I OZ 962/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1114/16 odmawiające przywrócenia A. W. terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1114/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił A. W. (dalej skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej ppsa) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ponadto we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 2 i 4 ppsa). Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Brak winy po stronie dokonującego czy zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W postanowieniu z 29 października 1999 r., I CKN 556/98, Lex 50702, Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd może uwzględnić wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej jedynie wtedy, gdy ustalone zostanie, że uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Wynika stąd, że w razie gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia świadczą o zachowaniu się strony, noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. W postanowieniu z 12 stycznia 1999 r., I UKN 667/98, OSNP-wkł. 1999/8/6, Sąd Najwyższy zauważył, że przy ocenie braku winy, jako przesłance przywrócenia terminu procesowego, uchybionego przez stronę dotkniętą nawet ciężkim schorzeniem (inwalidztwo drugiej grupy) nie można rezygnować z wymagania należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Po stronie zainteresowanego istnieje obowiązek wskazania na istnienie przeszkód, które - w jego ocenie - uniemożliwiły dokonanie określonej czynności w zakreślonym terminie. Muszą to być okoliczności istniejące obiektywnie, niezależne od woli strony. Do takich niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zwykło zaliczać się okoliczności takie jak powódź, pożar, katastrofa, nagła choroba strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Odnosząc powyższe uwagi ogólne do niniejszej sprawy, Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 53 § 1 ppsa skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Termin trzydziestodniowy na wniesienie skargi upłynął skarżącemu z dniem 9 listopada 2016 r. Skarga została wniesiona dopiero w dniu 28 listopada 2016 r. Skarżącemu odmówiono przyjęcia do szpitala w dniu 30 września 2016 r. Tymczasem jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych organu zwrotnego potwierdzenia odbioru, skarżona decyzja doręczona została skarżącemu w dniu 10 października 2016 r. W ocenie Sądu również podnoszony przez stronę zły stan zdrowia, nie poparty żadnymi konkretnymi faktami nie może przemawiać za przywróceniem terminu. Z uzasadnienia wniosku w żadnym stopniu nie wynika by skarżący w okresie od 10 października 2016 r. do 9 listopada 2016 r. nagle zachorował lub przebywał w szpitalu, co faktycznie uniemożliwiłoby mu złożenie skargi w terminie (k. 14-16 akt sądowych). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. W. wskazując, że "dla mnie jest logiczne, jak choruję, to nie mam sił pisać pism do instancji odwoławczych w terminie", jednocześnie odnosząc się do szeregu okoliczności nie związanych bezpośrednio z przedmiotem zażalenia (k. 25-26 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ppsa sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462, nb 4; postanowienie NSA z 12.6.2008 r., II OZ 580/08, cbosa). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z 10.9.2010 r., II OZ 849/10, cbosa). Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (postanowienie NSA z 18.12.2013 r., I OZ 1199/13). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zaskarżona decyzja doręczona została stronie w dniu 10 października 2016 r. (odpis zwrotnego potwierdzenia odbioru, akta administracyjne). Zatem termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 9 listopada 2016 r., pismo to zostało wniesione przez skarżącego dopiero w dniu 28 listopada 2016 r. Sąd I instancji trafnie uznał, że zły stan zdrowia, którego skutkiem była wizyta w szpitalu, nie stanowił przeszkody, przemawiającej za tym, by przywrócić stronie termin do wniesienia skargi. Do omawianego zdarzenia doszło w dniu 30 września 2016 r., wówczas skarżący zgłosił się do szpitala, jednak odmówiono mu przyjęcia do szpitala (k. 8 akt sądowych). Jak wynika z akt sprawy, skarżący w okresie od 10 października 2016 r. do 9 listopada 2016 r. - w czasie kiedy mógł w terminie wnieść środek odwoławczy - nie przebywał w szpitalu, ani nie leczył się z uwagi na naglą chorobę. Zatem nie zaistniały przesłanki uniemożliwiające skarżącemu złożenie skargi w terminie. Podeszły wiek i ogólny zły stan zdrowia nie przemawia za przyjęciem braku winy strony (wyrok NSA z 29.6.2007 r., II OSK 479/07; postanowienie NSA z 23.4.2008 r., II OZ 346/08, aprobowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę – op. cit., s. 469, nb 6 pkt 30). Sąd I instancji prawidłowo orzekł na podstawie art. 86 § 1 ppsa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa postanowił jak w sentencji.