I OZ 982/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rady Miasta K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt: IV SA/Gl 846/16 o przywróceniu B.H. terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [..] października 2013 r., nr [..] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego miasta K. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt: IV SA/Gl 846/16 przywrócił B.H., na jej wniosek, termin do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [..] października 2013 r., nr [..]. Zdaniem Sądu, skarżąca uprawdopodobniła bowiem brak winy w uchybieniu terminu powołując się we wniosku o przywrócenie terminu na okoliczność długotrwałej choroby i nagłego pogorszenia stanu zdrowia, załączając zaświadczenia lekarskie oraz kopię orzeczenia z dnia [..] stycznia 2016 r. o zaliczeniu do lekkiego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 stycznia 2019 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Rada Miasta K. Zdaniem organu Sąd I instancji dokonał pobieżnej analizy okoliczności podnoszonych przez stronę bez uwzględnienia całości okoliczności sprawy. Tymczasem skarżąca na etapie przedsądowym korzystała ze swoich uprawnień w sposób rzeczowy, kompetentny i z pełną świadomością przysługujących jej praw, więc pomimo zdiagnozowanej choroby na ogół jest w stanie dobrze funkcjonować, pozostaje w stosunku pracy (na co organ przedłożył zaświadczenie o zarobkach skarżącej z grudnia 2015 r.) i sprawowała opiekę nad ojcem do 2014 r. W ocenie organu, Sąd powinien był zbadać, czy w czasie do wniesienia skargi skarżąca doznała nagłego pogorszenia stanu zdrowia (tu organ przytoczył gradację nasilenia choroby zgodną z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych), który uniemożliwił jej wniesienie skargi lub wyręczenie się inną osobą. Dodatkowo organ stwierdził, że stanowisko to popierane jest w orzecznictwie NSA, w którym podkreśla się, że przeszkoda do dokonania czynności musi istnieć przez cały czas biegu terminu przypisanego do dokonania danej czynności. Organ wskazał na dwa orzeczenia NSA, a to postanowienie z dnia 10 czerwca 2015 r., II GZ 265/15 oraz z dnia 3 lipca 2012 r., II FZ 432/12. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 86 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – dalej p.p.s.a., na postanowienie o przywróceniu terminu przysługuje zażalenie. Wniesione w niniejszej sprawie zażalenie nie ma jednak usprawiedliwionych podstaw, ponieważ dokonana przez Sąd I instancji ocena wniosku skarżącej o przywrócenie terminu nie narusza prawa, a Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko Sądu, że zachodziły podstawy do przywrócenia na umotywowany wniosek terminu do dokonania czynności procesowej, której terminowi strona uchybiła. Odnosząc się zatem do zarzutów zażalenia konieczne jest przede wszystkim przytoczenie fragmentu uzasadnienia rozstrzygnięcia NSA z dnia 10 czerwca 2015 r. w sprawie o sygn. akt: II GZ 265/15, którym NSA uchylił zaskarżone postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego i przywrócił termin do wniesienia zażalenia. Otóż w tym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "...za bezpośrednią przyczynę uchybienia terminowi należy uznać jego chorobę oraz związany z nią ciąg następujących po sobie zdarzeń.(..) na skarżącym nie spoczywał obowiązek dokładnego informowania Sądu na jaką chorobę zapadł, jaki jest jej rozwój, przebieg i objawy. (..) Twierdzenia skarżącego o chorobie uniemożliwiającej podjęcie określonych czynności zostało uwiarygodnione przedłożonym dokumentami m.in. w postaci zaświadczeń lekarskich". W drugim powołanym orzeczeniu z dnia 3 lipca 2012 r., o sygn. akt II FZ 432/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalając zażalenie uznał, że "stan zdrowia skarżącego nawet przebywającego na zwolnieniu lekarskim, którego kopia znajduje się w aktach sprawy, nie uniemożliwiał uzupełnienia dostrzeżonych przez Sąd braków wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Choroba żeby mogła być uznana za przesłankę ekskulpacyjną, musi wykluczać możliwość dokonania czynności procesowej bądź zlecenia tego innej osobie". Stan faktyczny zaistniały w tej sprawie był więc diametralnie różny od stanu faktycznego sprawy niniejszej. Ponadto w żadnym miejscu w powołanych orzeczeniach, wbrew temu, co podnosi się w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, że przeszkoda do dokonania czynności procesowej musi istnieć przez cały czas biegu terminu przypisanego dla dokonania danej czynności. Przeciwnie, ugruntowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że strona ma pełne uprawnienie do skorzystania z czasu przeznaczonego na dokonanie danej czynności w sposób dowolny, zatem nawet przeszkoda, która zaistnieje w ostatnim dniu terminu, może uzasadniać jego przywrócenie, jeżeli strona uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że nie można poczytać za zawinione zwlekanie przez stronę z dokonaniem czynności procesowej do ostatniego dnia terminu. Jeśli zdarzenie uniemożliwiające dochowanie terminu nastąpiło w ostatnim dniu biegu terminu, musi być uznane za okoliczność usprawiedliwiającą przywrócenie terminu i nie można czynić stronie zarzutu, że mogła czy powinna była czynności tej dokonać wcześniej (zob. postanowienia NSA z dnia: 27 lipca 2010 r., II GZ 176/10; 26 lutego 2009 r., II OZ 178/09). Nie można bowiem z góry zakładać, że podmiot, który planuje dokonać czynności w ostatnim dniu terminu cechuje brak staranności w działaniu czy też, że można mu przypisać jakiekolwiek zaniedbanie (postanowienie NSA z dnia 2 listopada 2010 r., I FZ 341/10). Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela stanowisko zaprezentowane w powołanym przez stronę wnoszącą zażalenie orzeczeniu NSA z dnia 10 czerwca 2015 r., II GZ 265/15, że zaświadczenie lekarskie stanowi dokument świadczący o stanie zdrowia wymienionej w nim osoby i powinno podlegać ocenie w kontekście przesłanek przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., mogąc tym samym uprawdopodabniać brak winy w nieterminowym dokonaniu czynności procesowej. Nieuprawnionym jest więc zarzut, iż Sąd powinien badać czas i oceniać nasilenie objawów chorobowych skarżącej. Sąd administracyjny nie ma takich kompetencji i słusznie uznał za fakt stwierdzony w przedłożonym zaświadczeniu lekarskim (a co wynika także z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności), że skarżąca w istocie jest osobą cierpiącą na poważną chorobę, co mogło przyczynić się do uchybienia terminu w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca w czasie składania skargi przebywała na zwolnieniu lekarskim (wniosek PPF). Przedłożona przez organ kopia zaświadczenia o zarobkach skarżącej z 2015 r. nie zaprzecza stanowi zdrowia skarżącej ani o niczym nie przesądza. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że zaświadczenie to pochodzi z roku ubiegłego wobec czasu wnoszenia skargi, nadto pozostawanie w stosunku pracy nie może stanowić przyczyny wyłączającej możliwość ubiegania się o przywrócenie terminu. Organ wnoszący zażalenie wywodzi z tego faktu nieuzasadnione wnioski, niemające wpływu na obecne postępowanie. Tym bardziej absurdalny jest argument, że skarżąca mogła w terminie wnieść skargę, skoro w postępowaniu przedsądowym korzystała ze swoich uprawnień w sposób rzeczowy i kompetentny, a do 2014 r. zajmowała się swoim, nieżyjącym obecnie, ojcem. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w tym wskazywane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, że w związku z powiadomieniem przez Gminę K. o uchwale odmawiającej uwzględnienia wezwania skarżącej do usunięcia naruszenia prawa popadła ona w zły stan zdrowia, uniemożliwiający jej podejmowanie działań w sprawie – w kontekście udokumentowanej choroby skarżącej, należy uznać, że Sąd I instancji właściwie ocenił, że uprawdopodobniono okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie Sąd miał więc na względzie wszystkie okoliczności i prawidłowo uwzględnił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie odmawiając jej tym samym gwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu samo przez się nie przesądza o zasadności skargi, a jedynie umożliwia jej merytoryczne rozpoznanie przez Sąd. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.