III SA/Wa 3660/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-18
Skład orzekający: Jarosław Trelka, Aneta Lemiesz, Piotr Przybysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy ma podstawę prawną do zawarcia w formularzu deklaracji podatkowej pouczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Prokuratora, uznając, że zawarte we wzorze deklaracji na podatek rolny oświadczenie "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością" nie stanowi pouczenia o odpowiedzialności karnej, lecz jedynie informację dla podatnika o jego świadomości przepisów. Sąd uznał, że nie jest to akt prawa miejscowego sprzeczny z prawem, a jedynie drobne uchybienie redakcyjne.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Skórcu w części dotyczącej wzoru deklaracji na podatek rolny, zarzucając radzie brak podstawy prawnej do zawarcia w niej oświadczenia o znanych przepisach Kodeksu karnego skarbowego. Prokurator argumentował, że takie pouczenie wykracza poza kompetencje rady gminy. Rada Gminy, uwzględniając skargę, zmieniła uchwałę, uchylając kwestionowany zapis.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Prokuratora jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Aneta Lemiesz, sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant referent stażysta Grażyna Wojda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w S. na uchwałę Rady Gminy w Skórcu z dnia 23 listopada 2015 r. nr XIII/82/15 w sprawie określenia wzorów deklaracji i informacji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego oddala skargę
Uchwałą z dnia [...] listopada 2015 r. Rada Gminy w S. określiła wzory deklaracji i informacji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego.
Prokurator Okręgowy w S. (zwany dalej "Skarżącym") zaskarżył w części powyższą uchwałę, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Uchwale tej zarzucił, iż wydana została z rażącym naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm., zwanej dalej "u.s.g.") oraz art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 617 ze zm., zwanej dalej "u.p.r."), poprzez zawarcie we wzorach deklaracji na podatek rolny, stanowiących załącznik nr 4 do zaskarżonej uchwały, w rubryce "I", oświadczenia o treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością". Rada, według Prokuratora, nie miała ku temu podstawy prawnej. Wskazując na powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej zawarcia w załączniku nr 4 w rubryce "I" sformułowania o wyżej wskazanej treści.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, żaden z przepisów, na podstawie których zaskarżona uchwała została podjęta, tj. art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 u.s.g., art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.), art. 6a ust. 11 u.p.r. i art. 6 ust 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 374 ze zm.), nie może stanowić podstawy do zawarcia w treści załącznika do zaskarżonej uchwały tego rodzaju oświadczenia. Przepisy nie przyznają radzie gminy kompetencji do zawarcia w takich formularzach pouczenia o odpowiedzialności karno-skarbowej, ani stanowienia aktów prawa miejscowego, których poszanowanie wymuszone byłoby odpowiedzialnością karną. Podkreślono, że upoważnienie dla rady gminy w zakresie odbierania tego rodzaju oświadczeń nie może być domniemane, lecz winno wynikać wprost z ustawy. Dopiero wówczas w ramach przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji możliwym byłoby odwoływanie się przez te organy do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Tym samym zawarte we wzorze deklaracji na podatek rolny pouczenie wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać się mógł organ podejmujący zaskarżoną uchwałę.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w S. przekazała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. uchwałę z dnia [...] lipca 2016 r., wydaną w wyniku uwzględnienia w całości skargi Prokuratora w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Mocą powyższej uchwały Rada Gminy zmieniła zaskarżoną uchwałę poprzez uchylenie we wzorze deklaracji na podatek rolny, stanowiącym załącznik nr 4 do uchwały, w rubryce "I", kwestionowanego zapisu. Uchwała nowelizująca z dnia [...] lipca 2016 r. weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 5 tej ustawy, kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Na podstawie art. 53 § 3 zdanie ostatnie P.p.s.a., prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest on ograniczony jakimkolwiek terminem. Zaskarżona uchwała Nr [...] Rady Gminy w S. (uchwałę zaskarżono tylko w części) z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie określenia wzorów deklaracji i informacji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego, jako skierowana do wszystkich, na których ciąży obowiązek ich zapłaty, ma charakter normatywny i jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego.
Istota zarzutu Prokuratora sprowadza się do oceny, że składając deklarację na podatek rolny wraz z kwestionowaną formułą zawartą w rubryce I załącznika nr 4 do uchwały, podatnik zostaje uprzedzony o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych. Literalne odczytanie tej formuły nie pozwala jednak, w ocenie Sądu, zaaprobować takiego poglądu Prokuratora. Otóż formuła ta brzmi: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością". W ten sposób podatnik informuje więc organ podatkowy, iż zna przepisy o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością. To podatnik jest tu podmiotem składającym oświadczenie wiedzy, zaś organ jest jego adresatem. Dla przyjęcia natomiast, że mamy do czynienia z uprzedzeniem podatnika o odpowiedzialności, i to karnej, autorem oświadczenia informującego podatnika o odpowiedzialności musiałby być organ, zaś podatnik musiałby mieć status adresata tego oświadczenia. Co więcej – w kwestionowanej formule podatnik nie wskazuje, o jaką odpowiedzialność chodzi, formuła ta operuje bowiem ogólnym, enigmatycznym pojęciem "odpowiedzialność". Niejasne więc pozostaje, czy podatnikowi chodziłoby tu o odpowiedzialność karną skarbową, karną, czy jeszcze jakąś inną, np. - czego nie można stanowczo wykluczyć – cywilną albo moralną. W końcu odpowiedzialność, o której się uprzedza w prawidłowej i legalnej formule takiego uprzedzenia, musi być konkretna i opisana językiem prawa represyjnego, musi więc wskazywać rodzaj kary (środka karnego) oraz jego rozmiar.
Opracowana w uchwale formuła nie mogłaby zatem stanowić koniecznego warunku odpowiedzialności karnej z art. 233 § 6 Kodeksu karnego.
Przychylić się należy do wyrażanych w analogicznych sprawach poglądów Sądów administracyjnych (w tym NSA – vide np. wyroki o sygn.. II FSK 4/16, II FSK 3354/15, II FSK 933/16, II FSK 499/16), iż zarzuty Prokuratora koncentrują się wokół kwestii sposobu interpretacji wzoru oświadczenia określonego w zaskarżonej uchwale. Tymczasem niezgodność (sprzeczność) tego aktu z prawem powinna być wykazana przez odwołanie się do litery prawa, tj. treści jego konkretnego postanowienia. Kwestionowane oświadczenie zawarte w formularzu należy traktować jako informacyjne, zmierzające do zwrócenia przez podmiot składający informację szczególnej uwagi i dbałości o to, by informację tę wypełnić prawidłowo, rzetelnie. Problem niniejszej sprawy dotyczy więc bardziej strony semantycznej, bądź redakcyjnej, niż zagadnienia zgodności z prawem postanowień aktu prawa miejscowego. Jeśli zatem jego utrzymanie w porządku prawnym nie powoduje zagrożenia dla interesów i praw jednostki, a określony uszczerbek mogłaby wywołać jedynie nieprawidłowa interpretacja odpowiedniego fragmentu uchwały, są pełne podstawy do tego, aby mówić jedynie o drobnym, mało znaczącym uchybieniu (nieistotnym naruszeniu prawa w rozumieniu przepisów ustaw samorządowych), bądź zwykłej niezręczności językowej uchwałodawcy. Wspomniane oświadczenie stanowi tylko informację dla składającego deklarację.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło