II OSK 2073/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-06-18
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Jerzy Stelmasiak, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji kolejowej może zostać wydana, gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, na podstawie której inwestor dysponuje nieruchomością, nie jest jeszcze prawomocna, ale posiada rygor natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności przyznaje inwestorowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli decyzja ta nie jest jeszcze prawomocna. Sąd podkreślił, że prawomocny wyrok wiąże inne sądy i organy, a wyrok nieprawomocny nie wywołuje skutku wyeliminowania aktu z obrotu prawnego. W konsekwencji, organy administracji mogły wydać pozwolenie na budowę, opierając się na tej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przebudowy linii kolejowej. Skarżący kwestionowali prawo inwestora do dysponowania nieruchomościami, prawidłowość projektu budowlanego w zakresie warunków wodno-gruntowych, braku decyzji środowiskowej oraz naruszenie interesów osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Tomasz Świstak Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.J., B.G., K.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 238/16 w sprawie ze skarg A.J., B.G., K.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 238/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi A.J., B.G. i K.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), Wojewoda Mazowiecki zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] w W., pozwolenia na budowę inwestycji pn.: Przebudowa linii kolejowej nr [...] - szlak [...] od km 46,700 do km 56,300 - obiekt 11, w ramach zadania inwestycyjnego: "Modernizacja linii kolejowej [...], etap II, odcinek [...], Przetarg 3 - modernizacja odcinka: [...] (km 46,700 - 67,200 linii nr [...])", na działkach (położonych w liniach rozgraniczających określonych w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej). Zakres inwestycji obejmował: przebudowę układu torowego, zabudowę materiałów wibroakustycznych, budowę odwodnienia peronów i wiat peronowych, budowę odwodnienia przejścia podziemnego dla pieszych, przebudowę urządzeń automatyki kolejowej, przebudowę i budowę odwodnienia układu torowego, przebudowę sieci trakcyjnej, przebudowę zasilania trakcji i odbiorów nietrakcyjnych, przebudowę i budowę sieci i urządzeń elektroenergetycznych, budowę stacji transformatorowych słupowych i stacji transformatorowej kontenerowej, przebudowę sterowania lokalnego napędami rozłączników sieci trakcyjnej z PT [...], budowę wzmocnienia podtorza kolejowego w odpowiednich km, budowę odwodnienia dróg, przebudowę przejazdów kolejowych, rozbiórkę przejazdów, instalacje sanitarne, przebudowę gazociągów, przebudowę wodociągów w projektowanym km, przebudowę kanalizacji w projektowanym km i zabezpieczenie istniejącej kanalizacji sanitarnej w km, przebudowę dróg w rejonie likwidowanego przejazdu wraz z przebudową zjazdów indywidualnych, przebudowę dróg w rejonie likwidowanego przejazdu wraz z przebudową zjazdów indywidualnych, budowę dróg serwisowych do urządzeń sanitarnych, rozbiórkę przejścia w poziomie szyn, obiekty inżynieryjne wraz z odwodnieniem.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A.J. oraz K. i B.G.
Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że od decyzji organu pierwszej instancji odwołali się: K.G. i B.G., w części dotyczącej działek nr ewid. [...] (po podziale nr ewid. [...] i [...]) i nr ewid. [...] (po podziale nr ewid. [...]) oraz A.J., w części dotyczącej działki nr ewid. [...] (po podziale nr ewid. [...] i [...]). Dalej organ odwoławczy wskazał, że inwestor wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami inwestycyjnymi nr ewid. [...] na cele budowlane, które to prawo wywodził z decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Decyzja ta opatrzona była rygorem natychmiastowej wykonalności. Na dzień orzekania przez organ nie była prawomocna. W ocenie organu przedłożony projekt budowlany, w części dotyczącej działek nr ewid. [...] jest zgodny z decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2014 r. Dla przedsięwzięcia zostały wydane wymagane decyzje. Zlokalizowana na tych działkach droga o nawierzchni tłuczniowej nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Projekt zagospodarowania terenu, w części dotyczącej działek nr ewid. [...], jest zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430). Odnosząc się do zarzutu odwołań dotyczącego warunków wodno-gruntowych na terenie działek inwestycyjnych nr ewid. [...] organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, projekt budowlany powinien zawierać w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno - inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Do projektu budowlanego spornego przedsięwzięcia załączone zostały wyniki badań podłoża gruntowego, określające warunki wodno-gruntowe dla przedmiotowej inwestycji. Wyżej wskazane opracowanie powstało na podstawie badań terenowych i laboratoryjnych przeprowadzonych przez firmę [...] i firmę [...]. Prawidłowość sporządzonej dokumentacji geotechnicznej nie podlega weryfikacji przez organy administracji architektoniczno - budowlanej. Również i pozostałe zarzuty odwołań nie zostały uznane przez organ odwoławczy.
Skargi na powyższą decyzję wnieśli A.J. oraz K.G. i B.G. A.J. zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 3 ust. 11 ustawy Prawo budowlane w zw. art. 9s ust. 8 ustawy o transporcie kolejowym; art. 11 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.; art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. Natomiast K.G. i B.G., w odniesieniu do wskazanych działek, zarzucili naruszenie szeregu przepisów k.p.a., tj.: art. 8 i 107 § 3, art. 10, art. 11 i 107 § 3 oraz przepisów ustawy Prawo budowlane, tj.: art. 5, art. 32 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 35 ust. 3.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga podlegała oddaleniu. Podstawę prawną orzeczenia stanowił art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.".
Odnosząc się do zarzutu braku prawa inwestora do działek skarżących o nr ewid. [...] Sąd wyjaśnił, że decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej przyznaje [...] S.A. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wprawdzie decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej została uchylona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1510/15, jednakże nadal pozostawała w obrocie decyzja organu pierwszej instancji w tym przedmiocie, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z powyższej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2014 r., wbrew twierdzeniom skarżących, wynikało prawo inwestora do dysponowania działkami nr ewid. [...] na cele budowlane. Ponadto wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 721/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok WSA w Warszawie i oddalił skargę A.J. oraz K.G. i B.G. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył między innymi, iż wadliwe było stanowisko Sądu pierwszej instancji, uznające że nie określono sposobu zapewnienia skarżącym dostępu do drogi publicznej. Pominął bowiem Sąd pierwszej instancji elementy decyzji, które zapewniają dostęp nowo powstałym nieruchomościom do drogi publicznej poprzez ustanawiane służebności i projektowaną drogę.
Zdaniem Sądu Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyroku przesądził, iż nie ulega wątpliwości, że skarżący mają zapewniony dostęp do drogi publicznej, wskazując przy tym, że techniczny sposób zaprojektowania drogi jest właściwy dla postępowania budowlanego. Dlatego nie mógł być naruszony art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, poprzez brak analizy w zakresie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Przedłożony projekt budowlany, w części dotyczącej działek nr ewid. [...], jest zgodny z decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji. W postępowaniu budowlanym organ musiał odnosić się do wymogów formalnoprawnych dla tego typu inwestycji oraz warunków technicznych wykonania przedmiotowej drogi. Słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że droga o nawierzchni tłuczniowej nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397). Projekt zagospodarowania terenu, w części dotyczącej działek nr ewid. [...] jest zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430). Inwestor, stosownie do art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę kompletny projekt budowlany, wykonany przez uprawnione osoby, legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Projektanci i sprawdzający złożyli oświadczenia zgodnie z wymaganiami art. 20 ust. 4 ww. ustawy.
W ocenie Sądu zarzuty skarg sprowadzały się w istocie do kwestionowania zasadności, racjonalności lokalizacji i technicznej prawidłowości wykonania przez inwestora przedmiotowej drogi gruntowej. Do projektu budowlanego spornego przedsięwzięcia załączone zostały wyniki badań podłoża gruntowego, określające warunki wodno-gruntowe dla przedmiotowej inwestycji. Wyżej wskazane opracowanie powstało na podstawie badań terenowych i laboratoryjnych przeprowadzonych przez firmę [...] i firmę [...]. Prawidłowość sporządzonej dokumentacji geotechnicznej nie podlega weryfikacji przez organy administracji architektoniczno - budowlanej. Słusznie organ uznał, iż nie może kwestionować dokumentacji techniczno-budowlanej w zakresie sposobu wykonania tej drogi. Wyłączną odpowiedzialność za zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z zasadami wiedzy technicznej ponosi projektant, co wynika z art. 20 ust. 1-4 ustawy Prawo budowlane. W przedmiotowej sprawie wystarczającym dowodem prawidłowości projektu architektoniczno-budowlanego, tj. jego zgodności z przepisami były oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Ta sama ocena odnosi się do zarzutów braku odwodnienia drogi projektowanej po północnej stronie torowiska w rejonie likwidowanego przejazdu kolejowego w km 47,814 linii kolejowej nr [...], poprzez odprowadzanie wód z jezdni i poboczy, bezpośrednio na tereny przylegle.
Budowa przepustu pod drogą dojazdową w km 48,313 linii kolejowej nr [...], została poprzedzona decyzją Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2014 r., który udzielił [...] S.A. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie ww. przepustu. Nadto Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. uzgodnił pozytywnie projekt ww. przepustu. Przepust nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut dotyczący niezaprojektowania zjazdów z drogi projektowanej na działki skarżących. Wprawdzie przedmiotem postępowania była m.in. "Przebudowa dróg w rejonie likwidowanego przejazdu 47,814 (strona południowa ok. km 47,104 - 48,828, strona północna ok. km 48,160 - 48,315) wraz z przebudową zjazdów indywidualnych" (przewidywał zjazd do posesji sąsiada skarżących), to nie oznacza, iż projekt musiał przewidywać zjazd z drogi na działki nr ewid. [...]. Choć organ odwoławczy wskazując na bezzasadność żądania zaprojektowania zjazdu, powołał art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, to jednak przedmiotowy odcinek drogi nie został zaprojektowany jako droga publiczna i nie mogą być do niej stosowane przepisy ustawy o drogach publicznych, w tym dotyczące zjazdów. Na wywłaszczonych działkach będzie ustanowiona służebność dla indywidualnie wskazanych osób. Nie będzie to droga publiczna, a jedynie służebność o treści odpowiadającej korzystaniu z drogi. Wiedza skarżących o tym fakcie wynika z treści skargi. Bezzasadny był również zarzut braku aktualności mapy na której sporządzono projekt zagospodarowania terenu, ze wskazaniem na nielegalne składowanie odpadów na działkach nr ewid. [...]. Argumentacja organu w tym zakresie, w ocenie Sądu. zasługiwała na pełną aprobatę. Nie był również zasadny zarzut braku udziału w postępowaniu właściciela/zarządcy działki nr [...]. Nieruchomość ta znajduje się w zarządzie Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., który miał zapewniony udział w przedmiotowym postępowaniu. Skoro inwestor spełnił wymagania określone w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, to zgodnie z art. 35 ust. 4 ww. ustawy, właściwy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W ocenie Sądu, nie można zarzucić organom architektoniczno-budowlanym obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skargach, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Wzięto również pod uwagę specyfikę postępowania wynikającego z charakteru inwestycji realizowanej na podstawie ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, z której wynikają szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych oraz infrastruktury towarzyszącej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący, kwestionując wydany wyrok w całości. Przedmiotowemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1/ prawa materialnego. tj. art. 9s ust. 3 i ust. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1727 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że w chwili wydawania przez organ nadzoru budowlanego decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. [...] S.A. była uprawniona do dysponowania nieruchomościami skarżących w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane;
2/ przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wykroczenie przez Sąd orzekający poza kontrolną funkcję i kasacyjny model orzecznictwa administracyjnego oraz zasady orzekania na podstawie materiałów zgromadzonych w aktach postępowania administracyjnego i stanu faktycznego aktualnego w dacie wydania decyzji, a to poprzez uwzględnienie podczas rozpoznawania skarg treść wyroku NSA z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 721/16, który zapadł już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd oparł się podczas orzekania w znacznej mierze o powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, co wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia (str. 24 uzasadniania);
3/ prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 4, art. 34 ust. 3 pkt 4 oraz art. 35 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię, która doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że projekt budowlany przedstawiony przez inwestora odpowiadał wymaganiom wskazanym w ustawie Prawo budowlane oraz w konsekwencji, że organ słusznie utrzymał w mocy decyzję zatwierdzającą przedmiotowy projekt i udzielającą [...] S.A. pozwolenia na budowę;
4/ przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w zakresie zarzutu strony dotyczącego naruszenia przez organ art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez brak wszechstronnej analizy zamierzenia budowlanego pod kątem zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich;
5/ przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w zakresie zarzutów stron dotyczących braku opinii hydrologicznej i w konsekwencji wadliwości projektu w zakresie warunków wodno-gruntowych na terenie pod planowaną drogę;
6/ przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia i analizy, dlaczego zdaniem Sądu projektowana droga nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71);
7/ przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia dlaczego Sąd uznał za bezzasadny zarzut stron dotyczący braku aktualności mapy, na której sporządzono projekt zagospodarowania terenu;
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r. inwestor wniósł o oddalenie wywiedzionej w tej sprawie skargi kasacyjnej w całości, jako nieposiadającej usprawiedliwionych podstaw.
Zaś pismem z dnia 3 czerwca 2019 r. skarżący kasacyjnie wnieśli o przeprowadzenie dowodu z przedstawionej dokumentacji fotograficznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem niniejszą sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiona skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego zaznaczyć należy, iż przedmiotem skargi wniesionej do Sądu pierwszej instancji była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., która na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu dla [...] S.A. w W. pozwolenia na budowę inwestycji pn.: Przebudowa linii kolejowej nr [...] - szlak [...] od km 46,700 do km 56,300 - obiekt 11, w ramach zadania inwestycyjnego: "Modernizacja linii kolejowej [...], etap II, odcinek [...], Przetarg 3 - modernizacja odcinka: [...] (km 46,700 - 67,200 linii nr [...])", na działkach położonych w liniach rozgraniczających określonych w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji zasadnie uznał, iż decyzja ta odpowiada prawu, stąd też właściwie zastosował konstrukcję prawną oddalenia wniesionych skarg w trybie art. 151 p.p.s.a. Należy podkreślić, że nie doszło w tej sprawie do naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sposób opisany w zarzucie nr 2 skargi kasacyjnej.
Przede wszystkim przypomnieć należy, iż stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne. Podstawą orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Powyższe zatem oznacza, że sąd administracyjny rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zawarty w art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek orzekania przez sąd administracyjny na podstawie "akt sprawy", nie wyłącza w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwości przeprowadzenia przez sąd uzupełniającego postępowania dowodowego, przy czym sąd może (z urzędu lub na wniosek stron) przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie - art. 106 § 3 p.p.s.a. Do kompetencji sądu administracyjnego nie należy bowiem rozstrzyganie sprawy administracyjnej co do jej meritum. Zadaniem sądu administracyjnego jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu i przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym ocena, czy organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji orzekał na podstawie kompletnych akt administracyjnych jak i akt sądowych. Z akt administracyjnych wynika w sposób niewątpliwy, iż przedmiotową decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu [...]S.A. pozwolenia na budowę spornej inwestycji poprzedzono decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Sprawa lokalizacji linii kolejowej jest ewidentnie powiązana z przedmiotową sprawą. Zaś ta decyzja lokalizacyjna była poddana kontroli sądowej i nie jest sporne, iż wadliwy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1510/15, uchylający ww. decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, został wyeliminowany z obrotu prawnego rozstrzygnięciem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 721/16, którym uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargi. Niezależnie od tego, że ocena prawidłowości wydania skarżonej w tej sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę musi by dokonywana przez pryzmat decyzji lokalizacyjnej (art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 9ac ustawy o transporcie kolejowym), to bezsprzecznie rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r. spowodowało, iż decyzja lokalizacyjna w chwili dokonywania oceny legalności zaskarżonej decyzji była już decyzją ostateczną i prawomocną. Stąd też stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego oceniające decyzję lokalizacyjną jako prawidłową wiązało w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie, a tym samym Sąd ten nie mógł formułować odmiennych wniosków niż te zamieszczone właśnie w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym powołanie się przez Sąd pierwszej instancji, w motywach zaskarżonego wyroku, na rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 721/16 nie narusza normy art. 133 § 1 p.p.s.a. i nie stanowi, tak jak podnieśli to skarżący kasacyjnie, wykroczenia poza kontrolną funkcję i kasacyjny model orzecznictwa administracyjnego.
Natomiast powołany w kasacji przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych ma charakter ustrojowy. Określa on jedynie kryterium, pod jakim sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej. Wydanie wyroku niezgodnie z oczekiwaniem strony nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami, które w sprawie miały zastosowanie. Niezależnie od tego zauważyć należy, że powołany wyżej art. 1 § 1 i § 2 wyznacza jedynie ramy sądowej kontroli.
Przede wszystkim jednak zauważyć należy, iż Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, a to iż wydał wyrok, który został zakwestionowany skargą kasacyjną nie oznacza naruszenia ww. normy ustrojowej.
Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie w sprawie tej nie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 9s ust. 3 i ust. 8 ustawy o transporcie kolejowym poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że w chwili wydawania przez organ nadzoru budowlanego decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. [...] S.A. była uprawniona do dysponowania nieruchomościami skarżących w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zarzut ten i sposób jego sformułowania wskazują jednoznacznie, iż skarżący kwestionują nieprawidłowe jego zastosowanie, a nie błędną wykładnię, gdyż zarzut błędnej wykładni polega na mylnym rozumieniu treści przepisu i winien zawierać również wywody co do właściwej jego interpretacji. Takich rozważań w motywach wniesionego środka odwoławczego brak. Tym niemniej rozpoznano ten zarzut jako zarzut niewłaściwego zastosowania ww. przepisu prawa materialnego.
Zgodnie z treścią art. 9s ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym nieruchomości, o których mowa w art. 9q ust. 1 pkt 7, stają się z mocy prawa własnością:
1) Skarbu Państwa - w przypadku wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej złożonego przez [...] S.A.,
2) jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej złożonego przez tę jednostkę
- z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.
Z kolei z dyspozycji art. 9s ust. 8 wynika, że z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, [...] S.A. lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego uzyskuje prawo do dysponowania nieruchomościami, o których mowa w ust. 3, na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z uwzględnieniem art. 9w ust. 4.
Zdaniem skarżących skoro wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1510/15 uchylono decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, to w chwili wydawania zaskarżonej decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] listopada 2015 r. brak było w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, tym samym inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości skarżących kasacyjnie na cele budowlane.
Przede wszystkim, odnosząc się do tego zarzutu zauważyć należy, iż decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2014 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Okoliczność ta, w kontekście normy art. 9w ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym, sprawia, iż inwestorowi przyznaje się w ten sposób prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego. Ponadto z dyspozycji art. 9w ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym wynika, iż decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Tak właśnie uczyniono, nadając decyzji pierwszoinstancyjnej o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej rygor natychmiastowej wykonalności, a to powodowało, iż inwestor już na tej podstawie, wbrew zarzutom skarżących kasacyjnie posiadał prawo do dysponowania ich nieruchomościami na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane.
Niezależnie od powyższego dodatkowo zaznaczyć trzeba, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe (art. 170 p.p.s.a.). Wyrok nieprawomocny nie wywołuje skutków prawnych do czasu jego uprawomocnienia się. Taki nieprawomocny wyrok przede wszystkim nie wywołuje skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu (decyzji). Poza tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1510/15 uchylający decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, nie zawierał rozstrzygnięcia w trybie art. 152 p.p.s.a., a więc w szczególności nie określał, iż zaskarżony akt nie może być wykonywany. Natomiast stwierdzenie przez Sąd, że decyzja nie podlega wykonaniu oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję jest nieprawomocny. Jednakże takiego rozstrzygnięcia w nieprawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2015 r. nie zamieszczono, a więc w takich okolicznościach możliwe było doprowadzenie do wykonania obowiązku lub korzystanie z uprawnienia wynikającego z tej decyzji. W takiej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, inwestor mógł realizować uprawnienie wynikające z decyzji lokalizacyjnej, w tym także wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Ostatecznie potwierdził to wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 721/16, który spowodował, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna i prawomocna.
Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 4, art. 34 ust. 3 pkt 4 oraz art. 35 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię, która doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że projekt budowlany przedstawiony przez inwestora odpowiadał wymaganiom wskazanym w ustawie Prawo budowlane oraz w konsekwencji, że organ słusznie utrzymał w mocy decyzję zatwierdzającą przedmiotowy projekt i udzielającą [...] S.A. pozwolenia na budowę. Zarzut ten naruszenia prawa materialnego, podobnie jak wyżej przedstawiony, w istocie dotyczy niewłaściwego zastosowania ww. norm. W skardze kasacyjnej przede wszystkim podnosi się, że w sprawie brak jest aktualnej opinii hydrologicznej dotyczącej warunków wodno- gruntowych na terenie planowanej drogi, jak też, że brak jest decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji w zakresie budowy drogi o nawierzchni tłuczniowej – droga o nawierzchni twardej o długości powyżej 1 km, jak zaznaczono, jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – patrz § 3 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny odziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, iż prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że droga o nawierzchni tłuczniowej nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Niewątpliwie, jak wskazuje to również skarga kasacyjna, inwestycja w zakresie drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inna niż autostrada i droga ekspresowa jest przedsięwzięciem oznaczonym jako potencjalnie znacząco oddziaływująca na środowisko. Skoro jest to tylko inwestycja potencjalnie znacząco oddziaływująca na środowisko, to stosownie do treści art. 63 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r., obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Takiej potrzeby wydania decyzji środowiskowej w tej sprawie właściwy organ w odniesieniu do wskazywanej drogi nie stwierdził, zatem decyzja taka nie była wymagana. Tym samym nie jest uzasadniony zarzut braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji.
Inwestor prawidłowo wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a więc nie można skutecznie zarzucać niewłaściwego zastosowania art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Podobnie nie jest trafny zarzut naruszenia art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane Zgodnie bowiem z tym przepisem, projekt budowlany powinien zawierać w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geoteczniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Właściwie uznał Sąd pierwszej instancji, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił zarzut stron nieodpowiednich dla tej inwestycji warunków wodno-gruntowych. Stosownie do § 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r., poz. 463), geotechniczne warunki posadowienia ustala się w szczególności w oparciu o bieżące wyniki badań geotechnicznych gruntu, analizę danych archiwalnych, w tym analizę i ocenę dokumentacji geotechnicznej, geologiczno-inżynierskiej i hydrogeologicznej, obserwacji geodezyjnych zachowania się obiektów sąsiednich oraz innych danych dotyczących podłoża badanego terenu i jego otoczenia. Prawidłowo więc Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że do projektu budowlanego spornego przedsięwzięcia załączone zostały wyniki badań podłoża gruntowego, określające warunki wodno-gruntowe dla przedmiotowej inwestycji. Opracowanie powstało na podstawie badań terenowych i laboratoryjnych przeprowadzonych w sprawie (projekt budowlany, tom 2, część 12, 13.1-13.6, s. 996; część 15-22, s. 2091 - 2105). Prawidłowość sporządzonej dokumentacji geotechnicznej nie podlega weryfikacji przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.
Nie jest usprawiedliwiony zarzut braku aktualnej opinii hydrologicznej dotyczącej warunków wodno-gruntowych na terenie planowanej drogi. Skarżący wskazują w skardze kasacyjnej, że badanie podłoża gruntowego zostało przeprowadzone w 2011 r. Otóż analiza akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wskazuje, że opracowana w tej sprawie opinia geotechniczna (projekt budowlany Tom 2 część 21), projekt geotechniczny (projekt budowlany Tom 2 część 22) oraz dokumentacja badań podłoża gruntowego (projekt budowlany Tom 2 część 20) zostały zaktualizowane w 2015 r. Tym samym przedstawione do akt sprawy opracowania w opisanym wyżej zakresie są niewątpliwie aktualne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wobec spełnienia przez inwestora wymagań art. 35 ust 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane organy orzekające w sprawie nie mogły odmówić wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, co zasadnie przyznał Sąd pierwszej instancji. Odmienne stanowisko skarżących w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Także i podnoszony zarzut dotyczący nieaktualności mapy na której sporządzono projekt zagospodarowania terenu z uwagi na nielegalne składowisko odpadów na działkach nr [...] słusznie został oceniony przez Sąd pierwszej instancji jako niezasadny. Sąd ten powołał się bowiem na treść uzasadnienia zawartego w zaskarżonej decyzji w której właściwie przyjęto, że w kontekście § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz.U. Nr 25, poz. 133) określającego treść mapy do celów projektowych, wykazywane nielegalne składowisko nie ma wpływu na aktualność mapy do celów projektowych. Skarga kasacyjna w żaden sposób skutecznie nie podważyła tego stanowiska. Niemniej jednak podnieść należy, iż obowiązujące przepisy prawa nie wprowadzają okresu ważności mapy do celów projektowych ani nie powierzają żadnemu podmiotowi kompetencji do ustalania okresu ważności takiej mapy. Mapa do celów projektowych traci aktualność z chwilą zmian informacji w niej zawartych. W tej sprawie projekt zagospodarowania terenu, co obrazują akta sprawy, sporządzony został na kopii mapy zasadniczej przyjętej do zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Krakowie, a brak jest uzasadnionych przesłanek do uznania, że kopia tej mapy nie jest aktualna. Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod pojęciem "aktualnej mapy" należy rozumieć mapę wpisaną do ewidencji ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej – patrz: wyrok NSA z dnia 14 października 2003 r. sygn. akt II SA/Łd 1554/00.
Nie jest usprawiedliwiony także zarzut naruszenia przez organ art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez brak wszechstronnej analizy zamierzenia budowlanego pod kątem zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Interesy te muszą znajdować swoje umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być jednak rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy. Jeżeli inwestycja nie wykazuje żadnej sprzeczności z przepisami prawa, to spowodowane realizacją inwestycji faktyczne dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane) - por. wyroki: NSA z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt II OSK 182/14; WSA w Białymstoku z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 472/15; WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 258/16. Innymi słowy w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, czy rodzaju obiektu budowlanego – por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. akt II OSK 672/05. Generalnie więc ochrona interesów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwiać inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami. Wynika to wprost z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane – wyrok NSA z dnia 8 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 402/10.
Wbrew stanowisku skarżących nie można uznać, by w tej sprawie organy pominęły zbadanie projektu budowlanego pod kątem poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym dostępu do drogi publicznej. Przed wszystkim kwestia dostępu skarżących do drogi publicznej została już przesądzona na etapie postępowania o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Trafnie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż z treści decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2014 r. wynikało, że organ mając na celu zapewnienie dostępu do drogi publicznej nowopowstałym działkom, ustanowił niezbędne służebności (str. 9-26 decyzji). Również mieszkańcom posesji nr [...] oraz działkom położonym po północnej stronie linii kolejowej, które w wyniku realizacji inwestycji kolejowej utraciły dostęp do drogi publicznej, zapewniony został dostęp do drogi publicznej. Została zaprojektowana droga zapewniającą obsługę tych nieruchomości, a dla właścicieli nieruchomości, dla których projektowana droga stanowić będzie dojazd, zostaną ustanowione stosowne służebności. Tym samym, właściwie uznano w motywach zaskarżonego wyroku, iż nieruchomości te będą miały zapewniony dostęp do drogi publicznej. Zatem nie można skutecznie w tych okolicznościach zarzucać naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.
Również zarzut niezaprojektowania zjazdów z drogi projektowanej na działki skarżących słusznie uznany został przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku za niezasadny, a przedstawioną w tym zakresie argumentację należy podzielić.
Z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika obowiązek sądu administracyjnego pierwszej instancji pełnego zbadania zgodności z prawem zaskarżonego aktu w granicach danej sprawy, niezależnie od treści i zarzutów skargi. Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie Sąd pierwszej instancji przeprowadził taką właściwą kontrolę zasadnie uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Ze stanowiskiem tym w pełni zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny.
Z naruszeniem ww. normy skarżący wiążą zarzut dotyczących braku opinii hydrologicznej i w konsekwencji wadliwości projektu w zakresie warunków wodno-gruntowych na terenie pod planowaną drogę. Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie, kwestia warunków wodno-gruntowych dla spornej inwestycji została właściwie oceniona. Do projektu budowlanego spornego przedsięwzięcia załączone zostały wyniki badań podłoża gruntowego, określające warunki wodno-gruntowe dla przedmiotowej inwestycji, o czym wyżej wspominano. Przypomniano też, iż zarzut nieaktualności tych badań, również nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Tym samym w opisywanym wyżej zakresie nie ujawniono naruszeń prawa mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji nie naruszył również przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r. II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r. II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia 28 września 2010 r. I OSK 1605/09; z dnia 13 października 2010 r. II FSK 1479/09, publ. CBOSA). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r. II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r. I OSK 2338/13, publ. CBOSA). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego uznał zaskarżone rozstrzygniecie za zgodne z prawem i w konsekwencji dlaczego zastosował konstrukcje prawną z art. 151 p.p.s.a., a więc dlaczego oddalił wniesione skargi. Takie uzasadnienie odpowiada więc dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a.
Z tych powodów wobec nieusprawiedliwionych zarzutów skargi kasacyjnej, wniesiony w tej sprawie środek odwoławczy oddalono na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło