II FSK 3730/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-16

Skład orzekający: Stefan Babiarz, Bogdan Lubiński, Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu dotyczącym określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, organ podatkowy jest zobowiązany do ponownego badania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania decyzji wymiarowej?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, wydając decyzję określającą wysokość odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy, nie jest zobowiązany do ponownego badania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania decyzji wymiarowej. Ustalenia te, zawarte w prawomocnej decyzji wymiarowej, stanowią wystarczającą podstawę faktyczną dla decyzji "odsetkowej". Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych decyzji wymiarowej nie mogą być przedmiotem rozważań w postępowaniu dotyczącym odsetek za zwłokę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P.P. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2011 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym Ordynacji podatkowej, polegające na zaakceptowaniu przez Sąd I instancji błędnych ustaleń organów podatkowych co do rzeczywistego charakteru transakcji udokumentowanych fakturami za usługi transportowe. Skarżący domagał się uchylenia wyroku WSA i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenia decyzji organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od P.P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA - del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 546/17 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 22 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 1800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 549/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. P.na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 20 marca 2017 r., [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2011 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a". Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiódł P.P. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 181, art.187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) polegające na zaakceptowaniu przez Sąd I instancji błędnych ustaleń organów podatkowych, że zakwestionowane faktury wystawione przez podmiot Sprzedaż K.sp. z o. o. stwierdzające nabycie przez skarżącego usług transportowych nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy dostawcą a skarżącym. Naruszenie ww. przepisów jest związane z faktem, że m. in.: - organy podatkowe obu instancji, czego nie dostrzegł Sąd I instancji, przesadnie (nienaturalnie) skoncentrowały się na szczegółach związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez dostawcę, mimo, że to skarżący był stroną postępowania podatkowego; - organy podatkowe obu instancji, czego nie dostrzegł Sąd I instancji, pominęły możliwość przeprowadzenia dowodów bezpośrednich takich jak m. in. przesłuchanie świadka R.K.; - organy podatkowe obu instancji, czego nie dostrzegł Sąd I instancji, nie wzięły pod uwagę realiów obrotu gospodarczego świadczenia usług transportowych w dacie dokonywania spornych transakcji; - organy podatkowe obu instancji, a w ślad za nimi Sąd I instancji, zbagatelizowały kluczową w niniejszej sprawie okoliczność, tj. nie dostrzegły znaczenia dla sprawy tego, że ze stanu faktycznego ustalonego zgodnie z treścią zgromadzonych dowodów wynika, że skarżący nabył w rzeczywistości od dostawcy usługi zgodnie z treścią zakwestionowanych przez organy faktur i dokonał dalszej sprzedaży tych usług, którego to dalszego obrotu nie kwestionują organy podatkowe obu instancji, a co oznacza, że faktury wystawione skarżącemu przez dostawcę były rzetelne nie tylko pod względem przedmiotowym ale również pod względem podmiotowym, powyższe naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Sąd I instancji uznając prawidłowość ustaleń organów podatkowych obu instancji, że czynności określone w fakturach wystawionych przez dostawcę dla skarżącego w rzeczywistości między tymi podmiotami nie miały miejsca, zaakceptował na tej podstawie faktycznej pozbawienie skarżącego prawa do zaliczenia poniesionych wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Wskazując na powyższe naruszenia prawa skarżący wniósł: 1. na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 188 P.p.s.a. – o rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji; 2. na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zatem podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Na wstępie należy podkreślić, że dokonując kontroli legalności decyzji w przedmiocie odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek kwestie, które stały się podstawą wydania ostatecznej decyzji wymiarowej nie mogą podlegać ocenie w postępowaniu dotyczącym odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy. Nie ma wątpliwości, że wydając decyzję określającą odsetki od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy organ podatkowy nie bada okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla wymiaru zobowiązania podatkowego, ale dokonuje matematycznej operacji w sytuacji, gdy zaistnieją ustawowo przewidziane przesłanki do określenia odsetek. Art. 51 § 2 O.p. za zaległość podatkową nakazuje uznać również niezapłaconą w terminie zaliczkę na podatek, z kolei art. 53 § 1 O.p. wprowadza zasadę, zgodnie z którą od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki naliczane są zatem z mocy prawa, a organ wydaje decyzję, w której określona zostaje jedynie ich wysokość, gdy ziszczą się warunki, o jakich mowa w art. 53a § 1 O.p. Z przepisu art.53a O.p. wynika, że decyzja w przedmiocie odsetek od niezapłaconych zaliczek nie ma charakteru samoistnego, a jest - w sferze ustaleń faktycznych - prostą pochodną wyniku postępowania podatkowego, prowadzonego w stosunku do podatnika za okres roku podatkowego (lub innego okresu rozliczeniowego). Ustalenia tego postępowania stanowią więc podstawę faktyczną, w oparciu o którą organ dokonuje odpowiedniego przypisania tych ustaleń do okresów płatności zaliczek, a w konsekwencji - obliczenia wysokości odsetek od kwot nieuiszczonych lub uiszczonych w zbyt niskiej wysokości zaliczek, za określony czas. Oznacza to, że decyzja wydana w zakresie odsetek od zaliczek nie wymaga powtórzenia wszystkich ustaleń faktycznych postępowania podatkowego, a organ nie ma obowiązku ponownego ich oceniania, ani odnoszenia się do zarzutów proceduralnych, czy materialnoprawnych, dotyczących postępowania "wymiarowego". Wystarczającym jest powołanie się na ustalenia tego postępowania, znajdujące wyraz w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w innej niż zadeklarowana wysokości. Decyzja ta ma bowiem wiążący charakter dla organu podatkowego i tak długo jak obowiązuje w obrocie prawnym, stanowi dostateczną podstawę faktyczną decyzji "odsetkowej" (por. wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1388/13; z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 354/17, publ. CBOSA). Organy podatkowe określając wysokość odsetek powinny mieć na względzie wyłącznie wskazane wyżej przepisy. Zatem zarzuty skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie zmierzające do zakwestionowania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania decyzji określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. nie mogą być przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu, gdyż w istocie wykraczają poza granicę sprawy, o której stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a. Zauważyć wobec tego należy, że wyrokiem z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3729/17, wydanym w przedmiocie decyzji określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnie przesądził o jej prawidłowości podzielając w tym względzie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażone w wyroku z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 545/17. Powyższe oznacza, że argumenty zmierzające do podważenia ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe dokonujące wymiaru podatku nie przyniosły zamierzonego przez skarżącego skutku. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 z uwzględnieniem art. 207 § 2 P.p.s.a. przyjmując, że wystąpiły podstawy do miarkowania kosztów zasądzonych na rzecz organu odwoławczego (1/2 kosztów zastępstwa), gdyż w rozpoznawanej sprawie spór prowadzony był na tle okoliczności faktycznych i prawnych tożsamych z tymi, które wystąpiły w sprawach rozpoznawanych przez Naczelny Sąd Administracyjny także 16 października 2019 r. (II FSK 3729/17, II FSK 3732/17, II FSK 3733/17, II FSK 3731/17). Należało zatem uwzględnić zmniejszony nakład pracy pełnomocnika Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (we wszystkich sprawach występował ten sam pełnomocnik – radca prawny).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło