IV SA/Po 14/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-02-21

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, nieposiadające osobowości prawnej, może być reprezentowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez pełnomocnika, jeśli skarga lub uchwała o udzieleniu pełnomocnictwa nie została podpisana przez wszystkich członków stowarzyszenia?
Ratio decidendi
Skarga stowarzyszenia zwykłego podlega odrzuceniu, jeśli nie uzupełniono braków formalnych w wyznaczonym terminie. Stowarzyszenie zwykłe, nieposiadające osobowości prawnej, nie ma zdolności do czynności prawnych, a legitymację procesową posiadają wszyscy jego członkowie. Pełnomocnik może reprezentować stowarzyszenie zwykłe tylko wtedy, gdy zostanie należycie upoważniony przez wszystkich członków, co wymaga podpisu wszystkich członków na uchwale o udzieleniu pełnomocnictwa lub na samej skardze.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, w tym do przedstawienia sposobu reprezentacji stowarzyszenia oraz dokumentów potwierdzających umocowanie pełnomocnika. Stowarzyszenie przedstawiło listę członków, zaświadczenie o wpisie do rejestru stowarzyszeń zwykłych, regulamin oraz uchwałę o udzieleniu pełnomocnictwa M. W., podpisaną przez 16 z 18 członków stowarzyszenia. Sąd uznał, że braki formalne nie zostały uzupełnione i odrzucił skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia odrzucić skargę Stowarzyszenie [...] wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Zarządzeniem Sądu z dnia 09 stycznia 2016 r. wezwano Skarżącego do złożenia dokumentu określającego sposób jego reprezentacji (odpis z KRS) w przypadku, gdy skarżące Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem rejestrowym, zaś w przypadku, gdy Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym wskazanie z imienia i nazwiska wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z aktualnymi adresami zamieszkania, nadesłanie dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia (np. uchwała, regulamin, statut, lista), złożenie pełnomocnictwa dla M. W. udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia do wystąpienia w imieniu Stowarzyszenia przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, ewentualnie podpisanie skargi przez wszystkich członków stowarzyszenia w budynku sądu lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Z przypadku dokonania wpisu do ewidencji stowarzyszeń zwykłych o której mowa w art. 40 ust. 5 ustawy Prawo o stowarzyszeniach w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 maja 2016 r. w sprawie prowadzenia ewidencji stowarzyszeń zwykłych, jej wzoru oraz szczegółowej treści wpisów (Dz.U. z 2016, poz. 644), zobowiązano Skarżącego do przedłożenia zaświadczenia (wypisu) z ewidencji stowarzyszeń zwykłych, z którego wynikać będzie umocowanie do występowania M. W. jako przedstawiciela Stowarzyszenia. W odpowiedzi na wezwanie Sądu nadesłano listę 18 członków Stowarzyszenia wraz z ich danymi personalnymi i adresami, Zaświadczenie Starostwa Powiatowego w Ś. W. o wpisaniu stowarzyszenia do Rejestru Stowarzyszeń Zwykłych, Regulamin Stowarzyszenia, pismo z dnia 13.01.2013 r. o powołaniu do życia Stowarzyszenia, wraz z listą 20 założycieli, Uchwałę Stowarzyszenia Zwykłego z dnia 01.09.2016 r. udzielającą M. W. pełnomocnictwa do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi podpisaną przez 16 członków stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W ocenie Sądu nie wykonano w pełni Zarządzenia Sądu z dnia 09.01.2017 r., a ca za tym idzie nie uzupełniono wszystkich braków formalnych skargi. W pierwszej kolejności wskazać należy, że uchwałę o udzieleniu M. W. pełnomocnictwa do reprezentowania Stowarzyszenia podpisało tylko 16 z 18 członków Stowarzyszenia. Także skarga nie została podpisana przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Ponadto nie nadesłano zaświadczenia (wypisu) z ewidencji stowarzyszeń zwykłych zgodnie z wzorem zawartym w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 maja 2016 r. w sprawie prowadzenia ewidencji stowarzyszeń zwykłych, jej wzoru oraz szczegółowej treści wpisów (Dz. U.2016.644 r.). Podkreślić należy, że Zarządzenie Sądu z dnia 09.01.2017 r. było sformułowane w sposób jasny i precyzyjny. Zawierało również pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie 7 dni skutkować będzie odrzuceniem skargi. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie prezentowany jest pogląd, że skoro stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach Dz.U.2015.1393 j.t.) to w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Konsekwencją braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest bowiem brak zdolności do czynności prawnych i brak własnego majątku. Stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa tj. zdolność do występowania w postępowaniu jako strona np. w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 2 p.p.s.a.), jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2525/12; z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2966/12; z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 714/14; z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1980/13; z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 311/14 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1342/14, LEX nr 2034061), zgodnie z którym "z powodu braku osobowości prawnej stowarzyszeń zwykłych i niestosowania do nich przepisów o osobach prawnych na podstawie art. 331 k.c., podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych nie mogą być same te stowarzyszenia, lecz tylko ich członkowie. Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym osoba wskazana w regulaminie stowarzyszenia zwykłego jako przedstawiciel nie posiada uprawnień do reprezentowania stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym". Reasumując, wskazać należy, że Stowarzyszenie pomimo wezwania Sądu, nie uzupełniło braków formalnych skargi. Przedmiotową skargę w imieniu Stowarzyszenia podpisała M. W., która w myśl wywodów przytoczonych wyżej nie jest organem Stowarzyszenia. Niepodpisanie skargi lub uchwały o udzieleniu pełnomocnictwa przedstawicielowi Stowarzyszenia przez wszystkich członków Stowarzyszenia przesądza o niedopuszczalności skargi. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło