I SA/Po 348/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-08-10

Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz, Karol Pawlicki, Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki jest zgodna z prawem, jeśli skarżący podnosi zarzuty przedawnienia, braku wyczerpania środków egzekucyjnych oraz braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzut przedawnienia nie jest zasadny, ponieważ decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej nie podlega terminowi przedawnienia zobowiązania podatkowego, a termin na jej wydanie nie został przekroczony. Ponadto, sąd stwierdził, że organy prawidłowo wykazały bezskuteczność egzekucji wobec spółki i nie ustalono mienia spółki, z którego egzekucja mogłaby zaspokoić zaległości. Skarżący nie wykazał również braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi byłego prezesa zarządu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług. Organ I instancji ustalił, że spółka posiadała zaległości podatkowe, egzekucja okazała się bezskuteczna, a skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu w okresie powstawania zaległości. Skarżący podniósł zarzuty przedawnienia, braku wyczerpania środków egzekucyjnych oraz braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska- Tylewicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, marzec-maj, lipiec 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. – [...] decyzją z dnia 27 lipca 2016 r., nr [...], [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności M. Ł. (dalej zwanego również skarżącym) za zaległości podatkowe F(1) sp. z o.o. z siedzibą w P. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 i 2012 r. oraz podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, marzec, kwiecień, maj i lipiec 2011 r. wraz z odsetkami na dzień wydania decyzji. F(1) sp. z o.o. nie dokonała wpłaty należnego podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 i 2012 r. jak i podatku od towarów i usług. W celu dochodzenia zaległości podatkowych wystawiono tytułu wykonawcze, na podstawie których wszczęto postępowanie egzekucyjne. Podejmowane przez organ egzekucyjny czynności nie doprowadziły jednak do wyegzekwowania zaległości. W kontekście postanowień art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p.") wyjaśniono, że dla orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu spółki organ podatkowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Ciężar udowodnienia okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa zaś na członku zarządu. W kontekście bezskuteczności egzekucji powołano się na postanowienie z dnia 29 grudnia 2015 r., nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Ze wskazanego postanowienia wynika, że spółka nie figuruje w rejestrze Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, figuruje natomiast w rejestrze Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako właściciel przyczepy lekkiej z 2005 r. W toku czynności zmierzających do ustalenia miejsca położenia (parkowania) ujawnionego składnika majątku ruchomego ustalono, iż wskazany w tytułach wykonawczych adres siedziby spółki jest adresem, pod którym wynajmujący oddał w najem spółce część lokalu na cele biurowe jako siedzibę i miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z oświadczeniem wynajmującego wszelkie rzeczy ruchome znajdujące się w lokalu w P. przy ul. [...] nie są własnością F(1) sp. z o. o. Na skutek przesłuchania skarżącego ustalono, że został on odwołany ze stanowiska prezesa zarządu spółki na podstawie uchwały z dnia 15 grudnia 2014 r. nr 1/2014 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników F(1) sp. z o. o. Mimo wszechstronnych czynności nie ustalono składników majątku F(1) sp. z o.o., do których można byłoby skierować egzekucję. Wyjaśniono również, że w dniu 16 sierpnia 2011 r. dokonano do KRS wpisu skarżącego jako prezesa F(1) sp. z o.o. Wpisu tego dokonano na podstawie uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników wskazanej spółki z dnia 01 grudnia 2010 r. Z kolei na podstawie uchwały tego samego organu z dnia 15 grudnia 2014 r. nr 1/2014 skarżący został odwołany z zajmowanego stanowiska. W tym kontekście zaznaczono, że powyższe pozwala przyjąć, że terminy płatności zobowiązań podatkowych – z których wynikły zaległości podatkowe – upływały w okresie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu F(1) sp. z o.o. Zaznaczono, że skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe). Skarżący nie wywiódł również braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości bądź niewszczęciu postępowania układowego. Nie doszło również do wskazania mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki. Ustalając czy w sprawie wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości spółki organ I instancji wystąpił do ZUS z prośba o udzielenie informacji czy F(1) sp. z o.o. posiadała (bądź posiada) zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W odpowiedzi na powyższe zapytanie poinformowano, że spółka posiadała na dzień 20 kwietnia 2016 r. zaległości począwszy od października 2009 r. do lutego 2016 r. z tytułu nieopłaconych składek na łączną kwotę [...]zł oraz odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego. Z informacji przesłanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – [...] wynika zaś, że pierwszą zaległością spółki była