I GZ 176/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 246/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 246/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę D. G. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] stycznia 2017r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia [...] lutego 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, przez przedłożenie pełnomocnictwa procesowego do występowania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Pełnomocnik strony w zakreślonym terminie przesłał kserokopię pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. nr 2016, poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.) uznał, że przedłożony na wezwanie sądu dokument pełnomocnictwa nie został prawidłowo uwierzytelniony z uwagi na brak podpisu adwokata przy jego uwierzytelnieniu. Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 1a i art. 57 § 1 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 36 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż złożone uprzednio do akt sprawy pełnomocnictwo nie uprawnia pełnomocnika skarżącego do występowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi; 3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż skarżący nie uwierzytelnił w sposób prawidłowy odpisu złożonego pełnomocnictwa. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego podniósł w szczególności, że w jego opinii pełnomocnictwo złożone na etapie postępowania przed organem administracji było wystarczające do reprezentowania go na etapie postępowania sadowoadministracyjnego jak również zakwestionował nieprawidłowość usunięcia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim nie można podzielić stanowiska pełnomocnika skarżącego, który w istocie twierdzi, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia na wezwanie sądu prawidłowego pełnomocnictwa (por. postanowienia NSA z dnia: 14 października 2016 r., sygn. akt II GZ 1022/16; 6 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 679/16; 25 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 512/16). Ten ostatni przepis stanowi (po jego nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2015.658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r.), że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Przepis ten nie tylko usprawnia postępowanie przed sądem administracyjnym (przez umożliwienie wniesienia wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa), ale także powinien wyeliminować rozbieżności występujące w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące omawianego zagadnienia. Przy czym wymaga podkreślenia, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona w czasie obowiązywania art. 46 § 3 p.p.s.a. w nowym brzmieniu. Odnosząc się do twierdzenia zawartego w zażaleniu, iż pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych trzeba stwierdzić, że nie ma ono znaczenia dla sprawy. Treść przepisów art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Zatem obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z "pierwszą czynnością procesową". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt II GZ 50/16). Na tle art. 46 § 3 p.p.s.a. jasne jest też, że załączenie dokumentu pełnomocnictwa do pisma procesowego, w sytuacji określonej w tym przepisie, stanowi warunek formalny tego pisma. Należy przy tym mieć na względzie, że warunek formalny w postaci załączenia do pisma (w tym wypadku do skargi) pełnomocnictwa może być spełniony tylko w razie załączenia takiego dokumentu, z którego wynika skuteczne umocowanie osoby podającej się za pełnomocnika, do występowania w imieniu mocodawcy w danej sprawie (por. Uchwała SN z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt III CZP 74/03, publ. OSNC 2005/1/6). Z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. należy więc wyprowadzić wniosek, że przy pierwszej czynności sądowej pełnomocnik ma obowiązek złożyć pełnomocnictwo, do akt sprawy sądowoadministracyjenej jako sprawy nowej i odrębnej od sprawy administracyjnej, której rozstrzygnięcie jest przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym (por. postanowienia NSA z dnia: 19 lipca 2016 r., sygn. akt I GZ 415/16; 13 czerwca 2016, sygn. akt I FZ 141/16). Jak wynika z akt sądowych rozpoznawanej sprawy, pełnomocnik skarżącego w wykonaniu zarządzenia z dnia [...] lutego 2017 r. - z zachowaniem terminu, nadesłał kserokopię pełnomocnictwa opatrzoną pieczątką (zawierającą datę oraz imię i nazwisko pełnomocnika) – k. 18 akt sądowych. Przy czym rację ma Sąd I instancji, że przedłożonego pełnomocnictwa nie można było uznać za prawidłowo uwierzytelnione, gdyż nie zawierało niezbędnego elementu w postaci podpisu pełnomocnika. W związku z powyższym należało przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie postanowił o odrzuceniu skargi, której braków formalnych pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił w sposób skuteczny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.