 25 lutego 2016r., sygn. akt II OSK 1908/14, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie.
W uzasadnieniu wskazano, że Sąd I instancji na zasadzie art. 190 p.p.s.a. związany był dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 28 lutego 2012r., II OSK 2401/10 wykładnią przepisów prawa budowlanego.
Sąd II instancji zwrócił uwagę, że już poprzednio orzekając wyraźnie wskazał, iż w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę zostaje uchylona przez sąd administracyjny, który wcześniej wstrzymał roboty budowlane, a inwestor mimo to w dalszym ciągu prowadził roboty budowlane, zastosowanie ma art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). NSA przyjął też, że rozpoczęcie albo wznowienie robót budowlanych w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej na zasadach ogólnych, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, w przypadku przerwania prowadzonej już budowy. Pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, według NSA, wydaje przy tym organ nadzoru budowlanego.
Sąd odwoławczy orzekający po raz drugi zajął takie stanowisko, mimo że dostrzegł, iż w sprawie została wydana decyzja przez organ administracji architektoniczno-budowlanej o umorzeniu postępowania w odniesieniu do już wykonanych robót budowlanych i pozwoleniu na dokończenie robót budowlanych (decyzja z 15 maja 2009 r.). Oznacza to, że uznał, iż nawet w takim przypadku decyzję powinien wydać organ nadzoru budowlanego. NSA wskazał przy tym na art. 84a ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że organy nadzoru budowlanego badają prawidłowość postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień, co należy rozumieć jako wskazanie na potrzebę podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego działań zmierzających do poddania decyzji z 15 maja 2009 r. kontroli, np. w trybie art. 84b ust. 3 Prawa budowlanego. Zdaniem obecnie orzekającego składu NSA, w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 28 lutego 2012r. zostało wyraźnie wskazane, że zasadność umorzenia należało ocenić przez pryzmat art. 84a ust. 2 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu II instancji, WSA w Krakowie tak sformułowanego wskazania, co do dalszego postępowania, wynikającego z przyjętej wykładni prawa, nie zrealizował. Sąd I instancji stwierdził wprawdzie, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione na podstawie art. 84a Prawa budowlanego do bezpośredniego ingerowania w decyzje wydane przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, jednakże nie wyjaśnił, czy podjęto działania zmierzające do zastosowania art. 84b ust. 3 Prawa budowlanego. Według NSA, jest bowiem oczywiste, że organy nadzoru budowlanego nie mogą bezpośrednio ingerować w decyzje organów administracji architektoniczno-budowlanych, co nie zmienia tego, że zgodnie z art. 84b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mógł zażądać wszczęcia przez właściwy organ postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydent Miasta K. z 15 maja 2009 r. Tej okoliczności Sąd pierwszej instancji przy ocenie zaskarżonej przed nim decyzji nie miał na uwadze.
Według wskazań Sądu II instancji co do ponownego rozpoznania sprawy przez WSA w Krakowie, zalecono uwzględnić pozostałe sprawy, wszczęte na skutek podań skarżącej. W szczególności Sąd odwoławczy zalecił rozstrzygnąć, czy uznanie przez organ nadzoru, że każde z podań wszczyna odrębne postępowanie było zasadne, czy też, że organ nadzoru budowlanego powinien prowadzić jedno postępowanie, zaś kolejne pisma uznawać za informację o kolejnych naruszeniach prawa, które powinny zostać ocenione w końcowym rozstrzygnięciu. Sąd pierwszej instancji powinien też uwzględnić okoliczności, które miały miejsce po wydaniu zaskarżonych przed nim decyzji, w szczególności fakt wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w celu sformułowania ewentualnych wskazań co do dalszego postępowania.
Rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 P.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy jednak podkreślić, iż jak wynika z przedstawionej powyżej historii dotychczasowego przebiegu postępowania w niniejszej sprawie WSA w Krakowie na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroków tut. Sądu: z dnia 8 lipca 2010r. sygn. akt II SA/Kr 585/10 oraz z dnia 7 marca 2014r., sygn. akt II SA/Kr 165/14 zobowiązany był do dokonania ponownej oceny zasadności wywiedzionej skargi.
Skarga C.S. okazała się zasadna i jako taka zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. narusza prawo w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia.
W myśl art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej.
Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Natomiast wojewódzki sąd administracyjny ponownie rozpatrujący sprawę nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego, bowiem ocena stanu faktycznego nie jest wykładnią prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2012r. sygn. akt. I SA/Wr 706/12 – powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: cbois.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 967/12).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja MWINB z dnia 22 lutego 2010r. uchylająca decyzję PINB w całości i orzekająca o umorzeniu postępowania przed organem I instancji.
Zadaniem organu administracyjnego było zbadanie legalności robót budowlanych dot. budynku przy ul.[...] w K. , prowadzonych w okresie od daty prawomocności wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 lipca 2008r., II SA/Kr 484/07 uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji, czyli od dnia 26 listopada 2008r.
Organ II instancji rozstrzygnięcie o bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego z wniosku C.S. (czyli w zakresie legalności robót prowadzonych po dniu 26.11.2008r.) uzasadnił faktem wydania przez Prezydenta Miasta K. decyzji z 15 maja 2009r. (umarzającej postępowanie w zakresie zrealizowanego budynku oraz orzekającej m.in. o pozwoleniu na budowę). Organ odwoławczy błędnie uznał, że w tych okolicznościach sprawy brak było przesłanek do prowadzenia postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy tylko przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, w żadnym razie jej celem nie jest legalizowanie już zrealizowanej inwestycji, ani też dokonanie oceny już wykonanych robót (vide: wyr. NSA z 7.12.2005r, II OSK 285/05, wyr. NSA z 28.02.2012, II OSK 2401/10). Stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji uzasadnia postawienie błędnej tezy, że decyzja z 15 maja 2009r. działa również wstecz poprzez zalegalizowanie podjętych przez inwestora po 26 listopada 2008r. robót budowlanych, które, jak wynika z materiału dowodowego, w tym zdjęć zgromadzonych w aktach, nie mieściły się w pojęciu "robót zabezpieczających".
Kierując się wskazaniami NSA, stwierdzić należy, że wprawdzie organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości bezpośredniego badania prawidłowości postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień na podstawie art. 84 a ust. 2 Pr. budowlanego, lecz WINB w K. miał możliwość, stosownie do art. 84 b ust. 1 i 3 ww. ustawy żądać wszczęcia przez właściwy organ administracyjny postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 15 maja 2009r., zamiast bezrefleksyjnie się na nią powoływać. Wskazane uchybienia (naruszenie art. 138 § 1 pkt 2, art. 7, art. 77 k.p.a oraz art. 84 a ust. 2 i art. 84 b ust. 1 i 3 Pr. budowlanego) sprawiły, że zaskarżona decyzja organu II instancji nie mogła się utrzymać w obrocie prawnym również ze względu na art. 153 i 190 p.p.s.a.
Nadto, zdaniem Sądu organ administracyjny I instancji nieprawidłowo wszczynał kolejne postępowania z wniosków stron dot. nieprawidłowości przy realizacji przedmiotowej inwestycji. W realiach niniejszej sprawy organ nadzoru budowlanego powinien prowadzić jedno postępowanie w zakresie inwestycji przy [...] , do którego powinny być załączane kolejne pisma stron, podlegające ocenie przy końcowym rozstrzygnięciu sprawy. Prowadzenie kilku postępowań naprawczych dotyczących tej samej inwestycji równocześnie, stanowi naruszenie art. 7, art.77 k.p.a. Zauważyć bowiem należy, że rozpoznawana sprawa jest elementem szerszej sprawy związanej z kwestionowaniem przez skarżącą legalności wykonywanych przez uczestnika postepowania robót budowlanych, które prowadzone są równolegle przed tut. sądem pod sygn. akt II SA/Kr 599/16 i II SA/Kr 600/16. Tymczasem nie było zasadne uznanie przez organy administracyjne, że każde z podań skarżącej wszczyna odrębne postępowanie, lecz powinno być prowadzone jedno postępowanie.
Dla ponownego rozstrzygnięcia sprawy przez organ nadzoru znaczenie będzie miała zmiana stanu prawnego i faktycznego, jaka zaszła od daty wydania zaskarżonej decyzji. Odnotowania wymaga bowiem fakt wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzji z 28 kwietnia 2010 r. o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa oraz prawomocne uchylenie wyrokiem WSA w Krakowie z 17 grudnia 2012, II SA/Kr 1002/12 decyzji Wojewody z dnia 9 września 2009 r. (nr [...] ) w przedmiocie umorzenia postępowania oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Zauważyć bowiem należy, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego kończy proces budowlany, a fakt taki wyklucza możliwość prowadzenia jakiegokolwiek postępowania, którego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem wcześniej wykonanych robót budowlanych. Bez wyjaśnienia tej kwestii, w szczególności porównania przedmiotu oceny dokonywanej przez organy administracji w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie i w postępowaniu, które miałoby być prowadzone na skutek pisma skarżącej z 13 stycznia 2009 r., nie sposób zanegować stanowiska organu administracji, że mogłoby dojść do nieważności decyzji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zauważyć należy, że istota postępowania prowadzonego na podstawie pisma skarżącej polegała na sprawdzeniu, czy określone roboty budowlane zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę (w okresie, kiedy skuteczność pozwolenia na budowę została przez WSA w Krakowie wstrzymana). Z kolei w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie ocenia się zgodność z prawem robót budowlanych wykonanych na podstawie konkretnego pozwolenia na budowę. Udzielenie pozwolenia na użytkowanie przesądza zatem, że roboty budowlane zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę.
Z ustaleń zawartych w aktach sprawy wynika, że pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego obiektu zostało wydane na podstawie decyzji z dnia 9.09.2009r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, która następnie została uchylona. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest zatem decyzją zależną od decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 492/11; z dnia 30 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 857/12). W takiej sytuacji postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowania podlegałoby ewentualnie wzruszeniu w trybie nadzwyczajnym. Ponownie rozpatrując sprawę organ nadzoru budowlanego I instancji powinien więc rozważyć, czy nie należałoby więc ewentualnie podjąć działań zmierzających do wdrożenia z urzędu postępowania w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, a wówczas sprawa niniejsza z wniosku C.S. powinna zostać zawieszona do czasu rozstrzygnięcia tych kwestii związanych z decyzją o dopuszczeniu do użytkowania obiektu budowlanego.
Wobec powyższego Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło