I FSK 1140/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 1294/14 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 2 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1294/14, oddalił skargę G.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej K. z dnia 2 lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że pismem z dnia 7 lutego 2014 r. A.S. występujący jako pełnomocnik skarżącego wniósł, na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) dalej O.p., o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 25 czerwca 2013 r. Następnie organ wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego przed Dyrektorem Izby Skarbowej. Pismem z dnia 12 marca 2014 r. pełnomocnik przedstawiając własne stanowisko w kwestii prawidłowości swojego umocowania przedłożył w załączeniu "jedynie z ostrożności procesowej" odpis uwierzytelnionego przez siebie 14 marca 2014 r. dokumentu pełnomocnictwa ogólnego z dnia 24 stycznia 2005 r., zgodnie z treścią którego jest on upoważniony do reprezentowania skarżącego przed organami administracji państwowej. W konsekwencji organ pierwszej instancji decyzją z dnia 27 marca 2014 r., odmówił wznowienia postępowania w sprawach zakończonych wcześniejszymi decyzjami ostatecznymi. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia 2 lipca 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzje Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zostały doręczone podatnikowi – w dniu 28 czerwca 2013 r., zatem w tej dacie powziął on wiadomość o ich wydaniu i określony w art. 241 § 2 pkt 1 O.p. miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania upłynął z dniem 28 lipca 2013 r. Wniosek o wznowienie postępowania został zaś złożony dopiero 7 lutego 2014 r., do organu niewłaściwego w sprawie, bez podania o przywrócenie terminu, co zasadnym uczyniło wydanie decyzji w trybie art. 243 § 3 O. p. odmawiającej wznowienia postępowania. Dalej organ wskazał, że w piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r. skarżący potwierdził fakt reprezentowania go przez pełnomocnika, jednak w jego ocenie oświadczenie G. S. nie jest równoznaczne z wypełnieniem tego wymogu. Oświadczenie to złożone zostało w toku kontroli w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., a nie w postępowaniu toczącym się w podatku od towarów i usług, zatem brak było podstaw, aby organ podatkowy bez wyraźnego wskazania strony interpretował jego treść w sposób rozszerzający. Z tego też względu, ponieważ strona w postępowaniu podatkowym zakończonym wydaniem decyzji z dnia 25 czerwca 2013 r. nie ustanowiła pełnomocnika, rozważanie, czy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ustanowiony w art. 241 § 2 pkt 1 O. p. należało liczyć od dnia, w którym wiadomość o wydaniu decyzji powziął pełnomocnik czy strona, organ uznał za bezprzedmiotowe. Na powyższe rozstrzygnięcie strona wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji organu strona zarzuciła: błędne i dowolne ustalenie stanu faktycznego poprzez naruszenie: - art. 120, art.121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art.240 § 1 pkt 4 O.p. poprzez ich niezastosowanie lub błędną wykładnię w związku z art. 136, 137, 145 § 2 ww. ustawy, - art. 241 § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 2 O. p. poprzez błędne przyjęcie, iż termin wymieniony w powyższym przepisie odnosi się do strony, a nie pełnomocnika, - art. 194 § 1 O.p. poprzez pominięcie w sprawie dowodu w postaci pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z 22 stycznia 2014 r. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę wskazał, że zgodnie z art. 241 § 2 pkt 1 O.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. czyli w przypadku, gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Natomiast z akt sprawy wynika, że skarżący wiedział o wydaniu decyzji już od 28 czerwca 2013 r., kiedy to zostały mu doręczone i termin ten upłynął 28 lipca 2013 r. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu było więc prawidłowe. Dalej Sąd pierwszej instancji podnosząc, że twierdzenie skarżącego, iż "pominięcie w postępowaniu pełnomocnika jest pominięciem samej strony" stwierdził, że nie dopatrzył się, aby w niniejszej sprawie sytuacja taka miała miejsce. W ocenie Sądu uznać należało, że skarżący został prawidłowo pouczony o prawie do ustanowienia pełnomocnika i z tego nie skorzystał. Oświadczenie z dnia 22 kwietnia 2013 r. zostało złożone w toku postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. i nie może być automatycznie rozciągane na postępowanie dot. podatku VAT, gdyż do takich działań organ podatkowy nie jest uprawniony, co więcej – zdaniem Sądu – stanowiłoby to ze strony organu niedopuszczalną ingerencję w prawa strony, która podejmuje suwerenną decyzję co do tego, czy ma wolę być reprezentowaną przez pełnomocnika i w jakim zakresie. W kontekście powyższych stwierdzeń, w ocenie Sądu, uznać należało, że przeprowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, ustalony w sprawie stan faktyczny należało uznać za prawidłowy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżącego zarzucając wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej P.p.s.a., naruszenie : art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi skarżącego w sytuacji, gdy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 145 § 2, art. 240 § 1 pkt 4 O.p. poprzez ich niezastosowanie lub błędną wykładnię w związku z art. 136, art. 137, art. 145 § 2 O.p. uwzględniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organy podatkowe stanu faktycznego w sprawie, błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, pominięcie w postępowaniu pełnomocnika przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie należy powołać się na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że w myśl art. 137 § 3 O.p. , pełnomocnik obowiązany jest dołączyć do akt konkretnej sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, przy czym przez akta, o których mowa w tym przepisie, należy rozumieć akta konkretnego postępowania podatkowego albo kontroli podatkowej.( por. np. wyrok NSA z 2016-10-04 sygn. akt II FSK 2906/14, wyrok NSA z 2008- 04 -11 sygn. akt II FSK 128/08, wyrok NSA z 2009-05-12 sygn. akt II FSK 519/08, wyrok NSA z 2009-07-08 sygn. akt II FSK 690/08, wyrok NSA z 2011-08-10 sygn. akt II FSK 429/10, wyrok NSA z 2016-05-25 sygn. akt I FSK 2082/14). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający niniejszą sprawę podtrzymuje ten pogląd, wskazując jednocześnie, że nieskuteczna jest praktyka składania pełnomocnictwa o nieadekwatnym zakresie reprezentowania strony. Nie można bowiem złożyć skutecznie pełnomocnictwa we wszystkich rodzajach postępowań mogących toczyć się przed organami podatkowymi, organami kontroli skarbowej wszystkich instancji oraz do rożnego rodzaju czynności, jak wypełniania formularzy deklaracji podatkowych, podpisywania deklaracji, korekt, itp. Bez względu zatem na zakres udzielonego pełnomocnictwa, pełnomocnik poprzez wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 137 § 3 O.p., to jest dołączenia do akt każdej sprawy dokumentu zawierającego pełnomocnictwo, decyduje w rzeczywistości o tym, czy będzie zastępował stronę w konkretnej sprawie i w jakim zakresie. Organ nie ma natomiast prawa dokonywania ustaleń, czy strona w danej sprawie chce działać samodzielnie, czy przez pełnomocnika i w jakim stopniu został on do niej umocowany. Są to elementy stosunku prawnego łączącego mocodawcę oraz ustanowionego przez niego pełnomocnika. Organ podatkowy mając na względzie ochronę interesu mocodawcy nie może ingerować w ten stosunek, interpretować wolę mocodawcy i poddawać ocenie, w ramach danego postępowania. stopień tej ochrony . Zważyć przy tym należy, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionował skuteczności doręczenia decyzji wymiarowych w przedmiocie podatku VAT, tym samym uznając ten sposób doręczenia za prawidłowy. W niniejszej sprawie nie został także podniesiony zarzut naruszenia art. 170 czy art. 190 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wykładni prawa przedstawionej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt I FSK 1271/13. Powyższe stanowi o tym, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej są niezasadne. Wystąpienie bowiem pełnomocnika w sprawie wznowienia postępowania z powołaniem się na pełnomocnictwo ogólne wystawione w 2005 r. nastąpiło po upływie określonego w przepisach O.p. czasu, jak prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji, licząc od dnia powzięcia przez stronę wiadomości o wydaniu decyzji . Uznając zatem, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.