IV SA/Wa 2710/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] nakazującą firmie [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...], najemcy nieruchomości przy ul. [...], usunięcie składowanych bądź magazynowanych na w/w nieruchomości odpadów w postaci mas ziemnych – kod odpadu 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03), poprzez przekazanie odpadów podmiotowi posiadającemu uprawnienia do ich przewozu do miejsca składowania lub unieszkodliwiania, w terminie do dnia 30 września 2016 r. Na powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] lipca 2016 r. K. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w sektorze budowlanym, w którym płynność finansowa jest niezwykle ważna. W obecnej chwili nie posiada on środków finansowych na wykonanie postanowień zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie posiada środków finansowych, żeby przekazać materiał gromadzony na nieruchomości przy ul. [...] podmiotowi posiadającemu uprawnienia do przewozu zgromadzonego materiału legitymującemu się odpowiednimi zezwoleniami. Podano ponadto, że przeciwko skarżącej toczy się szereg postępowań egzekucyjnych i sądowych, a ze względu na jej trudną sytuację materialną skarżąca została zwolniona z obowiązku ponoszenia szeregu opłat sądowych. W przypadku odmowy wstrzymania wykonania decyzji, skarżąca zostanie pozbawiona nie tylko wszelkich środków finansowych, ale też będzie musiała zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż nie będzie mogła regulować swoich zobowiązań finansowych. Ponadto skarżąca nie będzie posiadała środków finansowych na opłacenie innych opłat związanych z bieżącą działalnością gospodarczą. W konsekwencji, zdaniem pełnomocnika skarżącej, brak uwzględnienia niniejszego wniosku doprowadzi do wstrzymania działalności skarżącej. W ocenie pełnomocnika, wskazane okoliczności pozwalają na przyjęcie, że wykonanie decyzji objętej wnioskiem może spowodować niewypłacalność skarżącej, a w konsekwencji zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, w wyniku której bez wątpienia doszłoby do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, nawet gdy zaskarżona decyzja zostałaby w późniejszym czasie uchylona. Do wniosku dołączono: 1) oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania; 2) zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2015 PIT-36L; 3) informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2015 PIT/B; 4) historię rachunku [...] za dzień 19 lutego 2016 r.; 5) historię rachunku [...] S.A. za okres od 31 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.; 6) historię rachunku [...] za okres od 26 stycznia 2016 r. do 6 lipca 2016 r.; 7) wyroki sądów powszechnych i nakazy zapłaty, którymi zasądzono lub nakazano ściągnąć od pozwanej K. P. na rzecz różnych powodów określone sumy pieniężne; 8) zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i wezwania do zapłaty należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przesłanka wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków nie została dostatecznie uprawdopodobniona. Wskazane we wniosku argumenty nie przesądzają o występowaniu okoliczności nadzwyczajnych przesądzających o zastosowaniu ochrony tymczasowej, bowiem sam fakt obciążenia kosztami wynikającymi z wykonania zaskarżonej decyzji, jeszcze nie uzasadnia twierdzenia o potencjalnej możliwości wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tylko w przypadku spełnienia przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), można udzielić ochrony tymczasowej. Należy mieć na względzie, że konieczność wykonania nakazanych w decyzji objętej wnioskiem czynności może generować po stronie podmiotu, na który nałożono stosowny nakaz, konkretne koszty i może mieć wpływ na kondycję finansową skarżącej, jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. Przez szkodę, o jakiej mowa w powołanym przepisie należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest nakaz usunięcia odpadów w postaci mas ziemnych poprzez przekazanie ich podmiotowi posiadającemu uprawnienia do ich przewozu do miejsca składowania lub unieszkodliwiania, który to nakaz może generować po stronie skarżącej koszty wiążące się z wykonaniem nakazu usunięcia odpadów, jednakże potencjalne koszty nie stanowią przesłanki do wstrzymania wykonania aktu. Obowiązek usunięcia odpadów oraz pogorszenie płynności finansowej (nawet wynikające z konieczności skorzystania z finansowania zewnętrznego, czy zbycia określonego składnika majątkowego) nie jest okolicznością nadzwyczajną w prowadzeniu działalności gospodarczej i może być skutkiem również działań oraz decyzji samego przedsiębiorcy. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do dokonania określonych czynności pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze podkreśla się, że w powołanym przepisie art. 61 § 3 powołanej ustawy, chodzi o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek późniejszego zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 38/12; z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 53/09; z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10; z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (LEX nr 281811) i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 (LEX nr 489786) oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06 (LEX nr 192964) – dostępne również na wskazanej wyżej stronie internetowej; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). W doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że analizą objęte są wyłącznie argumenty podane przez stronę, toteż winny one być przekonujące, rzetelne i wiarygodne. Jedną z przesłanek wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Sąd stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić wówczas, kiedy rozmiar szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego jest większy niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju, a oceniając rozmiar ewentualnej szkody należy uwzględnić okoliczności obiektywne i subiektywne – indywidualne dotyczące strony. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków obejmuje taką materię, którą niełatwo jest zmienić w razie wykonania aktu. Zatem musi być także rozważana w kontekście specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę płynności finansowej po stronie skarżącej, a w konsekwencji ograniczenie prowadzonej przez nią działalności i brak możliwości regulowania bieżących należności. Za takie "trudne do odwrócenia skutki" nie może zostać uznana okoliczność w postaci poniesienia kosztów wywozu odpadów. Pełnomocnik skarżącej nie przytoczył żadnych okoliczności z których mogłoby wynikać, że w tym konkretnym postępowaniu, szkoda z tego tytułu będzie "znaczna", czyli wyższa niż zwykle wywołana wykonaniem aktu danego rodzaju. Za szkodę znaczną w rozumieniu art. 61 § 3 omawianej ustawy nie może być bowiem uznany każdy uszczerbek w majątku zobowiązanego wywołany wykonaniem decyzji. Zatem obowiązkiem pełnomocnika skarżącej jest wykazanie, że wysokość tego uszczerbku będzie znaczna, przy czym okoliczność ta jest oceniana zawsze indywidualnie. Tymczasem pełnomocnik skarżącej na szkodę z tego tytułu wskazał bardzo ogólnie, nie wykazując przede wszystkim wysokości potencjalnych kosztów wywozu tych odpadów. W tej sytuacji nie można było ocenić, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy mamy do czynienia z możliwością wyrządzenia "znacznej szkody" w rozumieniu art. 61 § 3 powołanej ustawy. Analiza sytuacji majątkowej skarżącej wskazuje, że w roku podatkowym 2015 uzyskała ona przychód w wysokości ponad 9 mln zł i nie wykazała strat. Z załączonego do wniosku zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2015 (PIT-36L) i informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2015 (PIT/B) wynika również, że skarżąca za 2015 rok osiągnęła dochód w wysokości ponad 1 mln zł i jak wynika z uzasadnienia wniosku i dołączonego do niego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródeł utrzymania skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą. Podkreślić należy, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, ponoszone wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów, amortyzacja majątku trwałego, itp. Istotniejsze, zatem jest to, że skarżąca uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtowały się i nadal kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Podkreślić należy, że skarżąca prowadzi nieprzerwanie działalność gospodarczą, co wynika z uzasadnienia wniosku, zatem osiąga przychody. Powyższe nie pozwala na ocenę, że usunięcie odpadów może rzeczywiście wyrządzić skarżącej znaczną szkodę czy spowodować nieodwracalne skutki. Należy również stwierdzić, że nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji okoliczność podniesiona przez pełnomocnika skarżącej, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę przez skarżącą płynności finansowej z prowadzonej przez nią działalności, co może za sobą pociągnąć negatywne konsekwencje dla jej sytuacji majątkowej. W rozpoznawanej sprawie z dokumentów przedstawionych przez skarżącą w żaden sposób nie wynika, żeby sytuacja finansowa skarżącej była na tyle trudna, aby skarżąca nie była w stanie ponieść kosztów usunięcia odpadów, a jak zostało wyżej wskazane, to na skarżącej spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uprawdopodobniających zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej. Natomiast posiadanie przez skarżącą innych zobowiązań, w tym wynikających z wyroków sądów powszechnych i nakazów zapłaty, którymi zasądzono lub nakazano ściągnąć od pozwanej K. P. na rzecz różnych podmiotów określone sumy pieniężne oraz wszczęcie postępowań egzekucyjnych w celu wyegzekwowania należności wynikających z powyższych orzeczeń sądowych, nie może prowadzić do wniosku, że mogą one być zaspokojone kosztem zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Potrzeba wydatkowania posiadanych środków, nawet znacznej wysokości, na zaspokojenie zobowiązań wynikających z powyższych tytułów egzekucyjnych, nie może być priorytetowo traktowana przed obowiązkiem wobec Skarbu Państwa wynikającym z postanowień decyzji objętej wnioskiem, które powinny być zaspokojone w pierwszej kolejności. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej nie wykazał, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla skarżącej trudne do odwrócenia skutki czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, że egzekwowanie wykonania decyzji objętej wnioskiem powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który, ponoszony przez skarżącą przy regulowaniu nawet znacznych zobowiązań finansowych nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia skargi skarżąca będzie mieć możliwość dochodzenia odszkodowania od organów administracji na drodze cywilnoprawnej (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Argumenty zawarte we wniosku ograniczają się tylko do jego gołosłownego niczym nie popartego twierdzenia, że w wyniku wykonania decyzji objętej wnioskiem skarżąca zostanie obciążona znacznymi kosztami, bowiem nie przedłożono stosownych dokumentów, z których wynikałaby wysokość kosztów usunięcia odpadów. Tak sformułowany wniosek nie jest wystarczający w zakresie uzasadnienia wystąpienia przesłanek do wstrzymania wykonania aktu. Wskazane argumenty nie przesądzają o występowaniu okoliczności nadzwyczajnych przesądzających o zastosowaniu ochrony tymczasowej, bowiem sam fakt obciążenia kosztami wynikającymi z wykonania decyzji, jeszcze nie uzasadnia twierdzenia o potencjalnej możliwości wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. Należy mieć na względzie, że konieczność wykonania nakazanych w zaskarżonej decyzji czynności może generować po stronie podmiotu, na który nałożono stosowny nakaz konkretne koszty, jednak skarżąca nie wykazała jakie konkretnie miałyby to być koszty, tak aby Sąd mógł dokonać oceny wniosku z punktu widzenia zaistnienia przesłanek wynikających z omawianego art. 61 § 3, tj. czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pełnomocnik skarżącej nie uwiarygodnił, ażeby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spowodowało bezpośrednio jakąkolwiek szkodę w majątku skarżącej, a tym bardziej szkodę o charakterze znacznym lub trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku nie wyczerpują przesłanek określonych w art. 61 powołanej ustawy, gdyż przy osiągniętym przez skarżącą przychodzie ponad 9 mln zł w roku 2015, nie przesądzają o niebezpieczeństwie wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zwłaszcza, że pełnomocnik skarżącej nie przedstawił wysokości potencjalnych kosztów wywozu odpadów, a tym samym nie jest możliwa ocena, w jaki sposób wykonanie czynności nałożonych zaskarżoną decyzją mogłoby wpłynąć na kondycję finansową skarżącej. Ponadto wskazać należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji polegać ma na zawarciu umowy z przedsiębiorcą posiadającym odpowiednie zezwolenie na usunięcie odpadów i transport do miejsca składowania lub unieszkodliwienia odpadów. Taki sposób wykonania decyzji pozwala w przypadku uchylenia decyzji na odzyskanie od organu kosztów poniesionych w związku wykonaniem nieprawomocnej decyzji. Wnioskodawca poza stwierdzeniem zagrożenia wynikającego z wykonania zaskarżonej decyzji, w żaden sposób nie uprawdopodobnił wystąpienia negatywnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu twierdzenia zawarte we wniosku nie mogą stanowić przesłanki dla wstrzymania wykonania decyzji. Niebezpieczeństwo, na którą to okoliczność wskazuje pełnomocnik skarżącej, nie zostało w żaden sposób wykazane. Wykonanie decyzji nie wymaga fizycznego usunięcia odpadów, a jedynie zawarcia umowy na ich usunięcie i transport do miejsca składowania. Ta okoliczność wskazuje na to, że nie będzie niemożliwym zarówno odwrócenie skutków wykonania decyzji, jak i przywrócenie poprzedniego stanu rzeczy w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 61 § 3 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.