zaległość w podatku od towarów i usług za październik 2008 r. W kontekście powyższego stwierdzono, że F(1) sp. z o.o. począwszy od IV kwartału 2008 r. zaprzestała terminowo regulować swoje zobowiązania publicznoprawne. W ocenie Naczelnik Urzędu Skarbowego P. – [...] już w I. kwartale 2009 r. wystąpiła przesłanka dla uznania omawianej spółki za niewypłacalną. Zważywszy na fakt, że skarżący został powołany na stanowisko prezesa zarządu w dniu 01 grudnia 2010 r. stwierdzono, że miał on obowiązek niezwłocznie zapoznać się z sytuacją finansową zarządzanego podmiotu i w ustawowym 14-dniowym terminie (najpóźniej do dnia 15 grudnia 2010 r.) złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości zarządzanej spółki, czego jednak nie uczyniono. Skarżący nie wskazała również żadnej okoliczności mogącej uprawdopodabniać brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. W terminie otwartym do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego skarżący poinformował, że wedle uzyskanej przez niego informacji F(1) sp. z o.o. wyraża wolę pokrycia ciążących na niej zobowiązań z tytułu zaległości podatkowych, w szczególności za okres w którym skarżący pełnił funkcję członka jej zarządu. Mimo to do dnia wydania omawianej decyzji pełnomocnik F(1) sp. z o. o. nie skontaktował się z organem I instancji w sprawie spłaty zaległości. Spółka nie dokonała również żadnych wpłat. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji wnosząc o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącego organ aby móc być uprawnionym do stwierdzenia wyczerpania wszystkich sposobów egzekucji winień również wyczerpać drogę sądową o wyjawienie majątku zarówno co do spółki jak i skarżącego. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 27 grudnia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji wskazał, że nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że obecnie nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanych zobowiązań z jakiejkolwiek części majątku ruchomego spółki, która nie posiada również żadnych nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu odwołania wskazano, że w postępowaniu, dotyczącym odpowiedzialności podatkowej osób trzecich bada się jedynie przesłanki określone w rozdziale 15 Działu III O.p. Wyjaśniono, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 116 § 1 O.p., organy obowiązane są co prawda udowodnić bezskuteczność egzekucji, niemniej udowodnienie to może nastąpić za pomocą wszelkich dowodów. Takim dowodem jest w przedmiotowej sprawie postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 29 grudnia 2015 r. umarzające postępowanie egzekucyjne z uwagi na niemożność wyegzekwowania należności. Wskazane orzeczenie organu egzekucyjnego jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym bezskuteczność egzekucji, którego treść korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone jedynie poprzez wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Wyjaśniono również, że postępowanie w trybie art. 116 § 1 O.p., nie służy do kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący jako osoba trzecia nie odpowiada za zaległości F(1) sp. z o. o. przed wydaniem decyzji orzekającej o tej odpowiedzialności, więc bezzasadne jest żądanie stosowania wobec skarżącego instytucji wyjawienia majątku. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej skarżący nie wykazał również, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość podmiotu lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie lub nie wszczęcie tych postępowań nastąpiło bez jego winy. W ocenie organu II instancji w kierowanej przez skarżącego spółce najpóźniej na początku 2010 r. wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w związku z zaprzestaniem regulowania wymagalnych zobowiązań wobec ZUS i Urzędu Skarbowego. Zaznaczono również, że skarżący podpisywał bilanse spółki za lata 2009, 2011 – 2012 wraz ze sprawozdaniami zarządu z działalności spółki, z uwagi na co miał on świadomość zaprzestania płacenia należności wobec ZUS oraz Skarbu Państwa. Skarżący nie wskazał również majątku spółki który umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Ostateczna decyzja podatkowa Dyrektora Izby Skarbowej stanowi przedmiot skargi kierowanej do WSA w Poznaniu. W skardze skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo podnosi zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zaznaczono, że zaskarżona decyzja została doręczona po upływie terminu wynikającego z art. 68 § 1 O.p. Podniesiono również brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, wskazując w tym kontekście na wnoszone przez spółkę do organów podatkowych pisma, w których domagano się zaliczenia nadwyżek podatku naliczonego nad należnym na poczet zaległości podatkowych. Wskazano również, że spółka wyraziła wolę spłaty należności poprzez zaliczenie nadpłaty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Rozstrzygnięcie zawisłej przed sądem sprawy sprowadza się do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe F(1) sp. z o.o. z siedzibą w P. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 i 2012 r. oraz w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, marzec, kwiecień, maj i lipiec 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Rozważania w sprawie należy rozpocząć od najdalej idącego zarzutu skargi, tj. zarzutu przedawnienia. Strona skarżąca wskazuje na naruszenie art. 68 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W świetle zaś z art. 21 § 1 pkt 2 powołanego aktu, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Przewidziany w art. 68 § 1 O.p. termin przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego nie znajdował jednak zastosowania w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja nie ustala wysokości zobowiązania podatkowego, a jedynie orzeka o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej w rozumieniu O.p. Termin przedawnienia prawa do wydania decyzji w tym przedmiocie został określony w art. 118 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat, a w przypadku, o którym mowa w art. 117b § 1 - jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym miała miejsce dostawa towarów, upłynęły 3 lata. Raz jeszcze podkreślić należy, że przytoczony przepis nie konstruuje instytucji przedawnienie zobowiązania podatkowego, lecz jedynie przedawnienie prawa do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej. W ślad za orzecznictwem zaznaczyć należy, że w omawianym przepisie chodzi o decyzję organu pierwszej instancji, gdyż to ona kształtuje stosunek zobowiązaniowy osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika. Ewentualna decyzja organu odwoławczego nie ustala już tego zobowiązania, a jest jedynie przejawem kontroli poprawności jego ustalenia [tak: wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., I FSK 1025/11, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Prawo do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej w odniesieniu do zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za 2011 r. wygasało z upływem 2016 r. Z kolei prawo do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej w odniesieniu do zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych wygasa z upływem odpowiednio 2017 i 2018 r. Decyzja organu I instancji została zaś doręczona skarżącemu dnia 09 sierpnia 2016 r., a więc niewątpliwe przed upływem terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej. Wyjaśnienia również wymaga, że odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe ma charakter odpowiedzialności akcesoryjnej. Oznacza to, że wygaśnięcie zobowiązania podatkowego podatnika skutkuje bezprzedmiotowością orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej za tego rodzaju zobowiązanie. Powyższy pogląd znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie, gdzie wskazuje się, że jeśli należność samego zobowiązanego uległa przedawnieniu i nie jest on już zobowiązany do jej zapłaty wobec wygaśnięcia, to skutki w postaci odpadnięcia obowiązku jej zapłaty przez osobę trzecią są takie same jak dla głównego zobowiązanego. A więc odpowiedzialność osoby trzeciej nie może trwać dłużej, niż odpowiedzialność samego zobowiązanego [tak: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 08 stycznia 2015 r., I SA/Gd 1347/14]. Przewidziany w art. 70 § 1 O.p. termin przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 oraz 2012 r. upływał odpowiednio z końcem 2017 r. oraz 2018 r. Z kolei termin przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, marzec, kwiecień, maj i lipiec 2011 r. upływał z końcem 2016 r. Poddana sądowej kontroli decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane przed upływem tego terminu. Z uwagi na bezzasadność zarzutów związanych z przedawnieniem możliwym jest odniesienie się do meritum zawisłego przed sądem sporu. Materialnoprawną podstawę dla wydania objętej skargą decyzji stanowi art. 116 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z kolei z postanowieniami art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Na mocy natomiast art. 116 § 4 powołanego aktu, przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji. Przytoczone przepisy znajdują się w dziale III, rozdziale 15 O.p. zatytułowanym "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich". W odniesieniu do odpowiedzialności osób trzecich w orzecznictwie wskazuje się, że cechą charakteryzującą ich odpowiedzialność jest to, iż odpowiadają one za cudzy dług. Jest to odpowiedzialność gwarancyjna i zabezpieczająca należności publicznoprawne przed unikaniem tej odpowiedzialności przez m.in. podatników, płatników, inkasentów. Ma ona więc charakter zastępczy, subsydiarny wobec pierwotnej odpowiedzialności samych zobowiązanych z tytułu uiszczenia należności publicznoprawnych [tak: wyrok NSA z dnia 09 lipca 2014 r., II FSK 1310/12]. Zgodnie z art. 116 O.p. przesłankę odpowiedzialności osoby trzeciej stanowi pełnienie funkcji członka zarządu w jednym z podmiotów, o których mowa w tym przepisie, w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych, z których wynikają objęte decyzją o odpowiedzialności osoby trzeciej zaległości podatkowe. Spełnienie omawianej przesłanki w niniejszej sprawie jest bezsporne. Jak wynika z akt sprawy skarżącego powołano do zarządu F(1) sp. z o.o. mocą uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników tej spółki z dnia 01 grudnia 2010 r. Odwołanie skarżącego z zajmowanej funkcji nastąpiło zaś na mocy uchwały wskazanego ostatnio organu z dnia 15 grudnia 2014 r. Za spełnioną należy uznać również przesłankę bezskuteczności egzekucji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu [tak: uchwała NSA z dnia 08 grudnia 2008 r., II FPS 6/08]. W tym kontekście organy podatkowe prawidłowo powołały się na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – [...] z dnia 29 grudnia 2015 r., nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem F(1) sp. z o.o. W konkluzji wskazanego postanowienia stwierdza się, że organ egzekucyjny nie ustalił składników majątku, jak również miejsca ich przechowywania do których można by prowadzić skuteczną egzekucję. Należy dodatkowo podkreślić, że w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej nie ma możliwości badania prawidłowości prowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na powyższe wpływu na wynik sprawy nie mogą wywrzeć podnoszone przez stronę skarżącą argumenty o braku skorzystania z instytucji wyjawienia majątku. Obalenie stwierdzonej dokumentem urzędowym bezskuteczności egzekucji może nastąpić poprzez wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał mienia tego rodzaju. Wymóg z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. dotyczy wskazania mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela [tak: wyrok NSA z dnia 08 lutego 2013 r., I FSK 477/12]. Wskazane mienie musi więc faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych oraz przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki [tak: wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., I FSK 1575/13]. Wskazana przez skarżącego zadeklarowana kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym mogąca zostać zarachowana na poczet zaległości podatkowych spółki nie spełnia omawianych warunków. Jak wynika bowiem z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego P. - [...] postanowieniem z dnia 19 lipca 2012 r., nr [...] przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł na rachunek bankowy skarżącej. Podkreślić należy, że jedynie w sytuacji uznania zasadności wykazanego przez podatnika zwrotu podatku możliwe będzie zaliczenie go na poczet zaległych bądź przyszłych zobowiązań podatkowych Zaliczeniu podlega zwrot, który nie budzi wątpliwości, albowiem zaliczenie zwrotu podatku na poczet bieżących bądź zaległych zobowiązań podatkowych jest pośrednią formą dokonania zwrotu [por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r., II FSK 3211/14]. Godzi się również wskazać, że kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wskazana przez skarżącego stanowi jedynie ok. 30 % łącznej kwoty zaległości podatkowych spółki wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego objętych zaskarżoną decyzją. W poddanej sądowej kontroli sprawie skarżący nie wykazał również, by we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe). Nie wywiedziono również braku winy skarżącego w niezgłoszeniu takich wniosków . Mając na uwadze zaległości obciążające F(1) sp. z o.o. jak również jej stan finansowy i majątkowy najpóźniej na początku 2010 r. wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Spółka pod koniec 2008 r. zaprzestała wykonywania swoich zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług. Pod koniec 2009 r. zaprzestano regulowania należności z tytułu składek ZUS, a jedynym majątkiem spółki były należności od 2012 r. dochodzone na drodze sądowej. Skarżący mimo podpisania bilansów spółki za lata 2009, 2011 – 2012 nie wywiązał się obowiązku wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Na akceptację nie zasługują również zarzuty skargi podnoszące naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.). Zgodnie z bowiem z art. 3 § 1 pkt 2 powołanego aktu, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do: spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), z wyjątkiem przepisów działów IV, V i VIII. W sprawie nie doszło również do naruszenia analogicznych względem powołanych przez stronę skarżącą przepisów art. 122, art. 187 oraz art. 191 O.p. Zgodnie z art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W świetle art. 187 powołanego aktu, organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (§ 1). Organ podatkowy może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu (§ 2). Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi podatkowemu z urzędu należy zakomunikować stronie (§ 3). Zgodnie zaś z art. 191 O.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Odnosząc normy prawne wypływające z przytoczonych przepisów do realiów zawisłej przed sądem sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe prawidłowo wywiązały się z obowiązków nałożonych na nie zasadą prawdy materialnej poprawnie ustalając stan faktyczny sprawy. Prawidłowo ustalano, że F(1) sp. z o.o. posiadała zaległości objęte zaskarżoną decyzją. Trafnie ustalono również, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu wskazanej spółki w okresie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych, z których wynikły zaległości podatkowe, fakt zaktualizowania się względem spółki przesłanek ogłoszenia upadłości oraz bezskuteczność prowadzonej względem niej egzekucji. Skarżący nie wykazał przy tym w przewidziany prawem sposób zaistnienia jakichkolwiek okoliczności mogących wyłączać jego odpowiedzialność. Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wbrew zarzutom skargi stanowi wynik trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego. W toku postępowania podatkowego poprzedzającego jej wydanie nie doszło również do naruszenia reguł tego postępowania. Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło