II FSK 1796/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-20
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Jacek Brolik, Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca we współposiadaniu osoby fizycznej, która jest przedsiębiorcą, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie jest ona faktycznie wykorzystywana do tej działalności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo posiadanie nieruchomości przez osobę fizyczną wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej nie jest wystarczającym kryterium do opodatkowania tej nieruchomości stawką przewidzianą dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Kluczowe jest faktyczne powiązanie nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą, co wymaga analizy, czy nieruchomość jest elementem przedsiębiorstwa, może być wykorzystywana w działalności, lub czy jej cechy i rodzaj działalności gospodarczej na to wskazują. Nieruchomość przeznaczona na cele osobiste nie spełnia tych warunków.Stan faktyczny
Podatnicy V. C. i R. C. zostali opodatkowani podatkiem od nieruchomości za 2013 r. według stawek przewidzianych dla działalności gospodarczej, mimo że nieruchomość (grunt i budynek młyna) została nabyta do majątku osobistego i nie była faktycznie wykorzystywana do prowadzonej przez jednego z podatników działalności gospodarczej. Organy podatkowe i sąd pierwszej instancji uznały, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę wystarcza do zastosowania podwyższonych stawek. Podatnicy wnieśli skargę kasacyjną, kwestionując tę interpretację.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz V. C. i R. C. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA del. Danuta Małysz (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej V. C. i R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 751/13 w sprawie ze skargi V. C. i R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 17 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz V. C. i R. C. kwotę 847 (słownie: osiemset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 751/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę V. C. i R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 maja 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan sprawy:
Decyzją z 17 maja 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania V. C. i R. C. (podatnicy, skarżący), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji z dnia 8 lutego 2013 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że organ I instancji ustalił podatnikom podatek od nieruchomości za grunt o powierzchni 328 m2 oraz budynki (młyn), położone w P. Przy tym, ponieważ jedno z podatników jest przedsiębiorcą, organ zastosował stawki podatku przewidziane dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
W związku z zarzutami odwołania, iż nieruchomość została zakupiona do małżeńskiego majątku dorobkowego, a nie dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, nigdy też nie była dla tych celów wykorzystywana i nie została wprowadzona do ewidencji środków trwałych prowadzonego przedsiębiorstwa, organ II instancji wskazał, że dla celów podatkowych związanych z ustaleniem prawidłowej stawki podatkowej określenie "związany z działalnością gospodarczą" zdefiniowane jest w art.1a ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz.613 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2013 r. zwanej dalej "u.p.o.l.", i oznacza, że budynek, grunt czy budowla jest związana z działalnością gospodarczą wówczas, gdy posiadana jest przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Związek ten powstaje z mocy prawa, a wybierając właściwą stawkę podatku od nieruchomości organ podatkowy ma jedynie obowiązek ustalenia czy podatnik jest czy też nie jest przedsiębiorcą (lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą). Jeśli podatnik jest przedsiębiorcą (lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą), to stawkę jak za grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą stosuje się automatycznie dla posiadanych przez tego podatnika gruntów, budynków i budowli.
Organ II instancji wyjaśnił dalej, że podatniczka jest osobą wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej, gdzie widnieje jako przedsiębiorca. Okoliczność ta, w ocenie organu, ma decydujący wpływ na stawkę podatkową podatku od nieruchomości, gdyż fakt współposiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę z mocy prawa tworzy związek tej nieruchomości z działalnością gospodarczą. Jednocześnie organ wskazał, że budynki i grunty będące we współwłasności stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, a odpowiedzialność za podatek jest solidarna, dlatego jeśli jeden z kilku współwłaścicieli jest przedsiębiorcą, to cała objęta współwłasnością nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą.
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że stawka podatkowa za majątek nieruchomy przedsiębiorcy wynika z faktu posiadania majątku przez podmiot będący przedsiębiorcą. Kwestia ustalania możliwości faktycznego wykorzystywania gruntu, budynku lub budowli do działalności gospodarczej odnosi się tylko do sytuacji, gdy przedsiębiorca podnosi, że dana nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Tymczasem, majątek nieruchomy posiadany przez podatników w P. nie jest dotknięty wadami technicznymi zrywającymi jego związek z działalnością gospodarczą, związek ten istnieje z mocy prawa i wynika z faktu współposiadania gruntów i budynków przez przedsiębiorcę.
W skardze na opisaną wyżej decyzję podatnicy zarzucili naruszenie art.121 § 1, art.122, art.180 § 1 i art.210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz.749 ze zm.), zwanej dalej "O.p.", oraz art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. przez nieprawidłową interpretację i zastosowanie w sprawie w wyniku uznania, że jedynym kryterium opodatkowania stawką związaną z działalnością gospodarczą gruntów, budynków i budowli jest fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę, bez względu na ich faktyczne niewykorzystywanie w działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi.
Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia o oddaleniu skargi Sąd pierwszej instancji przywołał treść art.2 ust.1, art.3 ust.1, art.4 ust.1 i art.5 ust.1 u.p.o.l., po czym wskazał, że w myśl art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. użyte w tej ustawie określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznacza "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art.5 ust.1 pkt 1 lit.b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych". Odwołał się też do art.21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz.1287 ze zm.), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków".
Uwzględniając powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały opisany wyżej budynek po byłym młynie, będący w posiadaniu przedsiębiorcy (skarżącej), do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. oraz że pogląd ten znajduje oparcie także w art.21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Podzielił pogląd organu odwoławczego, że stawka podatkowa za majątek nieruchomy przedsiębiorcy wynika z faktu posiadania majątku przez podmiot będący przedsiębiorcą, zaś kwestia ustalania możliwości faktycznego wykorzystywania gruntu, budynku lub budowli do działalności gospodarczej odnosi się tylko do sytuacji, gdy przedsiębiorca podnosi, że dana nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Zauważył, że majątek nieruchomy podatników, którego opodatkowania dotyczy zaskarżona decyzja, nie jest dotknięty wadami technicznymi zrywającymi jego związek z działalnością gospodarczą, związek ten istnieje z mocy prawa i wynika z faktu współposiadania gruntów i budynków przez przedsiębiorcę. Sąd podkreślił też, że podatnicy w toku postępowania nie wskazywali na zamiar innego wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, fakt niewykorzystywania nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej w żaden sposób nie przesądza o sposobie opodatkowania, skoro stawka podatkowa za majątek nieruchomy przedsiębiorcy wynika z samego faktu posiadania majątku przez podmiot będący przedsiębiorcą. O braku związku przedmiotowej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą nie świadczy też fakt niewpisania wskazanego budynku do ewidencji środków trwałych.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy podatkowe w sposób wszechstronny i prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji, spełniającej wymogi wskazane w art.210 § 1 O.p., a prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie podważają także przytoczone w skardze wyroki sądów administracyjnych.
Jako podstawę prawną oddalenia skargi Sąd pierwszej instancji wskazał art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r poz.270 ze zm., od dnia 25.05.2016 r. – Dz.U. z 2016 r. poz.718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Skarżący zaskarżyli powyższy wyrok skargą kasacyjną, zarzucając jego wydanie z naruszeniem:
1. przepisów prawa materialnego - art.2 ust.1 w związku z art.5 ust.1 pkt 1 lit.a i art.5 ust.1 pkt 2 lit.b w związku z art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
a) przez przyjęcie, iż w sytuacji, w której grunty i budynki nie zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez jednego ze współposiadaczy nieruchomości, istnieje podstawa do wymagania od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w miejscowości, w której nie są posadowione opodatkowane nieruchomości, zapłaty podatku od nieruchomości od powierzchni gruntów i budynków według stawki przewidzianej jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
b) przez przyjęcie, iż w sytuacji, w której budynki i grunty znajdujące się we współposiadaniu osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą nie są i nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej, istnieje podstawa do wymagania od takiego przedsiębiorcy zapłaty podatku od nieruchomości od powierzchni budynków i gruntów według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
c) przez uznanie, iż jedynym kryterium opodatkowania stawką związaną z działalnością gospodarczą gruntów, budynków i budowli jest fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę, bez względu na ich faktyczne niewykorzystywanie w działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę.
2. przepisów postępowania - art.3 § 1 i art.145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art.121 § 1, art.122, art.187 § 1 i art.191 O.p., przejawiające się w tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej Sąd pierwszej instancji nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy był wystarczający i niebudzący wątpliwości, a przy ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego powinien świadczyć na korzyść skarżących, a także w pominięciu przez Sąd, iż skarżący wielokrotnie podnosili, że nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do działalności zarobkowej, a mimo to nie zebrano wystarczającego i właściwego materiału dowodowego, nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy, materiał dowodowy nie został należycie rozpatrzony.
W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podnieśli, że nieruchomość w P. nabyli do majątku osobistego, w ich zamiarze nigdy nie była ona przeznaczona do działalności gospodarczej i nie była tak wykorzystywana, nie stanowi składnika majątku firmy prowadzonej przez skarżącą. W tej sytuacji, zdaniem skarżących, nieruchomość ta nie jest nieruchomością związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., a wykładnia tego przepisu, zgodnie z którą nieruchomością, o jakiej mowa, jest każda nieruchomość będąca w posiadaniu podmiotu mającego status przedsiębiorcy, jest nieprawidłowa. Podkreślili, że jeżeli nieruchomość nie służy realizacji określonych zadań gospodarczych, choćby w sposób pośredni, to nie może być uznana za znajdującą się w posiadaniu przedsiębiorcy, bowiem posiadająca ją osoba fizyczna nie musi jej wykorzystywać do jakiejkolwiek działalności. Ponadto, w ocenie skarżących, art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. zawiera odniesienie do konkretnej działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy, a zwrot "tej działalności" konkretyzuje więź pomiędzy działalnością gospodarczą przedsiębiorcy a znajdującą się w jego posiadaniu nieruchomością. Skarżący stwierdzili także, że w art.5 ust.1 pkt 2 lit.b u.p.o.l. mowa jest o ustanowieniu stawek podatku od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, zatem stawki te zostały uzależnione od zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art.5 ust.1 pkt 1 lit.b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji zaaprobował przyjęte w sprawie przez organy podatkowe, wypracowane na podstawie wykładni językowej cytowanego przepisu, stanowisko, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości, tj. jako nieruchomość związana z prowadzeniem działalności gospodarczej (por.: art.5 ust.1 pkt 1 lit.a i pkt 2 lit.b u.p.o.l.), decyduje sam fakt jej posiadania przez podmiot o statusie przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest wykorzystywana. Pogląd taki przyjmowany był także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki: z dnia 17.03.2009r., sygn. akt II FSK 1786/07, z dnia 20.03.2009r., sygn. akt II FSK 1888/07).
Jak jednak trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej, przedstawiony pogląd spotkał się z uzasadnioną krytyką w piśmiennictwie (por. np.: L.Etel "Opodatkowanie nieruchomości i obiektów budowlanych będących we współposiadaniu przedsiębiorcy i innego podmiotu", Prawo i podatki 2008/7 s.21; R.Lewandowski "Zawieszenie działalności gospodarczej a podatek od nieruchomości", PPLiFS 2010/9 s.19), a następnie ulegał zmianom w późniejszym orzecznictwie w odniesieniu do statusu prawnopodatkowego nieruchomości znajdującej się w posiadaniu przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną (por. np. wyroki: z dnia 12.06.2012 r., sygn. akt II FSK 2288/10 i II FSK 2289/10, z dnia 18.07.2012 r., sygn. akt II FSK 32/11, z dnia 22.01.2014 r., sygn. akt II FSK 130/12, z dnia 17.07.2014 r., sygn. akt II FSK 1661/12, z dnia 28.01.2015 r., sygn. akt II FSK 256/13, z dnia 28.04.2016 r., sygn. akt II FSK 749/14).
W procesie wykładni prawa nie należy poprzestawać na wyniku wykładni językowej pojedynczego przepisu, ignorując wyniki wykładni systemowej lub funkcjonalnej. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który się wydaje językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy zostanie on skonfrontowany z innymi przepisami lub gdy uwzględni się cel regulacji prawnej. Jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26.04.2007 r., sygn. akt I KZP 6/07; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25.06.2007 r., sygn. akt I FPS 4/06; M.Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki" Warszawa 2010, str.291 i nast.; L.Morawski "Zasady wykładni prawa" Toruń 2010, str.74–83; R.Mastalski "Wprowadzenie do prawa podatkowego" Warszawa 1995, str.106).
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej, że przeprowadzona przez organy podatkowe i zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. nie jest prawidłowa. Jej wynik budzi zastrzeżenia już na gruncie wykładni językowej, bowiem pomija, że w treści przepisu zawarto odniesienie do danej działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Zwrot normatywny "tej działalności" w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. in fine oznacza, zdaniem Sądu, konkretną działalność, którą prowadzi przedsiębiorca, i konkretyzuje więź pomiędzy działalnością gospodarczą przedsiębiorcy a nieruchomością będącą w jego posiadaniu (por. np.: wyrok z dnia 22.01.2014 r., sygn. akt II FSK 130/12). Ponadto, korzystając z wykładni systemowej wewnętrznej, należy zauważyć, że art.5 ust.1 pkt 2 lit.b. u.p.o.l. stanowi o ustanawianiu stawek podatku od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, zatem stawki podatku w powołanym przepisie zostały uzależnione od zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej, podkreślając konieczność wykorzystywania danej nieruchomości, choćby w sposób pośredni, dla celów przedsiębiorstwa. Zatem, w przedstawionym tu zakresie należy podzielić argumentację uzasadnienia skargi kasacyjnej.
Zasadnie też wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na argumenty z wykładni celowościowej. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą występują w obrocie w dwojakim charakterze - jako osoby "prywatne" (w zakresie swojego majątku "prywatnego", "osobistego") oraz jako przedsiębiorcy. Posiadająca status przedsiębiorcy osoba fizyczna jest w posiadaniu takiego majątku, który wiąże się z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, jak też takiego majątku ("prywatnego"), który służący realizacji jej potrzeb osobistych, a często również i jej rodziny. Występowanie przez osobę fizyczną w obrocie w tej dwojakiej roli uzasadnia rozróżnienie jej sytuacji prawnopodatkowej na tle przepisów u.p.o.l., w zakresie podatku od nieruchomości, bowiem z całą pewnością intencją ustawodawcy nie było w takim przypadku opodatkowanie najwyższą stawką wszelkich nieruchomości takiej osoby (por. wyroki: z dnia 12.06.2012 r., sygn. akt II FSK 2288/10; z dnia 18.07.2012 r., sygn. akt II FSK 32/11).
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, znajdująca się w posiadaniu osoby fizycznej nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., jeżeli jest posiadana przez tę osobę fizyczną działającą w charakterze przedsiębiorcy, tj. jest elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub może być uznana za związaną z tym przedsiębiorstwem, jest w jakikolwiek sposób wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub – biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej – może być wykorzystana wprost na ten cel. O gospodarczym przeznaczeniu nieruchomości przesądza zatem jej ujęcie w prowadzonej przez osobę fizyczną ewidencji środków trwałych, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych czy zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości. Nie są to jednak jedyne kryteria decydujące o takiej kwalifikacji gruntu lub budynku, bowiem do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez osobę fizyczną w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej powoduje, że mogą być one wykorzystywane na ten cel. Natomiast warunków takich nie spełnia nieruchomość (budynek, grunt) przeznaczona na realizację niegospodarczych, osobistych ("prywatnych") celów życiowych osoby fizycznej.
W konsekwencji powyższego, jako uzasadniony należało ocenić zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że o tym, czy nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej (i w konsekwencji podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości), decyduje sam fakt posiadania jej przez osobę fizyczną ujawnioną jako przedsiębiorca w ewidencji działalności gospodarczej.
Uwzględnienie przedstawionej wykładni art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. przesądza, że istotne znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy podatkowej ma ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość jest (była) faktycznie związana, w sposób opisany wyżej, z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącą. Jednak organy podatkowe zaniechały wyjaśnienia tej kwestii. Trafnie zatem zarzucono w skardze kasacyjnej, że zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska prawnego organów i oddalenie skargi wobec uznania, że zbędne było czynienie ustaleń w zakresie, o którym mowa, doprowadziło do naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. w związku art.122, art.187 § 1 i art.191 O.p.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.185 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.
Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego znajduje uzasadnienie w art.203 pkt 1 i art.205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust.2 pkt 2 lit.b w związku z pkt 1 lit.a i z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz.490 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło