II OZ 538/17

Dnia 24 maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1688/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił na wniosek skarżącej Spółki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], którą nakazano skarżącej Spółce usunięcie z działki nr [...] obręb [...] położonej w P. przy ul. [...] odpadów w postaci zgromadzonych w pierwszej warstwie mas ziemnych w ilości 20 tys. m3, w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, a wykonanie decyzji nastąpi przez zawarcie umowy na usunięcie odpadów i ich transport do miejsca składowania lub unieszkodliwiania z uprawnionym przedsiębiorcą. W uzasadnieniu Sąd, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przytoczono okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania tej decyzji (por. postanowienia NSA: z 20 lutego 2012 r., II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., I FZ 53/09; z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Każda decyzja administracyjna zobowiązująca pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego do poniesienia kosztów. Nie jest, to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 18 października 2011 r., II GSK 1799/11). W ocenie Sądu, o wystąpieniu w niniejszej sprawie nie przesądzają wskazywane przez stronę skarżącą okoliczności, a mianowicie koszty wywozu ww. nas ziemnych w wysokości 3160000 złotych; przychody Spółki w I kwartale 2016 r. w wysokości 6349981,06 złotych oraz zysk z tego kresu w wysokości 76044,14 złotych. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, dokonuje zatem obecnie szeregu operacji finansowych. Ponadto istotna dla rozstrzygnięcia pozostaje wartość należącego do spółki majątku trwałego i wartość aktywów obrotowych, w oparciu o które prowadzona jest bieżąca działalność Spółki, czego jednak Spółka nie wykazała. Skarżąca nie wskazała ile zgromadziła środków pieniężnych w kasie i na rachunkach bankowych. W przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Skarżąca prowadzi nieprzerwanie działalność gospodarczą i tylko w pierwszej połowie 2016 roku osiągnęła wysokie przychody w kwocie 6349981,06 zł, nie wykazała strat, osiąga zyski – za wskazany okres w wysokości 76044,14 zł, które zresztą są nieadekwatne do przychodów i w rzeczywistości mogą być znacznie wyższe niż ujawnione, utrzymuje wynagrodzenia pracownicze, wzrasta również poziom inwestycji. Skarżąca przedstawiła jedynie rachunek zysków i strat za pierwsze półrocze 2016 roku, nie przedstawiła natomiast bilansu za 2015 rok, co nie obrazuje faktycznej kondycji finansowej Spółki. egzekwowanie wykonania zaskarżonej decyzji powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który, ponoszony przez skarżącą przy regulowaniu nawet znacznych zobowiązań finansowych nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji skarżąca będzie mieć możliwość dochodzenia odszkodowania od organów administracji na drodze cywilnoprawnej (por. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2011 r., II GSK 1562/11). Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie decyzji organów obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji w okolicznościach tej sprawy nie chodzi o to jak można księgować określoną działalność Spółki, lecz o faktyczne wydatkowanie konkretnej sumy pieniężnej w wysokości 3160000 złotych związanej z przewozem mas ziemi uznanych za odpady do miejsca składowania lub unieszkodliwiania. To skonfrontowanie tej kwoty wymagało odniesienia do przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym zakresie Sąd dysponował informacjami o przychodach Spółki w I półroczu 2016 r. w wysokości 6349981,06 zł oraz zysku w wysokości 76044,14 zł. Sąd nie dysponując innymi informacjami uznał, że wykazywany zysk nie jest adekwatny do sytuacji majątkowej Spółki. Nie wiadomo zatem z jakich względów Sąd I instancji wywiódł taki wniosek, jak również nie wiadomo na jakiej podstawie Sąd I instancji ocenił, że w tej sprawie będzie możliwe skorzystanie przy prowadzeniu bilansu Spółki z odpowiednich instrumentów podatkowych tak aby obciążenie podatkowe zminimalizować. Poza tym z przedstawionego bilansu wynika, że obciążenie podatkowe Spółki wyniosło 17838 złotych. Nie wiadomo zatem w jaki sposób uwzględnienie wydatku ponad 3 mln złotych miałoby rekompensować koszt podatkowy w wysokości ponad 17 tys. złotych skoro bilans Spółki przy uwzględnieniu ww. wydatku wskazywałby stratę ponad 3 mln złotych. Co prawda, Sąd I instancji ma rację, że z przedstawionych dokumentów nie wynika aby skarżąca Spółka znajdowała się w złej sytuacji finansowej, jednak z drugiej strony nie jest to sytuacja finansowa, która pozwalałaby na stwierdzenie, że wydatkowanie kwoty ponad 3 mln złotych dla skarżącej Spółki nie mogłaby wywołać skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa dotyczy bowiem przemieszczenia dużej ilości mas ziemi (20000 m3) na składowisko lub do unieszkodliwienia, co może rodzić potencjalne zagrożenie dla możliwości odzyskania określonej ilości tych mas ze składowiska lub po unieszkodliwieniu. Wymaga zatem dużego nakładu sił, w tym finansowych, i nie wiadomo, czy kiedykolwiek będzie możliwe odzyskanie takie przedmiotu postępowania w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oceniano, że usunięcie mniejszej ilości odpadów (od 4000 do 10000 m3) może powodować skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 12 stycznia 2016 r., II OZ 1372/15; z 27 sierpnia 2015 r., II OZ 763/15; z 21 sierpnia 2012 r., II OSK 1814/12). Z powyższych względów, na podstawie art. 188 w związku z art. 61 § 3 i art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.