IV SA/Po 1052/16

WyrokWSA w Poznaniu2017-04-05

Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru gminy, która zawiera bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę sporządzony jedynie dla tego częściowego obszaru, a nie dla całej gminy, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru gminy, która zawiera bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę sporządzony jedynie dla tego częściowego obszaru, a nie dla całej gminy, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania studium. Taki bilans nie pozwala na porównanie maksymalnego zapotrzebowania na nową zabudowę w skali gminy z możliwościami lokalizacji nowej zabudowy, co jest wymogiem ustawowym, a tym samym uchwała taka jest nieważna.
Stan faktyczny
Wojewoda Wielkopolski złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Wieleniu zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy na obszarze wsi Gulcz. Skarżący zarzucił, że bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę został sporządzony jedynie dla obszaru wsi Gulcz, a nie dla całej gminy, co stanowi istotne naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że zmiana studium w części jest dopuszczalna i nie musi obejmować bilansu dla całej gminy.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Wieleniu w całości i zasądził od Gminy Wieleń na rzecz Wojewody Wielkopolskiego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Józef Maleszewski Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Wieleniu z dnia 29 czerwca 2016 r., nr 158/XVI/2016 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wieleń na obszarze wsi Gulcz 1. stwierdza nieważność uchwały Rady Miejskiej w Wieleniu z dnia 29 czerwca 2016 r., nr 158/XVI/2016 w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wieleń na obszarze wsi Gulcz w całości; 2. zasądza od Gminy Wieleń na rzecz Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. IV SA/Po 1052/16 UZASADNIENIE Pismem z dnia 2 listopada 2016 r. Wojewoda Wielkopolski złożył do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznania skargę na uchwałę Nr 158/XVI/2016 Rady Miejskiej w Wieleniu z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wieleń na obszarze wsi Gulcz (zwaną dalej " zaskarżoną uchwałą") wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W ocenie Wojewody Rada nie dopełniła obowiązków wynikających z przepisów art. 10 ust. 5 pkt 1 i 4 lit. a, b w związku z art. 10 ust. 1 pkt 7 oraz art. 10 ust. 2 pkt 1, art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r. poz. 778; zwanej dalej "u.p.z.p."). Wojewoda przytoczył treść art. 10 ust 1 pkt 7, art. 10 ust. 2 pkt 1 oraz art. 10 ust. 5 u.p.z.p. i stwierdził, że pkt 3 Załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały, zatytułowany "Bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę" (str. 4 załącznika nr 2), został opracowany niezgodnie z przepisami art. 10 ust. 5 pkt 1 i 4 u.p.z.p., co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy. Wojewoda zaznaczył, że bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę sporządzony został tylko w odniesieniu do obszaru wsi Gulcz, stanowiącego niewielką część terenu całej gminy, nie zaś w skali gminy, jak wymaga tego art. 10 ust. 5 pkt 1 u.p.z.p. Tak sporządzony bilans nie daje możliwości wyciągnięcia wniosków wynikających z art. 10 ust. 5 pkt 4 lit. a, b u.p.z.p., a więc jednoznacznym określeniu czy przy uwzględnieniu maksymalnego w skali gminy zapotrzebowania na nową zabudowę, bilans terenu może być uzupełniony nową zabudową, zgodnie z art. 10 ust. 5 pkt 4 lit. a u.p.z.p. lub też stwierdzeniu, że brak jest możliwości lokalizacji nowej zabudowy w studium, zgodnie z art. 10 ust. 5 pkt 4 lit. b u.p.z.p. W związku z powyższym nie jest możliwe stwierdzenie czy przy określeniu kierunków zagospodarowania przestrzennego na terenie objętym zmianą studium, uwzględniono wyniki bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę sporządzonego dla całej gminy, a więc czy spełniona została dyspozycja przepisów art. 10 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Ponadto Wojewoda zaznaczył, że zgodnie z art. 9 ust. 3a u.p.z.p. zmiana studium dla części obszaru gminy wymaga dokonania, zarówno w części tekstowej jak i graficznej studium, zmian w odniesieniu do wszystkich treści, które w wyniku wprowadzonej zmiany przestają być aktualne, w szczególności zmian w zakresie określonym w art. 10 ust. 1 u.p.z.p. W ocenie Wojewody dokonanie nawet niewielkich zmian w studium, dotyczących zmian w zakresie dopuszczenia bądź wprowadzenia zakazu zabudowy, wymaga posiadania analiz, w szczególności dokonania bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę wykonanego dla całego obszaru gminy, tak żeby możliwe było wskazanie, że wprowadzana zmiana nie powoduje utraty aktualności pozostałych treści i ustaleń studium. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Wieleniu wniosła o oddalenie skargi. Rada Miejska stwierdziła, że dokonane zmiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym art. 41 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. 2015 poz. 1777), nie powodują utraty mocy prawnej ustawy, w tym przepisu art. 87, jak również pozostawiają w obrocie prawnym rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków przestrzennego gminy, którego § 8 stanowi podstawę zmiany studium, polegającą na uzupełnieniu studium o pojedyncze ustalenia. Przepis art. 9 ust.3a potwierdza dopuszczalną zmianę studium w części i uchwalona zmiana w całym zakresie spełnia wymogi art. 10 ustawy, w tym art. 10 ust. 1 pkt 7 lit. a, c i d oraz art. 10 ust. 2 pkt 1 lit.a i b, co dokumentuje treść załączników do zaskarżonej uchwały. Zdaniem Rady Miejskiej art. 10 ust.5 pkt 1 u.p.z.p. wskazuje, że dokonując bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, kolejno formułuje się, na podstawie analiz, w tym maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę. Powyższe, w przypadku sporządzania studium w granicach administracyjnych, jest adekwatne do treści art. 9 ust. 3 u.p.z.p. Słownikowe pojęcie wyrazu "skala" zastosowane jest do określenia przypadku - "zakresu - czego..", w tym przypadku obszaru objętego studium. Zarzut Wojewody o braku bilansu dla całego obszaru administracyjnego gminy, uwzględniając tryb sporządzania zmiany studium na obszarze wsi Rosko, stanowi sprzeczność w odniesieniu do przepisu zawartego w art. 9 ust. 3a u.p.z.p.. Zapisy art. 9 ust 3 i art. 10 ust.2 dotyczą podstawowej zasady sporządzania studium dla całego obszaru gminy. Zaskarżona uchwała spełnia ten warunek, a z żadnego przepisu ustawy nie wynika, że zmiana studium w części dla jednej jednostki osadniczej, powinna obejmować bilans zwartej struktury funkcjonalno-przestrzennej w granicach wszystkich jednostek osadniczych na obszarze gminy Wieleń. Zdaniem Rady Miejskiej sposób sformułowania bilansu dla jednostki osadniczej nie uchybia i nie pomija żadnego wymogu zawartego w ustawie. Rada Miejska podkreśliła, że Gmina Wieleń posiada studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla całego obszaru administracyjnego gminy, które zgodnie z art. 87 ustawy jest obowiązujące. Rada Miejska na podstawie oceny tych uchwał w sprawie studium, nie podjęła decyzji dotyczących zmiany polityki przestrzennej Gminy Wieleń oraz przystąpienia do sporządzenia studium dla całego obszaru gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skargę na przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej w Wieluniu wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda Wielkopolski działający jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 z późn. zm. zwanej dalej "u.s.g."). W związku z tym należy wskazać, że w świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy; a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15 lipca 2005 r.,sygn. akt II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 572/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W niniejszej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od otrzymania zaskarżonej uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego był władny zaskarżyć tą uchwałę w trybie art. 93 u.s.g. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA z 5 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008, sygn. akt II GSK 22/08; z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała Nr 158/XVI/2016 Rady Miejskiej w Wieleniu z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wieleń na obszarze wsi Gulcz. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała, jako podjęta w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy – podobnie jak pierwotna uchwała w sprawie uchwalenia studium – jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej, nie będącym wszakże aktem prawa miejscowego (zob. art. 9 ust. 5 u.p.z.p.). Tym samym bez wątpienia zalicza się ona do kategorii aktów, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Sąd uznał skargę Wojewody za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania. Oceny, czy uchwała w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy – tudzież odpowiednio: w sprawie zmiany studium – jest obarczona wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności (względnie stwierdzeniem jej wydania z naruszeniem prawa) przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym od 11 listopada 2015 r.) istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie "trybu sporządzania studium" – którego dochowanie stanowi przesłankę formalną zgodności studium z przepisami prawa – odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia studium, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium, a skończywszy na jego uchwaleniu. Natomiast pojęcie "zasad sporządzania studium" – których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności studium z przepisami prawa – należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) tego aktu planistycznego, a więc z jego merytoryczną zawartością (część tekstowa i graficzna, pozostałe załączniki do uchwały o uchwaleniu studium), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (podobnie w odniesieniu do analogicznych pojęć "trybu" oraz "zasad" sporządzania planu miejscowego – wyroki NSA z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08; z 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 215/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zauważyć, że Wojewoda w swej skardze nie podniósł zarzutu, który expressis verbis dotyczyłby naruszenia przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały ustawowego trybu sporządzania studium – który znajduje odpowiednie zastosowanie także do zmiany studium – unormowanego zasadniczo przepisami art. 11 u.p.z.p. Tym niemniej Sąd był zobligowany zbadać tę kwestię z urzędu – jako że skarga Wojewody była pierwszą skargą wniesioną na kontrolowaną uchwałę (por. wyroki WSA w Krakowie z 6 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 38/11; WSA w Poznaniu z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1153/12; WSA we Wrocławiu z 18 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 835/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) – i w rezultacie stwierdził, iż zaskarżona uchwała została podjęta z zachowaniem przepisanej procedury. Przechodząc do analizy podniesionych w skardze naruszenia przez Radę Miejską przepisów normujących zasady dokonywania i uwzględniania w treści studium tzw. bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę – należy stwierdzić, że skarga okazała się zasadna. W świetle art. 3 ust. 1 u.p.z.p. do zadań własnych gminy należy, co do zasady, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.z.p. w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Studium, zawierające część tekstową i graficzną, sporządza wójt, burmistrz albo prezydent miasta, uwzględniając zasady określone w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, ustalenia strategii rozwoju i planu zagospodarowania przestrzennego województwa, ramowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego związku metropolitalnego oraz strategii rozwoju gminy, o ile gmina dysponuje takim opracowaniem (art. 9 ust. 2 u.p.z.p.). Studium sporządza się dla obszaru w granicach administracyjnych gminy (art. 9 ust. 3 u.p.z.p.). Z kolei, jak stanowi art. 9 ust. 3a u.p.z.p., zmiana studium dla części obszaru gminy wymaga dokonania, zarówno w części tekstowej jak i graficznej studium, zmian w odniesieniu do wszystkich treści, które w wyniku wprowadzonej zmiany przestają być aktualne, w szczególności zmian w zakresie określonym w art. 10 ust. 1 u.p.z.p. Ostatnio wskazany przepis (art. 10 ust. 1 u.p.z.p.) wyszczególnia w sposób niewyczerpujący uwarunkowania, jakie należy uwzględnić przy sporządzaniu studium. W szczególności – zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.z.p. – w studium uwzględnia się uwarunkowania wynikające z potrzeb i możliwości rozwoju gminy, uwzględniających w szczególności: a) analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne, b) prognozy demograficzne, w tym uwzględniające, tam gdzie to uzasadnione, migracje w ramach miejskich obszarów funkcjonalnych ośrodka wojewódzkiego, c) możliwości finansowania przez gminę wykonania sieci komunikacyjnej i infrastruktury technicznej, a także infrastruktury społecznej, służących realizacji zadań własnych gminy, d) bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę. W konsekwencji – w myśl art. 10 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. – w studium określa się m.in., uwzględniające ww. bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę: (1) kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, (2) kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny przeznaczone pod zabudowę oraz tereny wyłączone spod zabudowy. Zgodnie z art. 10 ust. 5 u.p.z.p., dokonując bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, kolejno: 1) formułuje się, na podstawie analiz ekonomicznych, środowiskowych, społecznych, prognoz demograficznych oraz możliwości finansowych gminy, o których mowa w ust. 1 pkt 7 lit. a-c, maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, wyrażone w ilości powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy; 2) szacuje się chłonność, położonych na terenie gminy, obszarów o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej w granicach jednostki osadniczej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych, rozumianą jako możliwość lokalizowania na tych obszarach nowej zabudowy, wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy; 3) szacuje się chłonność, położonych na terenie gminy, obszarów przeznaczonych w planach miejscowych pod zabudowę, innych niż wymienione w pkt 2, rozumianą jako możliwość lokalizowania na tych obszarach nowej zabudowy, wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy; 4) porównuje się maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, o którym mowa w pkt 1, oraz sumę powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy, o której mowa w pkt 2 i 3, a następnie, gdy maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, o którym mowa w pkt 1: a) nie przekracza sumy powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy – nie przewiduje się lokalizacji nowej zabudowy poza obszarami, o których mowa w pkt 2 i 3, b) przekracza sumę powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy – bilans terenów pod zabudowę uzupełnia się o różnicę tych wielkości wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy, i przewiduje się lokalizację nowej zabudowy poza obszarami, o których mowa w pkt 2 i 3, maksymalnie w ilości wynikającej z uzupełnionego bilansu; 5) określa się: a) możliwości finansowania przez gminę wykonania sieci komunikacyjnych i infrastruktury technicznej oraz społecznej, służących realizacji zadań własnych gminy, b) potrzeby inwestycyjne gminy wynikające z konieczności realizacji zadań własnych, związane z lokalizacją nowej zabudowy na obszarach, o których mowa w pkt 2 i 3, oraz w przypadku, o którym mowa w pkt 4 lit. a, poza tymi obszarami; 6) w przypadku gdy potrzeby inwestycyjne, o których mowa w pkt 5 lit. b, przekraczają możliwości finansowania, o których mowa w pkt 5 lit. a, dokonuje się zmian w celu dostosowania zapotrzebowania na nową zabudowę do możliwości finansowania przez gminę wykonania sieci komunikacyjnej i infrastruktury technicznej oraz społecznej. Działania, o których mowa w cytowanym art. 10 ust. 5 u.p.z.p. mogą wymagać powtórzenia, na zasadzie analizy wariantów lub realizacji procesu iteracyjnego, oraz powtórzenia wszystkich lub części z nich, także w połączeniu z innymi czynnościami przeprowadzanymi w ramach prac nad projektem studium (art. 10 ust. 6 u.p.z.p.). Określając zapotrzebowanie na nową zabudowę, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, bierze się pod uwagę: (1) perspektywę nie dłuższą niż 30 lat; (2) niepewność procesów rozwojowych wyrażającą się możliwością zwiększenia zapotrzebowania w stosunku do wyników analiz nie więcej niż o 30% (art. 10 ust. 7 u.p.z.p.). Z zestawienia cytowanych przepisów dostatecznie jasno wynika, że ewentualne sporządzenie, wymaganego przy opracowywaniu studium, bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 lit. d u.p.z.p., niezgodnie z zasadami określonymi w art. 10 ust. 5 u.p.z.p będzie miało swoje bezpośrednie przełożenie na wadliwość treści opracowywanego studium, wyrażającą się bądź to w błędnym przeznaczeniu (w sytuacji braku obiektywnej potrzeby), bądź w nieprzeznaczeniu (wbrew istniejącym obiektywnie potrzebom), określonych terenów na cele nowej zabudowy. W konsekwencji oparcie w takim przypadku treści studium (odpowiednio: zmiany studium) na wadliwie sporządzonym bilansie terenów przeznaczonych pod zabudowę musi być uznane za istotne naruszenie zasad sporządzania studium w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę przygotowany na potrzeby zaskarżonej uchwały został opracowany niezgodnie z zasadami określonymi w art. 10 ust. 5 u.p.z.p. Bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę sporządzony został tylko w odniesieniu do obszaru wsi Gulcz, stanowiącego część terenu całej gminy, nie zaś dla całej gminy, jak wymaga tego art. 10 ust. 5 pkt 1 u.p.z.p. Tak sporządzony bilans nie spełnia warunku wynikającego z art. 10 ust. 5 pkt 4 u.p.z.p., zgodnie z którym porównuje się maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę z sumą powierzchni użytkowej nowej zabudowy możliwej do lokalizacji na terenach o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej i na terenach przeznaczonych w planach miejscowych pod zabudowę położonych poza obszarami o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej. Sporządzenie bilansu tylko dla tej części gminy, której dotyczy zmiana studium nie daje możliwości wyciągnięcia wniosków, o których mowa w art. 10 ust. 5 pkt 4 lit, a i b. u.p.z.p. tj. określenia czy przy uwzględnieniu maksymalnego w skali gminy zapotrzebowania na nową zabudowę, bilans terenu może być uzupełniony nową zabudową, zgodnie lub też stwierdzeniu, że brak jest możliwości lokalizacji nowej zabudowy w studium. Wojewoda trafnie zwrócił uwagę że skoro zgodnie z art. 9 ust. 3a u.p.z.p. zmiana studium dla części obszaru gminy wymaga dokonania, zarówno w części tekstowej jak i graficznej studium, zmian w odniesieniu do wszystkich treści, które w wyniku wprowadzonej zmiany przestają być aktualne, w szczególności zmian w zakresie określonym w art. 10 ust. 1 u.p.z.p, to dokonanie zmian w studium dotyczących zabudowy wymaga posiadania analiz, w szczególności bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, wykonanego dla całego obszaru gminy. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem zasad sporządzania studium w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p., przy czym, w ocenie Sądu, owa wadliwość dotyka niepodzielnie całej Uchwały. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie reprezentującego Skarżącego radcy prawnego ustalone na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), w wysokości 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło