II OSK 2950/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-17
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Andrzej Wawrzyniak, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie GIOŚ stwierdzające nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów ma charakter prejudycjalny dla postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a jeśli tak, czy organ jest związany tym rozstrzygnięciem?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie GIOŚ wydane na podstawie art. 25 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, stwierdzające nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów, ma charakter prejudycjalny dla postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 32 tej ustawy. Organ nakładający karę jest związany tym postanowieniem, a jego wydanie nie wymaga stwierdzenia winy wysyłającego odpady, lecz jedynie obiektywnego zaistnienia nielegalnego przemieszczenia.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. została obciążona karą pieniężną w wysokości 50.000 zł za nielegalne wysłanie odpadów (rozmontowane drukarki) z Polski do Niemiec bez wymaganego zgłoszenia. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (MWIOŚ) nałożył karę, a Główny Inspektor Ochrony Środowiska (GIOŚ) utrzymał decyzję w mocy. Spółka kwestionowała legalność przemieszczenia i sposób zakończenia postępowania przez GIOŚ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 628/17 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 628/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki A. z siedzibą w W. (dalej "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ") z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia [...] 2016 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "MWIOŚ") nałożył karę pieniężną w wysokości 50.000,00 zł na Spółkę, jako wysyłającego odpady w postaci rozmontowanych drukarek, niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L. 190/1 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm.), wysłanych nielegalnie z Polski do Niemiec bez dokonania zgłoszenia do GIOŚ, wymaganego zgodnie z art. 3 powołanego rozporządzenia. Decyzja została wydana na podstawie art. 32 ust. 2, art. 34 i art. 35 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1048 ze zm.) w zw. z art. 2 pkt 35 lit. a oraz art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów.
Powyższa decyzja poprzedzona została postanowieniem GIOŚ z dnia 25 stycznia 2016 r. wydanym na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W tym postanowieniu GIOŚ stwierdził, że Spółka była zobowiązana do dokonania zgłoszenia odpadów w postaci zdemontowanych drukarek oraz że w sprawie doszło do nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów. Postanowienie to nie zostało skutecznie zaskarżone.
Od decyzji MWIOŚ odwołała się Spółka. Rozpoznając odwołanie, GIOŚ stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie doszło do nielegalnej wysyłki odpadów z Polski do Niemiec, za co odpowiedzialna jest Spółka. Ponadto zdaniem organu II instancji wydane przez GIOŚ postanowienie z dnia [...] 2016 r., wzywające do zagospodarowania odpadów w postaci wymienionych drukarek, rozstrzyga sprawę co do istoty w zakresie zaklasyfikowania opadów i ustalenia, że zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów podlegają one procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych władz w Polsce i w Niemczech. Wymienione postanowienie rozstrzyga zatem kwestię nielegalnego przemieszczania odpadów oraz wskazuje podmiot odpowiedzialny za przemieszczanie. Wobec tego postanowienie stanowi prejudykat w postępowaniu przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. GIOŚ wskazał, że Spółka nie zaskarżyła postanowienia z dnia [...] 2016 r. Z kolei związany charakter decyzji nakładającej karę pieniężną na wysyłającego odpady bez właściwego zgłoszenia powoduje, że w sytuacji gdy doszło do nielegalnego przemieszczania odpadów, organ zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej.
Skargę od decyzji GIOŚ wniosła Spółka, wskazując że w sprawie brak jest jednoznacznego stwierdzenia, że transport odpadów został uznany za nielegalne przemieszczenie odpadów. Ponadto postępowanie w sprawie o stwierdzenie nielegalnego przemieszczania odpadów zostało wadliwie zakończone wydaniem postanowienia z dnia [...] 2016 r., podczas gdy zdaniem Spółki organ winien był wydać odpowiednią decyzję. Spółka wskazała także, że odpady nie podlegały procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania stosownych zezwoleń.
Rozpoznając skargę Spółki, Sąd I instancji stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i ją oddalił. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, a stan faktyczny został ustalony w sposób pełny. Odnosząc się do kwestii postępowania zakończonego wydaniem postanowienia z dnia [...] 2016 r., Sąd stwierdził, że ostateczny wynik tego postępowania jest wiążący dla organu wymierzającego karę administracyjną za niezgodne z prawem przemieszczenie odpadów. Wiążący charakter powyższego postanowienia wynika nie tylko z administracyjnego toku postępowania w sprawie nielegalnego przemieszczenia odpadów, ale także z istoty aktu administracyjnego jako takiego. Sąd wskazał przy tym na zasadę trwałości ostatecznych aktów administracyjnych. Jednocześnie stwierdził, że Spółka nie wskazała żadnych okoliczności, które podważałyby dotychczasowe ustalenia organów w zakresie kwalifikacji przedmiotowych odpadów. Sąd nie podzielił zatem zarzutów, że odpady w postaci rozmontowanych drukarek nie wymagały uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody udzielonej na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów. W ocenie Sądu w sprawie nie było podstaw do przyjęcia, że w toku postępowania naruszone zostało prawo Spółki do rzetelnej i sprawiedliwej procedury.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka, zaskarżając go w całości i zarzucając:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. nieprawidłową oraz niepełną kontrolę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny działalności administracji publicznej organów oraz ich rozstrzygnięć, zarówno pod względem zgodności z prawem materialnym oraz przepisami o postępowaniu administracyjnym, tym samym nieuwzględnieniu:
1. naruszenia art. 6, art. 7 oraz art. 7a k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez uznanie, iż w postępowaniu przed organami administracji prowadzącymi postępowanie w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasad rzetelnej i sprawiedliwiej procedury w toczącym się w niniejszej sprawie postępowaniu, a przede wszystkim na zastosowaniu wobec skarżącej kasacyjnie procedury nałożenia kary pieniężnej, w sytuacji:
- gdy ograny administracji prowadzące postępowanie nie stwierdziły literalnie "nielegalnego przemieszczenia",
- braku wyraźnego rozdzielenia kompetencji pomiędzy organy działające w sprawie, tj.; MWIOŚ oraz GIOŚ,
- zakończenia postępowania prowadzonego przez GIOŚ (w sprawie stwierdzenie nielegalnego przemieszczenia) postanowieniem, tj. bez decyzji administracyjnej. Podczas gdy w ocenie GIOŚ wydane w sprawie postanowienie z dnia [...] 2016 r. ma charakter prejudycjalny w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a zatem w celu zachowania gwarancji procesowych stron należy przyjąć, iż zakończenie takiego postępowania przed GIOŚ powinno nastąpić decyzją administracyjną, w sentencji której następuje jednoznaczne i wyraźne stwierdzenie, iż organ stwierdził nielegalne przemieszczanie odpadów dokonane przez konkretny, wskazany w decyzji podmiot;
2. naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy przez organy bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
3. naruszenia przez organy administracji publicznej zasady przyjaznej interpretacji przepisów (art. 7a § 1 k.p.a.) w sytuacji wątpliwości odnośnie wystąpienia podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 32 ust. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w szczególności z uwagi na:
- treść postanowienia GIOŚ z dnia z dnia [...] 2016 r. (wydanego w ramach odrębnego postępowania administracyjnego), które nie rozstrzyga, czy doszło o nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów, a jedyne obejmuje wezwanie do odbioru i zagospodarowania zakwestionowanego przedmiotu transportu,
- brak wyraźnego rozdzielenia kompetencji pomiędzy organy działające w sprawie, tj.: MWIOŚ oraz GIOŚ;
4. naruszenia art 8, art. 9 k.p.a. poprzez działanie organu prowadzącego postępowanie polegające na wydaniu postanowienia z dnia [...] 2016 r. w postępowaniu prowadzonym przez GIOŚ oraz braku jednoznacznego wskazania w jego sentencji, iż transport został uznany za nielegalne przemieszczenie odpadów i w konsekwencji WIOŚ nałożył na skarżącą kasacyjnie karę pieniężną (wydane w sprawie postanowienie dotyczyło zagospodarowania odpadów, które skarżąca kasacyjnie wykonała), a tym samym sformułowanie osnowy postanowienia GIOŚ w sposób nakładający na stronę obowiązek określonego zachowania w taki sposób, że skarżąca kasacyjnie nie została powiadomiona o konsekwencjach jego wykonania (skutkującymi nałożeniem przez WIOŚ kary pieniężnej);
5. naruszenia przez organ II instancji art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu I instancji oraz uznanie, iż organ I instancji należycie i w sposób wystarczający przeprowadził postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie, tj. w taki sposób, aby okoliczności nałożenia na skarżącą kasacyjnie kary pieniężnej były prawidłowo udowodnione i udokumentowane, podczas gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, a tym samym organ błędnie przyjął, iż w niniejszym stanie faktycznym znajdzie zastosowanie art. 32 ust. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów;
6. naruszenia przez organ II instancji art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy w sprawie zostały podniesione przez skarżącą kasacyjnie okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania w tym zakresie;
7. naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji, co w szczególności dotyczy pominięcia zasadniczych dla sprawy kwestii, w szczególności stosowania sankcji administracyjnych w przypadku braku bezpośredniego wskazania w postanowieniu GIOŚ z dnia [...] 2016 r. , iż nastąpiło "nielegalne przemieszczenie",
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 145 § 1 p.p.s.a. mimo, iż wystąpiły przyczyny uzasadniające uwzględnienie skargi na decyzję GIOŚ oraz poprzedzającą ja decyzję MWIOŚ,
III. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: naruszenie art. 2 pkt 35 lit a) oraz art. 3 ust. 1 lit b) tiret iii) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. L 190 z 12 lipca 2006 r., str. 1 ze zm.), a także naruszenie art. 32 ust. 2 oraz art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) poprzez uznanie, iż organy słusznie przyjęły, że w sprawie dotyczącej transportu zorganizowanego przez skarżącą kasacyjnie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów i nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm. dalej: " p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja MWIOŚ z dnia [...] 2016 r. nakładająca na skarżącą Spółkę karę pieniężną, wydana na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Wymieniony przepis regulujący kwestię nałożenia kary pieniężnej na wysyłającego odpady nielegalnie bez dokonania zgłoszenia nie łączy się z koniecznością ustalenia kto (wysyłający, czy odbiorca) odpowiada za nielegalne przemieszczanie odpadów. Przepis ten nie wymaga także ustalenia winy wysyłającego odpady, wykroczenie to może być popełnione również nieumyślnie. Kara pieniężna stasowana jest bowiem w razie obiektywnego zaistnienia zdarzenia w postaci międzynarodowego przemieszczenia odpadów, a wina nie jest przesłanką zaistnienia tej odpowiedzialności. Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organowi uprawnionemu do nałożenia kary tzw. luzu decyzyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1419/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 marca 2017r. sygn. akt II OSK 1694/15 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA").
Przechodząc dalej, stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji prawidłowo ocenił przeprowadzone przez organy administracji postępowanie wyjaśniające stwierdzając, że nie doszło w tym zakresie do naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Przy czym zauważyć należy, że sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a. Stąd też zarzuty skargi kasacyjnej - w ramach przesłanki z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - oparte tylko na przepisach k.p.a. należy uznać za błędnie sformułowane, bowiem wymagane jest ich powiązanie z odpowiednimi przepisami p.p.s.a., które to przepisy stanowią podstawę prawną orzekania przez sąd administracyjny (zob. wyrok NSA z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1794/17, dostępny w CBOSA).
Pomijając powyższe wady formalne, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że organ I instancji zwrócił się do GIOŚ o przekazanie dokumentów, na podstawie których wydane zostało postanowienie z dnia [...] 2016 r. Organ I instancji wydał decyzję o wymierzeniu Spółce kary, zasadnie opierając się na przekazanych przez GIOŚ dokumentach. Również organ II instancji nie uchybił przepisom dotyczącym przeprowadzania postępowania wyjaśniającego. Trafnie Sąd I instancji zauważył, że organy wzięły pod uwagę całokształt materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Ponadto zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Słusznie zatem organy oparły swe rozstrzygnięcia na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, skoro pozwalał on na wydanie rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela przy tym pogląd Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa Spółki do rzetelnej i sprawiedliwej procedury. Organy zapewniły Spółce udział w postępowaniu na każdym jego etapie, umożliwiając wypowiedzenie się co do zgromadzonych w sprawie dowodów oraz zaprezentowania swojego stanowiska. Powyższe okoliczności znajdują odzwierciedlenie zarówno w aktach sprawy, jak i w uzasadnieniach decyzji organów.
Podzielić należy również pogląd, że postanowienie wydane w trybie art. 25 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów ma charakter prejudycjalny w stosunku do postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w trybie art. 32 wymienionej ustawy. Nałożenie postanowieniem określonych obowiązków odnosi skutek nie tylko w postaci wydania zaskarżonej decyzji dotyczącej tych samych obowiązków, ale również ma znaczenie prejudycjalne dla innych postępowań wynikających ze stwierdzonego przez organ stanu faktycznego (zob. wyroki NSA z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 1925/09 i z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2619/13, dostępne w CBOSA). Nieakceptowana bowiem z punktu widzenia zasady praworządności byłaby sytuacja, w której w postanowieniu wydanym na podstawie art. 25 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów organ stwierdziłby, że doszło do nielegalnego przemieszczania odpadów, a w decyzji o nałożeniu kary pieniężnej – nie, mimo że nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w powyższym zakresie nie było wymagane wydanie decyzji. Decyzję wydaje się bowiem dopiero wówczas, gdy podmiot zobowiązany postanowieniem wydanym na podstawie art. 25 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie wykona nałożonych na niego w postanowieniu obowiązków. Samo postanowienie zawiera wszystkie podstawowe elementy rozstrzygnięcia (podmiot, przedmiot, ścisłe określenie obowiązków do wykonania) i stanowi specjalny rodzaj rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, kończące postępowanie w danej sprawie w rozumieniu art. 3 par 2 pkt 2 p.p.s.a., gdyż jego wykonanie skutkuje tym, że z woli ustawodawcy, nie ma podstaw do wydania decyzji (zob. wyroki NSA z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 1925/09 oraz z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1559/09, z dnia 27 maja 2015r. sygn. akt II OSK 2619/13 oraz z dnia 31 lipca 2013r. sygn. akt II OSK 1677/12 dostępne w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia [...] 2016 r. GIOŚ przesądził o tym, że doszło do nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów oraz o kwalifikacji tych odpadów i wiążącym się z tym obowiązkiem uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zezwolenia właściwych władz w Polsce i Niemczech. Wymienione postanowienie nie zostało zaskarżone, zatem stało się ostateczne. Zasadnie stwierdził zatem Sąd I instancji, że powyższe ostateczne postanowienie miało charakter wiążący w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia Spółce kary pieniężnej. Ponadto z samej treści art. 25 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wynika, że postanowienie takie jest wydawane w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów. Stąd też niezasadne są argumenty skargi kasacyjnej, że w postanowieniu z dnia [...] 2016r. GIOŚ o tej okoliczności nie przesądził. Postanowienie takie mogło bowiem zostać wydane tylko w przypadku stwierdzenia, że doszło do nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, zatem przesądzenie o tym fakcie stanowi jego integralną część.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje przy tym, że w ramach niniejszego postępowania niedopuszczalne jest kwestionowanie treści postanowienia z dnia [...] 2016 r. Dopóki bowiem wymienione postanowienie pozostaje w obrocie prawnym, jest wiążące zarówno dla organu, jak i dla Sądu. Podkreślenia wymaga także fakt, że w rozpoznawanej sprawie brak jest jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych co do treści stosowanych przez organ i Sąd I instancji przepisów. Brzmienie przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest jasne i jednoznaczne w zakresie procedury nakładania kary pieniężnej na wysyłającego odpady bez dokonania wymaganego prawem zgłoszenia.
Wskazać również należy, że w drugim z zarzutów naruszenia przepisów postępowania, skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie jedynie art. 145 § 1 p.p.s.a. podając niepełną jednostkę redakcyjną powyższego przepisu. W treści art. 145 § 1 p.p.s.a. mowa jest bowiem o tym, że uwzględniając skargę, sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik spraw (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( pkt 1 lit.b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c). Powyższy zarzut nie został jednak powiązany z jakimikolwiek innymi przepisami postępowania, którym zdaniem Skarżącej kasacyjnie uchybił Sąd I instancji. Tym czasem przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. można naruszyć jedynie w powiązaniu z wyraźnie wskazanymi przepisami postępowania lub prawa materialnego. Dopiero bowiem naruszenie konkretnych przepisów postępowania lub prawa materialnego może doprowadzić do konieczności uwzględnienia skargi. Powyższy przepis jest przepisem wynikowym, regulującym jedynie sposób rozstrzygnięcia skargi, dlatego nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Kształtuje jedynie zakres orzekania w odniesieniu do skarg na decyzje administracyjne oraz postanowienia, a dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tego przepisu niezbędne jest wskazanie naruszenia innych przepisów postępowania, którym Sąd uchybił (por. wyroki NSA z dnia 28 marca 2019r., sygn. akt II OSK 1219/17, z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 586/17 i z dnia 5 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 1748/17, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA").
W rozpoznawanej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 2 pkt 35 lit. a oraz art. 3 ust. 1 lit b) tiret iii) rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów, a także naruszenie art. 32 ust. 2 oraz art. 25 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Należy zauważyć, że w tym zakresie zarzut kasacyjny również został błędnie sformułowany, poprzez brak powołania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Właściwe sformułowanie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego w przypadku zaskarżania wyroku WSA powinno bowiem sprowadzać się do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone (zob. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. II OSK 2095/16, dostępny w CBOSA).
Zastosowanie normy wynikającej z treści art. 32 ust. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest możliwe w przypadku łącznego wystąpienia przesłanek: po pierwsze - przedmiotem postępowania są odpady, po drugie - miało miejsce nielegalne wysłanie odpadów z Polski bez dokonania zgłoszenia oraz - po trzecie - podmiot, na który nakłada się karę pieniężną jest wysyłającym odpady (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1396/15, dostępny w CBOSA). Jak bowiem wskazano powyżej, organy zasadnie przyjęły, że w sprawie wystąpiły przesłanki do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej. Organy były związane treścią postanowienia GIOŚ z dnia [...] 2016 r., które, jak zostało to wykazane powyżej, ma charakter prejudycjalny w stosunku do niniejszego postępowania. W rozpoznawanej sprawie zaistniały zatem wszystkie przesłanki zastosowania art. 32 ust. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Wskazać również należy na związany charakter decyzji wymierzającej karę pieniężną na podstawie art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zatem organy, stwierdzając że Spółka wysłała odpady bez dokonania wymaganego prawem zgłoszenia, były zobowiązane do nałożenia kary pieniężnej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło