II GSK 4041/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-10-22
Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Joanna Kabat-Rembelska, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy znak towarowy składający się z elementu słownego „TELE” i liczby „14” ma zdolność odróżniającą w odniesieniu do publikacji zawierających program telewizyjny, czy też jest jedynie opisowy i powinien zostać unieważniony?Ratio decidendi
Znak towarowy „TELE 14” nie posiada zdolności odróżniającej w odniesieniu do publikacji zawierających program telewizyjny, ponieważ element słowny „tele” w połączeniu z liczbą „14” w sposób oczywisty wskazuje na cechy towaru, tj. jego informacyjną zawartość (program telewizyjny na 14 dni). W związku z tym, znak ten jest opisowy i podlega unieważnieniu na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy „TELE 14” w części dotyczącej publikacji elektronicznych i drukowanych zawierających program telewizyjny. Wnioskodawca argumentował, że znak jest opisowy, ponieważ wskazuje na zawartość publikacji (program telewizyjny na 14 dni). Uprawniony do znaku twierdził, że znak ma charakter sugerujący i nawiązuje do stacji telewizyjnej. Po postępowaniu przed Urzędem Patentowym i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego o częściowym unieważnieniu znaku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. k. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 505/17 w sprawie ze skargi A. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 505/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy TELE 14.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
W dniu [...] września 2010 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek R. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B. z siedzibą w M., o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy TELE 14 o numerze [...] w części dotyczącej następujących towarów zawartych w klasach: 9 i 16 klasyfikacji nicejskiej: publikacje elektroniczne; broszury, czasopisma (periodyki), materiały drukowane, gazety oraz publikacje. Powyższe prawo ochronne udzielone zostało na rzecz A. Sp. k. Jako podstawę prawną wniosku wnioskodawca wskazał art. 129 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm., powoływanej dalej jako p.w.p.).
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w związku z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., wnioskodawca podniósł, że sporny znak towarowy TELE 14 ma opisowy charakter względem zakwestionowanych towarów. Znak ten wskazuje bowiem przeciętnemu odbiorcy w sposób wystarczająco zrozumiały, że oznaczana tym znakiem publikacja (np. gazeta) zawiera program telewizyjny na 14 dni. Tym samym, zdaniem wnioskodawcy, sporny znak towarowy przekazuje konsumentowi czytelną informację o istotnej cesze (zawartości) takich publikacji. Wnioskodawca podniósł także, że na rynku publikacji związanych z telewizją, element "tele" stanowi popularne oznaczenie wskazujące nabywcy, iż ma do czynienia z programem telewizyjnym. Natomiast liczby na okładkach rozmaitych publikacji są używane w celu wskazania ilości zawartych w tych wydawnictwach elementów (np. zadań krzyżówkowych, przepisów kulinarnych, ogłoszeń). Wnioskodawca stwierdził, że również uprawniony potwierdził, iż ideą która przyświecała powstaniu znaku TV14 (jak i znaku TELE 14) było połączenie skrótu - synonimu słowa "telewizja" i liczby 14 odwołującej się do liczby dni, na które zaprezentowano program telewizyjny.
Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku. Podniósł, że rejestrując oznaczenie TELE 14 nawiązał do sposobu oznaczania stacji (kanału) telewizyjnego i przeznaczył je do oznaczania czasopism z programem telewizyjnym. Użyte oznaczenie nadaje się więc zarówno do oznaczania stacji (kanału) telewizyjnego, jak i czasopisma (w tym czasopisma z programem telewizyjnym), jednak pierwotne i dominujące skojarzenie dotyczy kanału telewizyjnego. W ocenie uprawnionego, już sama ta dwuznaczność powoduje, że nie sposób uznać, iż przedmiotowy znak towarowy ma charakter opisowy dla czasopisma z programem telewizyjnym. Uprawniony stwierdził, że wydawcy którzy wprowadzili czasopisma z programem 14-dniowym informują wprost, że czasopismo zawiera program telewizyjny na 14 dni. W ocenie uprawnionego dopiero taka treść informuje w sposób bezpośredni i konkretny o cechach towaru, bez konieczności głębszego zastanowienia.
Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Urząd Patentowy oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy TELE 14.
W wyniku złożonej przez R. O. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2132/12) uchylił zaskarżoną decyzję. Zdaniem WSA, strona skarżąca zasadnie podniosła, że skoro z materiału dowodowego przedstawionego przez nią w toku postępowania spornego wynika, iż na rynku handlowym w publikacjach z programami telewizyjnymi takie elementy jak "TV" i "TELE" w połączeniu z liczbą, są powszechnie używane dla oznaczeń publikacji z programami telewizyjnymi, zaś konsumenci już od dawna są przyzwyczajeni do postrzegania liczb na okładkach publikacji, jako informacji o towarze (jego cechach, np. zawartości), to rolą organu było jednoznaczne wykazanie i precyzyjne wyjaśnienie w uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej, dlaczego organ uważa, że w dacie zgłoszenia spornego znaku do ochrony przeciętny polski konsument (nabywca publikacji z programem telewizyjnym) nie mógł postrzegać oznaczenia TELE 14 jako informacji, że oznaczone tym znakiem czasopismo zawierało program telewizyjny na 14 dni.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 1982/13 oddalił skargę kasacyjną A. od tego wyroku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., działając na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2, art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 164 p.w.p. oraz art. 100 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. w pkt 1 unieważnił prawo ochronne na znak towarowy TELE 14 o numerze [...] w części dotyczącej następujących towarów: z kl. 9: publikacje elektroniczne zawierające program telewizyjny; z kl. 16: broszury, czasopisma (periodyki), materiały drukowane, gazety, publikacje - wszystkie zawierające program telewizyjny, w pkt 2 oddalił wniosek w pozostałym zakresie oraz w pkt 3 zniósł wzajemnie koszty postępowania między stronami. Zdaniem organu, prawo ochronne na znak towarowy TELE 14 w części określonej w pkt 1 decyzji zostało udzielone z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Urząd Patentowy nie podzielił natomiast twierdzenia wniosku o unieważnienie, że przy udzieleniu prawa ochronnego doszło do naruszenia art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p.
Jak wyjaśnił Urząd Patentowy, przeciętny odbiorca musiał mieć świadomość posługiwania się słowem "tele" jako informacją odwołującą się do treści czasopisma - programu telewizyjnego. Wyraz "tele" jest wyrazem, który niejako naturalnie zastępuje termin: "telewizyjny". Natomiast uważny i rozsądny odbiorca, postrzegając powyższy wyraz na okładce czasopisma z programem telewizyjnym uzna, że nazwa "tele" odnosi się do jego zawartości. Dodanie liczby 14 stanowi w powyższym kontekście jedynie dopełnienie informacji, że oznaczana tym znakiem gazeta zawiera program telewizyjny na 14 dni. Organ uznał, że zamieszczenie przez wydawcę określonej liczby w towarzystwie wyrazu "tele" nie jest przypadkowe czy fantazyjne, lecz stanowi świadome przekazanie odbiorcy komunikatu o zawartości czasopisma (np. zakresu czasowego programu telewizyjnego). O ile bowiem liczba co do zasady może posiadać zdolność odróżniającą, o tyle zamieszczenie jej na okładce czasopisma może wskazywać (i de facto w niniejszej sprawie wskazuje) na określoną cechę towaru. Zestawienie dwóch elementów: wyrazu "tele" oraz liczby 14 nie przekreśla sposobu rozumienia oznaczenia jako zawierającego dwie, mogące występować obok siebie informacje i nie tworzy żadnego nowego i nieoczekiwanego rezultatu, który utrudniałby przeciętnemu odbiorcy odczytanie znaczenia odnoszącego się do cech publikacji z programem telewizyjnym.
Organ uznał za niezasadne twierdzenie uprawnionego, że sporne oznaczenie, nałożone na periodyk z programem telewizyjnym będzie rozumiane jako "stacja telewizyjna 14" lub "telewizja 14", ponieważ w aktach sprawy brak jest jednoznacznych materiałów dowodowych wskazujących na stosowanie tego typu oznaczeń dla publikacji poświęconych konkretnej stacji telewizyjnej lub konkretnej telewizji.
A. Sp. k. wniosło na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie pkt 1 i 3, podnosząc, że organ błędnie zinterpretował samo oznaczenie, gdyż ani zwrot "TELE" ani liczba 14 nie odnosi się wprost do programów telewizyjnych. Powołane przez organ czasopisma z programem telewizyjnym każdorazowo oznaczane były zbitką słowa "tele" z innym wyrazem, a zwrot ten nigdy nie występował samodzielnie. Zwrot "tele" nie odnosi się zatem do czasopism zawierających program telewizyjny, bowiem nie jest postrzegany jako synonim takich czasopism, a służy dla oznaczania działań podejmowanych na odległość. Z kolei liczba 14 w momencie składania wniosku o rejestrację kwestionowanego znaku nie tylko nie kojarzyła się odbiorcom (czytelnikom) z programem telewizyjnym, ale wręcz nie mogła się im z takim znakiem kojarzyć.
Zdaniem skarżącej, widząc znak "TELE 14", pośród innych tytułów wykorzystujących skrót "tele" lub "tv", odbiorcy w żaden sposób nie zastanawiają się nad tym zwrotem i liczbą zamieszczoną w tytule i nie odczytują jej jako oznaczenia wskazującego na właściwość tego czasopisma (tj. zawartość programu w formacie 14 dni).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że z mocy art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku tego Sądu z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2132/12.
W ocenie Sądu I instancji, organ zasadnie uznał, że przeciętny odbiorca musiał mieć świadomość posługiwania się słowem "tele" jako informacją odwołującą się do treści czasopisma - programu telewizyjnego. Wyraz "tele" jest wyrazem, który niejako naturalnie zastępuje termin "telewizyjny". Uważny i rozsądny odbiorca, postrzegając powyższy wyraz na okładce czasopisma z programem telewizyjnym, uzna, że nazwa "tele" odnosi się do jego zawartości. Dodanie liczby 14 stanowi w powyższym kontekście jedynie dopełnienie informacji, że oznaczana tym znakiem gazeta zawiera program telewizyjny na 14 dni.
Sąd I instancji uznał, że zestawienie dwóch elementów: wyrazu "tele" oraz liczby 14 i umieszczenie ich na publikacji z programem telewizyjnym w sposób oczywisty odnosi się do ich cech.
A. Sp. k. zaskarżyła powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, domagając się jego uchylenia i rozpoznania skargi poprzez jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji, w zakresie obejmującym jej punkt 1 i 3; ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. z uwagi na odesłanie zawarte w art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i oddalenie skargi na decyzję, którą wydano po niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy - w oparciu o niewyczerpująco zebrany, a częściowo pominięty materiał dowodowy - skoro nie uwzględniono tego, że:
- na rynku (a co za tym idzie w świadomości konsumentów) nie istniały - zwłaszcza w momencie złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy "TELE 14" - publikacje z programem telewizyjnym na 14 dni;
- na rynku istniały - zwłaszcza w momencie złożenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego - a także istnieją obecnie publikacje poświęcone konkretnej stacji telewizyjnej i których nazwy nawiązują lub są tożsame z nazwą danej stacji telewizyjnej;
- na rynku istniały, a także istnieją nadal stacje telewizyjne, które w swoich nazwach mają akronimy takie jak "TELE" lub "TV" oraz określoną liczbę;
- znak "TELE 14" to oryginalne połączenie akronimu i liczby, ma charakter sugerujący, a nie bezpośrednio opisowy, a zatem nie jest tak, że najbardziej prawdopodobnym sposobem postrzegania spornego oznaczenia (natychmiastowo, bez głębszego zastanowienia się) przez nabywców magazynów (czytelników) jest, że taka publikacja zawiera program telewizyjny na 14 dni;
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na odesłanie zawarte w art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję, której uzasadnienie sporządzono nieprawidłowo, tj. bez: należytego wskazania materiału dowodowego, na jakim oparł się organ; właściwego przytoczenia podstawy prawnej i uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia; odniesienia się organu do stanowiska prezentowanego przez A. w toku postępowania spornego;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie błędnego uzasadnienia wyroku, które:
- nie zawiera pełnego odniesienia się do argumentacji skarżącego zawartej w skardze;
- nie zawiera opisu stanowisk zajętych przez strony postępowania, a wyrażonych w pismach procesowych z 28.07.2017 r. i 04.08.2017 r., ani odniesienia się do tych stanowisk.
Ponadto skarżąca postawiła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 164 w świetle art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., poprzez oddalenie skargi na decyzję, która została wydana przy naruszeniu powołanych przepisów będących źródłem norm dopełnienia, tj. w sytuacji gdy prawo ochronne na znak towarowy "TELE 14" o numerze [...] w unieważnionej części nie zostało udzielone wbrew ustawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że znak towarowy "TELE 14", jest znakiem sugerującym - połączenie go z towarem - czasopismami z programem telewizyjnym na 14 dni - wymaga po stronie konsumenta wysiłku intelektualnego. Informacja o desygnacie znaku, o ile jest podana, nie jest podana wprost. Sporne oznaczenie nie mogło w dacie zgłoszenia o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy denotować niczego innego, jak tylko (jakąś) stację telewizyjną.
Zdaniem skarżącej, organ a za nim Sąd I instancji, nieprawidłowo uznał, że w rozpatrywanym przypadku przeciętny konsument automatycznie kojarzyć będzie znak "TELE 14" wprost z czasopismem z programem telewizyjnym na 14 dni, a nie kanałem (stacją) telewizyjna. Znak ten nie mógł w chwili rejestracji wskazywać na cechę czasopism z programem telewizyjnym - tj. zawieranie programu na 14 dni, bowiem takie czasopisma - dwutygodniki z programem - zostały wprowadzone na polski rynek po raz pierwszy we wrześniu 2009 r., a więc 3 lata po uzyskaniu prawa ochronnego do znaków.
W ocenie skarżącej, znak "TELE 14" nie jest opisowy, gdyż nie spełnia trzech łącznych warunków opisowości: 1) aktualnej (istnieją inne sposoby opisu towarów); 2) konkretnej (nie daje konkretnego wyobrażenia o tym towarze); 3) bezpośredniej (przekazuje informacje co najwyżej pośrednio, drogą skojarzeń). Na pierwszy rzut oka wyrażenie "TELE 14" nie zostanie skojarzone przez przeciętnego odbiorcę z czasopismem, które zawiera program telewizyjny na 14 dni - naturalną drogą kojarzenia byłoby raczej powiązanie znaku ze słowem "telewizja", bądź "telefon", ale z całą pewnością nie dojście w prosty, niewymagający wysiłku sposób do konkluzji, iż stanowi on oznaczenie czasopisma.
Skarżący kasacyjnie podkreślił również, że Sąd I instancji odstąpił od próby ustosunkowania się do bardzo rozbudowanych twierdzeń skarżącego, będących efektem czasochłonnej analizy podobnych przypadków spraw o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. W uzasadnieniu wyroku brak jest jakichkolwiek kontrargumentów dla stanowiska skarżącej. Zdaniem skarżącej, zaskarżony wyrok wymyka się spod kontroli instancyjnej w tym znaczeniu, że nie sposób ustalić motywów, jakimi kierował się Sąd, nie podzielając zapatrywania skarżącej. W piśmie z dnia 20 października 2020 r., oznaczonym jako "załącznik do protokołu rozprawy z dnia 22.10.2020 r.", pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał twierdzenie o sugestywnym jedynie charakterze znaku spornego i braku przekazywania przez ten znak jakichkolwiek informacji o towarze. Stwierdził także, iż składające się na sporny znak elementy składają się na jego odróżniający charakter, co zostało dostrzeżone we Francji, Włoszech i Austrii, gdzie znak został zarejestrowany.
Pozostałe strony postępowania nie skorzystały z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu podlega oddaleniu.
Zakwestionowanym kasacyjnie wyrokiem, Sąd I instancji uznał za zgodne z prawem unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy TELE 14 w części dotyczącej towarów z klasy 9 (publikacje elektroniczne zawierające program telewizyjny) oraz 16 (broszury, czasopisma, periodyki, materiały drukowane, gazety, publikacje – wszystkie zawierające program telewizyjny) z uwagi na naruszenie art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w związku z art. 129 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Sąd zgodził się z organem, iż umieszczenie na publikacji z programem telewizyjnym dwóch elementów znaku tj. "tele" i "14" w sposób oczywisty wskazuje na cechy towaru oznaczanego, co skutkować musiało unieważnieniem udzielonego na takie oznaczenie prawa ochronnego.
Skarżący kasacyjnie, w oparciu o obie wskazane w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. podstawy, zakwestionował orzeczenie WSA; jego zdaniem przeprowadzone postępowanie obciążone jest istotnymi wadami w zakresie ustaleń faktycznych, czego Sąd I instancji nie wziął pod uwagę i co spowodowało błędne oddalenie skargi.
Ocenę zarzutów kasacyjnych należy rozpocząć od zarzutu najdalej idącego tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako, że uwzględnienie skargi kasacyjnej na tej podstawie czyni kontrolę merytoryczną zaskarżonego wyroku niemożliwą.
Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zarzut za nieuzasadniony.
Wyjaśnić należy, iż przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi konstrukcyjne prawidłowo sporządzonego uzasadnienia, a objaśniając sens i znaczenie wskazanej normy, można powiedzieć, że uzasadnienie orzeczenia służy wyjaśnieniu powodów wydania rozstrzygnięcia określonej treści i powinno być tak sporządzone, aby umożliwiać stronom postępowania oraz sądowi kasacyjnemu, na wypadek wniesienia skargi kasacyjnej, prześledzenie rozumowania sądu, które do tego doprowadziło. Podnoszone w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przez sąd art. 141 § 4 cyt. ustawy tylko wówczas może zostać uwzględnione przez NSA, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja jest w jej istotnych, a więc identyfikujących stan rzeczy, elementach niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej (por. wyroki NSA: z 24 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 1349/14, z 10 lipca 2014 r., sygn. akt I GSK 191/13, z 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 1696/11; wszystkie powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy dodać, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może też stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; publ. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 39). Natomiast zarzut naruszenia tego przepisu nie może sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sądu I instancji w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa, które to stanowisko podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkiem zarzutów naruszenia przepisów wykładanych lub stosowanych przez Sąd I instancji.
Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala na stwierdzenie, że Sąd I instancji uchybił obowiązkowi prawidłowego i zrozumiałego uzasadnienia podjętego orzeczenia, przedstawił bowiem w sposób jasny i dostatecznie zupełny stan faktyczny sprawy oraz problem prawny, jaki w niej wystąpił. Nawiązując do argumentacji omawianego zarzutu kasacyjnego, należy stwierdzić, iż nie narusza dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uchybia obowiązkowi przedstawienia przez sąd stanu faktycznego taka relacja, która identyfikuje spór prawny i osadza go w istotnych, a wynikających z akt sądowych sprawy okolicznościach, mimo że nie przywołuje każdego złożonego przez strony pisma procesowego i zawartych w nich twierdzeń. Jak bowiem wynika wprost z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku musi przedstawić stan faktyczny sprawy w sposób zwięzły, co oznacza, iż sąd zobowiązany jest zrelacjonowania sprawy w jej istotnych i prezentujących spór zarysach. Tak rozumianemu obowiązkowi Sąd I instancji zadośćuczynił. Nadto, nie ulega wątpliwości, że WSA wyjaśnił powody, dla których podzielił stanowisko organu, wyjaśniając między innymi, że wystarczające dla przyjęcia informacyjnego charakteru znaku towarowego jest proste skojarzenie przez odbiorców znaku z określonym rodzajem lub właściwością towaru. Tak wyrażony pogląd czynił w istocie zbędnym ustosunkowanie się do wywodów skarżącej Spółki dotyczących sugestywnego charakteru znaku.
Odmienna, niż to uczynił WSA, ocena stwierdzonego stanu rzeczy, nie może usprawiedliwiać zarzutu niezgodnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zarzutu kasacyjnego nie może również skutecznie uzasadniać nieodniesienie się przez WSA do wszystkich argumentów, uzasadniających podniesione w skardze zarzuty, w sytuacji braku wątpliwości co do przesłanek, jakimi Sąd ten kierował się, przyjmując określony wyrokiem pogląd.
Przechodząc do pozostałych zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego, należy przyjąć, iż sposób ich postawienia oraz wynikająca z nich dopełniająca się treść wymagają łącznej oceny. Skarżący kasacyjnie twierdzi, iż stan faktyczny w sprawie nie został dokładnie wyjaśniony, bowiem część dowodów pominięto, co znalazło wyraz w nieprawidłowo sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a co zlekceważył Sąd, niezasadnie oddalając skargę i naruszając tym samym, poza wskazanymi w kasacji przepisami procesowymi, przepisy art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza takiego naruszenia wskazanych w kasacji przepisów, które uzasadniałoby uchylenie wyroku, a przypomnieć trzeba, iż stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. stwierdzone uchybienia rozstrzygnięcia administracyjnego tylko wówczas uzasadniają jego uchylenie, jeżeli naruszenie przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, zaś przepisów postępowania, jeśli naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolując zatem sposób rozstrzygnięcia skargi, sąd kasacyjny bada, czy doszło do podniesionych w skardze naruszeń mogących wykazywać zależność, o której mowa w przywołanych przepisach.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz kontrolowanej przezeń decyzji Urzędu Patentowego, podstawą prawną częściowego unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy TELE 14 było naruszenie w dacie rejestracji przepisów art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. i art. 129 ust. 2 pkt 2 tej ustawy i stwierdzenie, iż sporny znak towarowy dla określonych w pkt 1) decyzji towarów, z racji na jego informacyjną zawartość, nie ma odróżniającego charakteru pozwalającego na identyfikację towarów i usług nim oznaczonych jako pochodzących z określonego przedsiębiorstwa.
Na wstępie rozważań przypomnieć trzeba, że znak towarowy służyć ma niewątpliwej identyfikacji produktu nim opatrzonego jako pochodzącego od określonego producenta czy sprzedawcy. Określona znakiem towarowym informacja adresowana jest do odbiorców towarów lub usług znakiem sygnowanych, umożliwiając im decyzję co do nabycia towaru czy skorzystania z usługi w sposób świadomy, a więc taki, który niewątpliwie wskazuje na producenta, sprzedawcę czy usługodawcę (por. np.: M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, wzory przemysłowe, znaki towarowe, oznaczenia geograficzne, topografie układów scalonych; z wprowadzeniem E. Nowińskiej, t.II, Zakamycze 2005 r., str.49 – 51; R. Skubisz, Funkcje znaku towarowego, [w] Księga pamiątkowa z okazji 80-lecia rzecznictwa patentowego w Polsce, 2001 r.). Zauważyć trzeba, że z przypisanych znakom towarowym trzech funkcji, jakie mają wypełniać tj. odróżniającej i wtórnych - gwarancyjnej i reklamowej, podstawowe znaczenie ma pierwsza z nich służąca nabywcy, aby mógł on na rynku odróżnić towar ze względu na źródło jego pochodzenia. Jak wynika z treści art. 2 Dyrektywy Rady z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (89/104/EWG) znakami towarowymi mogą być co do zasady (niewykluczona zdolność rejestrowa znaków dźwiękowych i zapachowych) oznaczenia, które są zmysłowo postrzegalne, nadają się do graficznego przedstawienia i potencjalnie wykazują zdolność odróżniającą. Ostatni z wymienionych warunków bytu znaku towarowego tj. zdolność odróżniająca stanowi pojęcie, które nie zostało na gruncie normatywnym zdefiniowane i wykładać je należy przy zasadniczym, ogólnym założeniu, że cecha odróżniania musi być właściwa samemu oznaczeniu i nie może jej wypełniać oznaczany towar, czy też składające się na niego części (por. U. Promińska, Prawo własności przemysłowej, praca zbiorowa pod red. U. Promińskiej, wyd. Difin, W-wa 2004, str. 197; M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, LexisNexis, Wyd. 5, str. 259). Natomiast ocena, czy dany znak towarowy spełnia wymóg zdolności odróżniającej, poza tym, że dokonuje się zawsze w odniesieniu do towaru oznaczaniu którego oznaczenie służy, uzależniona jest od wykluczenia negatywnych przesłanek udzielenia prawa ochronnego ze względu na brak zdolności odróżniającej określonych w art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 do 3 p.w.p.
Przesłanka braku dostatecznych znamion odróżniających znaku, zgodnie z art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p., stanowi jedną z bezwzględnych podstaw odmowy udzielenia prawa ochronnego. Zgodnie z art. 129 ust. 1 nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenia, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających, jak zaś stanowi ten artykuł w ustępie 2. pkt 2) nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Przywołane przepisy prawa krajowego znajdują swój niemal dosłowny odpowiednik w prawie wspólnotowym tj. w art. 3 ust. 1 lit. b) i c) cyt. wyżej Dyrektywy nr 84/104. Przepis art. 7 ust. 1 c) rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, powtarza treść art. 3 ust. 1 lit. c) Dyrektywy, a jak wynika z ich treści nie są rejestrowane znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi lub innych właściwości towarów lub usług. Analiza treści przepisów prawa krajowego i wspólnotowego pokazuje, że mimo różnic w redakcji przepisów, rozumienie istoty braku zdolności rejestrowej znaku towarowego ze względu na brak zdolności odróżniającej znaku, jest na gruncie regulacji krajowej i wspólnotowej jednakie.
W ocenie Sądu i Urzędu Patentowego RP znak towarowy TELE 14 nakładany na zawierające program telewizyjny elektroniczne czy drukowane nośniki informacyjne (publikacje elektroniczne, broszury, czasopisma, materiały drukowane, gazety i publikacje) nie ma zdolności odróżniającej ze względu na swój informacyjny w stosunku do oznaczanego towaru charakter i brak możliwości realizowania funkcji odróżniającej towar ze względu na pochodzenie.
Ocena ta nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dla powyższej konkluzji zasadnicze znaczenie miał, jak trafnie uznał WSA, element słowny "tele" tworzący wraz z liczbą 14 sporny znak towarowy. Urząd Patentowy, opierając się na zgromadzonych w sprawie dowodach, wykazał, że słowo "tele" używane było w pisowni łącznej lub rozłącznej z innymi wyrazami, przed i w dacie zgłoszenia znaku do ochrony, przez wydawców czasopism zawierających informacje dotyczące programu telewizyjnego. Dowody na powyższą okoliczność załączone zostały przez wnoszącego o unieważnienie znaku do akt sprawy administracyjnej (np.: Tele Tydzień, TELE GWIAZDA, Teleprogram, Tele świat, Tele Max), włączonych do akt sądowych i podlegających kontroli Sądu. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty oparcia wniosków na niepełnym, "wybiórczo zebranym" materiale dowodowym, a skarżący kasacyjnie nie wskazuje jakie dowody pominięto, opierając swoje twierdzenia głównie na argumentacji związanej z brakiem na rynku w dacie zgłoszenia znaku tytułów czasopism z programem telewizyjnym na 14 dni i twierdzeniu, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na zwyczajowe używanie oznaczenia TELE 14 na rynku czasopism z programem telewizyjnym. Tymczasem, Sąd I instancji prawidłowo ocenił rozumowanie Urzędu Patentowego, który wywodził informacyjny charakter znaku z powszechnego stosowania słowa "tele" umieszczanego na pismach zawierających program telewizyjny i oczywistego kojarzenia tego słowa z programem telewizyjnym. Próżno szukać w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku lub w decyzji Urzędu Patentowego twierdzenia, iż przed datą zgłoszenia na rynku znajdowały się czasopisma z programem telewizyjnym oznaczanym słowem "tele" na 14 dni (dwutygodniki). Kontestowany przez skarżącą kasacyjnie wniosek o braku zdolności odróżniającej znaku, ze względu na jego informacyjną treść, wywiedziony został prawidłowo z utrwalonej w świadomości odbiorców znaku konotacji, umieszczonego na zawierającym program telewizyjny piśmie, słowa "TELE" z programem telewizyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż ustalony w toku postępowania, zaaprobowany przez WSA, stan rzeczy w pełni uzasadniał ocenę, że funkcjonujące na rynku, na okładkach pism zawierających program telewizyjny, słowo TELE wskazuje na "telewizję". I choć nie można nie zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, który podnosi, że samo to słowo jest tematem słowotwórczym (np. telegraf, teleranek, teledysk, telenowela itd.), to jednak używane jako oznaczenie powiązane z określonym towarem, a więc nałożone na pismo zawierające program telewizyjny, niewątpliwie prowadzi do odruchowego i automatycznego, nie zaś "pośredniego", skojarzenia właśnie z telewizją rozumianą oczywiście poprzez treści oferowane przez poszczególne stacje telewizyjne w określonych dniach i czasie. Na takie właśnie bezpośrednie skojarzenie spornego znaku z programem telewizyjnym miał niewątpliwie wpływ fakt wcześniejszego, a więc sprzed daty zgłoszenia znaku, egzystowania na rynku tego rodzaju publikacji opatrzonych właśnie słowem "tele". Za w pełni uzasadniony i logiczny należy też uznać wniosek, iż liczba 14 towarzysząca słowu TELE na publikacji z programem telewizyjnym stanowi uzupełnienie informacji o treści publikacji jako zawierającej program telewizyjny na 14 dni. Jednoznaczna czytelność znaku spornego w odniesieniu do konkretnych towarów tj. publikacji zawierających program telewizyjny czyni niezasadnym stanowisko skarżącej kasacyjnie Spółki, iż znak ten ma jedynie sugerujący charakter.
Dodatkowo, nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącej kasacyjnie, iż strona wnosząca o unieważnienie znaku winna była przedstawić dowody na okoliczność zwyczajowego używania znaku "TELE 14" przed datą zgłoszenia, bowiem podstawą unieważnienia był art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie zaś ust. 2 pkt 3 tej ustawy, a jak prawidłowo ocenił Sąd I instancji, organ wykazał podstawy dla przyjęcia informacyjnego charakteru znaku spornego.
Zasługuje na aprobatę stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym sporny znak nie mógł być kojarzony, jak twierdziła uprawniona skarżąca Spółka, ze "stacją telewizyjną 14" lub "telewizją14", bowiem z akt sprawy administracyjnej taka okoliczność wprost nie wynikała, na co zwracał też uwagę Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji. Z tego powodu nie zasługuje na uznanie, wynikające ze skargi kasacyjnej oraz pisma z dnia 20 października 2020 r., stanowisko o pierwotnym rozumieniu zestawienia słów TELE 14 i łączenia ich ze stacją telewizyjną "TELE" czy "TV", a nie z prasą.
Wreszcie, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ wywiązał się z oceny prawnej, wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie 18 lutego 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2132/12) tak co do wykazania interesu prawnego przez składającego wniosek o unieważnienie znaku jak też, mających wpływ na ocenę zastosowania art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i wymagających wyjaśnienia okoliczności związanych z powszechnym używaniem elementów "Tele" i "TV" w połączeniu z liczbą i zdolnością przeciętnego polskiego konsumenta rozpoznawania takiego znaku jako informacji o towarze. Podnoszone w skardze kasacyjnej, na rzecz wadliwości postępowania w zakresie ustaleń stanu faktycznego sprawy, twierdzenie i argumentacja odnośnie do braku związania Urzędu Patentowego oceną prawną z uwagi na niewyrażenie takiej oceny przez WSA we wskazanym wyżej orzeczeniu nie zasługują na uwzględnienie, a pogląd taki uzasadnia analiza treści wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2013 r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło