II OZ 962/17
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-26
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, która uzupełnia argumentację wcześniejszej skargi, ale jest zatytułowana jako odrębna skarga i wniesiona w trybie właściwym dla skargi, powinna zostać odrzucona jako niedopuszczalna z powodu toczącej się sprawy o ten sam przedmiot i między tymi samymi stronami?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, mimo że zawierała stwierdzenia o uzupełnianiu wcześniejszej skargi, powinna być traktowana jako odrębna skarga, ponieważ została zatytułowana jako taka, wniesiona w trybie właściwym dla skargi (za pośrednictwem organu) i podkreślono jej odrębność. W związku z tym, że pierwsza skarga była już w toku, druga skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. jako niedopuszczalna z powodu toczącej się sprawy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił drugą skargę K. Ż. na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego, uznając, że sprawa o ten sam przedmiot i między tymi samymi stronami jest już w toku w związku z pierwszą skargą złożoną wcześniej przez innego pełnomocnika. Skarżący w zażaleniu podniósł zarzuty naruszenia przepisów P.p.s.a., w tym art. 58 § 1 pkt 4, argumentując, że druga skarga stanowiła jedynie uzupełnienie pierwszej, a nie odrębną skargę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia na postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 26 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 390/17 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. Ż. na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Prezydenta Miasta Lublin postanawia: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 390/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę K. Ż. na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Prezydenta Miasta Lublin.
Sąd wskazał, że skarga z dnia [...] marca 2017 r. jest drugą skargą złożoną w imieniu K. Ż. na ww. zarządzenie zastępcze. Pierwsza skarga na to rozstrzygnięcie (oznaczona datą [...] lutego 2017 r.) została złożona w imieniu Skarżącego przez radcę prawnego P. B. i zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Lu 280/17. Sąd uznał, że skarga zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Lu 390/17 dotyczy więc sprawy pomiędzy tymi samymi stronami, która jest już w toku, a tym samym podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a."
Sąd podkreślił, że w skardze z dnia [...] marca 2017 r. pełnomocnik Skarżącego adwokat M. G. jednoznacznie wskazał, że pomimo iż skarga ta uzupełnia argumentację zawartą we wcześniejszej skardze K. Ż., złożonej przez radcę prawnego P. B., jest ona skargą odrębną. Za brakiem podstaw do potraktowania skargi autorstwa adwokata M. G. wyłącznie jako pisma procesowego stanowiącego uzupełnienie skargi z dnia [...] lutego 2017 r., zdaniem Sądu, przemawiała również okoliczność, że skarga ta została złożona do Sądu za pośrednictwem Wojewody Lubelskiego, a zatem z zachowaniem trybu składania skarg do sądu administracyjnego, określonego w art. 54 § 1 P.p.s.a. Wniesienia skargi w takim trybie nie można przy tym tłumaczyć wolą zapewnienia organowi administracji możliwości zapoznania się z jego treścią i ustosunkowania się do zawartych w nim argumentów, albowiem gdyby pismo to zostało złożone bezpośrednio do Sądu jako pismo procesowe uzupełniające skargę w sprawie II SA/Lu 280/17, to i tak jego odpis zostałby doręczony przez Sąd organowi zgodnie z art. 47 § 1 w zw. z art. 75 P.p.s.a. Sąd zauważył, że skarga z dnia [...] marca 2017 r. została złożona w opisany wyżej sposób przez profesjonalnego pełnomocnika, co pozwala na przypuszczenie, że nadanie jej biegu w taki właśnie sposób, tj. jako odrębnej skargi, nie wynikało z omyłki.
W ocenie Sądu oznaczało to, że K. Ż. wniósł dwie skargi na to samo zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego. Pomiędzy tymi sprawami zachodzi więc zarówno tożsamość podmiotowa, jak i tożsamość przedmiotowa.
Zażalenia na powyższe postanowienie w odrębnych pismach z dnia [...] maja 2017 r., wnieśli pełnomocnicy Skarżącego adwokat M. G. oraz radca prawny P. B., zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj:
1. art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie, że sprawa objęta skargą z dnia [...] marca 2017 r. pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku, podczas gdy do dnia wniesienia skargi z dnia [...] marca 2017 r. Sąd nie przystąpił do merytorycznego rozpoznania skargi z dnia [...] lutego 2017 r.
2. art. 138 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. polegające na sporządzeniu wadliwej sentencji postanowienia, która uniemożliwia określenie faktycznego zakresu rozstrzygnięcia Sądu I Instancji;
3. art. 111 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie połączenia do wspólnego rozpoznania sprawy ze skargi z dnia [...] marca 2017 r. ze sprawą ze skargi z dnia [...] lutego 2017 r. zarejestrowaną pod sygnaturą II SA/Lu 280/17.
Dodatkowo w przypadku nie uwzględnienia powyższych zarzutów zarzucono naruszenie:
1. art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie, że pismo wniesione w dniu [...] marca 2017 r. stanowiło odrębną od skargi z dnia [...] lutego 2017 r. skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], podczas gdy pismo datowane na dzień [...] marca 2017 r. stanowiło w istocie uzupełnienie i modyfikację skargi z dnia [...] lutego 2017 r.
2. art. 54 § 2 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i przekazanie sądowi pisma z dnia [...] marca 2017 r. w trybie właściwym dla skargi, podczas gdy pismo to zawierało modyfikację skargi z dnia [...] lutego 2017 r. i powinno zostać przekazane sądowi wraz z tą skargą.
W uzasadnieniu Skarżący wskazuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokonał nieprawidłowej wykładni przepisu art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. albowiem uznał, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi stronami jest w toku.
Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 1509/12, dopiero przystąpienie przez sąd do merytorycznej oceny skargi legitymuje sąd do odrzucenia później wniesionej, przez ten sam podmiot w tym samym przedmiocie skargi. Dla sądu badającego istnienie przesłanki wskazanej w art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. wiążący jest stan rzeczy w dacie wniesienia skargi (tak WSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 21. Listopada 2005 r., sygn. III SA/WA 2274/05). Dla przedmiotowej sprawy rozpatrywać należy więc stan istniejący na dzień 7 marca 2017 r.
Skarżący uważa, że Sąd I Instancji całkowicie pominął badanie stanu sprawy zainicjowanej skargą z dnia [...] lutego 2017 r. na dzień wniesienia skargi z dnia [...] marca 2017 r., w szczególności nie poczynił żadnych ustaleń dotyczących etapu, na jakim sprawa ta się znajdowała. Do dnia [...] marca 2017 r. skarga z dnia [...] lutego 2017 r. wniesiona przez radcę prawnego P. B. nie została jeszcze przekazana Sądowi i wraz z aktami sprawy znajdowała się w dalszym ciągu u Wojewody Lubelskiego. Organ ten przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie dopiero w dniu 17 marca 2017 r. Co znamienne, skargę z dnia [...] marca 2017 r. Wojewoda Lubelski odebrał w dniu 9 marca 2017 r., a więc jeszcze przed dniem przekazania skargi z dnia [...] lutego 2017 r. wraz z aktami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Skarżący zaznaczył, że nie ma wątpliwości co do tego, że strona postępowania administracyjnego może ustanowić w sprawie więcej niż jednego pełnomocnika. Każdy z ustanowionych pełnomocników ma prawo do samodzielnego działania w sprawie. Zdaniem Skarżącego, prawo to rozciąga się także na wniesienie i popieranie skargi przed sądem administracyjnym.
Skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 138 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. zauważył, iż ze sporządzonej przez Sąd I Instancji sentencji postanowienia nie wynika czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę z dnia [...] lutego 2017 r., skargę z dnia [...] marca 2017 r. czy też obie skargi potraktował jako jedną i postanowieniem tym odrzucił oba środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 138 P.p.s.a., który w oparciu o art. 166 P.p.s.a. stosowany jest także do postanowień, sentencja zażalonego postanowienia powinna zawierać rozstrzygnięcie sądu. Skarżący przywołał postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2011 r. w sprawie I OSK 811/10, gdzie stwierdzono, że w razie rozbieżności występujących w treści sentencji wyroku oraz uzasadnienia o zakresie rozstrzygnięcia powinna decydować sentencja wyroku, a nie jego uzasadnienie, które de facto powinno odpowiadać treści sentencji.
W niniejszej sprawie zastosowanie powyższej reguły prowadziłoby do uznania, że Sąd postanowił oddalić każdą skargę wniesioną w sprawie, a więc zarówno skargę z dnia [...] lutego 2017 r. jak i skargę z dnia [...] marca 2017 r., niezależnie od tego czy potraktował je jako odrębne skargi czy też jako jedną skargę i jej uzupełnienie. Stanowi to o wadliwości sporządzonej sentencji, która w sposób pewny i jednoznaczny powinna wskazywać na rozstrzygnięcie Sądu I Instancji.
Formułując zarzut naruszenia art. 111 § 1 P.p.s.a., Skarżący wskazał, że w literaturze przyjmuje się, iż obligatoryjne połączenie spraw sądowoadministracyjnych do łącznego rozpoznania będzie miało miejsce, gdy tożsamy przedmiot działania lub bezczynności organu wykonującego administrację publiczną zaskarżyło kilku uprawnionych do wniesienia skargi. Jego zdaniem połączenie w tym trybie jest zasadne i zarazem obowiązkowe gdy w imieniu jednego uprawnionego została wniesiona więcej niż jedna skarga. W niniejszej sprawie Sąd I Instancji, naruszając przepis art. 111 § 1 P.p.s.a. zaniechał realizacji ustawowego obowiązku połączenia spraw rejestrując i rozstrzygając skargę z dnia [...] marca 2017 r. pod inną sygnaturą niż skargę z dnia [...] lutego 2017 r.
Skarżący uważa, że został naruszony art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. W razie uznania przez NSA niedopuszczalności wniesienia w okolicznościach niniejszej sprawy przez tego samego Skarżącego dwóch odrębnych skarg, Skarżący dowodzi, że pismo z dnia [...] lutego 2017 r. zatytułowane "skarga" powinno zostać potraktowane jako pismo zawierające uzupełnienie i modyfikację skargi z dnia [...] lutego 2017 r.
Zdaniem Skarżącego, skoro skarżący może modyfikować i uzupełniać zarzuty i twierdzenia skargi także po upływie terminu do wniesienia skargi, z całą pewnością może to uczynić także w tym terminie i wówczas, jeżeli nie doszło jeszcze do przekazania akt sprawy do sądu, wnieść pismo zawierające modyfikację bezpośrednio do Organu. Tym samym niezrozumiała w ocenie Skarżącego jest argumentacja Sądu I Instancji, że pisma Skarżącego nie można traktować jako uzupełnienia skargi z dnia [...] lutego 2017 r. z uwagi na to, że wniesione zostało w trybie właściwym dla wniesienia skargi. Sąd stwierdził, że gdyby było to pismo modyfikujące, Skarżący wniósłby je wprost do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie za pośrednictwem Wojewody Lubelskiego. Skarżący podnosi, że w chwili wpływu pisma zawierającego uzupełnienie skargi do Wojewody Lubelskiego, skarga datowana na dzień [...] lutego 2017 r. znajdowała się jeszcze wraz z aktami u tego organu. Trudno więc wyobrazić sobie sytuację, w której w tym terminie do sądu administracyjnego wnoszone zostaje pismo zawierające modyfikację skargi, która do tego Sądu jeszcze nawet nie wpłynęła. Za chybioną należy uznać więc argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Idąc tym torem można by dojść do niegodzących się z zasadami logicznego rozumowania wniosków, że skargi administracyjnej nie można uzupełnić czy zmodyfikować w terminie do jej wniesienia, przed jej przesłaniem do sądu.
Dalej zauważa się, iż gdyby celem Skarżącego było działanie przypisywane mu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, tj. wniesienie nowej skargi, niezależnej od skargi wniesionej przez radcę prawnego P. B., to z pewnością w piśmie z prośbą o przekazanie sprawy przez Wojewodę Lubelskiego do Sądu nie wskazywałby sygnatury akt sprawy toczącej się przed tym Sądem na skutek skargi z dnia [...] lutego 2017 r. lub też nie czułby się związany terminem wyznaczonej w sprawie rozprawy. Także kolejne pismo Skarżącego, kierowane bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] marca 2017 r. świadczy o łącznym traktowaniu przez pełnomocnika obu skarg.
Na potwierdzenie w załączeniu przedłożone zostały pismo z dnia [...] marca 2017 r. oraz pismo z dnia [...] marca 2017 r.
Mając na uwadze orzecznictwo w sprawach cywilnych pełnomocnik Skarżącego zauważył, że w sytuacji, gdy w sprawie zostają złożone dwie skargi kasacyjne przez pełnomocników reprezentujących tę samą stronę postępowania, sądy cywilne skargę złożoną później traktują jako uzupełnienie wcześniej złożonej skargi i łączą oba pisma pod jedną sygnaturą. Przeszkody do takiego postępowaniu w żaden sposób nie stanowi fakt, że pismo zostało wniesione w formie i trybie właściwym dla skargi kasacyjnej.
Skarżący podnosi, że zdanie zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2017 r., zostało przez Sąd I instancji zinterpretowane niezgodnie z intencją. Należy je interpretować w ten sposób, że skarga nie tylko uzupełnia zarzuty zawarte w skardze z dnia [...] lutego 2017 r., ale także zawiera nowe zarzuty, które nie były przedmiotem skargi z dnia [...] lutego 2017 r.
Skarżący zauważa, iż wobec tego, że skarga z dnia [...] marca 2017 nie stanowiła nowej skargi a modyfikację skargi z dnia [...] lutego 2017 r. przepis art. 54 P.p.s.a. nie znajdował zastosowania w sprawie.
Realizując dyrektywę zobowiązującą do przekazania kompletnych akt sprawy organ powinien pismo z dnia [...] marca 2017 r. dołączyć do skargi z dnia [...] lutego 2017 r. i wraz z nią przekazać do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaniechanie w przekazaniu pisma z dnia [...] marca 2017 r. wraz ze skargą z dnia [...] lutego 2017 r. i aktami postępowania doprowadziło do przekroczenia trzydziestodniowego terminu do przekazania skargi do Sądu - skarga z dnia [...] lutego 2017 r. wpłynęła do Wojewody Lubelskiego w dniu 16 lutego 2017 r., tak więc termin do przekazania jej wraz z kompletnymi aktami - w tym z pismem z dnia [...] lutego 2017 r. - upłynął w dniu 18 marca 2017 r. Tymczasem pismo datowane na dzień [...] marca 2017 r. przesłane zostało do Sądu dopiero w dniu 7 kwietnia 2017 r.
Pismo z dnia [...] marca 2017 r. wpłynęło do Organu w dniu 9 marca 2017 r. a skargę z dnia [...] lutego 2017 r. wraz z aktami Wojewoda Lubelski przekazał Sądowi w dniu 17 marca 2017 r. Nie istniały więc żadne przeszkody, aby pismo z dnia [...] marca 2017 r. przekazać wraz ze skargą z dnia [...] lutego 2017 r. we właściwym trybie.
Identyczne w treści zażalenie w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. wniósł drugi pełnomocnik Skarżącego radca prawny P. B.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie.
Przesłanki odrzucenia skargi z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. to sytuacje kiedy "sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi osobami "pozostaje w toku", kiedy "sprawa została już prawomocnie osądzona".
Powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Z powagi rzeczy osądzonej korzystają tylko orzeczenia rozstrzygające merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną. Nie można przyjąć, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona, jeżeli skarga została odrzucona prawomocnym orzeczeniem sądu, ponieważ orzeczenie takie oznacza jedynie, że sąd sprawy nie rozpoznawał z powodu niedopuszczalności skargi (tak w postanowieniu NSA z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 222/12).
Konsekwencją procesową faktu, że prawomocne orzeczenie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. W takiej sytuacji zachodzi podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).
