II GSK 3285/17
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-10
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli niepublicznych oraz statystycznej liczby dzieci stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej podstawowej kwoty dotacji oraz statystycznej liczby dzieci, o którym mowa w art. 89d ust. 1 ustawy o systemie oświaty, pełni wyłącznie funkcję informacyjną i nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej podlegającej kontroli sądów administracyjnych. Nie jest to władcze rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednostki, a jedynie wykonanie obowiązku publikacji informacji publicznej. Dopiero czynność przyznania dotacji stanowi czynność podlegającą kontroli sądów administracyjnych.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na czynność Burmistrza Miasta Świebodzice z dnia 26 stycznia 2017 r. polegającą na ogłoszeniu w Biuletynie Informacji Publicznej podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli niepublicznych. Skarżąca zarzuciła niezgodność ogłoszenia z przepisami ustawy o systemie oświaty i brak możliwości weryfikacji zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę, uznając, że czynność ta nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżącej od postanowienia WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalić skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K.T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 319/17 w zakresie odrzucenia skargi K.T. na czynność Burmistrza Miasta Świebodzice z dnia 26 stycznia 2017 r. w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji dla przedszkoli niepublicznych postanawia: oddalić skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 319/17 na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), odrzucił skargę K.T. na czynność Burmistrza Miasta Świebodzice z dnia 26 stycznia 2017 r. w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji dla przedszkoli niepublicznych w Gminie Świebodzice.
W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu 26 stycznia 2017 r. Burmistrz Miasta Świebodzice ogłosił w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Świebodzice podstawową kwotę dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.).
Po bezskutecznym wezwaniu burmistrza do usunięcia naruszenia prawa skarżąca wniosła skargę na opisaną czynność, zarzucając jej:
1) niezgodność z art. 78b ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez brak ogłoszenia kwot, o których mowa we wskazanym przepisie, określających kwotę podstawową dotacji dla przedszkoli niepublicznych na terenie Gminy Świebodzice, a zamiast tego ogłoszenie jedynie wyniku bez wskazania kwot i liczb wskazanych w tej regulacji, w oparciu o które dokonuje się obliczenia kwoty dotacji podstawowej, podczas, gdy powyższe uniemożliwia rzetelną weryfikację zgodności z prawem skarżonej czynności ustalenia przez burmistrza wysokości dotacji podstawowej, w szczególności jej zgodności z art. 78b ust. 1 ustawy o systemie oświaty;
2) brak możliwości aby kwota dotacji podstawowej dla przedszkola niepublicznego oraz statystyczna liczba uczniów w tym przedszkolu, była taka sama jak kwota dotacji podstawowej dla innych form wychowania przedszkolnego oraz jak statystyczna liczba uczniów w tych innych formach wychowania przedszkolnego, tym bardziej, że inne formy wychowania przedszkolnego na terenie Gminy Świebodzice w ogóle nie funkcjonują, inne są kryteria i zasady obliczania tej dotacji w obu przypadkach: przedszkola niepublicznego i innych form wychowania przedszkolnego, a także "kreatywną" księgowość prowadzącą do zaniżania kwot dotacji podstawowej dla przedszkoli niepublicznych.
Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności i nakazanie organowi ogłoszenie kwoty podstawowej dotacji ze wskazaniem kwot i liczb wskazanych w art. 78 ust. 1b ustawy o systemie oświaty. W uzasadnieniu skarżąca wymieniła brakujące, w jej ocenie, elementy ustawowe zaskarżonego ogłoszenia o kwocie podstawowej dotacji, podnosząc, że uchybienie w tym zakresie utrudnia skontrolowanie poprawności i zgodności z prawem działań organu administracji publicznej, wywołujących skutki prawne w sferze jej interesów. Podniosła, że zapisy zaskarżonego ogłoszenia nie odpowiadają treści art. 78b ust. 1 - 5 ustawy o systemie oświaty. W przepisie tym nie ma mowy o podstawowej miesięcznej kwocie dotacji dla przedszkoli niepublicznych czy też innych form wychowania przedszkolnego. Za podstawę ogłoszenia wskazano art. 78b ust. 1-5 ustawy o systemie oświaty, ale nie wskazano kwot i liczb wymaganych tą regulacją.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Świebodzice wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie wskazując, że ogłoszenie informacji o podstawowej kwocie dotacji i statystycznej liczbie dzieci w Biuletynie Informacji Publicznej, o której to informacji mowa w art. 89d ust. 1 ustawy o systemie oświaty, nie stanowi przedmiotu kontroli sądów administracyjnych. Dzieje się tak z uwagi na fakt, że ogłoszenie nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, nie jest skierowane do oznaczonego podmiotu i nie dotyczy strefy uprawnień lub obowiązków tego podmiotu.
Sąd I instancji uzasadniając odrzucenie skargi stwierdził na wstępie, że zaskarżona czynność Burmistrza Świebodzic nie stanowi czynności mieszczącej się w zakresie kontroli sądów administracyjnych. Analiza art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. prowadzi bowiem do wniosku, że podlegająca kontroli sądu czynność musi być czynnością z zakresu administracji publicznej, musi dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z prawa oraz nie może być podjęta w ramach postępowań administracyjnych (nie może mieć charakteru czynności procesowej). Ponadto, dana czynność powinna być w sposób oczywisty skierowana do indywidualnie oznaczonego adresata. W przeciwnym wypadku nie można jej uznać za administrowanie, czyli władcze rozstrzyganie w sferze praw i obowiązków jednostki.
Sąd I instancji zestawiając te wymogi z charakterem zaskarżonej czynności, o której mowa w art. 89d ust. 1 ustawy o systemie oświaty stwierdził, że nie jest ona skierowana wobec sfery indywidualnych praw i obowiązków określonego odbiorcy. Co prawda wskazuje na wysokość kwoty dotacji przysługującej przedszkolom niepublicznym, jednakże informuje o tym w sposób ogólny, bez odniesienia się do poszczególnych podmiotów. Nie można zatem w żaden sposób stwierdzić, że nastąpiło w jej drodze władcze rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osób prowadzących niepubliczne przedszkola. Zwłaszcza, że w orzecznictwie sądów administracyjnych za czynność podlegającą kontroli tych sądów uznano czynność jednostki samorządu terytorialnego polegającą na samym przyznaniu dotacji (wypłacie jej kwoty).
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 i 6 w zw. z art. 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przez jego wadliwą wykładnię i zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że zakwestionowana czynność Burmistrza Świebodzic polegająca na określeniu przez organ wysokości dotacji dla przedszkola niepublicznego skarżącej "A." ul. X. [...] oraz "B." ul. Y. [...] w Świebodzicach prowadzonego w Gminie Świebodzice w wysokości 642,39 zł na jednego wychowanka przedszkola (bezsporne) na podstawie ustawy o systemie oświaty ze wskazaniem, że podane wartości obowiązują od 1 stycznia 2017 r. do czasu aktualizacji, nie stanowi sprawy administracyjnej i nie podlega właściwości sądu administracyjnego, podczas gdy powyższe jest wadliwe, czynność ta jest czynnością z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądów administracyjnych (por. orz. NSA z 27.3.2013 r. II GSK 322/13, z 12.3.2013 II GSK 257/13, II GSK 1634/14, orz. WSA w Poznaniu I SA/Po 392/11 z 29.9.2011, orz. WSA w Bydgoszczy z 30.5.2017 I SA/Bd 338/17, z 4.4.2017 I SA/Bd 68/17, orz. WSA w Gdańsku z 03.08.2011 I SA/Gd 315/11);
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wadliwego odrzucenia skargi;
2) art. 32 w zw. art. 45 w zw. z art. 47 § 1 w zw. z art. 34 w zw. z art. 67 § 5 w zw. z art. 65 § 1 w zw. z art. 90 § 1 i § 2 w zw. z art. 91 § 1 i § 2 w zw. z art. 62 pkt 3 i art. 16 § 3 w zw. z art. 10 w zw. z art. 75 p.p.s.a. poprzez brak ich zastosowania i brak doręczenia skarżącej (jej pełnomocnikowi) odpisu pisma procesowego organu - odpowiedzi na skargę - zawierającego wniosek organu o odrzucenie skargi skarżącej przed rozstrzygnięciem kwestii tego wniosku przez Sąd I instancji na posiedzeniu niejawnym, co stanowi naruszenie zasady kontradyktoryjności i pozbawiło skarżącą możliwości kontradyktoryjnej obrony jej praw przed Sądem I instancji i przedstawienia Sądowi I instancji swojego stanowiska dotyczącego niezasadności wniosku organu o odrzucenie skargi, skutkiem powyższego doszło do przesunięcia sporu w tym zakresie (jednak o zasadniczym dla skargi i prawa do Sądu znaczeniu) jedynie przed Sąd II instancji (sąd kasacyjny), co pozbawiło skarżącą możliwości obrony, dwuinstancyjnego kontradyktoryjnego procesu i kontradyktoryjnego rozpoznania jej stanowiska procesowego przez sądy administracyjne (tj. Sąd I instancji oraz Sąd II instancji) i pozbawiło ją prawa do Sądu naruszając art. 45 ust. 1 i ust. 2, art. 31 ust. 3, oraz art. 77 ust. 2, art. 78 i art. 176 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez pozbawienia skarżącej prawa do Sądu, to jest do rozpoznania po raz pierwszy jej sprawy przez niezależny i niezawisły sąd administracyjny, skutkiem czego jest nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, które jest bowiem postępowaniem kontradyktoryjnym, w którym sąd administracyjny rozstrzyga spór pomiędzy stroną skarżącą, a organem wykonującym administrację publiczną o zgodność z prawem, z wymogu kontradyktoryjności wynika zaś wymóg zapewnienia przez Sąd stronom możliwości prowadzenia sporu pomiędzy nimi, w szczególności obejmuje to zaś umożliwienie ustosunkowania się do twierdzenia drugiej strony (tu wniosku o odrzucenie skargi), w wyniku braku doręczenia skarżącej pisma organu zawierającego wniosek o odrzucenie skargi i zarazem rozpoznania tego wniosku na posiedzeniu niejawnym (ergo braku wyznaczenia posiedzenia jawnego), spór kontradyktoryjny w tym przedmiocie pomiędzy skarżącą i organem odbywa się dopiero przed Sądem kasacyjnym - sądem II instancji, co pozbawiło skarżącą dwuinstancyjności kontradyktoryjnego procesu i dwuinstancyjności rozpoznania jej stanowiska w tym przedmiocie o znaczeniu zasadniczym dla skargi i prawa skarżącej do Sądu;
- powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do pozbawienia strony skarżącej możliwości obrony jej praw przed Sądem I instancji i nierozpoznania jej stanowiska w przedmiocie rozstrzygniętym przez Sąd w procesie kontradyktoryjnym przez dwie instancje oraz wadliwego odrzucenia skargi;
3) art. 58 § 3 w zw. z art. 90 § 2 p.p.s.a. przez jego wadliwe zastosowanie i odrzucenie skargi na posiedzeniu niejawnym bez umożliwienia stronie skarżącej ustosunkowania się do zarzutu organu, podczas gdy w realiach sprawy, Sąd winien rozstrzygnąć tą kwestię na posiedzeniu jawnym, w sytuacji bowiem, gdy wstępne badanie dopuszczalności skargi zakończyło się zarządzeniem jej doręczenia organowi, zaś zarzut braku drogi sądowej podniesiony został dopiero po doręczeniu przez Sąd skargi, sąd może i powinien w okolicznościach sprawy skierować sprawę na posiedzenie jawne (art. 90 § 2 p.p.s.a.), skład trzech sędziów pozwala na wielostronne rozważenie podniesionego zarzutu, co ma znaczenie dla zagwarantowania jednostce prawa do sądu, sędzia zaś powinien z dużą starannością ocenić, czy z uwagi na złożony charakter prawny przedmiotu skargi nie należy rozważenia jej dopuszczalności skierować na posiedzenie jawne (dotyczy to zwłaszcza dopuszczalności skargi pod względem przedmiotowym), podkreślić należy, że w niniejszej sprawie w wyniku wstępnego badania dopuszczalności skargi Sąd nie dostrzegł braku swojej właściwości - braku drogi sądowoadministracyjnej, co dowodzi, że kwestia ta nie była oczywista dla Sądu I instancji, dopiero kwestię tą Sąd ten dostrzegł na zarzut strony zgłoszony w odpowiedzi na skargę, tym bardziej więc zasadne było umożliwienie stronie skarżącej ustosunkowanie się do tego wniosku organu przed jego rozstrzygnięciem, czemu niewątpliwie służyłaby rozprawa (posiedzenie jawne);
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do pozbawienia strony skarżącej możliwości obrony jej praw przed Sądem I instancji i nierozpoznania jej stanowiska w rozstrzygniętej kwestii w procesie kontradyktoryjnym przez dwie instancje oraz wadliwego odrzucenia skargi.
Argumentację na poparcie podniesionych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Sąd I instancji kontrolowanym postanowieniem odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako nienależącą do właściwości sądów administracyjnych, zaś postawiony w skardze kasacyjnej zarzut kwestionuje wyrażony w nim pogląd, zgodnie z którym zaskarżona w tej sprawie czynność burmistrza określona w art. 89d ust. 1 ustawy o systemie oświaty, polegająca na ogłoszeniu w Biuletynie Informacji Publicznej podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-5 oraz statystycznej liczby dzieci, uczniów, wychowanków (...) nie jest czynnością materialno-techniczną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zarzut ten, określony w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadny.
Akceptując stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu warto przypomnieć, że ratio legis uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., wiązane jest z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska (red. T. Woś), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 69-70). Tym samym, obywatele i inne podmioty konkretnych uprawnień lub obowiązków, w sytuacji gdy odnoszący się do nich akt lub czynność posiada cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., mają zapewnioną ochronę na drodze sądowej. Mogą bowiem zaskarżyć takie akty i czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z ugruntowanego już stanowiska odnoszącego się do określonych przywołanym przepisem przesłanek warunkujących właściwość sądów administracyjnych w sprawach z tego rodzaju skarg wynika, że za akty lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 – 19).
W tej mierze, szczególnego podkreślenia wymaga to, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podejmowane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia, co oznacza, że odpowiadają formule, nie tyle stosowania prawa, co jego wykonywania, a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350 – 351).
Mając na uwadze powyższe uwagi wprowadzające do rozpoznawanej problematyki stwierdzić należy, że stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe, a zarzuty skargi kasacyjnej w żadnym stopniu go nie podważyły.
Stosownie do treści art. 89d ust. 1 ustawy o systemie oświaty w Biuletynie Informacji Publicznej jednostki samorządu terytorialnego, która udziela dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a-3ad, ogłasza się:
1) podstawową kwotę dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-5, oraz jej aktualizacje dokonywane na podstawie art. 78c ust. 3;
2) statystyczną liczbę dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz jej aktualizacje dokonywane na podstawie art. 78c ust. 2.
Ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-5 oraz statystycznej liczby dzieci, uczniów, wychowanków (...) pełni bowiem wyłącznie funkcję informacyjną. Wynika to już z samej istoty i funkcji, jakie pełni Biuletyn Informacji Publicznej, o którym mowa w spornym przepisie, stanowiącym podstawę podjęcia zaskarżonej czynności. Zasady powszechnego udostępniania informacji publicznej przy pomocy "ujednoliconego systemu stron w sieci teleinformatycznej" - Biuletynu Informacji Publicznej określa art. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764). Wspomniany Biuletyn stanowi więc w zamierzeniu ustawodawcy podstawowy środek realizacji prawa do informacji publicznej. Atrybut jawności działania organów władzy publicznej jest szczególnie mocno wyeksponowany w sferze gospodarki środkami finansowymi samorządu terytorialnego. We wszystkich jednostkach samorządu obowiązuje ten sam kanon jawności gospodarki finansowej, składający się m.in. z obowiązku debaty budżetowej, obowiązku opublikowania uchwały budżetowej oraz sprawozdań z jej wykonania i przedstawiania do publicznej wiadomości pełnego wykazu kwot dotacji celowych udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (por. M. Kulesza, M. Niziołek, Etyka służby publicznej, Lex 2010).
Przepis art. 89d ust. 1 ustawy o systemie oświaty, który stanowił podstawę podjęcia zaskarżonej czynności (zaskarżonego działania Burmistrza Miasta Świebodzice, podjętego w wykonaniu obowiązku informacyjnego, o którym mowa powyżej), został dodany ustawą z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 1010). Nakłada on na jednostki samorządu terytorialnego obowiązek publikowania w Biuletynie Informacji Publicznej kwot dotacji oraz statystycznej liczby dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz każdych aktualizacji tych informacji. Z uzasadnienia do projektu (druk sejmowy nr 559) ustawy z dnia 23 czerwca 2016 r. wynika, że publiczna dostępność powyższych informacji jest szczególnie ważna dla organów prowadzących przedszkola, szkoły i inne placówki dotowane, a także mogą być one interesujące dla rodziców uczniów tych przedszkoli, szkół i placówek (art. 78e i art. 89d ustawy).
Zupełnie nieadekwatne w realiach rozpoznawanej sprawy jest więc powoływanie się przez skarżącą na pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym za czynność podlegającą kontroli tych sądów uznano czynność jednostki samorządu terytorialnego polegającą na samym przyznaniu dotacji (wypłacie jej kwoty). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie zaskarżyła bowiem - wbrew zarzutom stawianym w skardze kasacyjnej w tym zakresie - czynności urzeczywistniającej przysługujące jej uprawnienia wynikające z już istniejącego stosunku administracyjnego, a mianowicie czynności której przedmiot stanowiłaby konkretna kwota konkretnej dotacji. Zaskarżyła jedynie czynność polegającą na opublikowaniu w Biuletynie Informacji Publicznej kwot dotacji oraz statystycznej liczby dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, która jak trafnie stwierdził Sąd I instancji nie była skierowana wobec sfery indywidualnych praw i obowiązków skarżącej (była to jedynie ogólna informacja), a zatem nie można twierdzić, że nastąpiło w jej drodze władcze rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach skarżącej, jako osoby prowadzącej niepubliczne przedszkola.
Trafnie ponadto zauważył Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że zasadność tego stanowiska potwierdza nowelizacja ustawy o systemie oświaty z dnia 1 stycznia 2017 r. (ustawa z dnia 23 czerwca 2016 r. - Dz. U. 2016. poz. 1010), na mocy której dodano art. 90 ust. 11 wskazujący wprost, że to czynność przyznania dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a-8 tej ustawy, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającej kontroli sądów administracyjnych. Nie ma zatem podstaw, by uznać czynność określoną w art. 89d ust. 1 ustawy o systemie oświaty za czynność materialno-techniczną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Z uwagi na powyższe, nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty kasacyjne podniesione w punktach 2) i 3) petitum skargi kasacyjnej. Skarżąca nie wykazała bowiem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że brak doręczenia jej odpisu odpowiedzi organu na skargę przed wydaniem zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi (nawet gdyby potraktować to w kategoriach naruszenia przepisów postępowania) oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, miało jakikolwiek, a tym bardziej istotny wpływ na wynik sprawy, albo pozbawiło skarżącą prawa do sądu. Raz jeszcze wymaga podkreślenia, że czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl art. 90 ust. 11 ustawy o systemie oświaty stanowi przyznanie dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a-8.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło