I OSK 2474/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-07-10

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Teresa Zyglewska, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo kwestionować orzeczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, nawet jeśli zostało ono wydane w trybie odwoławczym przez uprawniony podmiot?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mają prawa kwestionować orzeczeń lekarskich stwierdzających przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, jeśli zostały one wydane przez uprawnionych lekarzy w przewidzianej prawem procedurze, w tym w trybie odwoławczym. Orzeczenia te mają charakter dokumentów urzędowych i są wiążące dla organów prowadzących postępowanie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego bezterminowe przeciwwskazania zdrowotne. Po utrzymaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując rzetelność orzeczenia lekarskiego i przedstawiając własne badania. WSA oddalił skargę, uznając, że organ nie ma możliwości weryfikacji orzeczenia lekarskiego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 294/17 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 294/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. S. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w związku z nadesłanym orzeczeniem lekarskim uprawnionego lekarza z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z [...] stycznia 2016 r. nr [...] stwierdzającego istnienie u skarżącego bezterminowych przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Następnie [...] września 2016 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło orzeczenie lekarskie lekarza Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...], wydane w trybie odwoławczym na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.), dalej "u.k.p.", stwierdzające istnienie bezterminowo u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Organ wyjaśnił, że w świetle tych orzeczeń spełniona została określona w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami przesłanka do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący podnosząc w nim, że orzeczeniem lekarskim lekarza z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] będącym podstawą decyzji Prezydenta. Ponadto podkreślił, że w jego ocenie jest zdolny do kierowania pojazdami, co z dołączonych do odwołania badań lekarskich, przeprowadzonych na jego zlecenie. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w sprawie zaistniały określone w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, zatem zgodnie treścią tego przepisu Prezydent zobowiązany było do wydania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ wyjaśnił, że orzeczenie będącą podstawą decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami zostało wydane w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...]; po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego, w określonej prawem procedurze a jego weryfikacja nie jest możliwa przez organy orzekające w sprawie cofnięcia uprawnień. Z rozstrzygnięciem SKO ponownie nie zgodził się skarżący i w skardze do sądu administracyjnego zarzucił, że organ nie zbadał rzetelnie sprawy i nie ustosunkował się do przedstawionej przez niego w toku postępowania dokumentacji lekarskiej, z której wynika, że nie istnieją w odniesieniu do jego osoby przeciwwskazania lekarskie do kierowania pojazdami. Jednocześnie skarżący podniósł, że orzeczenie wydane w jego sprawie przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] jest następstwem panującej w tej placówce "solidarności lekarzy" oraz że z wyników badań przeprowadzonych przez niego prywatnie wynika, że może prowadzić samochód. Ponadto skarżący wskazał, że przez 50 lat posiadania prawa jazdy nie został ukarany nawet mandatem, zatem jedno zdarzenie, bez jego winy, do jakiego doszło nie na drodze a przy wyjeździe z garażu nie powinno pozbawić go prawa jazdy oraz że uprawnieni to jest mu niezbędne również ze względu na schorzenie żony. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami starosta jest zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skoro w niniejszej sprawie orzeczenie takie zapadło i zostało wydane przez uprawnionego lekarza Przychodni Chorób Zdrowotnych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] po przeprowadzeniu badania na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami to Prezydent zobowiązany był do wydania tego rozstrzygnięcia. Ponadto Sąd podkreślił, że orzeczenie z [...] lipca 2016 r. miało ostateczny charakter z uwagi na treść art. 79 ust. 7 ustawy o kierujących pojazdami, gdyż zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego w związku z odwołaniem skarżącego od orzeczenia lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. Sąd wskazał, że szczególny tryb przewidziany dla orzekania w przedmiocie istnienia lub braku przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami przewidziany jest w art. 81 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. a do przeprowadzenia badań uprawnieni są tylko lekarze niektórych jednostek służby zdrowia. Zatem tylko orzeczenia lekarzy z tych placówek mogły być brane pod uwagę w przedmiotowym postępowaniu, a w konsekwencji organy nie mogły wziąć pod uwagę badań zleconych przez skarżącego prywatnie. Ponadto zwrócił uwagę, że w orzecznictwie jednolity jest pogląd, iż ani Prezydent Miasta ani SKO nie mają możliwości weryfikacji ostatecznego orzeczenia lekarskiego lekarza zatrudnionego w jednej z placówek wymienionych w § 11 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący zarzucając mu: - prawa materialnego a to: 1. art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd, że organ w swoim postępowaniu ogranicza się tylko do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, jest związany treścią tego orzeczenia, a ponadto orzeczenie nie podlega żadnej ocenie ze strony organu co do zasadności jego treści pomimo przedstawienia przez skarżącego odmiennych orzeczeń; 2. art. 7, art. 11, art. 76, art. 77 i art. 78 k.p.a. oraz § 10 i 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2014 r. poz. 949, ze zm.) poprzez stwierdzenie, iż organ w swoim postępowaniu ogranicza się tylko do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem i pominięcie w tym zakresie dowodów zgłoszonych przez skarżącego w sprawie, pomimo że skarżący w toku zakwestionował wydane orzeczenie lekarskie i przedstawił dowody w postaci stosownych orzeczeń lekarskich wydane przez uprawnionych lekarzy, potwierdzające brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami; - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku, polegające na uznaniu przez Sąd, iż z jednej strony skarżący nabył prawo do skarżenia decyzji Starosty, a następnie orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a z drugiej strony wskazaniu, iż nie może z niego skorzystać z uwagi na brak przepisów prawnych umożliwiających skierowanie skarżącego na badania we wskazanej w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 2 dnia 17 lipca 2014 r. placówce medycznej pomimo przedstawienia innych orzeczeń sprzecznych z przedmiotowym orzeczeniem; 2. art. 77 ust. 2 Konstytucji poprzez brak możliwości kontroli orzeczeń lekarskich przez organy sądowe na każdym etapie postępowania, co skutkuje brakiem możliwości odwoławczych od decyzji, która jest wydawana na podstawie orzeczenia placówki medycznej ściśle określonej przepisami prawa bez możliwości kwestionowania medycznych ustaleń diagnostycznych na drodze postępowania sądowego. W oparciu o przytoczone zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie karne w jego sprawie dotyczące najechania przez niego oponą na stopę przy wyjeżdżaniu z garażu zostało umorzone wobec braku jego winy oraz że przez 50 lat posiadania prawa jazdy nie dostał żadnego mandatu. Pomimo tych okoliczności w jego sprawie wszczęto procedurę weryfikacyjną jego stanu zdrowia pod kątem możliwości prowadzenia pojazdów. Podniesiono, że skarżący nie cierpi na choroby przewlekłe oraz nie ma żadnych zaburzeń: słuchu, wzroku, równowagi, jak również problemów z ciśnieniem oraz że bez żadnych przeszkód i problemów przeszedł badania psychotechniczne. Stąd też niezrozumiała jest dla niego treść orzeczeń lekarskich Wojewódzkiego Ośrodku Medycyny Pracy w [...] i Poradni dla Kierowców w [...] oraz Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...]. W trakcie wykonanych badań stwierdzono u niego szereg chorób m.in. niedosłuch, wadę wzroku, drżenie rąk, zaburzenia równowagi i szereg innych chorób, które w rzeczywistości nie miały miejsca. Stąd też skarżący wykonał badania i szereg konsultacji i uzyskana w ten sposób dokumentację przedstawił w lekarzom orzecznikom, którzy jednak nie wzięli jej pod uwagę. W wyniku kolejnych badań nie stwierdzono już zaburzeń wzroku i słuchu a migotanie przedsionków, zawroty głowy i nadciśnienie tętnicze. Następnie w wyniku odwołania skarżącego i po przeprowadzeniu badań w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] ponownie stwierdzono u skarżącego szereg chorób, które uniemożliwiają prowadzenie pojazdów, a których nie stwierdzono w trakcie konsultacji przeprowadzanych przez skarżącego prywatnie. Powyższa sytuacja, zdaniem skarżącego przesądza o tym, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, iż w ramach kontroli prawidłowości wydania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] nie ma możliwości badania prawidłowości wydania orzeczenia lekarskiego będącego podstawą wydania tej decyzji. W ocenie skarżące sytuacja ta powoduje, że w systemie prawnym brak jest możliwości kontroli orzeczeń lekarskich przez organy sądowe na każdym etapie postępowania, co jednocześnie skutkuje brakiem możliwości odwoławczych od decyzji, która jest wydawana na podstawie orzeczenia placówki medycznej ściśle określonej przepisami prawa bez możliwości kwestionowania medycznych ustaleń diagnostycznych na drodze postępowania sądowego. Powyższe uzasadnia zarzut naruszenia art. 77 Konstytucji pozostaje w jawnej sprzeczności z prawami konstytucyjnymi. Ponadto skarżący podniósł, że w ramach kontroli sądowej należy zweryfikować również prawidłowość orzeczeń lekarskich a nie tylko względy formalne postępowania. Zauważył, że wskazuje na to częściowo linia orzecznicza, zgodnie z którą w każdym postępowaniu administracyjnym strona ma prawo podważać dokumenty urzędowe przedstawiając stosowne dowody na poparcie swojego stanowiska, a organ te dowody powinien zbadać. Dowód taki powinno stanowić również orzeczenie ustawowo wskazanej jednostki. Powyższe wywody, zdaniem skarżącego, przesądzają o uznaniowym charakterze art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, zatem nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu. Nie sposób się również zgodzić, jego zdaniem ze stwierdzeniem, że organy prowadzące postępowanie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Taka interpretacja przepisów prowadzi bowiem do wynaturzenia instytucji odwołania w sprawie, doprowadzając do sytuacji, w której kwestia możliwości zdrowotnych do prowadzenia pojazdów zamyka się tylko w obrębie lekarzy specjalistów wskazanych w ww. rozporządzeniu, a przez to do absurdalnych sytuacji, jak to miało miejsce w przypadku skarżącego. Skarżący wskazał, że bezkrytyczne podążanie za linią orzeczniczą Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie doprowadziło do orzekania przez Sąd bez pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz do wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia zaskarżonego wyroku, polegającej na uznaniu przez Sąd, iż z jednej strony skarżący nabył prawo do skarżenia decyzji Starosty, a następnie orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a z drugiej strony wskazaniu, iż nie może z niego skorzystać z uwagi na brak przepisów prawnych umożliwiających skierowanie skarżącego na badania we wskazanej w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. placówce medycznej. Ponadto podniósł, że Sąd pominął szereg dowodów w sprawie, potwierdzających rzeczywisty stan jego zdrowia co skutkowało naruszenie, art. 7, art. 11, art. 76, art. 77 i art. 78 k.p.a. oraz § 10 i § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach: naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie można skutecznie zarzucić zaskarżonemu wyrokowi, że jego uzasadnienie nie zawiera niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Jedynie w sytuacji, gdy lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego akt administracyjny, pozbawiałoby stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, naruszałoby prawo. Tymczasem te wszystkie elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, nie oznacza tym samym naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Rozpoznając zaś wskazane przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa materialnego wyjaśnić należy, że w przepisach ustawy o kierujących pojazdami precyzyjnie wskazano w jakich okolicznościach, przy spełnieniu jakich przesłanek dochodzi do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W myśl zaś art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W treści ustępu 2 pkt 2 tego przepisu ustawodawca wskazał, że badanie przeprowadza się na podstawie skierowania. Szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badań lekarskich, ich zakres oraz jednostki uprawnione do ich przeprowadzania reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 roku w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. W myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wystawia orzeczenie lekarskie. Stosownie zaś do § 10 ust. 1 jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 u.k.p. są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. W § 11 rozporządzenia wskazano natomiast tryb weryfikacji orzeczenia lekarskiego. Z treści tego przepisu wynika, że jednostką uprawnioną do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 i 5 u.k.p. w przypadku orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy jest Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] (§ 11pk 2 lit. c). Wyjaśnić należy, że w art. 77 ust. 1 u.k.p. ustawodawca wskazał, że badania lekarskie w przedmiocie ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni i wpisani do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez marszałka województwa. Stosownie do treści art. 79 ust. 2 u.k.p. uprawniony lekarz wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie po przeprowadzeniu badania lekarskiego. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może następnie - w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. Zgodnie z art. 79 ust. 4, 5 i 6 u.k.p. jednostką mającą przeprowadzić badania w trybie odwoławczym musi być jednostką o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badanie pierwotne. W art. 79 ust. 7 u.k.p. wskazano natomiast, że orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne, a jego kopię, w przypadku stwierdzenia przeciwwskazania zdrowotnego do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli nie został złożony wniosek o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Biorąc pod uwagę, że przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. nie ma charakteru uznaniowego wskazać należy, że w przypadku spełnienia zaistnienia wskazanych w nim przesłanek organ ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. Ponadto organy prowadzące postępowanie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi we wskazanym wyżej trybie i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Podkreślenia wymaga, że na gruncie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badania lekarskiego kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, w orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że rzeczone orzeczenia lekarskie nie są opiniami biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., które podlegałyby kontroli organu administracji, lecz dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Skoro więc opinie te są dokumentami urzędowymi, to stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, zatem zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. należy przyjąć za dopuszczalne obalenie domniemania zgodności z prawdą takiego orzeczenia w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko jego treści, natomiast w przypadku postępowań dotyczących cofnięcia prawa jazdy orzeczenie lekarskie musi spełniać określone wymagania. Do wymagań tych należy sporządzenie go przez uprawnionego lekarza, spełniającego wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. i wpisanego do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez marszałka województwa. Powyższe przesądza o tym, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenie nie mogło być skutecznie zakwestionowane, zwłaszcza przez przeprowadzenie dowodów z dostarczonej przez skarżącego dokumentacji medycznej skoro nie spełniała ona tych wymogów. (por. m. in. wyrok NSA z 26 lipca 2016 r.; sygn. akt I OSK 2646/14; wyrok NAS z 5 lipca 2016 roku, I OSK 2388/14; wyrok NSA z 10 października 2013 r., I OSK 952/12, wyrok NSA z 23 marca 2017 r., I OSK 2195/16). Tym samym uznać należało uznać za chybione skonstruowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c u.k.p. oraz art. 7, art. 11, art. 76 § 3, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. oraz § 10 i § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców - mimo, iż w skardze kasacyjnej nie wskazano jednostek redakcyjnych tych przepisów, należało tak odczytać kierunek tych zarzutów wynikający z ich motywacji. Z powyższych względów również zarzut naruszenia art. 72 ust. 2 Konstytucji nie mógł okazać się zasadny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło