I OSK 1070/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Chmielnik na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 992/16 odrzucające skargę Gminy Chmielnik o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 lutego 2015r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 1110/14 w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną postanawia oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 992/16 odrzucił skargę Gminy Chmielnik (dalej skarżąca) o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 1110/14 (dalej wyrok z 4 lutego 2015 r.) w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż w dniu 22 listopada 2016 r. skarżąca wniosła do WSA w Kielcach skargę, domagając się wznowienia postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z 4 lutego 2015 r. Skarżąca powołując się na art. 273 § 2 p.p.s.a., wskazała, że w wyroku z dnia 4 lutego 2015 r. uznano, że wysokość odszkodowania za nieruchomość, wydzieloną pod drogę publiczną, została ustalona w sposób prawidłowy. Tymczasem wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2016 r. o sygn. akt II SA Ke 922/15 (dalej wyrok z 24 sierpnia 2016 r.) WSA w Kielcach stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Chmielniku nr XXXIV/321/2010 dnia 28 stycznia 2010 r. – na podstawie której zatwierdzono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Chmielnik, odnoszący się także do nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną, której dotyczyła sprawa o sygn. akt II SA/Ke 1110/14. Orzeczenie to rodzi skutki ex tunc, a zatem ma miejsce sytuacja jakby zakwestionowana uchwała o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie została nigdy podjęta, a w konsekwencji nie istniała w obrocie prawnym. W ocenie skarżącej, gdyby ww. okoliczności znane były Sądowi w chwili orzekania, to wynik sprawy byłby zupełnie inny, gdyż wskazany stan rzeczy w pełni potwierdza, że wysokość przyznanego odszkodowania w sprawie II SA/Ke 1110/14 była ustalona w sposób niewłaściwy. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji uznał, że wyrok WSA w Kielcach o sygn. akt II SA Ke 922/15, którym stwierdzono nieważność uchwały z dnia 28 stycznia 2010 r. został wydany dopiero w dniu 24 sierpnia 2016 r. Tym samym orzeczenie to zostało wydane już po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 4 lutego 2015 r.– a w związku z tym nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Dodatkowo WSA w Kielcach podkreślił, że podstawą skargi o wznowienie postępowania może być tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie, które dotyczy tego samego stosunku prawnego (art. 273 § 3 ustawy p.p.s.a.). Musi dotyczyć tej samej sprawy, a więc musi zachodzić tożsamość materii i stron, tj. innymi słowy tożsamość przedmiotowo - podmiotowa, danego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2012r., sygn. akt I FSK 281/12, LEX nr 1243834). W sprawie niniejszej również ta przesłanka nie została spełniona, gdyż brak jest odpowiedniego orzeczenia sądowego podjętego w tym samym zakresie, co wyrok z dnia 4 lutego 2015 r. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiodła skarżąca zarzucając naruszenie art. 273 § 2 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 280 § 1 p.p.s.a. przez uznanie, iż przedstawiona przez skarżącą nowa okoliczność w postaci powzięcia informacji o tym, że na podstawie wyroku wydanego w dniu 24 sierpnia 2016 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdzono nieważność uchwały Nr XXXIV/321/2010 z dnia 28 stycznia 2010 r. Rady Miejskiej w Chmielniku, na podstawie której zatwierdzono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Chmielnik odnoszący się także do nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną, wobec której ustalono wysokość odszkodowania i oddalono skargę Gminy Chmielnik na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, w postępowaniu toczącym się pod sygn. akt II SA/Ke 1110/14, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania sądowego, podczas gdy okoliczność ta mogłaby mieć wpływ wynik sprawy, zaś strona nie mogła z niej skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Kielcach oraz o orzeczenie o kosztach według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia sądu administracyjnego wówczas, gdy postępowanie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.). Przepis art. 280 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Oznacza to, że pierwszą czynnością sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym, tj. czy skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i czy została złożona w ustawowym terminie. Tylko łączne spełnienie obu przesłanek, o których mowa w art. 280 § 1 p.p.s.a. stwarza możliwość rozpoznania zasadności skargi o wznowienie postępowania. Wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2016 r. stanowiący okoliczność, z której wywodzi się następnie przesłankę wznowienia postępowania, jest nową okolicznością, nieistniejącą w dacie wydania wyroku WSA w Kielcach z dnia 4 lutego 2015 r., tym samym nie odpowiada to hipotezie zawartej w § 2 art. 273 p.p.s.a. I tak będzie w każdym przypadku, kiedy przesłankę wznowienia postępowania wywodzi się z faktu wydania późniejszego orzeczenia sądu bądź skutków jakie to orzeczenie wywołało (postanowienia SN: z 3 lutego 2012 r., I CZ 132/1 (teza 2), Lex nr 1157537; I PZ 20/67 z 5 maja 1967 r., OSNCP 1967, nr 11, poz. 209; z 26 czerwca 1997 r. I CKN 149/97, OSNC 1998, nr 1, poz. 9; postanowienie NSA z 12 czerwca 2006 r., I GSK 254/06; post. NSA z 7 kwietnia 2006 r., II OSK 689/05, Lex nr 209431, post. WSA w Warszawie z 5 sierpnia 2008 r., VII SA/Wa 115/08, Lex nr 519031; wyrok NSA z 16 października 2008 r., I FSK 760/08, Legalis). Dlatego też okolicznością faktyczną lub środkiem dowodowym stanowiącym przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a., nie może być orzeczenie sądu administracyjnego wydane później niż orzeczenie kwestionowane w drodze skargi o wznowienie postępowania, gdyż jest to okoliczność nieistniejąca w dacie wydania orzeczenia kończącego postępowanie, o którego wznowienie się wnioskuje. Tym samym takie orzeczenie sądu wydane później nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy i nie jest takim, z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nadto, orzeczenia sądowe w innych sprawach, na które skarżąca się powołuje, nie mogą stanowić uzasadnionej podstawy wznowienia postępowania. Warunek określonych w art. 273 § 3 p.p.s.a. jest spełniony w wypadku tożsamości przedmiotu i stron postępowania, a więc wówczas, gdy może i powinien być zgłoszony zarzut powagi rzeczy osądzonej (postanowienie NSA z 19.12.2012 r., I FSK 1332/12) W takich okolicznościach należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania sądowego nie została oparta na ustawowych podstawach wznowienia. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.