II OSK 571/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-12-13
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Andrzej Jurkiewicz, Izabela Bąk-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę z 1990 r. została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w sytuacji gdy sąsiednia działka była niezabudowana?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie przyjął, iż decyzja z 1990 r. została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. Wskazano na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące wykładni tego przepisu, co uniemożliwia uznanie naruszenia za rażące. Ponadto, Sąd pierwszej instancji pominął kwestię znacznego upływu czasu od wydania decyzji, co w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 46/13, ogranicza bezwzględny obowiązek eliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z października 2015 r., która uchyliła decyzję Wojewody Małopolskiego stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu z października 1990 r. Decyzja z 1990 r. zatwierdzała plan realizacyjny i udzielała pozwolenia na dobudowę klatki schodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję GINB, uznając, że decyzja z 1990 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa budowlanego. GINB wniósł skargę kasacyjną, kwestionując wyrok WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2921/15 w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2921/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek skargi A. W., uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie sporawy:
Decyzją z dnia [...] października 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2015 r. znak [...], stwierdzającej, na wniosek A. W., nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu z dnia [...] października 1990 r. znak [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej J. K. pozwolenia na dobudowę klatki schodowej z częścią mieszkalną na działce nr ewid. [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że badana decyzja nie jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. J. K. załączył zgodę współwłaścicieli działki nr ewid. [...] (wniosek z dnia 18 lipca 1990 r.) na przeprowadzenie ww. inwestycji. W aktach znajduje się odpis z księgi wieczystej nr [...], z którego wynika, że właścicielami tej działki byli S. W., J. K. i J. C. Inwestor wykazał zatem prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tym samym nie naruszono rażąco wymagań z art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm., wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji) i § 46 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze zm., wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji).
W ocenie organu decyzja z dnia [...] października 1990 r. nie narusza rażąco Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Zakopane i Gminy Tatrzańskiej w Zakopanem, zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta Zakopanego z dnia 10 lipca 1986 r., Nr 94/XVI/86 (Dz.Urz. Woj. Nowosądeckiego nr [...]), obowiązującego w dacie wydania decyzji. Działka nr ewid. [...] znajdowała się na terenie o symbolu A 20.1MNUTGHRK, w jednostce bilansowej A - tereny mieszkalnictwa rodzinnego o niskiej intensywności. Ponadto, obiekt nie narusza rażąco przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 ze zm.).
Dalej organ wskazał, że projekt zatwierdzony badaną decyzją zakładał rozbudowę w kierunku północno-wschodnim budynku mieszkalnego ok. 2 m od granicy niezabudowanej działki nr ewid. [...]. Z planu realizacyjnego wynika, że rozbudowę zaplanowano ok. 0,5 m od granicy ww. działki ścianą z luksferami (plan realizacyjny - s. 7; rysunek elewacji północnej - s. 11). Zwrócił także uwagę, iż orzecznictwo dotyczące wykładni § 12 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia nie jest jednolite. W orzecznictwie zaprezentowano pogląd, że wyjątek z § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. zachodzi tylko wtedy, gdy sąsiadująca z działką inwestora nieruchomość jest zabudowana, a istniejący na niej obiekt budowlany usytuowany jest w odległościach podanych w tym przepisie. Istnieje jednak pogląd, zgodnie z którym możliwa jest lokalizacja obiektu z niezachowaniem powyższych odległości, również w sytuacji gdy na sąsiedniej działce brak jest w ogóle zabudowań. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa. O oczywistym naruszeniu prawa można mówić tylko w odniesieniu do przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 79 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., dotyczącego kwestii odprowadzania wód opadowych, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie znajduje on potwierdzenia w aktach sprawy. Ściana północno-wschodnia dobudowywanej klatki schodowej na działce nr ewid. [...] znajduje się ok. 0,5 m od granicy działki nr ewid. [...]. Z kolei z rysunków elewacji (projekt budowlany - s. 12) wynika, że okap obiektu ma długość ok. 0,5 m i został skierowany w stronę granicy działki nr ewid. [...]. Wobec tego, choć nie jest całkowicie wykluczone, że okap zaprojektowano z naruszeniem granicy, to takie prawdopodobieństwo nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na dobudowę.
Za niezasadny organ uznał zarzut zaprojektowania inwestycji na działce skarżącej. Inwestycja została bowiem zrealizowana na podstawie planu realizacyjnego, sporządzonego na mapie z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego Urzędu Wojewódzkiego w Nowym Sączu. Z mapy tej wynikało, że klatka schodowa znajdować się będzie w całości na działce inwestora. Podnoszona okoliczność, iż później doszło do zmiany granic, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej taki plan realizacyjny, skoro organ wydający pozwolenie o niej nie wiedział. W sprawie stwierdzenia nieważności organ dokonuje oceny decyzji – co do zasady – w oparciu o materiał dowodowy jakim dysponował organ.
Skargę na powyższą decyzję wniosła A. W., zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
W ocenie Sądu wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.".
W uzasadnieniu Sąd przypomniał stanowisko organu odwoławczego, że kontrolowana w sprawie decyzja, z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie, nie narusza rażąco § 12 ust. 2 cyt. rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W ocenie Sądu pogląd ten należy uznać za chybiony. Zdaniem Sądu treść tego przepisu jest jasna i nie wymaga wykładni. W przytoczonym przepisie wskazano jednoznacznie, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym, a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Skoro ówczesny ustawodawca wskazał wprost, że chodzi o istniejącą zabudowę, to nie ma wątpliwości – jak słusznie wywodziła skarżąca – że przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do działek na których istnieje już zabudowa.
Nie było sporne w niniejszej sprawie, że działka skarżącej nr ewid. [...] była i nadal pozostaje niezabudowana, jak i to, że badaną decyzją Kierownik Urzędu Rejonowego w Nowym Targu udzielił pozwolenia na dobudowę klatki schodowej z częścią mieszkalną na sąsiedniej działce nr ewid. [...] w odległości ok. 0,5 m od granicy działki nr ewid. [...] . Nadto, zdaniem Sądu, uszło uwadze organu odwoławczego, co również zasadnie podniesiono w skardze, że w świetle art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane projektowana zabudowa musiała uwzględniać uzasadniony interes właścicieli sąsiednich nieruchomości, a więc konieczność takiego usytuowania obiektów budowlanych, aby nie pozbawić właścicieli działek sąsiednich możliwości prawidłowej i optymalnej zabudowy ich nieruchomości.
W świetle przytoczonych na wstępie kryteriów, w ocenie Sądu, kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja została wydana nie tylko z rażącym naruszeniem § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., ale również art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, kwestionując wydany wyrok w całości. Orzeczeniu temu zarzucono naruszenie:
1/ przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, co skutkowało uwzględnieniem skargi;
2/ przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnia zaskarżonego wyroku wobec nieodniesienia się przez Sąd do podnoszonej przez organ odwoławczy kwestii znacznego upływu czasu od dnia wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu z dnia [...] października 1990 r., będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego;
Wskazując na powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpatrzenie sprawy poza rozprawą. Jednocześnie organ wniósł o rozpatrzenie sprawy poza rozprawą.
W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw.
Pismem z dnia 8 marca 2017 r. A. W. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna w pełni zasługiwała na uwzględnienie.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek uwzględnienia wniesionego środka odwoławczego zauważyć należy, stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie jest kwestionowany, zaś istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia czy ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu z dnia [...] października 1990 r. znak [...] zatwierdzająca plan realizacyjny i udzielająca J. K. pozwolenia na dobudowę klatki schodowej z częścią mieszkalną na działce nr ewid. [...] podjęta została z rażącym naruszeniem § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.).
Nie jest sporne, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, iż Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] maja 2015 r., stwierdzając nieważność powołanej wyżej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu z dnia [...] października 1990r. wskazał na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, a to § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, określającego odległości wznoszonych budynków od granicy działki i od obiektów istniejących na działce sąsiedniej. Z kolei organ odwoławczy uchylając decyzję Wojewody Małopolskiego i odmawiając stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu, w motywach swego rozstrzygnięcia zwrócił uwagę na to, iż orzecznictwo sądowo-administracyjne dotyczące wykładni § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. nie jest jednolite, a wskazane rozbieżności orzecznicze na tle tej normy prawa nie pozwalają uznać podstawowej cechy nadającej naruszeniu prawa przymiotu rażącego – oczywistej sprzeczności między treścią przepisu, a rozstrzygnięciem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując zaś kontroli legalności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie podzielił stanowiska organu odwoławczego i uznał, iż treść przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. jest jasna i nie wymaga wykładni, przypominając, że w tym przepisie wskazano jednoznacznie, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym, a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Skoro ówczesny ustawodawca wskazał wprost, że chodzi o istniejącą zabudowę, to nie ma wątpliwości że przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do działek na których istnieje już zabudowa.
Wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonemu w zaskarżonym wyroku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zwrócił uwagę, że orzecznictwo sądowe dotyczące wykładni § 12 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia nie jest jednolite i nie są to jedynie pojedyncze orzeczenia sądów administracyjnych świadczące o niewystępowaniu sporów w judykaturze na tle ww. normy. Jak zaznaczono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 680/15 – publikowanym w zbiorze orzeczenia.nsa.gov.pl, który jest w pełni aprobowany przez skład orzekający w tej sprawie – już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 grudnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1829/06 (LEX nr 304107) zwrócił uwagę na rozbieżność orzecznictwa sądowego na tle możliwości zastosowania § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki, wskazując, iż nie można uznać podstawowej cechy nadającej naruszeniu prawa przymiotu rażącego – oczywistej sprzeczności między treścią przepisu, a rozstrzygnięciem. O oczywistym naruszeniu prawa można mówić tylko w odniesieniu do przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. To stanowisko zostało poparte nie "jedynie pojedynczymi orzeczeniami" sądów administracyjnych, ale całym ich szeregiem, w tym również wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie przesądzając zatem, czy rzeczywiście brzmienie przepisu § 12 ust. 2 wyżej przywołanego rozporządzenia z 1980 r. nasuwa jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne, czy też – jak uważa Sąd pierwszej instancji – przepis ten jest jasny w swej treści i żadnych wątpliwości nie budzi, stwierdzić należy, że w praktyce stosowanie tego unormowania nie było jednolite i niejednokrotnie prowadziło do różnej jego wykładni (tak w przywołanym wyżej wyroku NSA z dnia 27 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 680/15). Natomiast rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1107/11, LEX nr 1228463; 4 kwietnia 2012r. sygn. akt II OSK 2565/10, LEX nr 1219119; 27 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2449/10, LEX nr 1219108; 8 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 363/11, LEX nr 1145109; 14 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2525/10, LEX nr 1145613; 19 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1192/10, LEX nr 1151823).
Zatem mając na uwadze wskazywane istniejące rozbieżności w interpretacji normy § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., nie można – wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji – uznać, iż w związku z naruszeniem tejże normy, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zaistniała przesłanka jej rażącego naruszenia prawa. W świetle powyższych rozważań należy zgodzić się z argumentacją skargi kasacyjnej organu, że okoliczności tej sprawy nie upoważniały Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przyjęcia, że kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dlatego też pozwala to na uwzględnienie zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, co skutkowało uwzględnieniem skargi.
Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ponadto treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. To właśnie organ odwoławczy w zaskarżonym rozstrzygnięciu powołał się również na tenże wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wskazując na brak bezwzględnego obowiązku eliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji, na podstawie których strony nabyły prawa, po upływie znacznego czasu od wydania tego aktu. W tej sprawie mamy właśnie do czynienia ze znacznym upływem czasu od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie której strona nabyła prawa. Kwestii tej, jak słusznie podniesiono to w skardze kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie oceniał, pomijając ją całkowicie, co w okolicznościach niniejszej sprawy stanowi naruszenie podniesionego w skardze kasacyjnej art. 141 § 4 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca przy tym uwagę, że "działanie organów państwa na podstawie prawa, będące przejawem zasady praworządności (legalizmu), nie oznacza bezwzględnego obowiązku eliminowania z obrotu wadliwych decyzji, na podstawie których strona nabyła prawo [...], po upływie znacznego czasu od wydania tego aktu administracyjnego. Takie aspekty i konsekwencje zasady praworządności są bowiem ograniczone przez jej inne oblicze, tj. potrzebę stabilizacji stanów społeczno-gospodarczych ukształtowanych mocą aktu administracyjnego, a ponadto przez zasadę zaufania obywatela do państwa, w tym zasadę pewności prawa, które wynikają z art. 2 Konstytucji." (wyrok TK z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, OTK-A 2015 r., nr 5, poz. 62). Niewątpliwie korzystanie przez osobę z praw wynikających z aktu administracyjnego jest wykonywaniem uprawnień zagwarantowanych jej przez organ władzy publicznej. Trzeba zatem mieć na względzie, że odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej, (do których trzeba zaliczyć instytucję stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Stabilizacja stosunków administracyjnoprawnych po upływie określonego czasu leży bowiem w interesie porządku publicznego – patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1953/14, publikowany w zbiorze orzeczenia.nsa.gov.pl.
Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, iż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się usprawiedliwione, a istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, co pozwalało na rozpoznanie wniesionej skargi. Natomiast w opisanych wyżej okolicznościach tej sprawy należało uznać zaskarżoną decyzję wydaną w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i w konsekwencji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu z dnia [...] października 1990 r. znak [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej J. K. pozwolenia na dobudowę klatki schodowej z częścią mieszkalną na działce nr ewid. [...], za w pełni odpowiadającą prawu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Uznając, że w sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za odstąpieniem od zasądzenia od A. W. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku.
Niniejsza skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w ustawowym terminie nie zażądały jej przeprowadzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło