I SAB/Ol 16/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2016r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym I. zobowiązuje Dyrektora Izby Celnej do rozpoznania wniosku skarżącej Spółki A z "[...]"; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, ale bez rażącego naruszenia prawa; III. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny; IV. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SAB/Ol 16/16 Uzasadnienie E.Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością (zwana dalej: spółka, skarżącą, stroną podatnikiem) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na zaniechanie przez Dyrektora Izby Celnej (zwanego dalej: organem podatkowym, Dyrektorem Izby Celnej) zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym stwierdzonej ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" W uzasadnieniu swojej skargi strona wskazała, że zaniechanie zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym nastąpiło z rażącym naruszeniem: - art.72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015r. poz.613 ze zm. dalej jako O.p.) w zw. z art. 77§ 1 pkt 2 O.p. zgodnie z tym regulacjami zwrot nadpłaty powinien nastąpić do dnia "[...]"podczas go do chwili złożenia skargi zwrot nie nastąpił. Zwrot winien nastąpić wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty tj. od dnia 17 czerwca 2008r. do dnia zapłaty; - art.120 i 121 §1 O.p. oraz art.2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie obowiązujących w demokratycznym państwie prawa zasady legalizmu działania organów państwowych oraz zasady zaufania do organów podatkowych. W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o: 1. Zobowiązanie Dyrektora izby Celnej do niezwłocznego zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym w wysokości 5 742 597 zł. stwierdzonej ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" , wraz z odsetkami za zwłokę licz\onymi od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty tj. od 17 czerwca 2008r. do dnia zapłaty; 2. Stwierdzenie, ze bezczynność Dyrektora Izby Celnej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. Wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 p.p.s.a. 4. Zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie argumentując, iż błędnie strona uznała, że w prawomocnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]". stwierdzono nadpłatę w podatku akcyzowym w konsekwencji czego Dyrektor Izby Celnej, zobowiązany jest do jej zwrotu. Podkreślił, że ww. decyzja była decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego, a nie decyzją rozstrzygającą kwestię zwrotu nadpłaty. Stanowisko takie zostało potwierdzone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłymi w toczących się sprawach. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że istotnie decyzja z "[...]". nadal pozostaje w obiegu prawnym. Nie dotyczy ona jednak nadpłaty. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazał, że końcowe uwagi zawarte w uzasadnieniu decyzji nie uzupełniają jej sentencji, a rozstrzygnięcie sprawy co do istoty zawarte jest w osnowie decyzji, dlatego też z uzasadnienia decyzji nie można wywodzić wniosków co do zakresu praw przyznanych stronie lub nałożonych na nią obowiązków. W rozpoznawanej sprawie podkreślenia wymaga, że E sp. z o.o.(której skarżąca jest następcą prawnym) w dniu "[...]". wniosła o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym od energii elektrycznej za okres od stycznia 2006r. do marca 2008r. w łącznej wysokości 5 739 312 zł. W następstwie przeprowadzonej kontroli i postepowania podatkowego w zakresie prawidłowości deklarowania podstaw opodatkowania i zapłaty podatku akcyzowego, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia "[...]". określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od energii elektrycznej za wskazane okresy. Decyzją z dnia "[...]". umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym jako bezprzedmiotowe. Obie te decyzje zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej rozstrzygnięciami z dnia "[...]". Na skutek skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]"w przedmiocie określenia zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 7 października 2009r. w sprawie I SA/Ol 468/09 oddalił skargę. Rozstrzygnięcie to uchylił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 września 2010r. sygn. akt I GSK 61/10. W ocenie NSA, Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni prawa polegającej na przyjęciu, że art. 21 ust.5 dyrektywy energetycznej nie może stanowić podstawy do wyłączenia od 1 stycznia 2006r. z opodatkowania sprzedaży energii elektrycznej przez producentów dla podmiotów nie będących jej końcowymi nabywcami. NSA wskazał, że w chwili dostawy energii elektrycznej przez producenta na rzecz dystrybutora (redystrybutora) energii elektryczna nie jest w ogóle przedmiotem opodatkowania. Bez znaczenia zaś dla określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest to, czy poprzez określenie niższej wysokości zobowiązania podatnik doznał bezpodstawnego wzbogacenia czy też kto poniósł ciężar podatku zawartego w sprzedanym towarze. Uwzględniając rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzje organów podatkowych obu instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w związku z orzeczeniami sądów Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia "[...]". określił zobowiązanie podatkowe i stwierdził nadpłatę w podatku akcyzowym w łącznej wysokości 5 742 597 zł. Podkreślenia wymaga, że organ dokładnie wyliczył nadpłatę za poszczególne okresy czasu wskazując kwoty podatku należnego, podatku naliczonego i kwoty nadpłaty. Używając określenia "nadpłata". Decyzja ta nie została zaskarżona. Postanowieniem z "[...]". Dyrektor Izby Celnej wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z "[...]" i decyzją z dnia "[...]", stwierdził nieważność decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że stwierdzenie nadpłaty podatku nastąpiło w toku postepowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego, gdyż orzekając "[...]". o stwierdzeniu nadpłaty podatku Naczelnik Urzędu Celnego wyszedł poza zakres przedmiotowy sprawy wyznaczony postanowieniem o wszczęciu postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego. Decyzją z "[...]". Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z "[...]". w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, wskazując dodatkowo, że 22 czerwca 2011r. NSA podjął uchwałę (w sprawie I GPS 1/11) zgodnie z którą nie jest nadpłatą kwota podatku akcyzowego uiszczona z tytułu sprzedaży energii elektrycznej, której ciężar poniósł odbiorca (konsument), a nie producent, dystrybutor czy dostawca. Wyrokiem z dnia 15 marca 2012r. w sprawie I SA/Ol 54/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, przyznając rację skarżącej Spółce, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka rażącego naruszenia prawa. Stanowisko to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej wyrokiem z dnia 18 marca 2014r. w sprawie I GSK 870/12. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia "[...]". wydana po wznowieniu postępowania, uchylił własną decyzję z "[...]". oraz decyzję organu I instancji z "[...]"w przedmiocie umorzenia postepowania w sprawie nadpłaty oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za okres od stycznia 2006r. do marca 2008r. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z "[...]"utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę Spółki od tej decyzji wyrokiem z dnia19 lutego 2015r.( sygn. akt I SA/Ol819/14). Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Celnej od tego wyroku została oddalona wyrokiem naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2015r, w sprawie I GSK 914/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skargę należało uznać za zasadną. Pomimo złożenia przez skarżącą wniosku w dniu "[...]". organ podatkowy nie rozpatrzył go. Zdaniem Sądu koniecznym jest rozpatrzenie przedmiotowego wniosku, zawiera on bowiem konkretne stanowisko strony oparte na rzeczywistych zdarzeniach i podstawach prawnych. Sąd nie uznał argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę jak i we wcześniejszych pismach za skuteczną. W świetle opisanego wyżej stanu faktycznego jak i usytuowania zdarzeń na osi czasu Sąd nie podzielił stanowiska organu podatkowego, iż w sprawie brak jest orzeczenia o stwierdzeniu nadpłaty. Faktem jest, że w sprawie, kwestii nadpłaty - dotyczyła bezpośrednio jedynie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]". o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość – utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z "[...]". Decyzja ta nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podkreślić z całą mocą należy, że jak wynika z treści tej decyzji, postępowanie zostało umorzone z uwagi na okoliczności, iż o nadpłacie orzeczono w decyzji z "[...]". określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym od energii elektrycznej za poszczególne miesiące. Tak więc zdaniem Sądu nie może być zasadnym stanowisko organu podatkowego z jednej strony kwestionujące istnienie nadpłaty, a z drugiej umarzające postępowanie w kwestii tej nadpłaty jako bezprzedmiotowe z uwagi na istniejące już rozstrzygnięcie określające wysokość nadpłaty w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące. Nie może ujść uwadze również fakt, iż na skutek wykonania wyroku WSA w Olsztynie z 13 stycznia 2011r. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z "[...]"określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne okresy rozliczeniowe. Decyzja ta stała się ostateczną "[...]"ponieważ nie została zaskarżona. W decyzji tej Naczelnik Urzędu Celnego określił nadpłatę w podatku akcyzowym w łącznej wysokości 5 742 597zł. wskazując jednoznacznie zarówno czas powstania nadpłaty jak i jej wysokości za poszczególne okresy, wyraźnie używając określenia "nadpłata" i wskazując jednoznacznie, że określone kwoty przekraczające wysokość podatku należnego za dany miesiąc i zapłacone przez Spółkę stanowią nadpłatę w podatku akcyzowym. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, bezprzedmiotowym jest rozważanie przez organy, w pismach kierowanych do strony, o istnieniu bądź nieistnieniu nadpłaty. Istotą sprawy w świetle złożonej przez stronę skargi jest bowiem czy wniosek z "[...]"został prawidłowo załatwiony, a sprawa rozpoznana. We wniosku strona żądała zwrotu nadpłaty stwierdzonej w decyzji z "[...]"dlatego zdaniem Sądu organ podatkowy rozpatrując wniosek powinien albo dokonać wypłaty stwierdzonej nadpłaty albo odmówić jej zwrotu wskazując na przyczyny i podstawy swojego rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku strony z "[...]"Ponieważ organ nie rozpoznał wniosku strony na podstawie przepisów art. 149 §1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I i II wyroku. Z uwagi na okoliczności, że sporny wniosek złożony został "[...]"., Sąd nie znalazł również podstaw do orzeczenia na podstawie przepisów art.149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości określonej w przepisach art.154 § 6 p.p.s.a. ponieważ jak wynika z przedstawionego stanu sprawy Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności ale bez rażącego naruszenia prawa. Z tych względów Sąd orzekł jak w punkcie III wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.