II OSK 2148/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-08
Skład orzekający: NSA Zofia Flasińska, NSA Małgorzata Miron, WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu administracji publicznej informujące o braku podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego, mimo braku formalnego oznaczenia go jako postanowienie, może być uznane za postanowienie, na które przysługuje zażalenie, a jeśli nie, czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność takiego zażalenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo organu pierwszej instancji informujące o braku podstaw do zawieszenia postępowania, mimo braku formalnego oznaczenia go jako postanowienie, może być zakwalifikowane jako postanowienie, jeśli zawiera niezbędne elementy. Jednakże, nawet jeśli nie spełniało wymogów postanowienia, nie miało to istotnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organu odwoławczego o niedopuszczalności zażalenia. Wynika to z faktu, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 101 § 3 k.p.a., zażalenie nie przysługuje na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę, powołując się na toczące się postępowanie cywilne dotyczące służebności. Starosta poinformował spółkę pismem, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania. Spółka złożyła zażalenie na to pismo, domagając się jego rozpatrzenia w formie postanowienia. Wojewoda stwierdził niedopuszczalność zażalenia, uznając pismo Starosty za niebędące postanowieniem. WSA oddalił skargę spółki, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1091/16 w sprawie ze skargi S. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1091/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, oddalił skargę S. [...] spółki z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na następujące ustalenia faktyczne:
S. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. w dniu 19 lipca 2016 r. złożyła do Starosty [...] wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego, prowadzonego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej k.p.a.) wnioskująca wskazała, że przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się postępowanie w przedmiocie ustanowienia służebności na terenie objętym postępowaniem administracyjnym, co w jej ocenie stanowi przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego.
Starosta [...] pismem z dnia 27 lipca 2016 r. poinformował Spółkę, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania z urzędu. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 3 sierpnia 2016 r. bez pouczenia o środku zaskarżenia.
W terminie przewidzianym do zażalenia – 8 sierpnia 2016 r. pełnomocnik S. [...] sp. z o.o. z siedzibą S. złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na wskazane pismo. W jego treści podniósł, że wniosek Spółki powinien zostać załatwiony w formie postanowienia. Wskazał również, że w jego ocenie postanowienie takie podlega zaskarżeniu do organu wyższej instancji.
Pismem z dnia 22 września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przekazało zażalenie do rozpatrzenia Wojewodzie [...] jako organowi właściwemu w sprawie.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., nr [...], stwierdził niedopuszczalność zażalenia na pismo Starosty [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], dotyczące wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda [...] stwierdził, że zażalenie jest niedopuszczalne, gdyż w sprawie nie został wydany akt administracyjny (postanowienie) przez organ administracji publicznej. W ocenie Wojewody pisma Starosty nie sposób bowiem uznać za postanowienie w rozumieniu art. 123 k.p.a. Wskazał również, że żaden z przepisów prawa nie nakłada na organ obowiązku wydania postanowienia w przypadku, gdy stwierdza on brak podstaw do zawieszenia postępowania z urzędu. Ocena okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania administracyjnego z urzędu leży wyłącznie po stronie organu i stanowi jego obowiązek. W tych okolicznościach organ odwoławczy obowiązany był wydać postanowienie o niedopuszczalności wniesionego zażalenia. Na marginesie zasadniczego wywodu Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. na postanowienie w sprawie odmowy zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje.
W skardze S. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, że właściwą formą rozstrzygnięcia wniosku o zawieszenie postępowania powinno być postanowienie. Postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podlega zaskarżeniu zażaleniem na podstawie art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 141 k.p.a.
W merytorycznym uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, mimo częściowej trafności argumentacji. Sąd przyznał rację stronie skarżącej, że procesową formą załatwienia wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego (nawet jeśli przesłanką zawieszenia ma charakter ex officio) jest postanowienie (art. 123 § 1 i 2 k.p.a.). To, że kodeks wypowiada się przede wszystkim o postanowieniach zaskarżalnych nie oznacza przecież, że nie wydaje się postanowień w kwestiach nie podlegających odrębnemu zaskarżeniu. Takie postanowienia wydaje się (powinno się wydawać) przy rozpoznawaniu wniosków dowodowych, innych kwestiach proceduralnych (nie podlegających odrębnie zaskarżeniu). Sąd dodał, że tego typu postanowienia podlegają zaskarżeniu odwołaniem wniesionym od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (art. 142 k.p.a). Jak za błędne uznał rozważania organu dotyczące charakteru przesłanki, na którą powołuje się skarżący we wniosku. Tym bardziej, że wnioskujący jest uczestnikiem postępowania administracyjnego.
Sąd I instancji podniósł, że pismo organu I instancji spełnia wymogi przewidziane w art. 124 § 1 k.p.a. w stopniu wystarczającym do kwalifikacji jego jako postanowienia. Stwierdził, że w obowiązującym stanie prawnym na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie. Wskazał na zmianę treści przepisu art. 101 k.p.a., dokonaną na mocy art. 2 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 6, poz. 18) oraz ukształtowaną linię orzeczniczą, tj. na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2536/14, z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2372/14, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2992/12. Podkreślił także, że takie też zapatrywanie przyjmuje aktualna doktryna (tezy do art. 101 § 3 k.p.a.) - K. Wojciechowska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Legalis 2016; P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, SIP LEX, M. Romańska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. H. Knysiak-Molczyk, Warszawa 2015 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła S. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 101 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że organ I instancji nie wydając postanowienia w sprawie nie naruszył prawa,
- art. 141 k.p.a., poprzez uznanie, że w sytuacji, gdy organ I instancji nie wydał postanowienia, złożone przez stronę zażalenie jest niedopuszczalne.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka wskazała, że art. 97 § 1 k.p.a. ustanawia przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego. Literalnie rzecz biorąc, nie ma w nim mowy o działaniu organu "na wniosek" czy "z urzędu", dlatego można stwierdzić, że z punktu widzenia tego przepisu obojętne jest, czy zawieszenie postępowania nastąpi z inicjatywy organu, czy też innego podmiotu – w szczególności strony (por. G. Laszczyca, "Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego", wyd. 2005, s. 187). Wobec powyższego nie można stwierdzić, że strona nie ma uprawnienia do złożenia wniosku w tej sprawie.
Ryzykowne jest również twierdzenie, że jasne teksty nie podlegają wykładni, istnieje bowiem konieczność rozróżniania między przepisem a normą prawną, rozróżnienia rodzącego pewne praktyczne konsekwencje.
Spółka podniosła, że art. 101 k.p.a. mówi wyraźnie o postanowieniu "w sprawie zawieszenia postępowania", o którym organ administracji publicznej zawiadamia strony. Sformułowanie "w sprawie" oznacza w tym wypadku nie tylko postanowienie o zawieszeniu postępowania, lecz także możliwości wydania postanowienia odmawiającego zawieszenia lub podjęcia zawieszonego postępowania (zob. uchwała siedmiu "siódemkowa" NSA z 22 maja 2000 r., OPS 4/00).
Każde z tych rozstrzygnięć powinno zapaść właśnie w formie postanowienia, co wynika także z art. 123 § 1 ("W toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia") i § 2 k.p.a. ("Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy"), który w takiej sytuacji nie przewiduje innej formy działania organu administracji publicznej.
Co więcej, na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania stronie przysługuje zażalenie, a to na podstawie art. 101 § 3 w związku z art. 141 k.p.a. Nie można zgodzić się zatem z konstatacją, że jeżeli organ nie uznał sygnału w kwestii zawieszenia postępowania za zasadny, powinien poinformować tylko stronę o swoim stanowisku oraz o tym, że nie przysługuje jej środek zaskarżenia.
Wnosząc skargę kasacyjną odwołała się także do uchwały TK z 25 września 1991 r. (OTK 1991, poz. 19), w której Trybunał stwierdził, że "wykładnia prawa, jeśli brzmienie przepisu nie stoi temu na przeszkodzie, powinna zmierzać do rozszerzenia gwarancji procesowych praw obywatela". Poddanie kontroli instancyjnej zasadności rozstrzygnięć w sprawne zawieszenia postępowania wydatnie zwiększa zakres uprawnień procesowych, których ochrona nie koliduje z zasadami szybkości i prostoty postępowania (por. uzasadnienie wspomnianej uchwały NSA). Nie wolno więc nie wydać postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania tylko dlatego, że ewentualne zażalenie strony może wywołać np. przewlekłe postępowanie odwoławcze.
W ocenie Spółki, nieadekwatne jest również, odwoływanie się w omawianej kwestii do analogii do postępowania cywilnego i art. 177 kpc, nieprzewidującego zażalenia na odmowę zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie tego przepisu, Zgodnie bowiem z kodeksem postępowania administracyjnego, zażalenie służy na "postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania", a więc także na postanowienie odmawiające jego zawieszenia. Porównanie powołanych przepisów procedury cywilnej i administracyjnej, o ile w ogóle uzna się je za dopuszczalne, prowadzi zatem do wniosków odmiennych od przedstawionych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.
W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty dotyczące jedynie naruszenia przepisów postępowania. Są one ze sobą ściśle powiązane dlatego też zostały rozpoznane łącznie.
Na wstępie zauważyć jednakże należy, odnosząc się do redakcji zarzutów, że zgodnie z art. 173 p.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji, a nie od decyzji (postanowień) organów administracji publicznej prowadzących postępowanie. Zarzut skargi kasacyjnej powinien zatem dotyczyć normy stosowanej przez sąd administracyjny pierwszej instancji w toku sądowej kontroli administracji, a nie jurysdykcyjnego postępowania zakończonego wydaniem objętej skargą decyzji czy postanowienia. Sądy administracyjne nie stosują bowiem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz rozpoznając skargi na decyzje (postanowienia) kontrolują, czy w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia przepisów tego Kodeksu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Czynią to jednak w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na zawarte w art. 176 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. wymogi skargi kasacyjnej, dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisu określającego sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez sąd pierwszej instancji, stanowiącego podstawę zarzutu skargi kasacyjnej, konieczne jest powiązanie zarzutu naruszenia stosowanego przez sąd przepisu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z określonymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, które były stosowane przez organ administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę na postanowienie organu architektoniczno-budowlanego. Strona wnosząca skargę kasacyjną, winna więc postawić Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., z uwagi na jego zastosowanie, w sytuacji, gdy nie było podstaw do oddalenia skargi, bądź wskazać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., wiążące się z jego niezastosowaniem, w każdym zaś przypadku powinna powiązać ich naruszenie, z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej. Ponadto, strona wnosząca skargę kasacyjną winna określić podstawę prawną według najmniejszej jednostki redakcyjnej danego przepisu, a także wskazać konkretne jednostki redakcyjne zaskarżonego aktu, nie jest bowiem rolą Sądu domyślanie się podstaw prawnych zaskarżenia.
Tym niemniej niepełne wskazanie podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje jednak skargi kasacyjnej, a Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek odniesienia się do zawartych w niej zarzutów. Takie stanowisko jest zgodne z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), w której wyjaśniono, że "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych".
Punktem wyjścia, z uwagi na zarzuty skargi kasacyjnej, należy uczynić kwestię, sprowadzającą się do ustalenia, w jakiej formie powinno zapaść rozstrzygnięcie organu I instancji, rozpoznającego wniosek strony w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, czy w formie zwykłego pisma, czy też postanowienia.
Art. 101 § 1 k.p.a. stanowi, że o postanowieniu w sprawie zawieszenia albo podjęcia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony.
W doktrynie ukształtowało się stanowisko, że forma postanowienia wymagana jest w całym zakresie "spraw zawieszenia postępowania, czyli zawieszenia lub odmowy zawieszenia postępowania, podjęcia lub odmowy podjęcia zawieszonego postępowania.
Zawieszenie postępowania przesądza o biegu sprawy lub jego przerwaniu. Artykuł 101 § 1 k.p.a. stanowi rozwiązanie szczególne od przyjętego w art. 125 § 1 k.p.a. Niezależnie zatem o treści postanowienia o zawieszeniu oraz czy na to postanowienie służy zażalenie, organ administracji publicznej ma obowiązek zawiadomienia strony przez doręczenie postanowienia (jeżeli służy na to postanowienie zażalenie) oraz w zakresie, w jakim nie przysługuje przez jego ogłoszenie w formie ustnej lub zawiadomienie o treści postanowienia (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2017, s. 532).
Słusznie wskazał także Sąd wojewódzki, na co także zwróciła uwagę skarżąca Spółka, że procesową formą załatwienia wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego (nawet jeśli przesłanką zawieszenia ma charakter ex officio) jest postanowienie (art. 123 § 1 i 2 k.p.a.). To, że kodeks wypowiada się przede wszystkim o postanowieniach zaskarżalnych nie oznacza przecież, że nie wydaje się postanowień w kwestiach nie podlegających odrębnemu zaskarżeniu. Takie postanowienia wydaje się (powinno się wydawać) przy rozpoznawaniu wniosków dowodowych, innych kwestiach proceduralnych (nie podlegających odrębnie zaskarżeniu). Pamiętać bowiem należy, że tego typu postanowienia podlegają zaskarżeniu odwołaniem wniesionym od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (art. 142 k.p.a). Choćby z tych względów standardem powinno być rozpoznawanie wniosków stron dotyczących kwestii proceduralnych właśnie postanowieniami.
Stwierdzić zatem należy, że załatwienie "sprawy zawieszenia postępowania" winno zawsze przybrać formę postanowienia.
W niniejszej sprawie organ I instancji wprawdzie pismem z dnia [...] lipca 2016 r. poinformował Spółkę, że nie znalazł podstaw do zawieszenia z urzędu postępowania, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jednakże fakt ten, nie miał istotnego wpływu, na zasadność podjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Tym bardziej, jeśli weźmie się pod uwagę, że brak oznaczenia pisma jako postanowienia oraz brak pouczenia, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie nie uniemożliwia zakwalifikowania go jako postanowienia, gdyż pisma zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwianej w drodze postanowienia są postanowieniami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 124 k.p.a., jeżeli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako postanowienie. Podkreślić należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może mieć wpływ na rozstrzygnięcie, o czym świadczy przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a., ale tylko naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem wnoszącego skargę kasacyjną, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania stronie przysługuje zażalenie, a to na podstawie art. 101 § 3 k.p.a. w związku z art. 141 k.p.a.
Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Przepis art. 101 § 3 k.p.a. do dnia 10 kwietnia 2011 r. obowiązywał w brzmieniu: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie". Wobec takiego brzmienia tego przepisu przyjmowano, że zażalenie przysługuje na wszystkie cztery rodzaje postanowień w przedmiocie zawieszenia (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2000 r., OPS 4/00, publ. ONSA 2000, Nr 4, poz. 137). Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 6, poz. 18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. zmieniła treść art. 101 § 3 k.p.a. Przepis ten obecnie brzmi: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Obecnie treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro w przepisie tym użyto określenia postanowienie "w sprawie odmowy podjęcia postępowania" i ustawodawca rozumie przez to jedynie postanowienie negatywne, to tak samo należy przyjąć, że postanowieniem "w sprawie zawieszenia postępowania", na które przysługuje zażalenie jest wyłącznie postanowienie o zawieszeniu postępowania. Za taką interpretacją art. 101 § 3 k.p.a. przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. Istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Uzasadnienia takiego założenia poszukiwać zaś należy przede wszystkim w zasadzie szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) wymagającej od organu administracji publicznej wnikliwego i szybkiego działania w sprawie, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Powyższe stanowisko ugruntowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2991/12, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2372/14; z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 340/13; z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1542/17; z dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 885/15).
Reasumując, uznać należy, że okoliczność wydania przez organ I instancji pisma, zamiast postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, pozostała bez istotnego wpływu na prawidłowość podjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia, albowiem jak słusznie przyjął Sąd wojewódzki, pismo to spełniało wymogi wystarczające do kwalifikacji jako postanowienia, a ponadto z uwagi na dyspozycję przepisu art. 101 § 3 k.p.a., wyłączającą możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania.
Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Skarga kasacyjna został rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło