III SA/Gl 449/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-10-22
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Barbara Orzepowska-Kyć, Agata Ćwik-Bury
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odliczenie podatku naliczonego z faktur dokumentujących czynności, które faktycznie nie zostały dokonane przez ich wystawcę, jest dopuszczalne, nawet jeśli podatnik działał w dobrej wierze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu. W przypadku, gdy faktura nie dokumentuje rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, nie może stanowić podstawy do odliczenia podatku. Sąd podkreślił, że podatnik musi podjąć wszelkie racjonalnie oczekiwane działania, aby upewnić się, że transakcje nie wiążą się z przestępstwem podatkowym, a w przypadku wystawienia tzw. pustych faktur, dobra wiara nie może być uwzględniona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, która określiła skarżącej rozliczenie podatku od towarów i usług za 2007 rok, odmawiając prawa do odliczenia podatku naliczonego z 41 faktur wystawionych przez firmę "B". Organy uznały, że faktury te nie dokumentują rzeczywistych transakcji, a faktycznym wykonawcą prac był mąż skarżącej, który zatrudniał pracowników nielegalnie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym przedawnienie zobowiązań podatkowych oraz błędną ocenę dowodów. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Protokolant specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
1. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej: organ odwoławczy lub organ II instancji) z dnia [.. .]r . nr [...] wydana dla "A" (dalej: strona lub skarżąca) utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. (dalej: organ I instancji, organ kontroli skarbowej) z dnia [... ] . nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007r.
2. Postępowanie przed organami podatkowymi.
2.1. Z ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy wynika, że powołaną wyżej decyzją organ I instancji, określił skarżącej rozliczenie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007r. w sposób odmienny od podatnika, tj:
- wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2007r. w kwocie [...] zł,
- wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2007r. w kwocie [...]zł,
- wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług marzec 2007r. w kwocie [...]zł,
- kwotę różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011r., Nr 177, poz.1054 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w 2007r., dalej: ustawa o VAT) w wysokości [...]zł, w tym nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł za kwiecień 2007r.
- wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług maj 2007r. w kwocie [...]zł
- wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług czerwiec 2007r. w kwocie [...]zł,
- kwotę różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o VAT w wysokości [...]zł, w tym nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...]zł za lipiec 2007r.,
- wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług sierpień 2007r. w kwocie [...]zł
- wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2007r. w kwocie [...]zł
- wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2007r. w kwocie [...]zł
- wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad 2007r. w kwocie [...]zł
- wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2007r. w kwocie [...]zł.
W zakresie sprzedaży i podatku należnego za poszczególne miesiące 2007r. nieprawidłowości nie stwierdzono. Wysokość podatku należnego przyjęto zgodnie ze złożonymi za w/w miesiące deklaracjami VAT-7.
Natomiast w zakresie zakupów i podatku naliczonego organ kontroli skarbowej zakwestionował prawo do odliczenia przez stronę podatku naliczonego wynikającego z 41 faktur VAT wystawionych przez firmę "B" , ul. [...] , C. , NIP: [...] za miesiące: od stycznia do grudnia 2007r. (podatek VAT w łącznej wysokości [...] zł) tytułem wykonania prac adaptacyjnych w sklepach Ż. , nadzoru budowlanego nad sklepami [...] oraz robót żelbetonowych na obiekcie [...] w K.
Według organu I instancji wystawione przez PHU "B" (podwykonawcę) faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji między podmiotami w nich wskazanymi, a w związku z tym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający, zgodnie z art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.
Zdaniem organu kontroli skarbowej zakup usług remontowo - budowlanych sprowadził się jedynie do sporządzenia fikcyjnych faktur. Przedmiotowe operacje miały na celu firmowanie transakcji gospodarczych, które służyły do zmniejszenia obciążeń wobec Skarbu Państwa. W zakresie w jakim PHU "B" fakturował wykonanie usług remontowo-budowlanych faktycznym wykonawcą był M. W. , który działając w imieniu i na rzecz strony wykorzystał do wykonania przedmiotowych prac pracowników, których nielegalnie zatrudniał i nie zgłaszał ich zatrudnienia lub powierzenia pracy zarobkowej do ubezpieczenia społecznego.
2.2. Pełnomocnik strony złożył odwołanie od w/w decyzji organu I instancji wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) poprzez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanki do umorzenia postępowania kontrolnego ze względu na jego bezprzedmiotowość,
- naruszenie art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wskutek pominięcia wielu istotnych dla sprawy dowodów i oparcie rozstrzygnięcia tylko o dowody i fakty, które przemawiają na niekorzyść skarżącej,
- naruszenie art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 122 O.p. poprzez uwzględnienie jedynie tych okoliczności, które przemawiały na niekorzyść skarżącej, pomijanie i umniejszanie wagi dowodów, co miało wpływ na wynik postępowania, zgromadzonego materiału dowodowego,
- naruszenie art. 86 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT w świetle art. 168 lit. a Dyrektywy Rady 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1, dalej: Dyrektywa 112) przez błędną wykładnię skutkującą pozbawieniem strony prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur.
Dodatkowo w piśmie z dnia [...]r . skarżąca przywołała wyroki Sądu Okręgowego w C. VII Wydziału Karnego Odwoławczego z dnia [...] r . (sygn. akt [...] ) oraz Sądu Rejonowego Wydziału III Karnego z dnia [...] r. (sygn. akt [...] ), które potwierdzały nielegalne zatrudnienie pracowników przez A.B. , a także jego wieloletni staż w branży budowlanej.
2.4. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż:
1/ A. B. (wystawca zakwestionowanych faktur) nie wykonał usług remontowo-budowlanych udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi w 2007r. na rzecz strony na łączną kwotę netto [...] zł podatek VAT [...] zł brutto [...] zł, ponieważ: nie posiadał dokumentacji księgowej tj. ewidencji środków trwałych, list plac, kart wynagrodzeń pracowników, środków trwałych, dowodów zakupu materiałów, dokumentów dotyczących kosztów: delegacji, dojazdów na place budowy, szkoleń BHP czy kosztów zakupu ubrań roboczych, które świadczyłyby o posiadaniu w 2007r. zaplecza technicznego, tj. maszyn i urządzeń oraz pracowników potrzebnych do wykonania usług remontowo-budowlanych na tak dużą skalę, jaka wynika z wystawionych przez niego faktur VAT oraz dowodów, że korzystał z usług podwykonawców.
W 2007r. A. B. dysponował starymi samochodami marki [...] oraz [... ], [... ]. W dokumentacji księgowej A. B. za 2007r. nie stwierdzono żadnych faktur i innych dokumentów świadczących o ponoszeniu kosztów zakupu paliwa oraz innych wydatków związanych z eksploatacją samochodów.
A. B. w okresie od stycznia do listopada 2007r. (z wyłączeniem sierpnia 2007r.) prowadził nadzór budowlany nad sklepami [...] nie mając uprawnień budowlanych.
W dniu [...] . zostały wydane przez organ kontroli skarbowej decyzje ostateczne wobec A. B. w zakresie podatku od towarów i usług za okresy styczeń - lipiec oraz wrzesień - grudzień 2007r., z których wynikało, że nie nastąpiło faktyczne świadczenie usług remontowo - budowlanych. Jednocześnie w w/w decyzjach na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT organ kontroli skarbowej określił zobowiązanie do wpłaty z tytułu wystawionych faktur VAT min. na rzecz skarżącej;
2/ Płatności za wszystkie zobowiązania na rzecz PHU "B" dokonywane były gotówką, skarżąca nie przedłożyła dowodów, z których wynikałoby, że posiadała środki finansowe "w gotówce" na zapłatę zobowiązań wynikających z zakwestionowanych faktur VAT tj. kwoty [...] zł, na rachunku bankowym w "C" nie stwierdzono wypłat gotówki w 2007r. Ponadto organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r . nr [...] (k. [...] ) wezwał skarżącą do przedstawienia dowodów dysponowania środkami finansowymi w "gotówce" przeznaczonych na uregulowanie w okresie 2007r. należności wynikających z faktur wystawionych przez "B" oraz pozostałych kontrahentów. W odpowiedzi strona przedłożyła oświadczenie M. W., z którego wynikało, iż to on regulował wszelkie zobowiązania finansowe żony, w tym gospodarcze, oraz że ma znaczne możliwości finansowe (k. 2771-2774). Zatem skarżąca, mimo że była zobowiązana nie przedłożyła dowodów, na które powoływała się w odwołaniu oraz nie załączyła ich do odwołania.
Z pisma strony z dnia [...] r. wynikało, że od 2005r. posiadała ona tylko jedno konto w tym samym banku tj. "C" . I Oddział w G. (k. 868);
3/ Strona nie posiadała dowodów potwierdzających nabycie usług budowlanych, występowały błędy w dokumentacji księgowej oraz w dokumentacji z placów budów, brak było dowodów zapłaty za dostawy z hurtowni "D" .
Czynności sprawdzające przeprowadzone w dniu [...] r. w "E" . z o.o. w K. (następcy prawnego "D" Sp. z o.o.) wykazały, że w 2007r. "D" Sp. z o.o. dokonała jedynie dwóch dostaw na rzecz podatnika z miejscem dostawy [...] o wartości brutto [...] zł. W toku przedmiotowych czynności stwierdzono, że z podpisów na fakturach VAT i dokumentach WZT nie można ustalić imiennie osób odbierających towar z ramienia "D" . Ponadto pełnomocnik spółki "E" oświadczyła, że nie posiada informacji odnośnie sposobu i środków transportu. Fakt, że "A" zaopatrywał stronę w materiały budowlane w 2007r. był znany organowi I instancji i nie budził zastrzeżeń. Faktury wystawione przez "D" Sp. z o.o. na rzecz skarżącej zawierały informacje o miejscu dostawy, co prowadziło do wniosku, że gdyby pełnomocnik skarżącej był w posiadaniu dowodów, które wskazały by miejsce dostawy jako sklepy [...] przedłożyłby te dowody (faktury lub. dowody WZ) w miejsce kopii rejestrów zakupu, które potwierdzają jedynie dokonanie zakupu;
4/ Występowały sprzeczności w zeznaniach świadków A. B., T. M. i M. W. ego, tj.:
- A. B. w dniu [...] r. zeznał, że faktury dostarczał odwołującej albo osobiście albo za pośrednictwem poczty. Z kolei T.M. stwierdził, że doręczał A. B. faktury i protokoły odbioru prac budowlanych. Tymczasem A. B. (który miał być wykonawcą usług budowlanych) nie otrzymał od strony żadnej faktury tytułem nabycia usług czy towaru;
- T. M. w dniu [...] r. zeznał, iż doręczał A. B. protokoły odbioru prac budowlanych, które czasami A. B. podpisywał w jego obecności. Natomiast M. W. stwierdził, że gdy obiekt był gotowy spisywał protokół z A. B. i dokonywał płatności w tym samym dniu;
- M. W. (zeznania z dnia [...] r.) zeznał, że raczej płacił w tym samym dniu na budowie albo w firmie w Zabrzu przy ul. Wolności, a jak brakowało mu pieniędzy jechał do banku, analiza zapisów na rachunku bankowym należącym do strony wykazała brak wypłat gotówki w 2007r.;
- Porównanie zeznań A. B. z zeznaniami M. W. ego w zakresie udziału materiałów w łącznej wartości fakturowanych usług budowlanych przez "B" dowiodło, że obaj świadkowie przedstawiają tę relację odmiennie. A. B. stwierdził, że udział materiałów w wartości usług to 50-60%. Natomiast M. W. zeznał, że A. B. kupował materiały drobne w ilości i cenie. Powyższe doprowadziło do wniosku, że relacje świadków nie odnoszą się do tych samych zdarzeń gospodarczych;
4/ Zeznania M.P. z dnia [...]r ., z których wynikało, że faktycznym wykonawcą robót udokumentowanych fakturami VAT o numerach: [...] (wymienione na str. 30-31 zaskarżonej decyzji) wystawionymi na rzecz "F" była strona, które wykonała pracownikami zatrudnionymi nielegalnie. Powyższe zeznania dowiodły także, iż wykonawcą w/w prac (tj. wymienionych na str. 30-31 zaskarżonej decyzji) nie była "B" . Faktury VAT wystawione przez A. B. w 2007r. (tj. nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] - str. 31 zaskarżonej decyzji), które miały dowodzić wykonania robót żelbetonowych na obiekcie [...] nie zostały wykonane przez firmę PHU "B" . M. P. - kierownik budowy zeznał, że w/w firma wykonywała tylko prace pomocnicze, zapewniali pomoc w rozładunku samochodów, wykonywali ręczne roboty ziemne i pomocnicze przy drenażu i instalacjach, używali narzędzi prostych, nieskomplikowanych typu: łopata, miotła taczka itp. Natomiast skarżąca wykonywała drenaże, obsypkę drenażu, ściany nośne w garażu, w pewnym okresie też roboty zbrojarskie i betoniarskie, ale później przejęła je firma "G" . Z kolei M. W. przeprowadzał kontrolę czasu pracy, zaliczkował pracowników.
O fikcyjności dokumentacji mającej uwiarygodnić wykonywanie prac na strony świadczą także rozbieżności w przedmiocie wykonywanych robót wynikające z protokołów odbioru wykonywanych robót budowlano-remontowych (wymienionych na str. 32 zaskarżonej decyzji). A. B. w protokołach odbioru robót roboty te w 5 przypadkach na 6 określił jako "Wykonanie prac żelbetonowych na obiekcie [...] Kołobrzeg lub "Wykonanie robót żelbetonowych [...] ul. [...] część" w jednym przypadku "Prace żelbetowe i ziemne [...] ul. [...] część". Protokoły te nie zawierają informacji o sposobie ustalenia wartości robót (roboczogodzin, stawek, obmiarów, itp.). Powyższe wskazuje na to, iż były one sporządzone jedynie na potrzeby skarżącej w celu ukrycia faktycznego wykonawcy robót.
Organ II instancji wskazał, że weryfikacja dowodów wystawionych przez skarżącą w 2007r. na rzecz [...] [...] w konfrontacji z umowami na roboty budowlane zawartymi z [...] potwierdza, iż faktury zostały wystawione tytułem wykonania adaptacji sklepów [...] oraz przyłącza elektrycznego (energetycznego). Zgodnie z treścią § 2 umów na roboty budowlane zawartych przez stronę z P. przedmiotem umów były między innymi roboty elektryczne oraz przyłącze energetyczne. Wykonawcą w/w prac miało być PHU "B" . W toku przesłuchań świadków, nie stwierdzono by którykolwiek ze świadków wskazał aby przedmiotem prac PHU "B" , były prace związane z wykonaniem przyłącza energetycznego (elektrycznego) lub jakichkolwiek prac związanych z instalacją elektryczną. Z kolei z zeznań J. S. wynikało, że w/w prac elektrycznych nie mogła wykonać osoba bez specjalistycznych uprawnień.
Natomiast odnośnie braku faktury VAT w sierpniu 2007r. organ odwoławczy stwierdził, iż w w/w miesiącu miało miejsce wykonanie robót adaptacyjnych w G. (ul. [...] ), zatem w myśl przywołanej powyżej umowy, wynagrodzenie z tytułu nadzoru było należne, gdyby faktycznie było wykonane.
Organ odwoławczy podniósł, że jak wynika z akt sprawy, organ kontroli skarbowej w żadnym dokumencie kierowanym do skarżącej nie użył sformułowania "że dokumenty zostały sfałszowane", nie negował także autorstwa podpisów na dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Stwierdził natomiast, iż dokumentacja związana z udokumentowaniem wykonania usług przez PHU "B" na rzecz strony nie odzwierciedlała stanu faktycznego, tj. była fikcyjna. Nie podzielił także stanowiska skarżącej jakoby protokoły odbioru robót przez przedstawicieli [...] Polska datowane były niezależnie od faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych, które dokumentowały.
Odnośnie zarzutu skarżącej, że z protokołów przesłuchań świadków: N.M. i D.G. wynikało jak wyglądała specyfika prac przy sklepach "[...] ", organ odwoławczy podniósł, że żaden ze świadków, na których powołuje się skarżąca nie wspominał, że "ostatnie prace wykończeniowe czy poprawki były dokonywane po montażu urządzeń i po odebraniu przez inwestora prac remontowo – adaptacyjnych."
Organ II instancji podkreślił, że brak było podstaw do powołania biegłego z uwagi na fakt, że organ kontroli skarbowej nie musiał mieć również specjalistycznej wiedzy odnośnie prac wykonanych przez stronę ponieważ ich nie kwestionował, zakwestionował natomiast fakt wykonania przedmiotowych usług przez firmę A. B. w sytuacji gdy ustalił, iż firma ta sama usług tych nie wykonała, usług tych nie wykonali również jej podwykonawcy ("H" , "I" , "J" ).
Organ odwoławczy wskazał, że czynności sprawdzające w w/w firmie (protokół z dnia [...] r.) wykazały, że [...] nie przedłożyła dowodów poświadczających wykonanie robót przez PHU "B" . Nie ma zatem znaczenia okoliczność zeznań N. M. , że wyraził zgodę na zatrudnienie podwykonawców mimo, iż nie był do tego uprawniony. Bezprzedmiotowe jest także przywoływanie okoliczności wykonywania robót budowlanych na rzecz "K" czy szpitala w T. , gdyż w 2007r. skarżąca nie świadczyła usług na rzecz przywołanych podmiotów.
Również z akt sprawy wynikało, że w 2007r. skarżąca wykonała roboty żelbetonowe w obiekcie [...] ul. [...] na rzecz "F" pracownikami zatrudnionymi nielegalnie (vide: zeznania M. P. ), co dowodzi również, iż wykonawcą faktur (wymienionych na str. 30-31 zaskarżonej decyzji) nie był PHU "B" .
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 88 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT w świetle art. 168 lit. a Dyrektywy Rady 112 i niewykazania dobrej wiary organ odwoławczy podniósł, iż organ kontroli skarbowej zakwestionował prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur VAT z tytułu zakupu usług remontowo - budowlanych bowiem ustalił na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że faktury te stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane między podmiotami wskazanymi na tych fakturach, a zatem nie odpowiadają rzeczywistości.
Zgodnie z ustawą o VAT oraz utrwalonym orzecznictwem sądowym, zarówno krajowym, jak i Unii Europejskiej, podatnik posiada uprawnienie do pomniejszenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jego wystawcę czynność polegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku, gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy, faktura taka nie stanowi podstawy do odliczenia wykazanego w niej podatku.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. wobec strony wszczęto śledztwo sygn. akt [...] w sprawie:
- podania nieprawdy w deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiące od stycznia do grudnia 2007r., w wyniku czego uszczuplony został podatek VAT za 2007r. w łącznej kwocie nie mniejszej niż [...] zł, tj. o czyn z art. 56 § 1 Kks w zw. z art. 6 § 2 Kks,
- podania nieprawdy w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2007 PIT-36, w wyniku czego uszczuplony został podatek dochodowy od osób fizycznych za 2007r. w łącznej kwocie nie mniejszej niż [...] zł, tj. o czyn z art. 56 § 1 Kks,
- posługiwania się przez skarżącą nierzetelnymi fakturami w 2007r., tj. o czyn 62 § 2 Kks.
O zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007r. w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, na podstawie przepisów art. 70 § 6 pkt 1 O.p. skarżąca została powiadomiona pismem nr [...] z dnia [...] r., doręczonym jej w dniu [...] r., tj. przed upływem terminu do przedawnienia zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące 2007r. W konsekwencji bieg terminu zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją został zawieszony.
Organ odwoławczy nie podzielił zatem stanowiska strony, że pismo to nie powinno być skierowane do pełnomocnika w postępowaniu podatkowym, lecz do samego podatnika lub ewentualnie pełnomocnika podatnika w postępowaniu karnoskarbowym. Skoro nie nastąpiło przedawnienie zobowiązań podatkowych za 2007r. brak było podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, o którym mowa w art. 208 § 1 O.p. i uchylenia decyzji na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p.
Organ odwoławczy odnośnie wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia [...] . sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Rejonowego w C. Wydział Gospodarczy sygn. akt [...] podniósł, że nie mają one znaczenia w sprawie gdyż dotyczą stosunku cywilnoprawnego między M. W. A. B. .
Dalej organ II instancji podniósł, że również orzeczenie Sądu Okręgowego w C. sygn. akt [...] z dnia [...] r. nie miało związku z rozpatrywaną sprawą, wyrok ten jest nieprawomocny, a co istotne przedmiotem oskarżenia były działania A. B. w pierwszym półroczu 2005r, tymczasem zaskarżona decyzja dotyczy 2007r. Ponadto zauważył, iż okoliczność, że A. B. (według ustaleń Sądu) zatrudniał nielegalnie pracowników w okresie 1 stycznia 2005 do 30 czerwca 2005r. nie oznaczała, że w okresie późniejszym tj. w 2007r. prace te na rzecz skarżącej wykonały osoby pracujące nielegalnie na rzecz "B" .
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w sprawie brak było przesłanek zwrócenia się do sądu powszechnego z wnioskiem o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, zgodnie z art. 199a § 3 O.p.
2.5. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik złożył wniosek o uzupełnienie zaskarżonej decyzji poprzez odniesienie się do wskazanych we wniosku kwestii zawartych m.in. w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem strony nie zostało wykazane, że wymieniona podatniczka odliczając podatek naliczony z faktur wystawionych przez A. B. działa w złej wierze, nie wykazano obiektywnych przesłanek wskazujących, że strona wiedziała lub powinna była wiedzieć, że przedmiotowe transakcje wiązały się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktur na wcześniejszym etapie obrotu.
2.6. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]. organ II instancji odmówił uzupełnienia ww decyzji.
3. Postępowanie przed sądem I instancji.
3.1. W skardze do tut. Sądu skarżący decyzji organu II instancji zarzucił:
rażące naruszenie art. 59 § 1 pkt 9 i art. 70 § 1 O.p. poprzez określenie w wydanej decyzji wysokości zobowiązania podatkowego strony w podatku od towarów i usług, które uległo przedawnieniu,
naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, polegające na dowolnej ocenie zeznań świadków, co miało niewątpliwie istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, polegające na dowolnej ocenie umów o roboty budowlane zawieranych przez stronę, co miało niewątpliwie istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, polegające na dowolnej ocenie dokumentów finansowych strony skutkującej błędnym założeniem o nieposiadaniu przez nią wystarczających środków finansowych, co miało niewątpliwie istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, polegające na dowolnej ocenie faktów i okoliczności dotyczących podwykonawcy skarżącej, co miało niewątpliwie istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
6) naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 w związku z art. 199a § 3 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, polegające na co miało niewątpliwie istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
Mając na uwadze podniesione zarzuty strona wniosła o:
- uchylenie skarżonej decyzji w całości,
- zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4.1. Skarga nie jest zasadna.
4.2. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika zaś, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przywołany przepis nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
4.3. Mając na uwadze powyższe oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, Sąd uznał za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonej decyzji i przyjął je za podstawę rozstrzygnięcia.
Trafnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że poczynione ustalenia faktyczne dały podstawę do stwierdzenia, że w 2007r. skarżąca dokonywała odliczenia podatku naliczonego z faktur stwierdzających czynności, które faktycznie nie zostały wykonane przez ich wystawcę tj. PHU "B" . Natomiast faktycznym wykonawcą był M. W. , mąż skarżącej, który działając w imieniu i na rzecz strony wykorzystał do wykonania przedmiotowych prac pracowników, których nielegalnie zatrudniał i nie zgłaszał ich zatrudnienia lub powierzenia pracy zarobkowej do ubezpieczenia społecznego.
4.4. W pierwszej kolejności rozważyć należy zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją. Uznanie bowiem, że uległy one przedawnieniu w konsekwencji oznaczałoby niemożność orzekania przez organy podatkowe w sprawie.
W ocenie Sądu, mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012r. sygn. akt P 30/11, nie ma jednak podstaw do przyjęcia, że z końcem 2012r. nastąpiło przedawnienie w stosunku do zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją, albowiem bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w niniejsze sprawie, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania,
Sądy administracyjne reprezentują w zasadzie jednolity pogląd, zgodnie z którym warunkiem zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, a zatem nie jest konieczne wszczęcie postępowania karnego skarbowego przeciwko osobie - zob. wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1293/09, Lex nr 588173; wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 373/09, Lex nr 549500; wyrok WSA w Łodzi z 18 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 953/09, Lex nr 580627; wyrok WSA w Gliwicach z 1 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 492/09, Lex nr 591459; wyrok WSA w Krakowie z 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 960/10, Lex nr 673333, a także wyroki NSA z 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GSK 1111/09, Lex nr 744658 i z 29 września 2010 r., sygn. akt I GSK 1116/09, Lex nr 1116/09. W tym ostatnim wyroku NSA stwierdził, że: "Literalne brzmienie art. 70 § 6 pkt 1 o.p. wskazuje, iż zdarzeniem prawnym powodującym zawieszenie biegu przedawnienia jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe związane z niewykonaniem tego zobowiązania. Nie jest natomiast takim zdarzeniem przedstawienie zarzutów określonej osobie (ad personam)."
O zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007r. w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, na podstawie przepisów art. 70 § 6 pkt 1 O.p. skarżąca została skutecznie powiadomiona pismem z dnia [...] r., nr [...] doręczonym ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi w dniu [...] r., a zatem przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące 2007r. W konsekwencji zobowiązania podatkowe skarżącej za 2007r. nie uległy przedawnieniu. Twierdzenie strony, że "informacja ta nie powinna być skierowana do pełnomocnika podatnika w postępowaniu podatkowym, lecz do samego podatnika lub ewentualnie pełnomocnika podatnika w postępowaniu karnoskarbowym" nie znajduje żadnych podstaw prawnych.
Po pierwsze Sąd przypomina, że przedmiotem postępowania karnoskarbowego nie jest kwestia określenia zobowiązania podatkowego, terminu jego przedawnienia i zawieszenia. A zatem informacja organu o zawieszeniu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w postępowaniu karnoskarbowym jest bezprzedmiotowa, nie pozostaje bowiem w jakimkolwiek związku z przedmiotem tego postępowania. Trudno zatem podzielić pogląd strony, że to w toku postępowania karnoskarbowego powinna być ona powiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Po drugie, skoro informacja ta dotyczy zobowiązania podatkowego, co do którego toczy się postępowanie podatkowe, w którym strona ustanowiła pełnomocnika, to jest oczywiste, że pismo powinno być doręczone pełnomocnikowi. W przedmiotowej sprawie – doradcy podatkowemu. Procedura ta wynika wprost z treści art. 136 O.p., zgodnie z którym strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zakres umocowania określa pełnomocnictwo.
Ustanowienie pełnomocnika w sprawie powoduje zatem obowiązek doręczania mu pism procesowych, chyba, że co innego wynika z treści pełnomocnictwa.
Zdaniem Sądu nie ma wątpliwości, że pismo informujące podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące 2007r. w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego zostało skutecznie doręczone w dniu 21 listopada 2012r., a więc przed upływem okresu przedawnienia.
Skoro przedawnienie zobowiązań nie nastąpiło, to organ podatkowy mógł je w zaskarżonej decyzji określić. Skarżąca nie wykazała bowiem skutecznie aby zobowiązania te wygasły na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 i art. 70 § 1 O.p.
4.5. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie nie podziela zarzutów strony dotyczących naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i 191 O.p. tj. przekroczenia granic swobodnej oceny materiału dowodowego.
Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe mając na uwadze, wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w tym przepisie, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a jego oceny nie narusza art. 187 § 1 O.p., jak też zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p.
Nie można zgodzić się z poglądem strony, że nie istnieją żadne dowody świadczące o fikcyjności transakcji pomiędzy stroną a jej kontrahentem opierając się na domniemaniach nie na faktach. Stawiane tezy są gołosłowne. Należy zauważyć, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji szczegółowo wskazał dowody, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w sprawie oraz zacytował zeznania powołanych w sprawie świadków, a Sąd nie znalazł podstaw, żeby je kwestionować.
Z akt sprawy wynika, że organ dokonał wnikliwej analizy zgromadzonego w sprawie bardzo obszernego materiału dowodowego. W zaskarżonej decyzji szczegółowo wskazał zgromadzone dowody i dokonał ich oceny. Wyjaśnił, które okoliczności uznał za udowodnione, a które nie i dlaczego.
4.6. W szczególności organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że strona nie udokumentowała, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, faktu zapłaty przez jej męża należności wynikających ze spornych faktur. Oświadczenie męża nie jest wystarczającym dowodem w tym zakresie. Przypomnieć należy, że postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ kontroli skarbowej wezwał skarżącą do przedstawienia dowodów dysponowania środkami finansowymi w "gotówce" przeznaczonych na uregulowanie w okresie 2007r. należności wynikających z faktur wystawionych przez "B" . a oraz pozostałych kontrahentów. Skarżąca nie przedłożyła dowodów, na które powoływała się w odwołaniu oraz nie załączyła ich do odwołania.
4.7. Ustosunkowując się do zarzutów strony dotyczących zeznań świadków Sąd zauważa, że są one jednym z dowodów w sprawie, nie stanowią zatem wyłącznej podstawy dokonanych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych. Zeznania świadków zostały ocenione w kontekście całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Aby ocena zgromadzonego materiału nie została uznana za dowolną, organ ma obowiązek rozpatrzenia wszystkich dowodów, każdego z osobna i we wzajemnym związku, zgodnie z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki. Ocenić musi, czy i na ile dany dowód potwierdza określone fakty (wyrok NSA z 13 września 2013r., sygn. akt II FSK 2671/11, LEX nr 1493833).
W myśl zasady określonej w art. 191 O.p. organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Nakłada ona też na organy podatkowe obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z nich z osobna i we wzajemnym ich związku. W przypadku dowodów przeciwstawnych organy mogą jednym z nich dać wiarę, a innym tej wiarygodności odmówić, kierować się muszą jednak zasadą racji dostatecznej, wyrażającej się w postulacie, aby za udowodnione uznawać tylko te fakty, które zostały uzasadnione według określonych, rozsądnych dyrektyw poznawczych. Nie mogą więc z dowodów wyciągać wniosków, które z nich nie wynikają. Muszą też wyjaśnić przyczyny takiej oceny w sposób logiczny, zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego ( wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 334/13, LEX nr 1449679).
Twierdzenie strony, że organy uznały zeznania świadków za fałszywe, jest gołosłowne. Organ ocenił je jako niewiarygodne, co oznacza nieprawdopodobne, nie zasługujące na zaufanie, takie którym trudno uwierzyć (por. red. Elżbieta Sobol, Mały słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN 1993r., s. 506). "Fałszywy" to nieprawdziwy (Ibidem, s. 192). Zauważyć również należy, że sama strona przyznaje, że "wielokrotność rozliczeń kontrahenta ze stroną oraz upływ czasu powoduje, ze świadkowie mają prawo nie pamiętać dokładnych okoliczności rozliczeń z wykonywanych robót budowlanych" (S. 5 skargi).
Zdaniem Sądu ocena wiarygodności zeznań świadków nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 O.p. a zatem nie była dowolna. Zeznania świadków zostały ocenione w kontekście całego zebranego w sprawie materiału dowodowego tj. zeznań innych świadków oraz poczynionych przez organy ustaleń na podstawie dokumentów.
4.8. Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie wyroków niezawisłych sądów.
Art. 180 § 1 O.p. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jak trafnie wskazał WSA w Opolu w prawomocnym wyroku z dnia 27 listopada 2013r. sygn. akt I SA/Op 652/13, LEX nr 1466661, granice dowodzenia określone w art. 180 § 1 O.p. zostały wyznaczone "przyczynianiem się" danego środka dowodowego do wyjaśnienia sprawy oraz brakiem jego sprzeczności z prawem.
Postępowanie dowodowe powinno doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, czyli winno obejmować fakty i dowody, które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Jednym z dowodów (środków dowodowych) w sprawie może być dokument.
Odnosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, że po pierwsze nie ulega wątpliwości, że wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [... ]. sygn. akt [...] oraz wyrok Sądu Rejonowego w C. VIII Wydział Gospodarczy sygn. akt [...] dotyczą stosunków cywilnoprawnych pomiędzy M. W. A. B., a zatem nie odnoszą się do strony niniejszego postępowania.
Zdaniem Sądu bez znaczenia dla sprawy pozostaje również orzeczenie Sądu Okręgowego w C. sygn. akt [...] z dnia [...] r. nie miało związku z rozpatrywaną sprawą, pomijając fakt, że wyrok ten jest nieprawomocny, a co istotne przedmiotem oskarżenia były działania A. B. w pierwszym półroczu 2005r, tymczasem zaskarżona decyzja dotyczy 2007r. a zatem nie ma znaczenia dla sprawy.
4.9. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że zachodziły przesłanki do wystąpienia przez organ podatkowy w trybie art. 199a O.p., do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego pomiędzy stroną a jej podwykonawcą.
Zasadą wynikającą z treści tego przepisu jak i zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 O.p. i przepisów dotyczących postępowania dowodowego (art. 187 § 1 O.p.), wynika, że to organ podatkowy dokonuje ustalenia treści czynności prawnej, uwzględniając zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności (art. 199a O.p.).
Jeżeli pod pozorem dokonania czynności prawnej dokonano innej czynności prawnej, skutki podatkowe wywodzi się z tej ukrytej czynności prawnej (§ 2 powołanego przepisu).
Natomiast w świetle art. 199a § 3 O.p. jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa.
Powołany przepis określa uprawnienie do wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe.
Artykuł 199a O.p. stanowi jedynie dopełnienie przepisów regulujących postępowanie podatkowe, które determinują kierunek oraz sposób prowadzenia przez organ podatkowy postępowania dowodowego. Dyspozycja tego przepisu nie dotyczy przypadków, gdy przedmiotem rozważań organu są ustalenia faktyczne a nie ustalenia co do prawa. Instytucja sądowego ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa z powództwa organu podatkowego służy wyłącznie prawidłowemu ustaleniu zdarzeń cywilnoprawnych i jest konsekwencją włączenia tych zdarzeń do podatkowego stanu faktycznego. Przedmiotem powództwa nie mogą być natomiast stosunki publicznoprawne, które nie zostały objęte kognicją sądów powszechnych, w tym ocena podatkowego stanu faktycznego pod kątem zastosowania określonej normy prawa podatkowego (wyrok WSA z dnia 29 maja 2013r., sygn. akt I SA/Kr 3/13, LEX nr 1429158).
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie zachodzą wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego pomiędzy skarżącą a wystawcą spornych faktur albowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy daje wystarczające podstawy do przyjęcia dokonanych przez organy podatkowe ustaleń za prawidłowe.
4.10. Mając na uwadze powyższe okoliczności skarżąca nie wykazała skutecznie, aby organ odwoławczy naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego w sposób wskazany w powołanym wyżej art. 145 §1 ppsa.
W konsekwencji dokonane w sprawie ustalenia faktyczne dały podstawę do zastosowania przez organy art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, zgodnie z którym podstawy do obniżenia podatku należnego nie stanowią faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności, w konsekwencji trafnie organy przyjęły, że art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a cyt. ustawy o VAT nie ma zastosowania w sprawie.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego służy zapewnieniu neutralności tego podatku. Sama faktura nie tworzy jednak tego prawa. Prawo do odliczenia przysługuje zatem wówczas, gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi.
Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, jeżeli podmiot gospodarczy podjął wszelkie działania, jakich można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać, w celu upewnienia się, że transakcje, w których uczestniczy, nie wiążą się z przestępstwem, czy to w zakresie podatku VAT, czy w innej dziedzinie, może on domniemywać legalność tych transakcji bez ryzyka utraty prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT (zob. ww. wyrok w sprawach połączonych Kittel i Recolta Recycling, pkt 51).
Nie jest sprzeczne z prawem Unii Europejskiej wymaganie, by podmiot przedsięwziął wszystkie działania, jakich można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie podatkowym (zob. podobnie wyrok z dnia 27 września 2007 r. w sprawie C-409/04 Teleos i in., Zb.Orz. s. I-7797, pkt 65, 68; ww. wyrok w sprawie Netto Supermarkt, pkt 24; wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r. w sprawie C-499/10 Vlaamse Oliemaatschappij, Zb.Orz. s. I-14191, pkt 25) (Tak TSUE w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11,curia.europa.eu)
Mając na względzie orzecznictwo TSUE oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz uwzględniając specyfikę ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że nie zachodziła potrzeba dokonywania odrębnych ustaleń w zakresie dobrej wiary strony. Nie można bowiem przyjąć, że skarżąca nie była świadoma swojego oszukańczego działania czy nadużycia prawa, skoro tego rodzaju transakcję świadomie realizowała z jednym podmiotem, a dokumentowała u innego podmiotu, tym bardziej, że stwierdzone spornymi fakturami czynności wykonywał jej mąż. Ustaleń tych organy dokonały na podstawie obszernego materiału dowodowego, czemu dały wyraz w podjętych rozstrzygnięciach.
Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela również stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2014r., sygn. akt I SA/Po 935/13, CBOSA, że ustalenie, że w danej sprawie miało miejsce wystawianie tzw. pustych faktur oznacza, że dobra wiara ze swej istoty nie może być uwzględniona. Nie sposób przyjąć, że podatnik odliczający podatek z takiej faktury nie jest świadomy swojego oszukańczego działania czy nadużycia prawa, skoro wystawieniu tego rodzaju faktury nie towarzyszy w ogóle żadna dostawa towaru lub świadczenie usług przez podmiot ją wystawiający, ani żaden inny (obrót istnieje tylko na fakturze), albo tego rodzaju transakcję nabywca świadomie realizuje z jednym podmiotem, a dokumentuje u innego podmiotu.
4.11. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło