II FZ 995/16

Dnia 28 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3154/16 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3154/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P. [...] (dalej jako "Skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej jako "SKO") z dnia 31 sierpnia 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że skargę na powyższą decyzję, którą pełnomocnik Skarżącej złożył bezpośrednio do Sądu, w dniu 11 października 2016 r. przekazano do SKO. Przystępując do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd uznał, że w sprawie zachowany został termin do jego złożenia. Z oświadczenia pełnomocnika Skarżącej, zawartego w treści wniosku wynika, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się z pisma informującego o jej przekazaniu do SKO, doręczonego mu w dniu 12 października 2016 r. Wobec tego okolicznością sporną w rozpoznawanej sprawie pozostaje odpowiedź na pytanie, czy Skarżąca zawiniła uchybieniu terminowi. Zdaniem Sądu, podniesiona we wniosku okoliczność, tj. błędne zaadresowanie koperty przez pracownika kancelarii profesjonalnego pełnomocnika, nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. W zażaleniu Skarżąca, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżyła postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", poprzez uznanie, że Skarżąca ponosi winę za niezłożenie skargi w terminie, w sytuacji, w której ze szczególnych, nietypowych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że wniosła skargę po terminie bez swojej winy. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Instytucja procesowa przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości i ma na celu ochronę strony postępowania sądowoadministracyjnego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi do podjęcia czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a). Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W przypadku występowania w procesie za pośrednictwem pełnomocnika, ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca (por. postanowienia NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II OZ 525/11, 26 listopada 2007 r. sygn. akt I FZ 509/07, 18 października 2007 r. sygn. akt I FZ 421/07). W świetle powołanych przepisów i okoliczności niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że prawidłowym było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż w rozpoznawanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik Skarżącej, wbrew dyspozycji art. 54 § 1 P.p.s.a., wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a nie za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd pierwszej instancji po otrzymaniu skargi, w dniu 11 października 2016 r. przesłał ją do SKO celem udzielenia odpowiedzi na skargę. Tę datę, tj. 11 października 2016 r. prawidłowo przyjęto jako miarodajną do stwierdzenia, czy Skarżąca dochowała ustawowego terminu trzydziestu dni na złożenie skargi. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jak i w zażaleniu na postanowienie odmawiające jego przywrócenia, pełnomocnik konsekwentnie podnosił, że na pierwszej stronie skargi widnieje wyraźne wskazanie, że choć kierowana jest ona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, to jej wniesienia dokonuje za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Natomiast błąd powstały podczas wysyłki skargi polega na oczywistej omyłce, która nastąpiła wskutek umieszczenia niewłaściwego adresu na kopercie. Tymczasem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym postanowieniu zasadnie uznano, że nieprawidłowe zaadresowanie koperty przez pracownika pełnomocnika i w konsekwencji przesłanie skargi bezpośrednio do sądu, a nie do organu, świadczy o niedołożeniu należytej staranności i stanowi błąd, za który pełnomocnik, i tym samym strona, ponosi winę (por. postanowienia NSA z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II OZ 183/11, 16 listopada 2010 r. sygn. akt I FZ 433/10, 6 czerwca 2005 r. sygn. akt II FZ 166/05). Prawidłowo również Sąd pierwszej instancji przyjął, że wskazanie w treści skargi organu administracji, za pośrednictwem którego pełnomocnik zamierzał wnieść skargę, nie oznacza, że została ona wniesiona prawidłowo. Stwierdzić zatem należy, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, zaś wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu. Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.