V SA/Wa 1219/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "skarżąca" lub "Spółka"), złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniosła, że bezpodstawnie został na nią nałożony obowiązek zapłaty kwoty 60.000,00 zł, której zapłata wpłynie na sytuację finansową Spółki i może zachwiać jej płynnością finansową. Do skargi załączyła potwierdzenie salda rachunku bankowego na dzień [...] marca 2016 r. oraz zeznanie podatkowe CIT-8 za rok 2014 (w którym wykazano stratę w wysokości 96.230,05 zł). Wyjaśniła, że z załączonych do skargi dokumentów wynika, że aby zapłacić karę wymierzoną skarżoną decyzją będzie musiała zaciągnąć zobowiązania finansowe, jednak jest bardzo wątpliwe, aby następnie była w stanie spłacić pożyczki. Wskazała, że w analogicznej sprawie uzyskała wstrzymanie wykonania decyzji mocą postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2016 r., II GZ 1041/15, którego kopię załączyła. Ponadto skarżąca podkreśliła, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, które są pozbawione skuteczności, zatem nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej wydanej w sprawie indywidualnej, nadto procedowanie poprzedzające wydanie decyzji było wadliwe, gdyż nie została wyjaśniona podstawa faktyczna rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, a użycie przez ustawodawcę zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Oznacza to że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek uzasadniających odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, dostępne w CBOSA – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdy zaskarżony akt nakłada na skarżącego zobowiązanie pieniężne niewystarczające jest wykazanie, że na skutek wykonania tego aktu dojdzie do egzekucji kwoty zobowiązania, a także wywód uzasadniający przekonanie strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje. Dokonując oceny wniosku Sąd musi oprzeć się na wiarygodnym materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko, celem ustalenia, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do wyrządzenia stronie szkody majątkowej i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13, dostępne w CBOSA – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i nie poparcie go odpowiednimi dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, dostępne w CBOSA – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej czy rodzinnej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II GZ 575/16, dostępne w CBOSA – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona skarżąca, choć zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w istocie sprowadza się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że wykonanie tej decyzji może zachwiać płynnością finansową Spółki. Strona nie wykazała przy tym jednak, jaki jest jej ogólny stan majątkowy, nie przedłożyła bowiem dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jej aktualnej kondycji finansowej. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku przedsiębiorców, jakim jest również strona skarżąca, kondycję finansową obrazują konkretne informacje dotyczące danych o zyskach i stratach przedsiębiorstwa, stanie kont, wysokości stałych kosztów utrzymania itp. Tymczasem strona skarżąca tego rodzaju informacji nie przedstawiła, uniemożliwiając Sądowi pełną ocenę jej sytuacji w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Załączone do skargi zeznanie o wysokości poniesionej straty za 2014 rok nie może być uznane za miarodajne dla oceny kondycji finansowej Spółki w dacie składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (kwiecień 2016 r.). Tego stanowiska nie zmienia załączenie potwierdzenia salda rachunku na dzień [...] marca 2016 r., bowiem obrazuje ono jedynie stan środków pieniężnych na konkretnym koncie bankowym Spółki w danym dniu. Nie sposób jednak na jego podstawie dokonać oceny możliwości finansowych Spółki. Potwierdzenie salda z rachunku pobrane w konkretnym dniu nie można uznać za dokument potwierdzający aktualną sytuację finansową strony, w szczególności zawarte w nim informacje nie odzwierciedlają przebiegu zmian sytuacji finansowej strony. W odróżnieniu od wyciągu z rachunku bankowego (np. za okres ostatnich trzech miesięcy), załączony do skargi dokument nie pozwala ocenić, jakie są stałe, a jakie doraźne koszty działalności Spółki, obciążenia i dochody, jak również czy potencjalne trudności finansowe mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe. Ponadto zauważyć należy, iż rodzaj obowiązku nałożony na skarżącą tj. zapłata kary pieniężnej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, których spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09, dostępne w CBOSA – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu stronie skarżącej kwoty pieniężnej orzeczonej w skarżonej decyzji. Sądowi z urzędu wiadomo, że względem spółki toczy się 7 spraw w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry (V SA/Wa 4010/15, V SA/Wa 4044/15, V SA/Wa 4108/15, V SA/Wa 1218/16, V SA/Wa 1220/16, V SA/Wa 1897/16 oraz sprawa niniejsza). Łączna wysokość kar pieniężnych nałożonych w decyzjach kontrolowanych w tych sprawach wyniosła ponad 100.000 zł. Jednakże jak wspomniano powyżej spółka nie przedstawiła dokumentów finansowych dotyczących jej sytuacji majątkowej na dzień poprzedzający wniesienie wniosku. Bez pełnego udokumentowania sytuacji finansowej spółki, samo odesłanie do treści postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które uwzględnia żądanie strony w podobnej sprawie, jest zdaniem Sądu niewystraczające do uwzględnienia jej wniosku. Podnieść należy również, iż rozpoznając niniejszy wniosek Sąd nie był związany rozstrzygnięciami wydanymi przez inne sądy administracyjne w tożsamych przedmiotowo sprawach, w szczególności gdy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji we wskazanej przez skarżacą sprawie dotyczył roku 2015 r. Niezależnie od okoliczności, że spółka przedstawiła CIT CIT-8 za rok 2014 w którym wykazano stratę w wysokości 96.230,05 zł należy wyjaśnić, że wykazanie straty w prowadzonej działalności gospodarczej nie jest samodzielną okolicznością, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Wykazanie straty nie przekłada się na stwierdzenie, że podatnik nie dysponuje środkami finansowymi czy też majątkiem niezbędnym do pokrycia określonej decyzją należności publicznoprawnej. Wykazanie straty nie jest również jednoznaczne z powstaniem stanu zagrożenia niewypłacalnością. Nie jest bowiem wykluczone, że strata może zostać pokryta ze środków finansowych, którymi podatnik dysponuje lub uzyskanych w drodze kredytu bądź pożyczki. Ponadto fakt poniesienia straty nie musi oznaczać, że w kolejnych latach podatkowych podatnik nie wykaże dochodu z prowadzonej działalności. Co więcej, zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.) o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych. Zatem poniesienie straty niekoniecznie musi oznaczać zakończenie działalności gospodarczej przedsiębiorcy. W szczególności, że z aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (pobranego ze strony https://ems.ms.gov.pl) według stanu na dzień 7 września 2016 r. wynika, iż skarżąca spółka nie znajduje się w stanie likwidacji, czy upadłości. Skarżąca uzasadniła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując na jej wadliwości w zakresie podstawy prawnej oraz niewyjaśnienia podstawy faktycznej. Te okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest dopuszczalne w ramach badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Ocena taka stanowiłaby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14). Reasumując stwierdzić należy, iż skoro skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, to nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę, a co więcej "znaczną szkodę". Skarżąca nie podniosła również argumentów przemawiających za tym, że wykonanie decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.