Z treści art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. wynika wprost, że powaga rzeczy osądzonej zachodzi wówczas, gdy wystąpi tożsamość przedmiotowa (tożsamość sprawy) i tożsamość podmiotowa (tożsamość stron). Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej.
W niniejszej sprawie ww. przesłanka nie miała zastosowania bowiem skarga Skarżącego z dnia [...] lutego 2017r. do chwili wniesienia kolejnej skargi z dnia [...] marca 2017 r. nie została poddana merytorycznej ocenie, o czym świadczy fakt, że Sąd uznając uprzednio tę skargę za dopuszczalną wyznaczył termin rozprawy w sprawie dopiero na dzień 12 kwietnia 2017 r.
Kolejną przesłanką z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. jest stwierdzenie, że sprawa dotycząca tego samego przedmiotu pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku. Okoliczności te ocenić należy według stanu rzeczy w dniu wniesienia skargi, która jako tożsama z poprzednio wniesioną miałaby podlegać odrzuceniu.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić kiedy zachodzi stan sprawy w toku. Stan ten powstaje poprzez wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym co powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki procesowe i materialnoprawne. Powstanie stanu sprawy w toku stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny. Taki stan trwa, aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Mając to na uwadze stwierdzić należy, iż bezspornym jest, że w dniu [...] lutego 2017 r. Skarżący reprezentowany przez radcę prawnego P. B. za pośrednictwem Wojewody Lubelskiego wniósł skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Prezydenta Miasta Lublina. Zatem w dniu [...] lutego 2017 r. zostało wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne. Skarga ta została przekazana Sądowi wraz z aktami w dniu 17 marca 2017 r. Sąd zarejestrował tę skargę pod sygn. akt II SA/Lu 280/17 i na dzień 12 kwietnia 2017 r. wyznaczył rozprawę w celu rozpoznania tej skargi. W dniu [...] marca 2017 r. do Wojewody Lubelskiego wpływa kolejne pismo zatytułowane "skarga" na ww. zarządzenie, autorstwa adwokata M. G., które zarówno organ jak i sąd zakwalifikował jako kolejną skargę tego samego Skarżącego.
Przyjmując, że pismo z dnia [...] marca 2017 r. było skargą Sąd I instancji zasadnie uznał, że w momencie jej wniesienia do organu istniała już skarga tego samego Skarżącego na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Prezydenta Miasta Lublina, bowiem wpłynęła ona [...] lutego 2017 r. W tej sytuacji zasadne było uznanie, że sprawa ze skargi tego samego podmiotu w tym samym przedmiocie była w toku w chwili wniesienia "skargi" z dnia [...] marca 2017 r. Tym samym zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. przez Sąd I instancji uznać należało za niezasadny. By stwierdzić stan sprawy w toku nie jest konieczne jak sugeruje Skarżący w zażaleniu merytoryczne jej rozpatrzenie. Merytoryczne rozpatrzenie skargi jest niezbędne by ustalić stan prawomocnego rozpatrzenia sprawy. Do ustalenia stanu sprawy w toku niezbędne jest wniesienie skargi.
Skoro w dniu złożenia do organu skargi z dnia [...] marca 2017 r. istniała już skarga z dnia [...] lutego 2017 r. to Sąd oceniając po przekazaniu mu obu ww. skarg ich tożsamość podmiotową i przedmiotową mógł stwierdzić, że Skarżący w tym samym przedmiocie wniósł już skargę i skarga z dnia [...] marca 2017 r., podlegać powinna odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Z tego względu należy uznać za niezasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że sprawa była w toku.
W ocenie NSA rozstrzygającego sprawę niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. przez Sąd I instancji poprzez uznanie, iż pismo wniesione przez Skarżącego w dniu [...] marca 2017 r. stanowiło odrębną od skargi z dnia [...] lutego 2017 r. skargę na zarządzenie Wojewody Lubelskiego z dnia 6 lutego 2017 r.
Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że pismo z dnia [...] marca 2017 r. w istocie swej stanowiło skargę odrębną od skargi z dnia [...] lutego 2017 r. i jako takie powinno być odrzucone zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.
Skarżący może wnieść tylko jedną skargę na rozstrzygnięcie organu administracji. Po wniesieniu skargi wszelkie pisma procesowe zawierające zarzuty co do zaskarżonego rozstrzygnięcia należy traktować jako uzupełnienie skargi. Nie ma w tym przypadku znaczenia okoliczność, że takie pismo procesowe jest przez stronę nazywane "skargą". Pismo to powinno zostać zakwalifikowane, jako uzupełnienie już wniesionej skargi i załączone do akt sprawy.
Należy jednak przyjąć, że dokonując oceny charakteru wniesionego w sprawie pisma procesowego bardziej rygorystycznie oceniać trzeba to, które zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Niewątpliwie profesjonalny pełnomocnik dysponuje odpowiednią wiedzą i doświadczeniem w formułowaniu treści pism procesowych a zatem można od niego wymagać więcej niż od strony, która takich umiejętności nie posiada.
Tym samym Sąd I instancji zasadnie uznał dysponując pismem pełnomocnika Skarżącego adwokata prof. dr hab. M. G. z dnia [...] marca 2017 r. zatytułowanym "Skarga na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2017 r. (sygn. akt: [...])", że jest to odrębna skarga od tej wniesionej w dniu [...] lutego 2017 r. przez innego pełnomocnika Skarżącego tj. radcę prawnego P. B.
Co prawda w uzasadnieniu skargi na stronie 6 pkt 4 pełnomocnik wskazuje, że niniejsza skarga uzupełnia skargę z dnia [...] lutego 2017 r. ale w tym samym zdaniu podkreśla, że jest to zarazem odrębna skarga składana na zarządzenie zastępcze z dnia [...] lutego 2017 r. Także dalsze stwierdzenie, że "pełnomocnik w pełni popiera zawarte w niej zarzuty i wnioski, a podzielając załączone do niej opinie czyni je rozwinięciem stanowiska Skarżącego" jest niejednoznaczne. Nie wiadomo, czy pełnomocnik wyraża przekonanie o zasadności podniesionych w tej skardze argumentów i dołączonych do niej opinii, które w zestawieniu z poprzednią skargą stanowią rozwinięcie stanowiska Skarżącego, co wskazywałoby na uzupełnienie poprzedniej skargi, czy też zwracając uwagę na odrębność wniesionej skargi chce podkreślić, że jest to nowa skarga o innej argumentacji poparta stosownymi opiniami, którą w całej jej istocie popiera. W oparciu o analizowany fragment nie sposób tego rozstrzygnąć. Zasadnicze znaczenie, w ocenie NSA, ma to, że pełnomocnik podkreśla odrębność wnoszonej skargi i jej nowej argumentacji w stosunku do tej złożonej w dniu [...] lutego 2017 r. Na to słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Należy oczekiwać, że profesjonalny pełnomocnik wyraża swoje stanowisko jasno i precyzyjnie a więc wskazując na odrębność wniesionej skargi za taką ją w istocie uważa.
Tym samym uznać należy, że Sąd I instancji zasadnie potraktował pismo pełnomocnika Skarżącego z dnia [...] marca 2017 r., jako odrębną skargę opierając się na zawartym w tym piśmie stwierdzeniu, że jest to odrębna skargą. Jak już wyżej wskazano sam autor tego pisma w jednym zdaniu zawarł dwa sprzeczne ze sobą oświadczenia. Z jednej strony twierdzi bowiem, że "niniejszą skargą uzupełnia skargę złożoną w imieniu K. Ż." by następnie stwierdzić, że "jest ona odrębną skargą składaną na zarządzenie zastępcze". Profesjonalny pełnomocnik bierze odpowiedzialność za składane oświadczenia. Skoro podkreśla odrębność wniesionej skargi od poprzednio złożonej, to należy ją w ten sposób potraktować, co niniejszym uczynił Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu.
O trafności tego stanowiska świadczy także to, że pismo z dnia [...] marca 2017 r. zostało złożone za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Takie działanie wypełnia znamiona złożenia odrębnej skargi. Ponadto z dołączonego do zażalenia pisma z dnia [...] marca 2017 r. adresowanego do organu wynika, że pełnomocnik wnosi o niezwłoczne przekazanie do WSA w Lublinie "skargi" K. Ż. z dnia [...] marca 2017 r. doręczonej do tego organu w dniu 9 marca 2017 r. Również w piśmie skierowanym do WSA w Lublinie z dnia [...] marca 2017 r. pełnomocnik Skarżącego wskazuje z jednej strony na uzupełniający charakter skargi z dnia [...] marca 2017 r. w stosunku do skargi z dnia [...] lutego 2017 r. by jednocześnie podkreślić, że jest ona odrębną skargą. Nadto podkreśla, że wniesienie skargi z dnia [...] marca 2017 r. nastąpiło w terminie przewidzianym w art. 98 ust. 1 w zw. z art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Z tego wynika, że została ona złożona w trybie przewidzianym dla skargi a zatem jest kolejną skargą tego samego Skarżącego w tym samym przedmiocie.
W tym kontekście za słuszne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, iż zachowanie trybu wniesienia skargi za pośrednictwem organu świadczy o jej odrębności. Zapewnienie organowi możliwości zaznajomienia się z treścią skargi mającej być uzupełnieniem wcześniej złożonej można osiągnąć poprzez złożenie pisma procesowego bezpośrednio do sądu, który prowadzi sprawę i wówczas sąd ten przekaże to pismo organowi. Nie trzeba w tym przypadku zachowywać trybu przewidzianego dla wniesienia skargi.
Ponownie podkreślić należy, że podmiotem wnoszącym pismo z dnia [...] marca 2017 r. w trybie przewidzianym do wniesienia skargi, zatytułowanego "skarga na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2017 r." był profesjonalny pełnomocnik Skarżącego, dysponujący wystarczającą wiedzą i praktyką procesową ażeby złożyć ww. pismo w sposób właściwy dla uzupełnienia wcześniejszej skargi z dnia [...] lutego 2017 r.
Wobec powyższego należało podzielić stanowisko Sądu I instancji, że K. Ż. reprezentowany przez radcę prawnego P. B. wniósł w dniu [...] lutego 2017 r. skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2017 r. a następnie w dniu [...] marca 2017 r. wniósł kolejną skargę w tym samym przedmiocie, co należało uznać za ponowne złożenie skargi tożsamej podmiotowo i przedmiotowo. W związku z tym zastosowanie miał art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. i skarga z dnia 7 marca 2017 r. podlegała odrzuceniu.
Jednocześnie NSA zauważa, że odrzucenie przedmiotowej skargi nie uniemożliwia WSA w Lublinie prowadzącemu sprawę pod sygn. akt II SA/Lu 280/17 zapoznanie się z argumentacją i dowodami zawartymi w tejże skardze przy rozpoznawaniu sprawy albowiem Sąd ten nie jest związany zarzutami skargi i bada legalność zaskarżonego aktu w oparciu o akta sprawy, w których zgodnie z treścią pisma z dnia [...] marca 2017 r. powinna znajdować się odrzucona skarga.
W ocenie NSA Sąd I instancji nie naruszył także pozostałych przepisów podniesionych w zarzutach zażalenia. Z uwagi na to, że pismo z dnia [...] marca 2017 r. zostało uznane za odrębną skargę na zarządzenie Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2017 r. i sprawa ta otrzymała odrębną od skargi z dnia [...] lutego 2017 r. sygnaturę sprawy, to sentencja zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi nie musiała wskazywać, której skargi dotyczy. Zostało przecież wydane w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 390/17, która to sprawa została zainicjowana skargą z dnia [...] marca 2017 r.
Nie naruszono także art. 111 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie połączenia do wspólnego rozpoznania sprawy ze skargi z dnia [...] marca 2017 r. z e sprawą ze skargi z dnia [...] lutego 2017 r. Zgodnie z tym przepisem sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Nie ma bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy oddzielnych spraw, które mogły być objęte jedną skargą. Sąd I instancji dysponował dwiema skargami tego samego Skarżącego na ten sam akt. Zatem skargi dotyczyły tej samej sprawy a nie spraw oddzielnych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło